Verslagen

Eindverslag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Samenvatting

Inwoners van achterstandswijken hebben vaak sociaal-maatschappelijke problemen en een slechte ervaren gezondheid. De druk op de huisartsenzorg is hoog. In de wijk Utrecht Overvecht werken eerstelijns zorgverleners en hulpverleners uit het sociaal domein samen in de wijkaanpak Krachtige basiszorg. Door middel van interviews, focusgroepen, vragenlijsten en video-observaties onderzochten we hoe deze samenwerking verloopt en wat de werkzame elementen zijn van Krachtige basiszorg. De studie laat zien dat er op gebied van samenwerking tussen professionals en organisaties in Overvecht veel gebeurd en bereikt is. Professionals in de wijk ervaren een gedeelde visie op de begeleiding van patiënten met gestapelde problematiek en een grote bereidheid tot samenwerken. Er zijn verschillende afspraken geïmplementeerd om maatwerk en samenwerking rond een patiënt op professioneel niveau te stimuleren. Een andere praktijkvoering en personele invulling, meer tijd voor de patiënt en aandacht voor de onderliggende problematiek met behulp van het 4D-model, persoonlijke kennismaking met de partners in de wijk en het creëren van een gezamenlijke lerende omgeving zijn essentiële onderdelen van Krachtige basiszorg. Op basis van de resultaten van dit onderzoek is een toolkit samengesteld met bruikbare procedures, formulieren, tips, randvoorwaarden die voor alle huisartsenpraktijken of gezondheidscentra die Krachtige basiszorg in hun wijk willen opzetten. De Toolkit is voor iedereen vrij beschikbaar.

 

Resultaten
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Deze studie laat zien dat er veel is gebeurd en bereikt op het gebied van samenwerking tussen organisaties en professionals uit het medische en sociale domein in Overvecht. Er is een netwerk van samenwerkende organisaties en er zijn afspraken ontwikkeld en geïmplementeerd om maatwerk en samenwerking rond een cliënt op professioneel niveau te stimuleren. Het 4D-model is goed bekend onder professionals in de wijk en de integrale visie op gezondheid en zorg wordt breed gedeeld. Professionals zijn gemotiveerd om samen te werken en hebben hier plezier in. Elkaar persoonlijk kennen en weten wat iemand aan expertise in huis heeft, zijn volgens professionals de belangrijkste bevorderende factoren voor samenwerking. Casuïstiekbesprekingen en structureel overleg bevorderen dit en het 4D-model is hierbij een hulpmiddel om dezelfde taal te leren spreken. De geïnterviewde patiënten vinden het prettig dat de verschillende professionals in de wijk naar meerdere levensdomeinen kijken, elkaar kennen en de zorg onderling met elkaar afstemmen. Dit geeft vertrouwen in de zorg en verlaagt de drempel om hulp te vragen van bijvoorbeeld de schuldhulpverlening of een psycholoog.

De samenwerking tussen de buurtteams sociaal en huisartsenpraktijken is verder ontwikkeld dan samenwerking met andere partijen, zoals de wijkverpleging, specialistische GGZ en de jeugdgezondheidszorg. Met deze laatste organisaties is de samenwerking variabeler in intensiteit en kwaliteit.

 

Er zijn ook belangrijke uitdagingen. Ten eerste het onderhouden en verder inbedden van bestaande samenwerking en afspraken, en ten tweede het uitbreiden en/of verstevigen van de samenwerking met partijen die nu nog minder betrokken zijn. Beide vragen om een blijvende investering van betrokken organisaties en professionals. Elkaar ontmoeten, samenwerking opzetten en onderhouden kost veel tijd. Het verloop van professionals in de wijk is groot, met name bij buurtteams en thuiszorgorganisaties. Hierdoor is steeds opnieuw kennismaking en gezamenlijke scholing nodig en bestaat het gevaar dat niet iedereen die nieuw is in de wijk even actief betrokken is, waardoor steeds dezelfde personen opnieuw ‘de kar moeten trekken’.

De borging en overdraagbaarheid van de samenwerking is dan ook een van de aandachtspunten, net als onderlinge informatie-uitwisseling met inachtneming van de privacywetgeving. Om de samenwerking te borgen is het nodig dat professionals voldoende gefaciliteerd en gesteund worden om domein overstijgend samen te werken. Structurele financiering is hiervoor belangrijk.

 

Voor Krachtige basiszorg is geen blauwdruk te geven en de invulling blijft maatwerk, afhankelijk van de lokale omstandigheden en mogelijkheden. Om praktijken die willen starten met Krachtige basiszorg op weg te helpen is een Toolkit ontwikkeld. Praktijken kunnen de elementen die passen bij de eigen situatie overnemen uit deze Toolkit, om zodoende Krachtige basiszorg in hun wijk te implementeren.

 

Voortgangsverslag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

In een achterstandswijk, zoals Overvecht in Utrecht, hebben veel bewoners complexe en meervoudige problemen op meerdere domeinen. Huisartsen, en andere zorgprofessionals, ervaarden daar dat de traditionele manier van werken ontoereikend was en ontwikkelden een integrale aanpak: de ‘Krachtige basiszorg’. De doelen die met deze Krachtige basiszorg worden nagestreefd zijn: (1) zorg bieden dichtbij de bewoner, (2) focus verleggen van ‘ziekte en zorg’ naar ‘gezondheid en gedrag’, en (3) meer aandacht voor eigen regie en kracht van bewoners. Een belangrijk aspect hierbij is samenwerking binnen een netwerk van zorg- en welzijnsprofessionals van verschillende domeinen. In de Krachtige basiszorg staat het 4 Domeinenmodel (4D-model) centraal, dit is een communicatie- en analyse instrument voor professionals in het medische en sociale domein. Het model geeft inzicht in wat er speelt in de domeinen lichaam, geest, maatschappelijk en sociaal, hoe deze elkaar onderling beïnvloeden en wat de invloed is op de gezondheidsbeleving van de cliënt. Het 4D-model wordt gebruikt voor zowel de communicatie tussen hulpverleners en cliënt als tussen hulpverleners onderling. Daarnaast zijn er op wijkniveau samenwerkingsafspraken gemaakt tussen betrokken partijen uit de verschillende domeinen.

Om de zorg verder te kunnen verbeteren is het van belang om inzicht te krijgen in wat er binnen de Krachtige basiszorg precies wel of niet succesvol is, en waar het nog beter kan. Het doel van dit onderzoek is daarom het beschrijven van de kritische elementen van deze werkwijze. Wat zijn deze elementen en onder welke voorwaarden komen ze het beste tot uiting? Wat kan verbeterd worden in de samenwerking tussen professionals en organisaties? Hoe ervaren cliënten de werkwijze en wat kan verbetert worden in de samenwerking met cliënten?

Dit wordt onderzocht door kwalitatief (interviews en focusgroepen) en kwantitatief (vragenlijsten) onderzoek bij professionals en cliënten. Ook wordt door middel van video-observatieonderzoek gekeken naar de communicatie tussen huisarts en patiënt en tussen praktijkondersteuner (POH)-GGZ en patiënt. Tenslotte worden de effecten van deze werkwijze op de efficiënte van doorverwijzingen en gemaakte kosten geëvalueerd.

 

Resultaten
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Het zorglandschap in Overvecht is complex en bestaat uit een groot aantal type organisaties (>30) en professionals. Krachtige basiszorg blijkt een complexe en veelomvattende aanpak te zijn, en implementatie in een dynamische omgeving als de wijk Overvecht is niet eenvoudig. De betrokken professionals werken dan ook in verschillende mate met de onderdelen van de Krachtige basiszorg en het bijbehorende 4D-model. In het eerste jaar van dit onderzoek hebben we vooral gefocust op de rol van interprofessionele samenwerking. Op basis van 25 interviews met verschillende professionals, observaties en een focusgroep met managers hebben we de centrale elementen en mechanismen voor samenwerking in kaart gebracht. Drie pijlers zijn de basis voor de mate en kwaliteit van samenwerking: (1) kenmerken van de individuele professional, zoals motivatie, kennis en communicatievaardigheden; (2) de visie, faciliteiten van en ondersteuning door de eigen organisatie en netwerksamenwerking tussen de verschillende organisaties en (3) interprofessionele contactmomenten, zoals gezamenlijk scholing en structurele overlegmomenten. De pijlers beïnvloeden elkaar constant: professionals zijn in de dagelijkse praktijk verantwoordelijk voor hoe de zorg uitgevoerd wordt. Onderlinge samenwerking is daar een onderdeel van en wordt bevorderd door het hebben van contact met en het leren kennen van collega’s van andere organisaties en uit andere domeinen. Deze samenwerking draagt weer bij aan de ontwikkeling van de individuele professionals. Organisaties hebben een faciliterende, stimulerende en ondersteunende functie, zij moeten zorgen dat professionals hun werk kunnen uitvoeren en dat professionals onderling kunnen samenwerken. Andersom dragen goede professionals en onderlinge samenwerking bij aan de ontwikkeling van organisaties (kennisverspreiding) en aan samenwerking op organisatie niveau. Door wisselwerking tussen deze pijlers ontstaat een netwerk van professionals met inzicht in elkaars domein, wederzijds vertrouwen en korte lijntjes. Binnen alle drie de pijlers speelt continuïteit een belangrijke rol.

Er bestaan sterke onderlinge verschillen tussen locaties, organisaties en professionals waardoor samenwerking overal anders verloopt. Het samenspel van de verschillende factoren is ook niet statisch, maar is een dynamische proces dat onder invloed van de verschillende factoren, zoals beleid, financiering, personeelsverloop, verloopt met ups en downs. Desondanks bestaat in Overvecht een gedeelde visie en gezamenlijke taal over hoe zorg voor deze kwetsbare groep eruit zou moet zien, en is er bereidheid bij de meeste betrokken partijen om hier samen aan te blijven werken.

 

Samenvatting van de aanvraag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

The National Program Alles is Preventie (Everything is Prevention, 2013) stimulates integrative approaches in people’s environment to increase health and prevent chronic diseases. The program wants to give prevention a prominent position in our health care system. Goals of the related ZonMw sub-call Preventie in de Zorg (Prevention in Healthcare) is to generate knowledge on integrated collaboration between general practitioners and other health care professionals in having people work on their health and decreasing health differences between people. Research can provide insight in how these policy goals are taken up and operationalized in real life. An example of a progressive team of primary care professionals that is working on the aforementioned goals collaborates in the foundation Overvecht Gezond.

 

Overvecht, a deprived area in Utrecht, has many elderly persons, immigrants, people relying on social security, and low-income households. People’s perceived health is of poor quality and health care demand is high. A high number of people in Overvecht are vulnerable and have many and multiple, comorbid, health problems. These factors are responsible for high health care costs in Overvecht. Nevertheless, the organization of prevention and health care by the foundation Overvecht Gezond (‘Healthy Overvecht’) has led to a relative decrease in health care costs. This was mainly established by relatively less costs for secondary care, probably by more efficient referrals.

 

Primary care in the area Overvecht uses an integrative preventive approach toward vulnerable citizens. This is organized in a partnership between different health care professionals and social workers. Starting in GP consultations, professionals approach issues in clients with multiple and complex problems from different perspectives. The approach does not merely focus on a client’s health problem, but on the interplay between problems in 4 domains (i.e., the 4D model): psychological, physical, social functioning and social support. Preventive action may be taken in domains related to medical symptoms to prevent those symptoms from worsening. Only when other problems are given attention, people will be able to work on their health.

 

The 4D model forms the basis of the collaboration, both between clients and professionals, as well as between professionals. This means that communication about health, sickness, health care, prevention and welfare is structured around the four domains. The collaboration is organized in the foundation Overvecht Gezond. Nationally, Overvecht Gezond is exemplary in how collaboration between the social domain and health care has led to a promising and modern approach towards health care problems in a deprived area.

 

The current study aims to discover critical elements in this innovative integrative approach, which is applied in the 4D model. What are these elements and under which conditions can they be applied optimally? The organization will be analyzed from different perspectives: clients, health care professionals, social workers, managers. In addition, we will study GP registrations and health insurance data for health care costs and referrals.

 

Main questions of the research project are:

- What are the working mechanisms and necessary conditions of such an organization? What can be improved in the collaborations?

- To what extent do clients accept the 4D approach? What can be improved for acceptance and better collaboration of clients?

- What are costs for implementation of the 4D approach?

- How efficient are referrals?

 

Answers to these questions are of importance to Overvecht Gezond, to optimalize their approach. Importantly, evaluation and description of the innovative programmatic approach offers very relevant information to other areas, health care organizations, local governments and insurance companies. Therefore, during knowledge transfer we will emphasize information from our study that is generalizable and transferrable to other areas.

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: NavigatieDirect naar: Onderkant website