ZonMw tijdlijn Gender en Gezondheid https://www.zonmw.nl/ Het laatste nieuws van de tijdlijn van Gender en Gezondheid nl-nl Sun, 19 May 2019 20:19:48 +0200 Sun, 19 May 2019 20:19:48 +0200 TYPO3 news-3988 Mon, 29 Apr 2019 13:47:28 +0200 Laatste kans: nu aanmelden voor studiebeurzen Gender&Health https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/laatste-kans-nu-aanmelden-voor-studiebeurzen-genderhealth/ De deadline nadert snel voor de Gender in Research Fellowship. Sekse- genderverschillen zijn in vrijwel alle onderzoeksvelden relevant. Nationale en internationale PhD’s en post-docs krijgen met deze beurs de kans deel te nemen aan de interessante nieuwe Erasmus Summer Programme cursus rondom gender, gezondheid en onderzoek. Binnen dit programma verzorgt ZonMw de workshop ‘Gender in Research’, waar we in zullen gaan op het integreren van sekse en gender binnen de verschillende fases van onderzoek.

Relevantie

Dat is belangrijk omdat mannen en vrouwen verschillen in biologisch, psychosociaal en cultureel opzicht. Tot nu toe werd hier in onderzoek niet altijd goed rekening mee gehouden, waardoor een kennisachterstand op m/v-verschillen in gezondheid en zorg ontstaan is. Daarom stimuleert ZonMw dat de volgende generatie onderzoekers de skills en kennis krijgen om sekse en gender goed te integreren in hun onderzoek

De summer course wordt gegeven in de week van 19 tot en met 23 augustus 2019. ZonMw stelt 20 beurzen beschikbaar.

Meer informatie

Bekijk hier de informatiefolder over het programma

 

]]>
news-3882 Mon, 08 Apr 2019 07:00:00 +0200 Hart- en vaatziekten rond de overgang: de invloed van leefstijl https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/hart-en-vaatziekten-rond-de-overgang-de-invloed-van-leefstijl/ Jaarlijks sterven circa 20.000 vrouwen aan hart- en vaatziekten. Voor de overgang worden vrouwen beschermd door de werking van geslachtshormonen, maar na de overgang neemt het risico op hart- en vaatziekten snel toe. Door niet te roken, gezond te eten en te bewegen vermindert het risico op hart- en vaatziekten. Maar uit meerdere onderzoeken blijkt dat leefstijlinterventies minder effect hebben bij vrouwen. Waardoor komt dat? Chantal Leemrijse is senior-onderzoeker Eerstelijnszorg bij het NIVEL. Met subsidie van de Hartstichting kijkt zij samen met onderzoeker Joke Korevaar welke leefstijlinterventies effectief zijn in het verlagen van het risico op hart- en vaatziekten bij vrouwen rond de overgang, en welke interventies vrouwen wel of niet goed vol kunnen houden. 

Haalbaarheid

Leemrijse: ‘Het is duidelijk dat leefstijlinterventies alleen werken als mensen die de rest van hun leven vol kunnen houden. Vrouwen in en rond de overgang hebben het in deze levensfase druk met hun gezin en werk, maar ook met de toenemende zorg voor hun ouders. Dit alles bij elkaar maakt een drastische leefstijlverandering, waarbij je 3 tot 5 keer per week sport bijvoorbeeld, meestal onhaalbaar.’ 

Maar kennis ontbreekt over wat effectief is voor vrouwen rond de menopauze. ‘Wij vonden vrijwel geen effectieve programma’s in de literatuur die zich specifiek richten op vrouwen in de overgang, dus daar is wel echt een kennislacune,’ benadrukt Leemrijse. ‘De interventies die we vonden die wél effectief waren, richtten zich op vrouwen aan het einde of na de menopauze. De vrouwen uit de focusgroepen vonden deze interventies niet passen bij hun klachten en niet haalbaar in te passen in hun huidige levens, waarin zij ook zorg- en werktaken vervullen.’   

Meer kennis

‘In Nederland zijn zo’n 1,2 miljoen vrouwen in de overgang. Vrouwen kunnen 30 tot 40 procent van hun leven postmenopauzaal zijn. Het gaat dus om een grote groep en een onderschat probleem,’ vertelt Leemrijse. Vrouwen kunnen moeilijk informatie vinden, weten niet goed of adviezen die zij op internet vinden kwalitatief goed zijn en missen handvatten om hun overgangsklachten en leefstijl aan te pakken. 

Leemrijse: ‘Ook de huisartsen, diëtisten en fysiotherapeuten uit ons onderzoek gaven aan specifieke kennis over klachten en goede leefstijladviezen voor deze doelgroep te missen. Zo zijn er aanwijzingen dat veel van de burn-outklachten bij vrouwen rond deze leeftijd eigenlijk aan de overgang te wijten zijn. Als dat klopt krijgen die vrouwen nu niet de juiste hulp. Hoewel het niet het hoofddoel van ons onderzoek was, was een belangrijke bevinding dat vrouwen zich in hun klachten niet altijd serieus genomen voelen door met name huisartsen. Ze krijgen te horen dat het er nu eenmaal bij hoort, ook al hebben ze veel klachten.’ 

Interventie als medicijn

De uitdaging is om minder intensieve, maar toch effectieve interventies te ontwikkelen die zijn afgestemd op de specifieke behoeften en gezondheidsproblemen van vrouwen in de menopauze. Dat moeten dus interventies zijn die het risico op hart- en vaatziekten aanpakken, maar óók ingaan op de klachten van het hier en nu.

Leemrijse: ‘De vrouwen die wij spraken hadden allemaal veel last van overgangsklachten als spier- en gewrichtspijn, stress en vermoeidheid. Wat hen motiveert is direct resultaat. Dus een interventie die direct stress en pijn vermindert en bij voorkeur een sociaal element bevat. Dat helpt om de leefstijlverandering vol te houden. Vermindering van overgangsklachten was voor deze vrouwen bijna nog belangrijker dan hun gezondheid op lange termijn.’

Meer lezen?

]]>
news-3881 Fri, 05 Apr 2019 15:53:10 +0200 Mannen en vrouwen verwerken geneesmiddelen anders in het lichaam https://zorgkrant.nl/wetenschap-en-onderwijs/10045-bij-vrouwen Over vrouwen wordt zo’n 50% meer bijwerkingen gemeld dan over mannen. Vrouwen gebruiken meer geneesmiddelen dan mannen, maar ook wanneer daar rekening mee wordt gehouden, blijken er verschillen te bestaan. Lareb heeft hier samen met onder meer de Universiteit Groningen en het Universitair Medisch Centrum Groningen nader onderzoek naar gedaan. news-3856 Mon, 01 Apr 2019 13:42:09 +0200 SAFE biedt online veilige hulp voor slachtoffers van partnergeweld https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/safe-biedt-online-veilige-hulp-voor-slachtoffers-van-partnergeweld/ Eén op de drie vrouwen in Nederland is ooit slachtoffer van een vorm van partnergeweld. Dit kan verstrekkende gevolgen hebben. Het Radboudumc ontwikkelde de online hulp SAFE, waar slachtoffers vanaf vandaag terecht kunnen. Slachtoffers van partnergeweld hebben een hoger risico op depressie, angststoornissen en andere psychische en (onverklaarde) lichamelijke klachten. Daarnaast kunnen er kinderen in het spel zijn die ernstige consequenties ondervinden van dit geweld, ook als zij zelf niet direct mishandeld worden.

Online en laagdrempelig

Om slachtoffers van partnergeweld te ondersteunen is vanuit het onderzoeksproject SAFE recent de online hulp website ontwikkeld: www.safewomen.nl. Het is voor vrouwen die dit geweld (hebben) ervaren vaak moeilijk om erover te praten en hulp te zoeken. Bijvoorbeeld omdat zij bang zijn voor de consequenties als hun (ex-)partner erachter komt, omdat ze niet zeker weten of er sprake is van partnergeweld, of omdat ze geen weet hebben van de hulpopties. De stap om bijvoorbeeld naar de huisarts, politie of een hulpinstantie te gaan is daarom groot. SAFE biedt een laagdrempelige en veilige online omgeving voor deze vrouwen om inzicht te krijgen in hun eigen situatie en de hulpopties die er zijn. Hierdoor wordt de drempel naar reguliere hulpverlening verlaagd. De interventie biedt onder meer informatie over relaties en partnergeweld, informatie over veiligheid en soorten hulp, een hulpdatabase, ervaringen van lotgenoten en mogelijkheden voor contact met lotgenoten en ervaringsdeskundigen.

Doel

SAFE wordt gesubsidieerd door ZonMw en is onderdeel van wetenschappelijk onderzoek dat uitgevoerd wordt door de afdeling Eerstelijnsgeneeskunde van het Radboudumc in Nijmegen. Het doel van deze eHealth interventie is onder meer om symptomen van angst en depressie te verminderen, de ervaren steun en daadkracht te vergroten en slachtoffers te leiden naar reguliere hulpverlening. In het onderzoek wordt eveneens bekeken welke elementen van de interventie effect opleveren en hoe vrouwen de website hebben gebruikt en ervaren. 

Voor meer informatie kunt u contact opnemen via: safe.elg@radboudumc.nl 
Afdeling Eerstelijnsgeneeskunde van het Radboudumc

Meer informatie

]]>
news-3842 Thu, 28 Mar 2019 15:16:38 +0100 tweet wetenschap NL https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/tweet-wetenschap-nl/ news-3825 Mon, 25 Mar 2019 14:41:37 +0100 Studiebeurzen voor Gender in Research - Erasmus Summer Course https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/studiebeurzen-voor-gender-in-research-erasmus-summer-course/ Deze zomer organiseren ZonMw en het Erasmus MC gezamenlijk een boeiend cursusprogramma rondom sekse en gender in gezondheid en gezondheidsonderzoek, als onderdeel van het Erasmus Summer Programme. Het Kennisprogramma Gender en Gezondheid stelt 20 Gender in Research Fellowships beschikbaar voor PhD-studenten en post-docs om deel te kunnen nemen aan het programma. In de week van 19 tot 23 augustus 2019 komen (inter)nationale experts en gastsprekers vanuit diverse disciplines samen in Rotterdam om tijdens het cursusprogramma hun kennis en onderzoeksexpertise te delen met de volgende generatie onderzoekers van over de hele wereld. In de middagsessies van ZonMw kunnen deelnemers hun onderzoekskills vergroten om sekse en gender goed mee te nemen in alle fases van gezondheidsonderzoek. In de ochtendcursus worden zij meegenomen in de laatste kennis over de invloed van sekse en gender op de gezondheid van vrouwen en mannen gedurende verschillende levensfases.

Internationale onderzoekers

Voor 20 PhD-studenten of post-docs stelt het Kennisprogramma Gender en Gezondheid fellowships beschikbaar. Deze fellowships zijn bovendien niet alleen voor Nederlandse jonge onderzoekers. Ook buitenlandse onderzoekers kunnen een aanvraag indienen: een unicum voor ZonMw! Geïnteresseerd? Lees dan de volledige subsidieoproep op de subsidiekalender en dien uiterlijk 9 mei 2019, 14:00u je aanvraag in.

Meer informatie

Bekijk de informatiefolder over de summer course

]]>
news-3819 Fri, 22 Mar 2019 15:55:24 +0100 Genetisch onderzoek is weinig divers en daar zitten medische risico's aan https://nos.nl/artikel/2277081-genetisch-onderzoek-is-weinig-divers-en-daar-zitten-medische-risico-s-aan.html Zijn we allemaal hetzelfde, maar dan nèt even anders? Op genetisch niveau in ieder geval wel. Mensen hebben voor 99 procent hetzelfde dna. Maar die ene procent die overblijft kan veel invloed hebben, bijvoorbeeld op de kans dat iemand een bepaalde ziekte krijgt of bepaald voedsel niet kan verdragen. Daarom is het belangrijk dat aan genetisch onderzoek veel verschillende mensen meedoen. En daar schort het aan, stellen Amerikaanse onderzoekers in het wetenschappelijk tijdschrift Cell. Zij pleiten voor meer diversiteit onder deelnemers van zulke onderzoeken. news-3794 Wed, 20 Mar 2019 09:39:19 +0100 tweet science cafe https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/tweet-science-cafe/ news-3776 Fri, 15 Mar 2019 15:20:13 +0100 tweet menstruatie https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/tweet-menstruatie/ news-3775 Fri, 15 Mar 2019 15:16:06 +0100 'Derde van vrouwen kan niet optimaal functioneren tijdens ongesteldheid' https://nos.nl/op3/artikel/2276026-derde-van-vrouwen-kan-niet-optimaal-functioneren-tijdens-ongesteldheid.html Niet kunnen sporten, je ziek melden of alleen maar in bed kunnen liggen. En dat elke maand weer. Uit het grootste menstruatieonderzoek ooit blijkt dat een derde van de ondervraagde vrouwen niet normaal kan functioneren tijdens ongesteldheid. news-3739 Fri, 08 Mar 2019 13:35:11 +0100 tweet vrouwendag https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/tweet-vrouwendag/ news-3693 Thu, 28 Feb 2019 16:41:35 +0100 Tweet GGG https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/tweet-ggg/ news-3653 Wed, 20 Feb 2019 09:28:41 +0100 Subsidieoproep: kennis over sekse en gender in de praktijk brengen https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/subsidieoproep-kennis-over-sekse-en-gender-in-de-praktijk-brengen/ U kunt vanaf nu uw subsidieaanvraag  indienen, gericht op implementatie van sekse- en gendersensitieve kennis in de praktijk. Het doel van de oproep is om de dagelijkse praktijk meer sekse- en gendersensitief te maken. Deze oproep is een samenwerking met de Hartstichting.  Onderzoekers, beleidsmakers en zorgprofessionals kunnen gezamenlijk gebruik maken van wetenschappelijke kennis over man-vrouwverschillen in gezondheid en zorg.  Deze wetenschappelijke kennis kunnen zij via deze subsidie  verspreiden, toepassen en borgen in de praktijk. De subsidieaanvraag  moet aan minstens 1 van de 12 inhoudelijke programmathema’s gerelateerd zijn (zie programmatekst). Gehonoreerde projecten ontvangen ondersteuning om het implementatieplan aan te scherpen en hebben een maximale looptijd van 15 maanden. 

Informatiebijeenkomst 26 maart

Op dinsdagmiddag 26 maart 2019 wordt een informatiebijeenkomst over deze oproep georganiseerd in het Holland Heart House in Utrecht. Tijdens deze bijeenkomst krijgt u meer informatie over de subsidieoproep, de advisering door de leden van het patiëntenpanel, de samenwerking met de Hartstichting en het ondersteuningstraject op het plan van aanpak. Uiteraard kunt u uw vragen stellen. U kunt zich aanmelden door een e-mail te sturen naar gender@zonmw.nl met uw voor- en achternaam, e-mailadres en organisatie. 

Wie kan aanvragen?

De samenstelling van de projectgroep weerspiegelt de nauwe samenwerking van partijen uit onderwijs, praktijk, onderzoek en/of beleid. Ook is er een aanwijsbare rol voor patiënten(vertegenwoordiging). Afhankelijk van de implementatiedoelstellingen betreft de projectgroep daarom een samenwerkingsverband tussen:

  • Zorg- of welzijnsorganisaties
  • Onderwijsorganisaties
  • Patiëntenorganisaties/Patiëntenvertegenwoordiging
  • Beleidsorganisaties
  • Onderzoeksorganisaties

Budget

De subsidie bedraagt maximaal € 50.000,- voor projecten met een looptijd van maximaal 15 maanden. In totaal is er voor deze ronde een budget van €600.000,- beschikbaar. Hiervan is €200.000,- gereserveerd voor het thema Hart- en vaatziekten. Een cofinanciering van minimaal 30% van uw begroting is in deze subsidieoproep verplicht. Deze cofinanciering mag bestaan uit menskracht dan 
wel uit middelen.

Deadline: 7 mei 2019, 14.00 

Meer informatie

]]>
news-3434 Fri, 11 Jan 2019 16:15:52 +0100 Vrouwen en medische zorg (lees via Blendle) https://blendle.com/i/opzij/vrouwen-en-medische-zorg-de-noodklok/bnl-opzij-20181212-b1c9f963dc6 Vrouwen hebben een grote achterstand als het gaat om medische zorg. Maar in de wereld van de gezondheidszorg is nog niet iedereen ervan doordrongen dat er sekseverschillen bestaan. Late of verkeerde diagnoses, verkeerde behandelingen, onnodige ziekte- en sterfgevallen. Hoe zit het met onze inhaalslag? Dit artikel verscheen 12 december 2018 in Opzij. news-3353 Thu, 13 Dec 2018 14:29:05 +0100 Tips voor onderzoekers: sekse en gender integreren in onderzoek https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/tips-voor-onderzoekers-sekse-en-gender-integreren-in-onderzoek/ Om iedereen even goede zorg te kunnen bieden, moet de gezondheidszorg rekening houden met verschillen die er zijn tussen mensen. Een voorbeeld daarvan zijn de verschillen tussen mannen en vrouwen. Voor subsidieaanvragers hebben we daarom tips en tools verzameld over hoe in gezondheidsonderzoek goed aandacht te besteden aan deze verschillen. Aandacht voor verschillen tussen mannen en vrouwen in gezondheidsonderzoek komt de kwaliteit van onderzoek ten goede. Zo weet je bijvoorbeeld beter of mannen en vrouwen dezelfde risico’s lopen op een ziekte en of een behandeling goed aansluit bij zowel mannen als vrouwen. Daarbij maken we onderscheid tussen sekse en gender.

Sekse

Sekse verwijst naar een set van biologische eigenschappen van mensen en dieren. Het wordt vooral geassocieerd met fysieke en fysiologische kenmerken, waaronder chromosomen, gen-expressie, hormoonniveaus en -functies, en reproductieve/seksuele anatomie. Sekse wordt over het algemeen onderverdeeld in man of vrouw, maar er is een variatie in de biologische eigenschappen die sekse omvatten en hoe die aspecten tot uiting komen.

Gender

Gender verwijst naar de sociaal geconstrueerde rollen, gedrag, uitingen en identiteiten van meisjes, vrouwen, jongens, mannen en genderdiverse mensen. Het beïnvloedt hoe mensen zichzelf en anderen zien, hoe zij zich gedragen en met elkaar omgaan, en de verdeling van macht en middelen in een samenleving. Gender wordt over het algemeen neergezet als een binair concept (mannelijk en vrouwelijk), maar er is een grote verscheidenheid in hoe individuele mensen en groepen gender begrijpen, ervaren en uiten.

Tips

Om onderzoekers te ondersteunen met het meenemen van man-vrouwverschillen in hun onderzoeksvraag, hebben we tips en tools verzameld op deze pagina: www.zonmw.nl/faqgender. Je vindt hier onder andere informatie over de relevantie van sekse en gender, en hoe het mee te nemen in de probleemstelling en bij het maken van een plan van aanpak. Meer informatie over gender bij ZonMw: www.zonmw.nl/gender

Bron infographic: Canadian Institutes of Health Research

]]>
news-2879 Fri, 17 Aug 2018 11:09:57 +0200 tweet jeanine roeters van lennep https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/tweet-jeanine-roeters-van-lennep/ news-3412 Thu, 16 Aug 2018 16:24:00 +0200 Een vrouw is geen klein mannetje https://mediator.zonmw.nl/mediator-30/een-vrouw-is-geen-klein-mannetje/ Artsen zijn zich nog lang niet altijd bewust van verschillen tussen mannen en vrouwen die een rol spelen bij ziekte en gezondheid. Een projectteam ontwikkelde een e-learning voor medische vervolgopleidingen. news-2852 Wed, 08 Aug 2018 10:43:06 +0200 Cardioloog zet zich in voor vrouwen: Man kan beter met stress omgaan https://www.ad.nl/wetenschap/cardioloog-zet-zich-in-voor-vrouwen-man-kan-beter-met-stress-omgaan~aca8f014/ Angela Maas (61) is de eerste hoogleraar cardiologie voor vrouwen: Ik was opgevoed en opgeleid met het mannenmodel van de hartpatiënt. Leerde dat vrouwelijke patiënten rare klachten hadden. Dat hun fietsproeven afweken, maar dat er vervolgens niets in de kransvaten was te zien. Vrouwen ‘klopten’ nooit, zal ik maar zeggen, vertelt Maas in het AD. 'Vrouwen met hartproblemen voelen zich inmiddels vaker begrepen. Maar we zijn er nog niet.'  

]]>
news-2731 Tue, 10 Jul 2018 10:10:07 +0200 Neelie Kroes en Hester den Ruijter bij Jinek: het vrouwenhart https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/neelie-kroes-en-hester-den-ruijter-bij-jinek-het-vrouwenhart/ Dagelijks sterven 57 vrouwen aan hart- en vaatziekten. Tijdens de uitzending van Jinek Live van 9 juli zijn er dus 2 vrouwen overleden aan de gevolgen van hart- en vaatziekten, berekende Eva Jinek. Onderzoeker Hester den Ruijter en Neelie Kroes vroegen tijdens de liveshow aandacht voor het vrouwenhart en de noodzaak van meer onderzoek.

‘Er is een behoorlijke kennisachterstand over het vrouwenhart’, vertelt Den Ruijter. Hart- en vaatziekten zijn echter de belangrijkste doodsoorzaak bij vrouwen. Waarom zijn hartproblemen bij vrouwen moeilijker te herkennen? ‘Dat komt omdat we minder vrouwen hebben bestudeerd in wetenschappelijk onderzoek. Vrouwen hebben vaak meerdere aandoeningen en worden daardoor uitgesloten van onderzoek. Ook zijn ze vaak ouder dan mannen als ze klachten krijgen, waardoor ze buiten de onderzochte leeftijdscategorie vallen.’

Kroes als proefpersoon

Neelie Kroes, voormalig Europees Commissaris en tegenwoordig voorzitter van beleidsadviesraad van Uber, deed als proefpersoon mee aan onderzoek van Den Ruijter om meer aandacht te vragen voor het vrouwenhart. Onder meer omdat haar secretaresse met hartklachten kampte die werden aangezien voor vroege overgangsklachten.

Richtlijnen

Artsen werken via richtlijnen, die kunnen veranderen als er nieuwe wetenschappelijke inzichten zijn opgedaan, legt Den Ruijter uit. Daarom is het belangrijk dat de kennisachterstand over hart- en vaatziekten bij vrouwen wordt ingehaald, zodat deze richtlijnen kunnen worden aangepast.

Bewustwording

 Naast meer geld voor wetenschappelijk onderzoek, pleit Kroes voor meer voorlichting, zowel bij de bevolking als artsen. ‘We moeten ons niet met een kluitje in het riet laten sturen, en artsen moeten vervolgens goed ingaan op de klachten waarmee vrouwen bij hun terechtkomen. Daarvoor is een bewustwordingsslag nodig,’ aldus Kroes.

Kijk de uitzending van Jinek Live terug. Het interview start rond 23.25

Meer informatie

]]>
news-2642 Mon, 25 Jun 2018 13:37:31 +0200 Onderzoekers bloggen over gender https://symptomengender.ruhosting.nl/blog/ 'Overal op internet zijn verhalen te vinden van vrouwen met vage klachten, die naar huis zijn gestuurd met de diagnose stress en toch een ernstig gezondheidsprobleem bleken te hebben. Zou de huisarts mijn mannelijke zelf beter onderzoeken en eerder doorsturen naar een specialist? En ligt dat dan aan de huisarts, of zou mijn mannelijke zelf misschien ook anders over lichamelijke klachten praten tegen de huisarts?'  

]]>
news-2637 Mon, 25 Jun 2018 11:08:11 +0200 Subsidieoproep: Breng kennis man-vrouwverschillen in praktijk https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/subsidieoproep-breng-kennis-man-vrouwverschillen-in-praktijk/ Mannen en vrouwen verschillen van elkaar op biologisch, psychologisch, sociaal en cultureel vlak. Hoe zorg je ervoor dat kennis over deze verschillen wordt gebruikt in de dagelijkse zorgpraktijk? Vraag nu subsidie aan voor implementatie.

Binnen de diverse thema’s van het programma Gender en Gezondheid is steeds meer kennis beschikbaar over sekse- en genderverschillen. Deze kennis verspreidt zich niet vanzelf, maar moet worden geïmplementeerd: bewust activiteiten inzetten om evicence based beleid en gendersensitieve zorg in praktijk te brengen.

De oproep ‘Gender en gezondheid – implementatieronde I’ nodigt onderzoekers, beleidsmakers en zorgprofessionals uit gezamenlijk gebruik te maken van nieuwe en bestaande kennis over man-vrouwverschillen in gezondheid en zorg. 

Meer informatie

]]>
news-2606 Mon, 18 Jun 2018 11:14:05 +0200 Spelen man-vrouwverschillen een rol in preventie? https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/spelen-man-vrouwverschillen-een-rol-in-preventie/ Deze vraag markeert het uitgangspunt voor de nieuwe ZonMw publicatie Gender en Preventie: Een eerste inventarisatie. Hierin zoekt ZonMw een antwoord op welke verschillen tussen mannen en vrouwen vragen om andere preventieve maatregelen of interventies. Welke kennis daarover is er al en welke kennis ontbreekt? De inventarisatie laat zien dat er een groot aantal aanwijzingen is  dat man-vrouwverschillen op diverse manieren invloed hebben op het bevorderen van gezondheid en de preventie van ziekte. De publicatie kan daarmee een nieuw aangrijpingspunt zijn voor de ontwikkeling van gendersensitieve aanpakken, waardoor we mannen en vrouwen beter bereiken en meer gezondheidswinst kunnen halen.

Kennisachterstand man-vrouwverschillen verminderen

Een gedeeld uitgangspunt in de Nederlandse gezondheidszorg is dat de kwaliteit van zorg voor iedereen zou moeten gelden. Dat betekent dat de gezondheidszorg rekening houdt met verschillen die er zijn tussen mensen, waaronder de verschillen tussen mannen en vrouwen. Via onderzoek maken we stappen om de kennisachterstand over man-vrouwverschillen in gezondheid en zorg te verminderen. Tot nu toe zijn bij ZonMw deze stappen vooral gezet op het gebied van de curatieve zorg (via het kennisprogramma Gender en Gezondheid), nu verbreden we het onderwerp richting preventie.

Onderzoek loont

Preventie gaat over het uitvoeren van interventies of het nemen van maatregelen om de
gezondheid te bevorderen of te beschermen en ziekten of gezondheidsproblemen te voorkomen of
vroeg op te sporen. Idealiter sluiten deze maatregelen en interventies even goed aan bij mannen als vrouwen. Biologische verschillen, maar ook gendergerelateerde verschillen in bijvoorbeeld gedrag en sociale context, rolpatronen en verwachtingen hebben hun weerslag op leefstijl en de ontwikkeling van lichamelijke of psychische aandoeningen. Kennis uit onderzoek kan helpen deze verschillen te duiden en waar nodig hierop in te spelen. Dit vraagt om zowel determinantenonderzoek als toegepast onderzoek naar gendersensitieve vroegsignalering en preventieve interventies.

Bijeenkomst in het najaar

De inventarisatie laat zien dat er aandacht nodig is om man-vrouwverschillen een betere plaats te geven in preventie. Wilt u meedenken over dit onderwerp? Houd dan onze website in de gaten of abonneer u op de nieuwsbrief Preventie. In het najaar van 2018 organiseren we een expertmeeting over dit onderwerp.

Meer informatie


]]>
news-2596 Thu, 14 Jun 2018 12:15:07 +0200 RIVM en VU onderzoeken verschillen tussen mannen en vrouwen in veroudering https://www.rivm.nl/Documenten_en_publicaties/Algemeen_Actueel/Nieuwsberichten/2018/RIVM_en_VU_onderzoeken_verschillen_tussen_mannen_en_vrouwen_in_veroudering Gezond ouder worden en tot op hoge leeftijd een zelfstandig leven leiden is niet vanzelfsprekend. In veel Westerse landen leven vrouwen langer dan mannen, maar met meer ongezonde levensjaren. Het is nog grotendeels onbekend wanneer verschillen tussen mannen en vrouwen in veroudering ontstaan en welke leefstijlfactoren daarbij een rol spelen. Het RIVM en de VU gaan onderzoek doen met subsidie van Kennisprogramma Gender en Gezondheid.  

]]>
news-2534 Tue, 29 May 2018 12:36:34 +0200 Campagne: migraine is een hoofdzaak https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/campagne-migraine-is-een-hoofdzaak/ Migraine komt veel vaker voor dan we denken en heeft veel meer impact op het dagelijks leven van mensen dan we beseffen. Onderzoekers Gisela Terwindt en Antoinette Maassen van den Brink waren te gast bij Koffietijd om te vertellen over hun onderzoek naar de invloed van hormonen op migraine.

Vrouwen hebben vaker last van migraine dan mannen. Dit verschil openbaart zich in de puberteit, is op het hoogtepunt bij vrouwen in de dertig en vermindert na de overgang. Tijdens de menstruatie hebben veel vrouwen last van migraineaanvallen, maar tijdens de zwangerschap weer minder. ‘Heel veel redenen om aan die hormonen te denken’, vertelt Maassen van den Brink, farmacoloog en onderzoeker bij 2 projecten over migraine en hormonen binnen het Kennisprogramma Gender en Gezondheid. 

Bekijk het fragment.

Samen met Gisela Terwindt, neuroloog, onderzoekt zij de invloed van hormonen op migraine. Door te kijken naar hormoonspiegels bij vrouwen en het werkingsmechanisme van geslachtshormonen, hopen de onderzoekers beter begrip te krijgen van de invloed van hormonen op migraine bij vrouwen, en in de toekomst deze kennis te kunnen inzetten voor het ontwikkelen van medicatie tegen deze aandoening. 

#Migraineiseenhoofdzaak

WOMEN Inc. lanceert op 29 mei de campagne ‘Migraine is een hoofdzaak’. Op www.migraineiseenhoofdzaak.nl kunt u meer lezen over feiten en cijfers rond migraine en de migraine-test doen. Wist u bijvoorbeeld dat dagelijks 70.000 Nederlanders een migraineaanval hebben? 

]]>
news-2442 Mon, 07 May 2018 11:52:02 +0200 Gender in onderwijs - eerste resultaten https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/gender-in-onderwijs-eerste-resultaten/ De opleidingen huisartsgeneeskunde, cardiologie, psychiatrie, interne geneeskunde en maatschappij en gezondheid besteden voortaan meer aandacht aan gendersensitieve zorg. Dat is een van de eerste resultaten van het Kennisprogramma Gender & Gezondheid.

In het beoordelingskader College Geneeskundige Specialismen (CGS) voor landelijke opleidingsplannen (LOP's) is opgenomen dat bij de vaststelling van de plannen van bovenstaande specialismen expliciet wordt getoetst op aandacht voor gender. Het doel van het project was organiseren dat er in 5 geneeskundige vervolgopleidingen aandacht komt voor gendersensitieve zorg. Het Radboudumc voerde dit project uit, in opdracht van het CGS.  

Gendersensitief

Gendersensitieve zorg houdt in dat medische zorg rekening houdt met verschillen tussen mannen en vrouwen. Die verschillen spelen een grote rol bij ziekte en gezondheid. In veel geneeskundige vervolgopleidingen wordt echter weinig aandacht aan sekseverschillen besteed. 

E-learning

De ontwikkeling van de e-learning ‘Gendersensitieve zorg in de geneeskundige vervolgopleiding’ was onderdeel van dit project. In het eindrapport wordt aanbevolen dat deze e-learning verplicht wordt gesteld, om zo de bewustwording van sekse- en genderverschillen onder aiossen (en docenten/opleiders) te vergroten. 

Overige aanbevelingen

Enkele andere aanbevelingen uit het rapport zijn: het geven van voordrachten over gendersensitieve zorg op symposia en congressen, meer aandacht via nieuwsbrieven van bijvoorbeeld medische organisaties en berichten via social media. Ook pleit het rapport voor gender ambassadeurs binnen het eigen specialisme. 

Lees meer

]]>
news-2440 Mon, 07 May 2018 09:40:20 +0200 Migraine - Donderdag 10 mei, 21.25, NPO Focus https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/migraine-donderdag-10-mei-2125-npo-focus/ Hormonen zijn van invloed op migraineaanvallen, maar wat die invloed precies inhoudt is nog niet bekend. Projectleider Antoinette Maassen van den Brink en collega Gisela Terwindt doen onderzoek naar hormonen en migraine en vertellen daarover in de uitzending van Focus, op donderdag 10 mei (21.25). Migraine komt 3 keer zo vaak voor bij vrouwen als bij mannen, en de aanvallen nemen toe tijdens de eisprong en menstruatie. Na de overgang worden de klachten doorgaans minder. Er lijkt dus een verband te zijn tussen hormonen en migraine.

Projecten

Binnen het Kennisprogramma Gender en Gezondheid worden 2 onderzoeken uitgevoerd naar migraine:

Lees meer over de uitzending

 

]]>
news-2408 Mon, 30 Apr 2018 12:19:47 +0200 tweet vuurvrouw https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/tweet-vuurvrouw/ news-2260 Thu, 15 Mar 2018 11:53:18 +0100 ‘Erg veel pijn als je ongesteld bent is niet normaal’ https://www.nrc.nl/nieuws/2018/03/13/erg-veel-pijn-als-je-ongesteld-bent-is-niet-normaal-a1595500 Een op de 3 vrouwen heeft zulke ernstige menstruatieklachten dat ze niet normaal kan functioneren en er elke maand een of meer dagen voor thuis moet blijven. 'En toch', zegt Judith Huirne, 'is er verbazingwekkend weinig aandacht voor deze problematiek.' Daar wil zij verandering in brengen.  

]]>
news-2248 Mon, 12 Mar 2018 14:52:21 +0100 Hartklachten? Meld u aan voor de Women's Heart Study https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/hartklachten-meld-u-aan-voor-de-womens-heart-study/ Hart- en vaatziekten zijn doodsoorzaak nummer 1 bij Europese vrouwen. De onderzoekers van Women's Heart Study willen daarom de diagnose en behandeling van hart- en vaatziekten bij vrouwen verbeteren. Zij onderzoeken de invloed van vrouwelijke hormonen op hartklachten. Heeft u ook klachten en wilt u meedoen met dit onderzoek? Dat kan. Deelname is mogelijk als u een regelmatige menstruele cyclus heeft én hartklachten, zoals hartkloppingen of pijn op de borst. Via een app op uw telefoon houdt u gedurende 10 weken bij welke klachten u heeft en op welk moment. 

Crowdfunding

Women's Heart Study is ontstaan via een oproep tot crowdfunding van de Hartstichting. Jeanine Roeters van Lennep haalde met haar onderzoeksteam ruim 40.000 euro op, dat werd verdubbeld door de Hartstichting. In deze video vertelt Roeters van Lennep dat over hart- en vaatziekten nog niet tot nauwelijks bekend is wat de invloed van hormonen is op deze aandoeningen. Terwijl van migraine en astma wel bekend is dat hormonen van invloed zijn op de klachten. 

Meer weten?

 

 

]]>
news-2237 Thu, 08 Mar 2018 13:21:26 +0100 Ervaringsdeskundigen van partnergeweld werken met Radboudumc aan app https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/ervaringsdeskundigen-van-partnergeweld-werken-met-radboudumc-aan-app/ Eén op de 3 vrouwen in Nederland is ooit slachtoffer van een vorm van partnergeweld. Deze vrouwelijke slachtoffers hebben een hoger risico op depressie, angststoornissen en andere psychische en (onverklaarde) lichamelijke klachten. Samen met ervaringsdeskundigen werkt Sabine Oertelt-Prigione momenteel aan een online interventie, de app SAFE, die ervoor moet zorgen de drempel om hulp te zoeken te verlagen.

Er zijn verschillende vormen van partnergeweld: fysiek, psychisch, seksueel en economisch. Dit is een wereldwijd maatschappelijk- en gezondheidsprobleem. Het Radboudumc heeft een afdeling Eerstelijnsgeneeskunde Gender&Women’s Health, waar Oertelt werkzaam is. Het doel van SAFE is onder andere om symptomen van angst en depressie te verminderen en de ervaren steun en daadkracht te vergroten. 

Hulp vragen

‘Voor vrouwen die slachtoffer zijn van partnergeweld is het vaak erg moeilijk hierover te praten. Omdat ze bang zijn voor de consequenties als hun (ex-)partner erachter komt, of omdat ze denken dat hun situatie niet ernstig genoeg is. De stap om naar een instantie of huisarts te gaan is daardoor groot. eHealth kan voor hen een laagdrempelige hulpvorm bieden,’ vertelt Oertelt. 

Daarvoor ontwikkelt zij nu samen met projectleider Karin van Rosmalen en promoventda Nicole van Gelder de app SAFE: een zelfhulpinterventie ter ondersteuning voor vrouwen die te maken hebben (gehad) met partnergeweld.
‘Wanneer vrouwen geen directe hulp durven zoeken, kunnen ze via Google of informatiewebsites alsnog bij SAFE terechtkomen. Ook via flyers en posters in wachtkamers van bijvoorbeeld de huisarts kunnen vrouwen van SAFE op de hoogte raken.’

Onderzoekstraject

Om ervoor te zorgen dat de app patiëntgericht is en aansluit bij de behoeften van de slachtoffers, werken onderzoekers, experts en ervaringsdeskundigen samen. Het project opgedeeld in 3 delen.

  1. De ontwikkeling van SAFE met input van interviews en focusgroepen
  2. Een randomized controlled trial met SAFE
  3. Procesevaluatie van SAFE
]]>