Verslagen

Eindverslag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Dit project geeft inzicht in de bijdrage van dagbesteding is aan de kwaliteit van leven van ouderen en hun mantelzorgers. Hiervoor is de TOPICS-MDS database (http://topics-mds.eu/) gebruikt en zijn er interviews gehouden met ouderen, mantelzorgers en zorgprofessionals.

 

De kwantitatieve resultaten laten zien dat ouderen die gebruik maken van dagbesteding op een groot aantal kenmerken verschillen van ouderen die geen gebruik maken van dagbesteding. Na een jaar zijn er slechts minieme verschillen in kwaliteit van leven van ouderen (en hun mantelzorgers) die wel en geen gebruik maakten van dagbesteding. De maatschappelijke kosten zijn hoger.

 

De resultaten verschillen sterk met het inzicht uit het kwalitatieve onderzoek. De geïnterviewden gaven aan dat (‘passende’) dagbesteding erg belangrijk is en voor ieder wat oplevert, bijvoorbeeld:

• Je bent er even uit

• Je voelt je beter/ waardevol

• Je bent ‘onder de mensen’

• Je kunt thuis blijven wonen

• Mantelzorgers: je hebt even tijd voor jezelf

 

Resultaten
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Resultaten van het kwantitatieve deel:

Thuiswonende ouderen die gebruik maken van dagbesteding verschillen op meerdere kenmerken van ouderen die geen gebruik maken van dagbesteding: ze hebben meer hulp nodig bij dagelijkse taken en bezigheden, hebben een slechtere kwaliteit van leven, hebben vaker te maken met urine-incontinentie, depressie en angst, duizeligheid en hebben vaker dementie. Hun (langdurige) zorgkosten zijn hoger. Hun mantelzorgers besteden meer tijd aan zorg, en ervaren een hogere belasting van het geven van mantelzorg.

 

Dagbesteding wordt niet kosteneffectief bevonden na 12 maanden: er is slechts een klein verschil in de Quality Adjusted Life Years (QALYs), ervaren kwaliteit van leven, mentaal welbevinden en sociaal functioneren van ouderen die gebruik maakten en dagbesteding en ouderen die dit niet deden. Hetzelfde geldt voor uitkomsten van mantelzorgers (zorggerelateerde kwaliteit van leven, ervaren belasting en tijdsbesteding). De maatschappelijke kosten zijn iets hoger door het gebruik van dagbesteding. Omdat het geen gerandomiseerd onderzoek betreft moeten deze resultaten met terughoudendheid worden geïnterpreteerd.

 

--

 

Conclusies op basis van het kwalitatieve deelonderzoek:

Volgens respondenten is dagbesteding erg belangrijk voor cliënten en hun mantelzorgers. Het levert voor elke situatie wat op, variërend van vriendschappen tot ‘onder de mensen zijn’, van herkenning en steun tot grappen kunnen maken, van zinvol bezig zijn tot ‘een praatje maken’, van ‘een reden om op te staan’ tot ‘je waardevol voelen’, van goede maaltijden tot (hersen)gymnastiek, van vertraagde achteruitgang tot minder somberheid, van meer tijd voor mantelzorgers tot ‘totale ontlasting’, en van ‘voorbereiding op’ tot ‘voorkomen van’ blijvende opname in een zorginstelling. Het is voor iedereen anders, maar in het algemeen waren de respondenten erg positief over de opbrengsten van dagbesteding. Zeker de mantelzorgers; die gaven allen aan de zorg voor hun naaste niet (meer) alleen te kunnen dragen, en het door dagbesteding vol te kunnen houden. Volgens de respondenten kunnen veel cliënten dankzij dagbesteding langer thuis blijven wonen. Hoe dagbesteding bijdraagt aan de kwaliteit van leven van cliënten en/of mantelzorgers is erg afhankelijk van de persoon en situatie. Vooral de achterliggende aandoeningen, de persoonlijke behoeften en het karakter van de cliënt, de ervaren belasting bij de mantelzorger en de woonsituatie lijken hierbij bepalend. Tot slot kan een dagbestedingscentrum ook positief bijdragen aan de buurt en maatschappij, door het bieden van informatie, advies, werkplekken en verbinding.

 

De respondenten herkenden zich niet in de voorlopige resultaten van het kwantitatieve deel van het onderzoeksproject ‘Goed Besteed’ en noemden verschillende plausibele verklaringen voor de discrepantie tussen de uitkomsten van de data-analyse en de persoonlijke ervaringen.

 

Samenvatting van de aanvraag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Sinds de decentralisatie van de AWBZ naar de WMO is het budget voor dagbesteding overgeheveld naar gemeenten en tegelijkertijd ingekrompen. Tegelijkertijd is de vraag naar dagbesteding toegenomen door de vergrijzing van de populatie en doordat ouderen langer thuis blijven wonen. Gemeentes hebben dus informatie nodig over hoe zij het beschikbare budget zo doelmatig mogelijk kunnen verdelen zodat de opbrengsten zo groot mogelijk zijn. Er zijn aanwijzingen dat dagbesteding bijdraagt aan de kwaliteit van leven van cliënten, de belasting voor de mantelzorger, en aan uitstel van opnames in verzorgingshuizen. Het wetenschappelijke bewijs voor de effecten van dagbesteding op cliënten, mantelzorgers en de maatschappij als geheel is echter beperkt.

 

Binnen dit onderzoek willen we onderzoeken wat de bijdrage is van dagbesteding aan de kwaliteit van leven van ouderen en hun mantelzorgers en hoe deze opbrengsten zich verhouden tot de maatschappelijke investeringen in dagbestedingsprogramma’s. We willen de TOPICS-MDS data gebruiken om de volgende onderzoeksvragen te beantwoorden:

1. Welke thuiswonende ouderen maken gebruik van dagbesteding?

2. Is er een verschil na 12 maanden tussen ouderen die gebruik maken van dagbesteding en een vergelijkbare groep die hier geen gebruik van maakt in zorggebruik en kwaliteit van leven van ouderen en hun mantelzorgers?

3. Wat is de kosteneffectiviteit van dagbesteding bij thuiswonende ouderen in vergelijking met geen dagbesteding?

4. Is er een verschil in (kosten)effectiviteit van dagbesteding t.o.v. geen dagbesteding tussen verschillende sociaal-economische klassen?

Daarnaast willen we nagaan of de resultaten van deze vragen verschillen tussen verschillende sociaal-economische klassen. We zullen de onderzoeksvragen beantwoorden met behulp van beschrijvende statistiek, regressiemodellen en kosten-effectiviteitsanalyses. We zullen met behulp van 'inverse-propensity-score' gewichten corrigeren voor prognostische verschillen op baseline.

 

Tot slot willen we met behulp van kwalitatief onderzoek de resultaten duiden met behulp van het persoonlijk perspectief van ouderen, mantelzorgers, beleidsmakers en zorgmanagers op de bijdrage van dagbesteding.

 

De resultaten kunnen worden toegepast door zorgmanagers en beleidsmakers om het zorgaanbod beter af te kunnen stemmen op de behoeften van de cliënten en om allocatie-beslissingen te ondersteunen.

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: NavigatieDirect naar: Onderkant website