Verslagen

Eindverslag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Binnen het project is een screeningsinstrument ontwikkeld waarmee kwetsbaarheid, zorgcomplexiteit en persoonlijk welbevinden vanuit het perspectief van de oudere kan worden vastgesteld. Op deze manier brengen wij krachten en behoeften van ouderen in kaart. Dit screeningsinstrument 'Behoefte als kompas, de oudere aan het roer' is binnen het transitie-experiment gebruikt in 25 organisaties, die met 1 of meerdere werkplaatsen hebben geparticipeerd. Deze organisaties bestrijken het hele gebied van wonen, zorg en welzijn en variëren van ouderenorganisaties tot gemeente, zorg en welzijnsorganisaties en huisartspraktijken. Op basis van deze gegevens hebben wij inzicht gekregen in diverse groepen van ouderen, die verschillen in kwetsbaarheid en zorgcomplexiteit. Tevens hebben we ervaring opgedaan met het ontwikkelen van modulaire zorg en ondersteuning, uitgaande van deze groepen van ouderen. Modulaire zorg en ondersteuning biedt de mogelijkheid om vraaggerichte zorg en ondersteuning te bieden: standaardisering waar kan, individualisering waar nodig.

Resultaten
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Resultaten en conclusies:

- We zijn in staat geweest een generiek screeningsinstrument te ontwikkelen onafhankelijk van ziekte of leeftijd dat daarmee breed inzetbaar is. Op basis hiervan zijn 5 ouderenprofielen ontwikkeld die verschillen qua mate van kwetsbaarheid en zorgcomplexiteit. Dat kon alleen door de participatie van alle stakeholders binnen het veld van wonen, welzijn en zorg.

- De 5 ouderenprofielen zijn interessant voor alle partijen; op basis hiervan kan samen met ouderen afspraken worden gemaakt over wat ouderen zelf kunnen regelen, welke zorg en ondersteuning nodig is en wie dat levert.

- Onderscheid maken in deze 5 ouderenprofielen maakt het mogelijk zorg en ondersteuning te ontwikkelen en te geven die beter is afgestemd op de specifieke zorgbehoeften van ouderen binnen de afzonderlijke segmenten.

- Modulair ontwikkelen van zorg en ondersteuning biedt de mogelijkheid om vraaggerichte zorg en ondersteuning te bieden: standaardisering waar kan, individualisering waar nodig. Deze methodiek biedt kansen om de ouderenzorg efficiënter te maken.

- Het blijkt dat zorg/hulpverleners (en management/beleidsmakers) het lastig vinden om het perspectief van de oudere zelf los te zien van hun eigen professionele perspectief op de situatie van de oudere. Vaak zien ze hun eigen perspectief als ‘waarheid’ en vinden ze het moeilijk wanneer de oudere een geheel andere kijk heeft op de situatie. Langzaamaan dringt de (meer)waarde door van het perspectief van de oudere zelf en dat dit consequenties kan hebben voor de keuzes die gemaakt (kunnen) worden.

- Het implementeren van een screeningsinstrument is op zichzelf zinloos. Het moet in samenhang met concrete interventies en doelen gebeuren. Deze stap vereist ook methodische aandacht, in onze systematiek leren denken in modulaire arrangementen.

- De rol van de huisarts in de ouderenzorg is aan het veranderen, van traditionele familiedokter naar een pro-actieve, managende professional.

 

Voortgangsverslag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Veel ouderen ervaren problemen op zowel lichamelijk, psychisch als sociaal gebied en zijn daardoor kwetsbaar. Deze ouderen hebben hierdoor een verhoogd risico op een verminderd welbevinden. Dit project wil het welbevinden van ouderen vergroten vanuit het perspectief van de ouderen op zijn of haar kwetsbaarheid en zorgcomplexiteit. Op basis van binnen het project verzamelde gegevens over kwetsbaarheid, zorgcomplexiteit, welbevinden en preferenties worden, in samenwerking met ouderen en zorg- en hulpverleners, ouderenprofielen en zorg- en ondersteuningspakketten ontwikkeld.

Resultaten
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

In totaal doen 2019 ouderen via 25 organisaties mee. Gemiddeld is de leeftijd 80 jaar; ruim 60% is vrouw. De meeste ouderen wonen zelfstandig (ongeveer 65%), 25% woont in een verzorgingshuis en ongeveer 10% in een verpleeghuis.

 

De verschillen in kwetsbaarheid zijn groot. In alle situaties zien we zeer kwetsbare ouderen. Vooral in verzorgingshuizen is de kwetsbaarheid hoog. In de thuissituatie zijn het vooral de psychosociale factoren, zoals angst en neerslachtigheid die bepalen dat ouderen kwetsbaar worden. In verpleeg- en verzorgingshuizen zijn het meer de ADL-aspecten, zoals aan- en uitkleden, zich kunnen verplaatsen en toiletgang, co-morbiditeit en slecht horen en zien.

 

Van de zorgcomplexiteit is vooral de huidige situatie interessant: in hoeverre is er sprake van actuele zorgvragen. Regelmatig zien we dat mensen met een zelfde kwetsbaarheid, zichzelf als veel minder complex zien. Een mogelijke verklaring hiervoor is dat bij deze mensen de zorg en ondersteuning zo geregeld is, dat zij weinig actuele zorgvragen hebben.

 

Welbevinden is meer gekoppeld aan zorgcomplexiteit dan aan kwetsbaarheid. Wanneer mensen meer zorgvragen ervaren in de huidige situatie is het welbevinden vaak lager. Terwijl een hogere kwetsbaarheid niet meteen betekent dat mensen minder welbevinden ervaren.

 

Veel ouderen willen zelf of samen met een ander beslissingen nemen over de behandeling, zorg en ondersteuning. Slechts een klein aantal ouderen thuis (6%) wil dit soort beslissingen overlaten aan iemand anders. In het ziekenhuis, verzorgingshuis en verpleeghuis is dit respectievelijk ongeveer 10%, 16% en 19%. Naarmate ouderen meer kwetsbaar zijn, minder begrijpen waar hun lichamelijke problemen vandaan komen of meer last hebben van psychische problemen, hebben zij minder behoefte aan het zelf de beslissingen nemen. Daarentegen willen ouderen met een hoger opleidingsniveau en ouderen met een beperkter sociaal netwerk meer invloed op de besluitvorming hebben.

 

Op basis van bovenstaande gegevens zijn 5 ouderenprofielen ontwikkeld, die goed herkenbaar zijn voor de praktijk. In de komende periode wordt voor enkele profielen bekeken welke zorg en ondersteuning geboden wordt, hoe dit met elkaar samenhangt en waar eventuele hiaten zitten.

Samenvatting van de aanvraag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

In Nederland zal het aantal 65+ers van 2.4 miljoen in 2007 toenemen tot 3.9 miljoen in 2050. In de Noordelijke Regio is het percentage ouderen hoger dan gemiddeld in Nederland. Veel van deze ouderen ervaren verschillende combinaties van problemen zoals psychosociale en medische problemen. Deze zogenaamde kwetsbare ouderen hebben een verhoogd risico op een slechtere gezondheidsuitkomst, bijvoorbeeld een verminderd welbevinden. Vanwege hun heterogeniteit is de zorg voor deze kwetsbare ouderen vaak complex. In plaats van het centraal stellen van ziekte, is de focus binnen de Noordelijke Regio juist gericht op het bevorderen van welbevinden vanuit het perspectief van de oudere zelf. Om een slechte gezondheidsuitkomst te voorkomen en te kunnen vaststellen welke zorg hiervoor noodzakelijk is zal een reeds ontwikkeld triage-instrument worden gebruikt om vroegtijdig te kunnen beoordelen of ouderen kwetsbaar zijn (of hierop een verhoogd risico hebben) en of ze onvervulde zorgbehoeften hebben of andere problemen. Ook wordt het welbevinden gemeten. Het instrument bestaat uit de volgende vragenlijsten die de ouderen zelf kunnen invullen: (1) de Groninger Frailty Indicator (GFI) – dat kwetsbaarheid meet, (2) de INTERMED lijst cliënt versie - dat complexiteit van de (zorg)situatie meet (waaronder biologische, psychologische en sociale problemen en zorgbehoeften) en (3) de Welbevinden lijst.

 

In dit transitie experiment zal het triage-instrument worden toegepast bij 2000 ouderen (65+) in zogenaamde werkplaatsen in zowel de eerste als de tweede lijn en welzijnsinstellingen buiten de gezondheidszorg, zoals WMO loketten (500 thuiswonende ouderen met/zonder thuiszorg; 500 ouderen in een verpleeghuis; 500 ouderen in een verzorgingshuis; en 500 in het ziekenhuis opgenomen ouderen). De gegevens van deze ouderen uit de regio Noord zullen worden opgeslagen met die van de Minimale Dataset. De invoer vindt plaats via een internet applicatie waarbij de oudere de vragen beantwoordt op het internet en daarbij zonodig geassisteerd wordt.

Deze applicatie voorziet de zorgverlener met een overzicht van de (mogelijke) problemen en onvervulde zorgbehoeften. Zodra de 2000 ouderen de vragen hebben beantwoord, zullen de gegevens verder worden bewerkt en gemodelleerd tot ouderenprofielen. Het ontwikkelen van ouderenprofielen op basis van de vragenlijsten zal gebeuren met behulp van eenvoudige algoritmen, uiteraard aangevuld met de (professionele) interpretatie. Deze profielen vormen het uitgangspunt voor de ontwikkeling van zorgpaden door panels bestaande uit de ouderen zelf, mantelzorgers, vertegenwoordigers van gemeenten (waaronder WMO loketten), zorgverleners, enz. Veel ouderen zullen zelfstandig wonen en laag scoren op kwetsbaarheid en zorgcomplexiteit. Om bij deze ouderen de situatie te bestendigen kunnen preventieve zorgpaden ontwikkeld worden, bijvoorbeeld in het kader van de WMO. Aan het andere uiterste van het spectrum zijn er ouderen die wel kwetsbaar zijn en behoefte hebben aan veel zorg. Hier zullen de zorgpaden toegesneden zijn op het verbeteren van welbevinden en daar waar mogelijk herstel. Bijvoorbeeld, door het realiseren van thuiszorg en gerichte revalidatieprogramma’s en/of dagbehandeling.

 

Deze ouderenprofielen en zorgpaden zullen aan de internet applicatie worden toegevoegd om de hulpverlener en oudere te ondersteunen bij de selectie van kandidaat zorgpaden die logisch volgen uit de door de oudere gesignaleerde problemen en behoeften. Om vraaggerichte zorg te kunnen verlenen worden de door de internet applicatie geselecteerde kandidaat zorgpaden besproken met de oudere en zullen de oudere en de zorgverlener dat zorgpad kiezen dat het meest aansluit bij de behoeften van de oudere en diens situatie.

 

Aan het einde van het project hebben we vastgesteld of deze procedure succesvol is om de door de oudere geuite (mogelijke) problemen en behoeften vast te stellen en de juiste kandidaat zorgpaden te selecteren die aansluiten bij de behoeften van de oudere en zijn/haar profiel. In afzonderlijke onderzoek- en implementatieprojecten zullen deze vernieuwingen worden geëvalueerd en regionaal/landelijk verspreid.

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: NavigatieDirect naar: Onderkant website