Verslagen

Eindverslag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Terwijl sommige ouderen vitaal blijven worden anderen minder weerbaar voor interne en externe stressoren, deze ouderen zijn kwetsbaar. Ouderen van niet-westerse herkomst zijn een kwetsbare en groeiende groep waar weinig over bekend is. Ook ouderen met een lage sociaaleconomsche status zijn vaak minder gezond dan ouderen met een hoge sociaaleconomische status.

 

Ons doel was om sociaaleconomische en etnische ongelijkheden in (componenten van) kwetsbaarheid bij ouderen te onderzoeken. Voor onze studie gebruikten wij data van meer dan 25.000 zelfstandig-wonende ouderen van 55+ jaar.

 

Wij vonden dat ouderen met primair of secundair onderwijs kwetsbaarder waren dan ouderen met tertiar onderwijs. Deze ouderen hadden een hogere algehele kwetsbaarheid, een hoger aantal ziektes en een lagere zelf-gerapporteerde gezondheid. Met name ouderen van Turkse en Marrokaanse maar ook van Surinaamse afkomst waren kwetsbaarder vergeleken met Nederlandse ouderen, zij hadden vooral meer functionele beperkingen.

 

Resultaten
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Ouderen met een lage sociaal-economische status kwetsbaarder

 

Ouderen met een lager opleidingsniveau (met name ouderen met primair onderwijs of minder) waren kwetsbaarder dan personen met tertiar onderwijs. Wanneer wij de domeinen van kwetsbaarheid onderzochten vonden wij verschillen in alle domeinen van kwetsbaarheid, maar waren met name een hoger aantal ziektes en een lagere zelf-gerapporteerde gezondheid belangrijk. Ouderen die in buurten met de laagste sociale status woonden (laagste 25%) waren tevens kwetsbaarder dan personen in buurten met de hoogste sociale status (hoogste 25%). Deze verschillen waren minder groot dan voor opleidingsniveau.

 

Ouderen van niet-Westerse afkomst kwetsbaarder

 

Ouderen van Turkse en Marrokaanse afkomst waren veel kwetsbaarder vergeleken met Nederlandse ouderen. Wanneer wij de domeinen van kwetsbaarheid onderzochten bleek dat zijn in alle domeinen kwetsbaarder waren, maar dat zij met name veel IADL beperkingen hadden. Ook ouderen van Surinaamse afkomst waren kwetsbaarder vergeleken met Nederlandse ouderen. Zij hadden ook met name veel IADL beperkingen maar verschilden niet van Nederlandse ouderen wat betreft psychosociale of zelf-gerapporteerde gezondheid. Wij vonden geen verschil in kwetsbaarheid tussen Indonesische en Nederlandse ouderen.

 

 

Samenvatting van de aanvraag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

1. Probleembeschrijving

 

Kwetsbaarheid (frailty in het Engels) bij ouderen kan gedefinieerd worden als een opeenstapeling van gezondheidsproblemen die de kans op negatieve gezondheidsuitkomsten vergroten (Rockwood, 2005). De mate van kwetsbaarheid van een oudere persoon is een betere voorspeller van negatieve gezondheidsuitkomsten zoals opname in een ziekenhuis of verpleeghuis en vroegtijdig overlijden dan leeftijd (Mitnitski et al., 2005; Fang et al., 2012). Internationale studies onderzoeken vaak de gevolgen van kwetsbaarheid (Mitnitski et al., 2005; Fang et al., 2012), minder onderzoek is gedaan naar de factoren die kwetsbaarheid veroorzaken. Studies naar de relatie tussen de sociaaleconomische status van de buurt en kwetsbaarheid van de inwoners is schaars (Woo et al., 2010). Studies rapporteren vaak alleen een kwetsbaarheidsscore of delen personen in op wel/niet kwetsbaar. Er is weinig onderzoek naar determinanten van specifieke domeinen van kwetsbaarheid, namelijk de fysieke, psychische en sociale domeinen.

 

2. Oplossingsrichting

 

De data in het TOPICS-MDS zijn zeer geschikt om de bovengenoemde kennishiaten op te vullen. In de TOPICS-MDS is informatie verzameld van een groot aantal ouderen in heel Nederland. Er is in de TOPICS-MDS informatie verzameld over ouderen van verschillende etnische achtergrond. Ook is er data beschikbaar over de sociaaleconomische status van de woonomgeving van de ouderen. Binnen het Nationaal Programma Ouderenzorg is een nieuw instrument ontwikkeld en gevalideerd om kwetsbaarheid te meten; de TOPICS kwetsbaarheidsindex. De TOPICS kwetsbaarheidsindex liet vergeleken met een klinische kwetsbaarheidsindex vergelijkbare resultaten zien (Lutomski at al., 2013). Kwetsbaarheid met dit instrument is nog niet onderzocht voor verschillende groepen ouderen. Doordat de TOPICS kwetsbaarheidsindex is opgebouwd uit verschillende domeinen die ieder bestaan uit internationaal gevalideerde instrumenten, kunnen deze domeinen ook als aparte uitkomsten worden gerapporteerd en onderzocht.

 

Het doel van dit project is om 1) sociaaleconomische en etnische verschillen in kwetsbaarheidsstatus onder zelfstandig-wonende ouderen te onderzoeken en om 2) sociaaleconomische en etnische verschillen in de fysieke, psychische en sociale domeinen van kwetsbaarheid onder zelfstandig-wonende ouderen te onderzoeken.

 

De volgende onderzoeksvragen worden hierbij beantwoord:

1. Welke associaties zijn er tussen sociaaleconomische status en etnische achtergrond van ouderen en de kwetsbaarheid gemeten met de TOPICS kwetsbaarheidsindex?

2. Welke associaties zijn er tussen sociaaleconomische status en etnische achtergrond van ouderen en verschillende domeinen van kwetsbaarheid (fysiek, psychisch en sociaal)?

3. Zijn associaties tussen sociaaleconomische status en etnische achtergrond van ouderen en kwetsbaarheid verschillend in subgroepen naar leeftijd, geslacht of woonsituatie (wel/niet alleenstaand)?

 

 

3. Maatschappelijke relevantie

 

Door de mate van kwetsbaarheid bij groepen ouderen met verschillende etnische en sociaaleconomische achtergronden vast te stellen kan bepaald worden welke groep extra aandacht of zorg nodig heeft. Ouderen van niet-westerse herkomst zijn een kwetsbare en groeiende groep in de Nederlandse samenleving waar weinig over bekend is, daarom is het tevens van meerwaarde de gezondheid van deze groep in kaart te brengen. Het Netwerk van Organisaties van Oudere Migranten (NOOM) beveelt aan dat nader onderzoek nodig is om de gezondheid van oudere migranten beter in beeld te krijgen. Daarbij gaat het om concrete cijfers, maar vooral ook om onderzoek naar specifieke aandachtspunten en verschillen tussen de verschillende groeperingen van ouderen onderling (NOOM, 2009).

 

Voor gemeenten is dit onderzoek van groot belang, in het bijzonder voor grote steden met arme postcodegebieden. Als blijkt dat er aanzienlijke etnische en sociaaleconomische verschillen in kwetsbaarheid bij ouderen zijn, zouden gemeenten en de overheid zich meer moeten inspannen om deze gezondheidsverschillen te voorkomen en te verkleinen. Doordat wij bovendien zowel sociale, psychische en fysieke domeinen van kwetsbaarheid in kaart brengen kan gezondheidsbeleid gerichter worden ontwikkeld.

 

 

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: NavigatieDirect naar: Onderkant website