Verslagen

Eindverslag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

In de zorg voor de oudere patiënt met complexe problematiek valt op diverse terreinen nog winst te boeken. De communicatie tussen zorgverleners kan beter, de oudere en mantelzorger moeten beter geïnformeerd zijn over hun gezondheidstoestand, de verbinding tussen zorg en welzijn kan verbeterd worden, en tenslotte zouden oudere en mantelzorger een veel actievere rol kunnen spelen in hoe de verleende zorg en welzijn eruit zien. ZWIP (Zorg- en WelzijnsInfoPortaal) is een internetapplicatie die vooral functioneert als een digitale en virtuele overlegtafel waar patiënt, mantelzorger en professionals aan kunnen plaatsnemen. De overlegtafel wordt ondersteund met informatie, zowel informatie over de patiënt als informatie voor de patiënt. ZWIP is ontwikkeld door en met zorgverleners en patiënten, en voldoet mede hierdoor voor een groot deel aan de behoeften van beide partijen. De belangrijke kernprincipes van ZWIP zijn de volgende :1

1. ZWIP is een digitale overlegtafel voor professionals, patiënten en mantelzorgers,

2. de patiënt zit aan het stuur, en bepaalt samen met zijn eventuele mantelzorgers, wie toegang hebben tot de overlegtafel. Als nieuwe hulpverleners in beeld komen of hulpverleners niet langer betrokken zijn, dan kan de patiënt deze mensen eenvoudig uitnodigen of verdere toegang blokkeren.

3. ZWIP bevat een samenvatting van de zorg- en welzijnssituatie van de patiënt. Deze informatie is samengebracht door verpleegkundige en huisarts

4. Via ZWIP kunnen (delen van informatie uit) informatiebronnen zoals HIS, KIS en ZIS eenvoudig ingezien worden door andere hulpverleners dan degene de informatie verzameld heeft. De patiënt bepaalt wie verder toegang krijgt.

5. Met behulp van deze informatie-onderdelen en het professionele oordeel daarover, bepaalt de patiënt aan welke problemen of domeinen hij al dan niet wil werken en welke zijn doelen zijn

6. De patiënt vindt in ZWIP de informatie toegesneden op hemzelf

Voor voorbeelden van hoe ZWIP in de praktijk werkt zie zwip.nl/oudere-startpagina/ervaringen-oudere/

 

In het transitieproject is ZWIP ontwikkeld en geëvalueerd ten aanzien van de bruikbaarheid door ouderen, mantelzorgers en zorgverleners, haalbaarheid van de implementatie en de te verwachte effecten op kwaliteit van zorg en gezondheid en kwaliteit van leven de betrokken ouderen.

 

Resultaten
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

EEN IT INFRASTRUCTUUR VOOR INTEGRALE ZORGAFSTEMMING

Het meest tastbare resultaat van de ontwikkelfase is uiteraard de bovenstaand omschreven infrastructuur voor integrale zorgverlening. Dit model is nog niet uitontwikkeld en nog niet direct marktrijp, maar biedt wel een goed startpunt voor een IT product dat naar de markt gebracht kan worden. De IT partner Topicus/Protopics is op dit moment gestart met het doorontwikkelen van ZWIP tot een marktrijp product voor de ouderenzorg, maar ook voor andere zorgsituaties waarin multidisciplinaire afstemming nodig is zoals bijvoorbeeld de palliatieve zorg. De partners van het 100 netwerk zullen betrokken blijven bij deze ontwikkeling.

 

ONDERWIJSMODULES

We hebben geleerd dat het niet alleen ontbreekt aan een infrastructuur voor zorgafstemming en –samenwerking, maar bij de zorgverleners ook aan kennis en expertise rond multidisciplinair samenwerken, betrekken van patiënten en mantelzorgers bij hun eigen zorg en stimuleren tot zelf management. Daarom hebben we in aanvulling op de ontwikkeling van de IT infrastructuur zelf ook scholing ontwikkeld die zich richt op deze onderwerpen en specifiek hoe hierbij gebruik te maken van de tools die via ZWIP beschikbaar waren. Dit interprofessioneel trainingsprogramma leidde tot ervaren verbeterde interprofessionele attitudes, samenwerkingsvaardigheden en –gedrag. Verrassend genoeg, werd de mogelijkheid om lokaal met elkaar kennis te maken, uit te wisselen en van elkaar te leren nog wel het meest gewaardeerd.

 

BIJNA 50% VAN ALLE KWETSBARE OUDEREN UIT DE DEELNEMENDE PRAKTIJKEN WORDT AANGESLOTEN OP ZWIP

Vastgesteld kan worden dat het implementatieplan behoorlijk succesvol is geweest in het realiseren van aansluitingen van kwetsbare ouderen op ZWIP. Van een ongeselecteerde groep kwetsbare ouderen (als kwetsbaar geïdentificeerd volgens Easycare-TOS trap 2) wordt uiteindelijk bijna 50% aangesloten op ZWIP.

 

TE VROEG OM KWANTITATIEVE UITSPRAKEN OVER EFFECTIVITEIT VAN ZWIP TE KUNNEN DOEN…

Uit de eerste evaluaties blijkt dat ongeveer tien procent van de ouderen met een ZWIP en hun mantelzorgers regelmatig gebruik maakt van het ZWIP. Om allerlei redenen die in het eindrapport en de bijbehorende wetenschappelijke artikelen geinventariseerd zijn is dat percentage niet hoger. Daarom is het te vroeg om in deze fase een definitieve kwantitatieve uitspraak over de effectiviteit van ZWIP te kunnen doen.

 

MAAR KWALITATIEF IS SPRAKE VAN POSITIEVE EFFECTEN BIJ EEN GESELECTEERDE GROEP VAN KWETSBARE OUDEREN

We hebben uiteraard ook ouderen, mantelzorgers en hulpverleners gevraagd naar hun ervaringen met ZWIP en dan blijkt dat de kleinere groep van (actieve) gebruikers veel positieve effecten van de introductie van ZWIP heeft ervaren: de communicatie verloopt beter, sneller, meer open, er is meer informatie-uitwisseling en in sommige situaties biedt ZWIP een alternatief voor (poli)kliniekbezoek en verminderde visitefrequentie door de huisarts. Het project geeft ook inzicht in kenmerken van actieve gebruikers.

 

Concluderend is sprake van een proof-of-concept van ZWIP enerzijds en anderzijds is doorontwikkeling van het concept geborgd. De ervaring leerde dat het introduceren van multidisciplinair samenwerken rond de individuele oudere een transitie vergt die niet 123 en volledig stuurbaar te realiseren is, maar de eindsituatie van het project biedt een goed uitgangspunt voor een voorgaande transitie in deze richting in de toekomst.

 

Voortgangsverslag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Probleem

Om de continuïteit van zorg te kunnen bieden die de zorg voor ouderen met complexe problematiek vraagt, is continuïteit van informatie essentieel. Op dit moment ontbreekt regelmatig juiste actuele informatie, bovendien delen verschillende hulpverleners de informatie te weinig en begrijpen zij elkaar soms niet door verschillende jargons. Ook communicatie tussen verschillende hulpverleners is beperkt, bijvoorbeeld omdat ze elkaar niet kennen. Dit belemmert samenwerking tussen hulpverleners en hierdoor hebben hulpverleners nauwelijks zicht op de complexe problematiek waarmee ouderen te maken hebben. Ook de voorlichting aan de ouderen zelf kan beter. Dikwijls is de informatie eenzijdig en te weinig afgestemd op hun informatiebehoefte. Door dit alles krijgen ouderen niet altijd de best mogelijke zorg.

 

Oplossing

In het ZWIP project ontwikkelen, implementeren en evalueren we oplossingen voor de bovenstaande problemen. ZWIP heeft als doel om samenwerking tussen alle hulpverleners rondom een kwetsbare oudere te verbeteren en om de kwetsbare oudere meer de regie over zijn eigen zorg te geven. ZWIP is een via internet toegankelijk, patiëntgericht instrument dat bestaat uit twee functionaliteiten: 1) een ‘zorg 2.0’ persoonlijke overlegtafel voor de kwetsbare oudere, de mantelzorger en alle betrokken hulpverleners. Hiermee kunnen de kwetsbare oudere, de mantelzorger en alle betrokken hulpverleners actuele informatie over de kwetsbare oudere delen. De hulpverleners kunnen met de beschikbare informatie zorg leveren die beter is afgestemd op de doelgroep. Ook kunnen alle betrokkenen via deze persoonlijke overlegtafel open met elkaar communiceren door middel van asynchrone berichtenservice. 2) Persoonlijk voorlichtingsmateriaal voor de kwetsbare oudere over zijn eigen gezondheids-, sociale- en functionele situatie. Ouderen en mantelzorgers kunnen met dit voorlichtingsmateriaal goed op de hoogte blijven van wat er aan de hand is. En van hoe zij voor hun problemen behandeld worden en welke effecten dat heeft. Dat maakt hen tot een gelijkwaardiger gesprekspartner van hun hulpverleners.

 

Resultaten
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Doelgroep

Kwetsbare ouderen (70 jaar en ouder), hun mantelzorgers en hun betrokken hulpverleners.

 

Aanpak

 In kaart brengen met welke complexe problemen ouderen te maken hebben en bepalen welke onderwerpen belangrijk zijn voor de communicatie

 Het ZWIP ontwikkelen en testen

 Ouderen, mantelzorgers en hulpverleners scholen in het gebruik van het ZWIP

 Het ZWIP implementeren en helpen aan structurele financiering

 Het ZWIP evalueren door middel van een proces- en effectevaluatie

 

Op te leveren producten

 Het Zorg- en WelzijnsInfoPortaal (ZWIP)

 Scholing en trainingsmaterialen voor alle betrokkenen

 Resultaten van de implementatie- en evaluatiefase

 

Samenvatting van de aanvraag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

PROBLEEMSTELLING EN RELEVANTIE

 

Er is brede erkenning dat de gezondheidszorgzorg voor oudere mensen met complexe gezondheids- en welzijnsproblematiek niet optimaal is georganiseerd. Voor ouderen met deze complexe problematiek is continuïteit van zorg nodig, maar daarvoor is ook continuïteit van informatie nodig. Bij de oudere zelf, de eventuele mantelzorg en de diverse betrokken hulpverleners is medische en niet-medische informatie in de breedte relevant en dient deze beschikbaar te zijn om tot een weloverwogen zorg te kunnen komen. Vanuit deze analyse van de voorwaarden van goede zorg voor ouderen met complexe problematiek zijn de volgende problemen in de informatievoorziening te signaleren:

• In de huidige zorg is onvoldoende betrouwbare en volledige informatie beschikbaar over de mate waarin ouderen complexe problematiek hebben.

• De voorlichting en educatie van ouderen met complexe problematiek en hun naasten (mantelzorger) laat te wensen over. Dit staat autonomie en zelfmanagement in de weg.

• De informatie waarover hulpverleners kunnen beschikken bij de zorg voor individuele ouderen met complexe problematiek is gebrekkig en wordt te weinig gedeeld. Dit informatieprobleem staat samenwerking en zorg-op-maat in de weg.

 

 

Doordat de zorg minder op maat is dan mogelijk is het rendement van behandelingen niet optimaal (bv door gebrekkige therapietrouw), ontvangt de oudere niet steeds de best mogelijke zorg en treedt soms zelfs gezondheidsverlies op. Verbetering van de informatievoorziening aan en over ouderen met complexe problematiek en hun naasten, kan dus leiden tot belangrijke meerwaarde voor de ouderen en hun naasten.

 

DOELSTELLING

 

Het ontwikkelen, implementeren en evalueren van een netwerkbrede informatievoorziening voor de begeleiding, voorlichting en educatie van ouderen met complexe gezondheids- en sociale problematiek en hun naasten (Zorg- en WelzijnsInfoPas). De Zorg- en WelzijnsInfoPas is een door betrokken hulpverleners, ouderen zelf en mantelzorgers te delen gegevensset vastgelegd in een in dit project te ontwikkelen informatiesysteem. Daarbij ontwikkelen we scholing voor ouderen, mantelzorgers en hulpverleners voor het gebruik van de Zorg- en WelzijnsInfoPas. Bij de ouderen en mantelzorger bestaat de scholing uit geïndividualiseerd voorlichtingsmateriaal over de aanwezige problemen en training van vaardigheden om naar wens en kunnen de regie over de zorg te nemen. De scholing voor de hulpverleners richt zich op kennis en vaardigheden om met de informatie de zorg te verbeteren en op vaardigheden om de ouderen en hun mantelzorgers te helpen zelf de regie te nemen. Met dit pakket beogen we de autonomie en zelfmanagement van ouderen en hun naasten optimaliseren en de samenwerking tussen hulpverleners te verbeteren. Het uiteindelijke doel is om kwalitatief betere zorg en daarmee meer kwaliteit van leven van de ouderen en hun naasten te realiseren.

 

PLAN VAN AANPAK

 

De partijen die samen de systematiek en het informatiesysteem gaan gebruiken zullen zo veel mogelijk betrokken worden in de ontwikkeling van de transitie. Deze aanpak garandeert dat een zorgtransitie geïmplementeerd wordt die voldoet aan de behoefte van zowel de zorgvragers als de hulpverleners en stimuleert direct de samenwerking.

 

Het transitieproject is nadrukkelijk een ontwikkelproject en wordt opgezet in fases. Als raamwerk voor de ontwikkeling, implementatie en evaluatie hanteren we het MRC framework Complexe Interventies (1). De ontwikkeling van de Zorg- en WelzijnsInfoPas gebeurd aan de hand van de methode van Intervention Mapping. Dit is een methode voor de planning van gezondheidsinterventies.

 

Het project kent drie fases:

1. ONTWIKKELFASE: hierin wordt met behulp van Intervention Mapping de Zorg- en WelzijnsInfoPas procedures en het implementatieplan vormgegeven en gepretest

2. PILOTFASE: hierin verrichten we een proefimplementatie van de Zorg- en WelzijnsInfoPas en worden de interventieprocedures en het implementatieplan geoptimaliseerd. Dit is implementatietranche 1 (zie bijlage 2). Aan het einde van de pilotfase volgt een beslissing of wel of niet gestart kan worden met de grootschaliger implementatie in de implementatiefase

3. IMPLEMENTATIEFASE: hierin vind een grootschaliger implementatie van de geoptimaliseerde interventie plaats. Door de implementatie gefaseerd te verrichten, waarbij huisartspraktijken gerandomiseerd worden over de implementatietranche 2 en 3 (zie bijlage 2), is het mogelijk een clustergerandomiseerde effectevaluatie uit te voeren. De effectevaluatie richt zich primair op verbetering in de kwaliteit van zorg

 

De wetenschappelijke evaluatie richt zich op het evalueren van de ontwikkeling, implementatie en effectiviteit van de Zorg- en WelzijnsInfoPas.

 

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: NavigatieDirect naar: Onderkant website