ZonMw tijdlijn Gender en Gezondheid https://www.zonmw.nl/ Het laatste nieuws van de tijdlijn van Gender en Gezondheid nl-nl Sat, 03 Dec 2022 08:28:11 +0100 Sat, 03 Dec 2022 08:28:11 +0100 TYPO3 news-9191 Tue, 22 Nov 2022 15:05:22 +0100 Aandacht voor gender en sekse in onderzoek blijft nodig https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/aandacht-voor-gender-en-sekse-in-onderzoek-blijft-nodig-1/ Het belang van aandacht voor sekse en gender in (gezondheids)onderzoek is vandaag onder de aandacht gebracht. De stichting Voices for Women overhandigde een petitie aan de Tweede Kamer waarin meer dan 53.000 mensen pleiten voor meer genderspecifieke zorg en onderzoek. ZonMw onderstreept het belang van meer aandacht voor sekse en gender in (gezondheids)onderzoek. Kennis over man-vrouwverschillen in gezondheidsonderzoek

ZonMw startte in 2016 met het 4-jarige kennisprogramma Gender en Gezondheid, waarin onderzoek is gedaan naar man-vrouwverschillen in gezondheid en zorg. Op 12 thema’s is in 66 projecten gewerkt aan meer kennis over biologische en sociaal-cultureel bepaalde verschillen tussen vrouwen en mannen die invloed hebben op het ontstaan, het beloop of de preventie en behandeling van ziektes. Een belangrijke eerste stap. ZonMw signaleert echter dat meer onderzoek nodig is.

Aandacht voor sekse en gender in andere ZonMw-programma's

Met de Taakopdracht Gender en Gezondheid wordt er nu met financiering van het ministerie van VWS ingezet om dit thema onder de aandacht te brengen in alle programma’s van ZonMw. Zo worden de onderzoekers die via ZonMw een subsidie ontvangen gestimuleerd om in hun onderzoek aandacht te hebben voor gender en sekse. Zo krijgen ze bijvoorbeeld handvatten om sekse en genderverschillen in hun onderzoek te incorporeren. Inmiddels is ook een succesvolle summer course aan het Erasmus MC opgezet, waarin jonge onderzoekers leren hoe ze structureel aandacht kunnen geven aan gender en sekse in hun onderzoek. ZonMw wil zo een beweging in gang zetten waardoor het steeds vanzelfsprekender wordt om aandacht te hebben voor sekse en gender in onderzoek.

Meer onderzoek nodig naar (onverklaarde) gezondheidsklachten vrouwen

Ook middels het platform Voices for Women wordt duidelijk dat kennis over man-vrouwverschillen in gezondheidszorg van belang is. Het is bedoeld voor vrouwen met onverklaarde gezondheidsklachten, en is opgezet door Mirjam Kaijer. Het doel van het platform is om de gezondheidszorg te verbeteren door meer aandacht te vragen voor sekse- en gendersensitieve zorg. ZonMw herkent het signaal dat door deze vrouwen wordt afgegeven. Daarom nemen wij de onderzoekers, onze beoordelaars en onze eigen medewerkers mee in het belang van verbeterde aandacht voor sekse en gender in gezondheidsonderzoek.

Rol van ZonMw bij gaten in kennis over sekse- en genderverschillen

We spelen graag een rol in het zichtbaar maken van de blinde vlek voor ontbrekende kennis op het gebied van sekse en gender. Dit doen wij bijvoorbeeld door het signaleren en agenderen van kennislacunes om zo te kunnen komen tot onderzoeksprogramma’s. Zo zijn we in gesprek over onderzoek naar vrouwspecifieke aandoeningen en de stappen die nodig zijn om knelpunten op te pakken. Samen optrekken is belangrijk; alleen samen met onderzoekers, andere onderzoeksfinanciers en overige stakeholders kunnen we de kennislacunes sneller dichten. Zo willen we blijven werken aan het verkleinen van sekse- en genderverschillen in gezondheid en zorg.

Meer informatie

]]>
news-9170 Wed, 16 Nov 2022 09:26:59 +0100 Verschillen tussen mannen en vrouwen met de ziekte van Alzheimer https://www.zorgvoorbeter.nl/nieuws/passende-zorg-m-v-dementie Mannen en vrouwen met Alzheimer laten verschillende symptomen zien, zo blijkt uit onderzoek. De resultaten nodigen uit om in de zorg aan te sluiten op die verschillen en daarmee passende zorg te geven. Willem Eikelboom licht opvallende verschillen toe en geeft tips. news-9168 Tue, 15 Nov 2022 11:58:45 +0100 Nieuwe projecten van start over gender & jeugd https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/nieuwe-projecten-van-start-over-gender-jeugd/ Om ontwikkelkansen van kinderen en jongeren te vergroten en ze de best passende hulp te bieden, is het belangrijk om rekening te houden met sekse- en genderverschillen. Onderzoek is nodig om erachter te komen wat deze (mogelijke) verschillen zijn. Daarom ontvangen 10 lopende of recent afgeronde onderzoeken een aanvullende subsidie. Met deze subsidie kunnen zij hun onderzoek verdiepen rond het thema gender en jeugd. De projecten starten uiterlijk begin december 2022. In de projecten staat het identificeren van sekse- en genderverschillen centraal, en waar mogelijk wordt er nader onderzoek gedaan naar hoe de sekse- en genderverschillen te verklaren en/of overbruggen zijn. Onderwerpen die aan bod komen zijn onder andere huiselijk geweld en kindermishandeling, ADHD, troostmethoden en betrokkenheid bij opvoeden. Waar een aantal projecten zich focussen op verschillen tussen jongens en meisjes, focussen andere projecten zich op verschillen tussen vaders en moeders, of op alleen vaders. Hebben interventies of trainingen bijvoorbeeld dezelfde effecten voor jongens en meiden? En worden de interventies of trainingen hetzelfde toegepast door vaders en moeders? Een overzicht van de gehonoreerde projecten is te vinden op deze pagina.

  • De rol van sekse en gender bij huiselijk geweld en kindermishandeling en de effecten van hulp die hierna verleend wordt
  • Voorkomen & Versterken: Hoe bevorderen we de duurzame betrokkenheid van vaders in gezinnen van ouders met een LVB?
  • Gendersensitief werken voor kinderen van gedetineerde vaders
  • De rol van sekse en gender in interventies voor gezinnen met meervoudige en complexe problemen
  • Verbetering van oudertraining voor kinderen met ADHD: De rol van sekse en gender
  • Gendergelijk Poelenburg: Mannenemancipatie voor en door jongerenwerkers en jongeren in wijkgericht werken
  • Welke rol spelen genderpatronen en mate van betrokkenheid bij de opvoeding van ouders bij behandelmotivatie en -effectiviteit van jongens en meisjes die zijn verwezen naar de jeugd GGZ?
  • Welke impact heeft de kwaliteit van de gehechtheid met moeder of vader op de psychosociale ontwikkeling van hun dochter of zoon? Een dyadisch perspectief vanuit de moeder-dochter, moeder-zoon, vader-dochter en vader-zoon relatie
  • Perinatale interventie ‘Troosten en Slapen’ voor vader en moeder
  • Psychosociale gezondheid, stressvolle levensgebeurtenissen en hulp zoek gedrag van de ouders: zijn er sekseverschillen bij jonge kinderen?

Doordat de projecten onderzoek doen naar (de verklaring van) sekse- en genderverschillen, dragen ze bij aan de kwaliteit en innovatie van het primaire project en leveren aanknopingspunten op voor vervolgonderzoek. Daarnaast maken ze beter toegespitste preventie, opvoedondersteuning en jeugdhulp voor kinderen en gezinnen mogelijk. In de zomer van 2024 leveren de onderzoeksprojecten hun resultaten op.
De projecten zijn afkomstig uit de ZonMw-programma’s Wat werkt voor de Jeugd en Effectief werken in de Jeugdsector.

Wat werkt voor de jeugd

De missie van het programma Wat werkt voor de jeugd is het vergroten, toepassen en toepasbaar maken van kennis over wat werkt in de preventie, opvoed- en jeugdhulp voor kinderen en gezinnen. Het is specifiek gericht op het stimuleren van de psychosociale ontwikkeling van kinderen en gezinnen. Het programma bestond oorspronkelijk uit 3 programmalijnen. In programmalijn 4 zijn een tweetal aanvullende opdrachten opgenomen, waaronder programmalijn 4a ‘Gender en Jeugd’.

Meer informatie

]]>
news-9153 Thu, 10 Nov 2022 15:28:34 +0100 Gendergelijkheid onder druk door de coronacrisis: feiten, cijfers en aanbevelingen https://atria.nl/nieuws-publicaties/werk-en-zorg/vrouwen-harder-getroffen-door-coronamaatregelen/ Vrouwen zijn harder getroffen door coronamaatregelen en de coronacrisis. Dit heeft grote gevolgen voor het welzijn, het functioneren op het werk en de hoeveelheid vrije tijd van vrouwen. In deze factsheet zet Atria de impact van de coronacrisis voor vrouwen op een rij. news-9139 Tue, 08 Nov 2022 10:48:20 +0100 Inzicht in genderverschillen helpt bij voorkomen suïcide https://www.medischcontact.nl/nieuws/laatste-nieuws/nieuwsartikel/inzicht-in-genderverschillen-helpt-bij-voorkomen-suicide.htm Suïcide kan worden voorkomen, mede door aandacht te besteden aan gender in de preventie. Hoogleraar Danuta Wasserman, hoofd van het Zweedse nationale instituut voor suïcideonderzoek en -preventie, wijst op de ‘genderparadox’ met betrekking tot suïcide. Kort gezegd: mannen plegen vaker zelfmoord, vrouwen hebben meer gedachten over zelfmoord. news-8992 Tue, 18 Oct 2022 11:00:00 +0200 Meld je aan vóór 1 november en help vanuit jouw expertise bij hiv-genezing https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/meld-je-aan-voor-1-november-en-help-vanuit-jouw-expertise-bij-hiv-genezing/ Ben jij wetenschapper, patiënt, bedrijf of samenwerkingspartner en wil jij bijdragen aan een wereldwijde uitdaging: hiv-genezing? In de nieuwe subsidieoproep 'hiv-genezing voor iedereen' staat interdisciplinaire samenwerking centraal. We zoeken niet alleen wetenschappers binnen, maar juist óók buiten het hiv-veld. Denk daarbij aan sociale en geesteswetenschappers, datawetenschappers en technische wetenschappers. Ook (vertegenwoordigers van) mensen met hiv, bedrijven en samenwerkingspartners kunnen meedoen. Dien je motivatieformulier in voor de sandpit workshop, die plaatsvindt van 9-13 januari 2023. De deadline is 1 november 2022. Jaarlijks raken er wereldwijd 1,5 miljoen mensen geïnfecteerd met hiv en sterven 650.000 mensen aan aids. In de behandeling van hiv worden belangrijke stappen gezet, maar de échte doorbraak is er nog niet. NWO en Aidsfonds willen dat veranderen.

Interdisciplinaire samenwerking hiv-genezing

Met de nieuwe subsidieoproep ‘Hiv-genezing voor iedereen’ brengen we wetenschappers uit het hiv-veld bijeen met wetenschappers uit minder voor de hand liggende onderzoeksgebieden. Want juist die interdisciplinaire samenwerking kan leiden tot baanbrekende, nieuwe inzichten. Samen met betrokkenen uit de gemeenschap van mensen die leven met hiv en het bedrijfsleven wordt er gewerkt aan het ontwikkelen van nieuwe inzichten en frisse perspectieven voor genezing van hiv. De eerste fase is een vijfdaagse sandpit workshop. Het resultaat van deze sandpit is een samenwerkingsverband, dat een grote kans heeft onderzoeksfinanciering te ontvangen van NWO en Aidsfonds. Binnen dit consortium werken alle consortiumleden samen aan één doel: hiv-genezing. Selectie voor de sandpit-workshop is op basis van korte motivaties van geïnteresseerde deelnemers.

Ook niet hiv-onderzoekers nodig

Ben je géén hiv-onderzoeker, -behandelaar of -verpleegkundige en denkt u misschien dat het onderwerp buiten de scope van je gebruikelijke werk ligt? Juist dan zoeken we jou. Voor deze call zoeken we wetenschappers binnen én buiten het hiv-veld (denk bijvoorbeeld aan sociale wetenschappers, datawetenschappers of communicatiewetenschappers), samenwerkingspartners en cofinanciers met relevante expertise die willen bijdragen aan de genezing van hiv.

Combinatie en integratie van wetenschappen

Een tijdige, succesvolle introductie van hiv-genezing is niet alleen afhankelijk van een biomedische doorbraak, maar ook van directe betrokkenheid van patiënten om veelvoorkomende vertragingen bij de implementatie van zo’n nieuwe interventie te voorkomen. Daarom is een combinatie en integratie nodig van medisch en technisch onderzoek en onderzoek naar maatschappelijke aspecten vanuit de sociale- en geesteswetenschappen. Voor het samenstellen van een nieuw interdisciplinair consortium wordt gedacht aan onderzoekers uit verschillende vakgebieden, zoals:

  • Biomedische onderzoekers vanuit het hiv-veld en daarbuiten, zoals oncologie en immunotherapie, gentherapie, vaccinontwikkeling en nanotechnologie.
  • Sociale en geesteswetenschappers: onder meer ethici, sociaalwetenschappelijke onderzoekers, psychologen/gedragswetenschappers, genderexperts, economen, HTA experts en taalkundigen/communicatiewetenschappers.
  • Datawetenschappers om uit big data cohorten biomarkers en individuele verschillen te identificeren.
  • Technische wetenschappers: voor ontwikkelen benodigde medische technologie.
  • HTA (Health Technology Assessment) experts
  • Onderzoekers van buitenlandse universiteiten, vooral uit lage en midden inkomsten landen.

Voor deze uitdaging is praktijkkennis minstens zo belangrijk als academische kennis. Daarom worden voor het te vormen consortium ook niet-academische partijen (samenwerkingspartijen) uitgenodigd om deel te nemen. Voor samenwerkingspartners kan gedacht worden aan:

  • Bedrijven/industriële partijen: farmaceutische bedrijven, biotech bedrijven (verplicht); Let op: bedrijven hoeven niet op de (gehele) vijfdaagse sandpit workshop aanwezig te zijn.
  • Mensen die leven met hiv of vertegenwoordigers van hun (zelf)organisaties;
  • Maatschappelijke instanties;
  • Verzorgenden, hiv-consulenten en artsen.

Wat ga je doen tijdens de sandpit?

Deelname aan de sandpit workshop is een vereiste (behalve voor bedrijven) om kans te maken op financiering, dit is dan ook de eerste fase. Voor bedrijven is deelname aan de sandpit géén vereiste (zij kunnen op de donderdag aanhaken). De sandpit workshop duurt vijf dagen en vindt plaats van 9 t/m 13 januari 2023. Deelnemers verblijven gedurende deze week met elkaar in hotel Ernst Sillem Hoeve in een bosrijke omgeving in Den Dolder. Hier is voldoende ruimte voor creatief en vrijdenken, weg van alledaagse routines en verantwoordelijkheden. Het doel is om tijdens deze intensieve meerdaagse workshop een interdisciplinair onderzoeksconsortium te vormen, dat vervolgens een onderzoeksvoorstel indient. De sandpit wordt geleid door een professioneel begeleidingsteam met enkele facilitators, mentoren en vertegenwoordigers van ZonMw, NWO en Aidsfonds. Het begeleidingsteam zal tijdens de sandpit aanwezig zijn om het onderwerp van de subsidieoproep te bewaken, het proces te faciliteren en te hulp te kunnen schieten bij vragen. Reis- en verblijfskosten van de deelnemers worden vergoed, deelname aan de vijfdaagse sandpit-workshop niet. De voertaal van de sandpit is Engels.

Waarom meedoen?

  • Tijdens een vijfdaagse sandpit workshop werk je samen aan een onderzoeksvoorstel, waardoor het niet nodig is om direct een uitgebreide, tijdrovende subsidieaanvraag in te dienen. Bedrijven hoeven deze vijf dagen niet aanwezig te zijn.
  • Je bouwt een zeer waardevol netwerk op en breidt je eigen netwerk daarmee verder uit, over de grenzen van jouw eigen werkveld heen.
  • Je krijgt de kans om bepaalde eigen (onderzoeks)technieken die je gebruikt te ‘testen’ binnen een ander werkveld.
  • Je werkt samen met verschillende disciplines en expertises waardoor er nieuwe, creatieve ideeën ontstaan die misschien wel baanbrekend zijn.
  • Je krijgt de mogelijkheid om nieuwe allianties te smeden met buitenlandse onderzoekers en kennisinstellingen.

Fasen aanvraagprocedure

  • Fase 1: Indienen motivatieformulier voor deelname aan sandpit (deadline 1 november 2022). Je vindt de motivatieformulieren op deze aanmeldpagina.
  • Fase 2: Selectie sandpit-deelname  (1 november tot half december 2022). Gebaseerd op het motivatieformulier sandpit (deadline indienen 1 november 2022); beoordeling door beoordelingscommissie.
  • Fase 3: Sandpit-workshop (9-13 januari 2023). Meerdaagse workshop om consortium te vormen en tot een (schets-)onderzoeksaanvraag te komen
  • Fase 4: Uitgewerkte subsidieaanvraag (deadline indiening 4 april 2023). Uitwerken van aanvraag die is geproduceerd tijdens de sandpit-workshop; beoordeling door beoordelingscommissie.

Na beoordeling van de uitgewerkte subsidieaanvraag door de commissie ontvangt het consortium de subsidie en kan het van start met het onderzoek.

Indienen motivatieformulier

Ga naar deze pagina om je motivatieformulier in te dienen voor de sandpit. Let op: er zijn twee soorten formulieren beschikbaar. Een formulier voor cofinanciers, onderzoekers en samenwerkingspartners en een formulier voor (vertegenwoordigers van) mensen met hiv.

Lees meer over de subsidieoproep op de financieringspagina van NWO.

KIC zoekt technologische economische kansen

Het onderzoeksprogramma Kennis- en Innovatieconvenant (KIC) staat voor baanbrekende innovatieve oplossingen met maatschappelijke en economische impact. Bedrijven, kennisinstellingen en overheden investeren samen in bedrijfsmatige toepassing van kennis om met slimme technologieën grote maatschappelijke uitdagingen aan te pakken. Zo stellen we banen en inkomsten in de toekomst veilig. Dit is vastgelegd in het Kennis- en Innovatieconvenant (KIC) 2020-2023 dat aansluit bij het missiegedreven topsectoren- en innovatiebeleid van de rijksoverheid. NWO brengt bedrijven en kennisinstellingen samen en financiert grensverleggend onderzoek op basis van hun innovatieve, impactvolle onderzoeksvoorstellen.

]]>
news-9031 Wed, 05 Oct 2022 09:10:36 +0200 'Passende zorg is inclusieve zorg' https://www.raadrvs.nl/documenten/publicaties/2022/10/04/passende-zorg-is-inclusieve-zorg Dat is de conclusie van het essay van de Raad voor Volksgezondheid en Samenleving. Ze pleiten voor een inclusievere zorg waarin er rekening wordt gehouden met de diversiteit van mensen in Nederland. Zo kunnen gezondheidsverschillen afnemen en de samenleving veerkrachtiger worden. Vanuit ZonMw onderstrepen we deze boodschap. news-8979 Fri, 16 Sep 2022 12:27:13 +0200 Verborgen oorzaken van gezondheidsproblemen https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/verborgen-oorzaken-van-gezondheidsproblemen/ Armoede. Racisme. Discriminatie. Genderongelijkheid. Schulden. Volgens laagbetaalde zorgverleners in de ouderenzorg zijn dit belangrijke, vaak verzwegen oorzaken van hun gezondheidsklachten. Dit blijkt uit onderzoek van de vakgroep ethiek en recht van het Amsterdam UMC. Lees verder over het onderzoek en beluister de verhalen van zorgverleners.

]]>
news-8976 Thu, 15 Sep 2022 08:00:00 +0200 Aandacht voor gender en sekse in onderzoek blijft nodig https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/aandacht-voor-gender-en-sekse-in-onderzoek-blijft-nodig/ Het belang van aandacht voor sekse en gender in (gezondheids)onderzoek is afgelopen week weer extra onder de aandacht gebracht. De stichting Voices for Women bood minister Kuipers (VWS) op 12 september een petitie aan waarin meer dan 41000 (ervaringsdeskundige) vrouwen pleiten voor meer onderzoek naar het vrouwenlichaam. ZonMw onderstreept het belang van meer aandacht voor sekse en gender in (gezondheids)onderzoek. Kennis over man-vrouwverschillen in gezondheidsonderzoek

ZonMw startte in 2016 met het 4-jarige kennisprogramma Gender en Gezondheid, waarin onderzoek is gedaan naar man-vrouwverschillen in gezondheid en zorg. Op 12 thema’s is in 66 projecten gewerkt aan meer kennis over biologische en sociaal-cultureel bepaalde verschillen tussen vrouwen en mannen die invloed hebben op het ontstaan, het beloop of de preventie en behandeling van ziektes. Een belangrijke eerste stap. ZonMw signaleert echter dat meer onderzoek nodig is.

Aandacht voor sekse en gender in andere ZonMw-projecten

Met de Taakopdracht Gender en Gezondheid wordt er nu vanuit ZonMw ingezet om dit thema onder de aandacht te brengen in alle programma’s van ZonMw. Zo worden de onderzoekers die via ZonMw een subsidie ontvangen voor onderzoek gestimuleerd om in hun onderzoek aandacht te hebben voor gender en sekse. Zo krijgen ze bijvoorbeeldhandvatten om sekse en genderverschillen in hun onderzoek te incorporeren. Inmiddels is ook een succesvolle summer course aan het Erasmus MC opgezet, waarin jonge onderzoekers leren hoe ze aandacht voor gender en sekse in hun onderzoek kunnen incorporeren. ZonMw wil zo een beweging in gang zetten waardoor het steeds vanzelfsprekender wordt om aandacht te hebben voor sekse en gender in onderzoek.

Meer onderzoek nodig naar (onverklaarde) gezondheidsklachten vrouwen

Ook middels het platform Voices for Women wordt duidelijk dat kennis over man-vrouw verschillen in gezondheidszorg van belang is. Het is bedoeld voor vrouwen met onverklaarde gezondheidsklachten, en is opgezet door Mirjam Kaijer. Het doel van het platform is om de gezondheidszorg te verbeteren door meer aandacht te vragen voor sekse- en gendersensitieve zorg. ZonMw herkent het signaal dat door deze vrouwen wordt afgegeven. Daarom nemen wij onze onderzoekers, onze beoordelaars en onze eigen medewerkers mee in het belang van verbeterde aandacht voor sekse en gender in gezondheidsonderzoek. Daarnaast zoeken we naar mogelijkheden om dit onderwerp ook op andere manieren onder de aandacht te brengen, zo geven we mensen om wie het gaat een stem via video’s en interviews. Om daarmee uiteindelijk de zorg voor vrouwen en mannen te verbeteren

Meer informatie

]]>
news-8968 Tue, 13 Sep 2022 13:54:05 +0200 ‘We willen vrouwen na zwangerschapscomplicaties gezond houden' https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/we-willen-vrouwen-na-zwangerschapscomplicaties-gezond-houden/ Zwangerschapscomplicaties verhogen de kans op hart- en vaatziekten. Daarom gaan huisartsen in Den Haag vrouwen met complicaties actief monitoren na de zwangerschap. Huisarts Hedwig Vos: 'als je er vroeg bij bent, kan je later veel leed voorkomen.' Lees het interview met Hedwig Vos

]]>
news-8967 Tue, 13 Sep 2022 12:03:28 +0200 Keuzehulp voor diagnose bij vrouwen met hartklachten https://www.skipr.nl/nieuws/onderzoekers-ontwikkelen-keuzehulp-voor-vrouwen-met-hartklachten/ Het kennisprogramma Gender en Gezondheid van ZonMw biedt extra subsidie voor het IMPRESS+ consortium om de diagnose en behandeling voor vrouwen met hartklachten te verbeteren. De onderzoekers gaan een keuzehulp doorontwikkelen om vrouwen met hartklachten te helpen op tijd naar de huisarts te gaan en hen te ondersteunen bij het gesprek met de huisarts. ZonMw werkt samen met de Hartstichting voor de financiering van IMPRESS. news-8966 Tue, 13 Sep 2022 11:47:41 +0200 Stichting Voices for Women overhandigt petitie aan minister Kuipers https://eenvandaag.avrotros.nl/item/wordt-medische-zorg-voor-vrouwen-nu-eindelijk-beter-stichting-biedt-petitie-aan-tijdens-gesprek-met-minister-kuipers/ Vrouwen met onverklaarde gezondheidsklachten worden onvoldoende geholpen binnen de huidige zorgsysteem. Meer kennis over sekse- en genderverschillen en vrouwspecifieke ziektes is nodig. Dat is de boodschap van de petitie van Mirjam Kaijer dat door 40.000 mensen is ondertekend. Ook Petra Verdonk, projectleider van het kennisprogramma Gender en Gezondheid bevestigt de boodschap van structurele ongelijkheid tussen mannen en vrouwen. news-8857 Thu, 28 Jul 2022 09:55:37 +0200 Kanker heeft lak aan leeftijd, kleur en afkomst. Toch is in het ziekenhuis het witte oude lichaam de norm. https://www.trouw.nl/zorg/kanker-heeft-lak-aan-leeftijd-kleur-en-afkomst-toch-is-in-het-ziekenhuis-het-witte-oude-lichaam-de-norm~b2f20988/ Dat kanker iedereen kan raken, is niet voor iedereen vanzelfsprekend. Verschillende culturen gaan anders om met de ziekte. Moeilijk, voor patiënt én arts. Een nieuw boek portretteert vijftig vrouwen. news-8788 Wed, 06 Jul 2022 10:27:43 +0200 ‘Het is mijn droom om mijn eigen onderzoekslijn op te starten over migraine en cardiovasculaire ziekten’ https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/het-is-mijn-droom-om-mijn-eigen-onderzoekslijn-op-te-starten-over-migraine-en-cardiovasculaire-ziek/ In augustus 2022 geeft ZonMw de kans aan 20 jonge onderzoekers om deel te nemen aan de summer school ‘Sex and Gender in Health and Research’. Ze gaan aan de slag met de integratie van sekse (biologische verschillen tussen mensen) en gender (sociaal-cultureel bepaalde rollen, gedragingen, uitingen en identiteiten) in hun onderzoek. Migraine-onderzoeker Linda Al-Hassany deed vorig jaar mee en dat heeft haar carrière positief beïnvloed. We stelden haar een paar vragen over haar onderzoek, haar drijfveren en haar carrière. Je doet onderzoek naar migraine, met een focus op diversiteit, sekse en gender. Wat heeft je gemotiveerd om deze aspecten mee te nemen in je onderzoek?

Migraine is een zeer belastende neurovasculaire hoofdpijnaandoening en komt bij vrouwen drie keer zoveel voor als bij mannen. Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie is het zelfs de meest belastende aandoening bij vrouwen onder de vijftig. Dit verschil in aantallen tussen mannen en vrouwen toont het belang van sekse in onderzoek aan en draagt bij aan onze verwachting dat geslachtshormonen een belangrijke rol spelen bij het ontstaan en beloop van migraine. Deze mechanismen worden tot op heden nog onvoldoende begrepen. Bovendien leidt het verschil in aantallen er ook toe dat veel (geneesmiddel)studies op het gebied van migraine met name vrouwen includeren als proefpersoon. Dat zijn vooral witte vrouwen met een hoog BMI, waardoor resultaten in mannen en individuen met een andere lichaamsbouw en/of etniciteit vaak uitblijven. Daarnaast heerst er tot op vandaag een groot imagoprobleem rondom migraine en wordt het ten onrechte als een ‘vrouwenkwaal’ gezien. Ik vind dit bijzonder zorgwekkend en dit is dan ook een van mijn drijfveren om mij onder andere te focussen op sekse, gender en diversiteit – en de interactie hiertussen, ook wel intersectionaliteit genoemd.

Migraine is naast de directe belastbaarheid ook een belangrijke risicofactor voor het ontstaan van cardiovasculaire ziekten. Het is zelfs een grotere risicofactor dan bijvoorbeeld obesitas of een ongunstig lipidenprofiel. Mijn onderzoek, dat is mogelijk gemaakt door ZonMw, focust zich op dit cardiovasculaire risico en de mogelijke mechanismen die hieraan ten grondslag liggen. Een van de fascinerende aspecten van mijn onderzoek is dat het translationeel van aard is: ik voer basale, klinische én epidemiologische studies uit, waarbij ik streef naar een zo goed mogelijke integratie van sekse-, gender- en diversiteitsaspecten. Tenslotte, waar voorheen cardiovasculair onderzoek met name met witte mannen werd uitgevoerd, vindt binnen het migraineonderzoek het tegengestelde plaats. Ik ben van mening dat meer onderzoek, een beter begrip van migraine in beide seksen en alle etniciteiten van belang is om uiteindelijk de zorg en therapieën voor migrainepatiënten te verbeteren.

‘Ik vind het bijzonder zorgwekkend dat migraine ten onrechte als een ‘vrouwenkwaal’ wordt gezien.’

De afgelopen periode heb je een aantal successen behaald in je carrière. Je hebt zowel de L’Oréal-Unesco For Women in Science Rising Talent Award ontvangen als een publicatie in The Lancet Neurology waarin je pleit voor meer diversiteit in het migraineonderzoek. Wat betekenen deze mijlpalen voor jou?

Deze mijlpalen betekenen ontzettend veel voor mij; ik ben zeer dankbaar en ik voel mij ook bijzonder vereerd. Het is een mooie erkenning van het harde werk dat wij verrichten om onder andere migraine als cardiovasculaire risicofactor beter te begrijpen en op de kaart te zetten. En ik hoop van harte dat onze boodschappen door het bredere publiek en onderzoekers worden opgepakt om bijvoorbeeld de diversiteit van proefpersonen in studies naar antimigrainemiddelen te bevorderen. De L’Oréal-Unesco For Women in Science Rising Talent Award vormt bovendien een geweldige stimulans voor mijn verdere onderzoek en (academische) ambities. Daarnaast hoop ik hiermee een stem te vormen voor jonge (vrouwelijke) studenten en onderzoekers.

Vorig jaar deed je mee aan de summer school Sex and Gender in health and research van ZonMw en het ErasmusMC. Hoe kijk je erop terug, en hoe heeft het je carrière beïnvloed?

Ik kijk hier bijzonder positief op terug en ik kan het echt alle promovendi en postdocs aanbevelen! De summer school heeft mijn carrière zeer zeker positief beïnvloed, omdat het mij de juiste handvaten heeft geboden om sekse- en genderaspecten te integreren binnen mijn onderzoek. Bovendien stimuleert het leren en discussiëren over deze aspecten met experts ook het vormen van nieuwe hypotheses en onderzoeksvragen binnen het onderzoeksdomein. Het werkt inspirerend en biedt bovendien bij uitstek een goede manier om contacten te leggen met medeonderzoekers die dezelfde onderzoeksinteresses hebben.

‘Ik hoop een stem te vormen voor jonge vrouwelijke studenten en onderzoekers’

Wat is je advies voor onderzoekers die nu gaan starten met het integreren van sekse en gender in hun onderzoek?

Het feit dat er al aandacht wordt besteed aan sekse en gender is al een uitstekende eerste stap uiteraard. Het in acht nemen van de juiste definitie van beide termen is hierbij essentieel. Mijn advies is om eerst goed na te denken over de onderzoeksvraag en na te gaan hoe sekse en gender (bijvoorbeeld in een causal framework) relateren aan het betreffende onderzoek. Op basis hiervan is het belangrijk om de juiste statistische methoden te kiezen. Er zijn diverse hulpmiddelen en bronnen die hierbij kunnen helpen (zie bijvoorbeeld de FAQ gender in onderzoek van ZonMw). Bovendien is onderzoek doen absoluut teamwork en het zoeken van samenwerkingen (met bijvoorbeeld genderexperts) leidt naar mijn idee alleen maar tot bevordering van kwalitatief goed onderzoek.

Wat hoop je de komende 5 jaar te bereiken?

Mijn hogere doel is om de kwaliteit van leven van mensen met migraine en cardiovasculaire ziekten te verbeteren en ik hoop hier de komende 5 jaar zeker mijn bijdrage aan te kunnen leveren. Ik wil eerst mijn promotieonderzoek succesvol afronden en mijn coschappen lopen. Vervolgens is het mijn ambitie om te solliciteren voor een opleidingsplek binnen de interne geneeskunde. Bovendien heeft het medisch-wetenschappelijk onderzoek absoluut mijn hart gestolen. Ik heb diverse projecten opgezet, onder supervisie van mijn promotor professor dr. Antoinette Maassen van den Brink, en ik wil deze dan ook erg graag naast mijn klinische taken voortzetten. Uiteindelijk is het mijn droom om (binnen het Erasmus MC) als arts-onderzoeker een onderzoekslijn op het gebied van migraine en cardiovasculaire ziekten op te starten.

Meer informatie

]]>
news-8778 Mon, 04 Jul 2022 13:44:39 +0200 Drie gemeenten gaan vrouwen begeleiden naar economische zelfstandigheid https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/drie-gemeenten-gaan-vrouwen-begeleiden-naar-economische-zelfstandigheid/ De gemeenten Den Bosch, Den Haag en Rotterdam ontwikkelen wetenschappelijk onderbouwde tools, handvaten en werkwijzen voor een meer gendersensitieve dienstverlening voor vrouwen. Om de gemeentelijke uitvoeringspraktijk (Werk en inkomen) te stimuleren om vrouwen beter te begeleiden richting betaald werk en economische zelfstandigheid.  

Betere begeleiding van vrouwen richting werk is hard nodig, want uit cijfers van het CBS (2020) blijkt dat vrouwen in economische en financiële zelfstandigheid achterlopen op mannen. Slechts 53% van de vrouwen verdient minimaal het minimumloon tegenover bijna 76% van de mannen.

De gehonoreerde projecten

Binnen de ronde ‘Economische zelfstandigheid van vrouwen’ van het programma ‘Vakkundig aan het werk’ zijn deze drie projecten gehonoreerd en gestart:

Over Vakkundig aan het werk en de ronde Economische zelfstandigheid van vrouwen

Gemeenten hebben de afgelopen jaren meer taken en verantwoordelijkheden gekregen rondom werk en inkomen. Denk bijvoorbeeld aan re-integratie, schuldhulpverlening en armoedebestrijding. Bij veel gemeenten leeft de vraag wat werkt voor wie, wat niet en waarom? Het kennisprogramma Vakkundig aan het werk stimuleert onderzoek naar concrete antwoorden op deze vragen. Economische zelfstandigheid van vrouwen is de 6e ronde van Vakkundig aan het werk. Deze ronde is een extra opdracht die wij uitvoeren in opdracht van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW).

 Meer weten?

]]>
news-8747 Mon, 27 Jun 2022 12:56:15 +0200 Onderzoekers in het NRC: ‘Transgenderzorg is een taak voor de hele maatschappij, niet alleen voor de genderpoli’ https://www.nrc.nl/nieuws/2022/06/23/het-is-niet-genoeg-om-een-blik-psychologen-open-te-trekken-2-a4134535 De capaciteit voor transgenderzorg is toegenomen, maar de vraag ernaar ook. En dus blijven de wachtlijsten lang. Voor de oplossing daarvan wordt te veel naar de zorg gekeken, zeggen onderzoekers Enny Das en Chris Verhaak. Das en Verhaak doen met financiering van ZonMw onderzoek naar de oorzaak van de stijgende vraag naar transgenderzorg. news-8744 Thu, 23 Jun 2022 13:43:29 +0200 Professor Tanja van der Lippe ontvangt de Stevinpremie https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/professor-tanja-van-der-lippe-ontvangt-de-stevinpremie/ Wij feliciteren professor Tanja van der Lippe, projectleider van het NWA-programma Economische veerkracht van vrouwen, met haar NWO-Stevinpremie. Haar onderzoek toont aan dat mensen verschillende rollen hebben in het leven – bijvoorbeeld als werknemer of als familielid - die allemaal van invloed zijn op prestaties, tijdsdruk en welzijn. Ook zet ze zich in voor sociaaleconomische gelijkheid tussen mannen en vrouwen. Lees het artikel op de NWO-website over het werk van professor Tanja van der Lippe.

]]>
news-8715 Tue, 14 Jun 2022 17:06:47 +0200 Podcast: Worden vrouwen bij de dokter net zo goed geholpen als mannen? https://open.spotify.com/episode/18CaDCgqVI4O19i87Dr6CK?si=KxpViQfmRJymnvfrXzhOcA&utm_source=native-share-menu&nd=1 Worden vrouwen bij de dokter net zo goed geholpen als mannen? Het mannelijk lichaam was lange tijd hét referentiekader voor de gezondheidszorg. PhD-student Aranka Ballering (gefinancierd door het programma Gender en Gezondheid) legt in de podcast uit hoeveel vrouwen nog last hebben van dit probleem. news-8713 Tue, 14 Jun 2022 16:56:53 +0200 Tentoonstelling 'Komt een mens bij de dokter' https://www.komteenmensbijdedokter.nl/detentoonstelling/ De komende maanden reist de tentoonstelling ‘Komt een mens bij de dokter’ het land door. In de tentoonstelling lees je verhalen uit de spreekkamer van verschillende mensen die één ding met elkaar gemeen hebben: ze zoeken naar passende zorg. news-8692 Wed, 08 Jun 2022 12:54:35 +0200 Software helpt huisartsen bij het opsporen van vrouwen met risico op een beroerte https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/software-helpt-huisartsen-bij-het-opsporen-van-vrouwen-met-risico-op-een-beroerte/ Arts-onderzoeker Hine van Os doet onderzoek naar man-vrouwverschillen. ‘Uit ons onderzoek blijkt dat het toevoegen van vrouwspecifieke risicofactoren aan de modellen helpt om het beroerterisico goed te voorspellen. Zo werken we toe naar een gepersonaliseerde, seksespecifieke aanpak.’ Lees het interview met arts-onderzoeker Hine van Os

]]>
news-8640 Fri, 20 May 2022 13:27:35 +0200 Aansluiten bij onderzoeksconsortium herstelzorg vrouwelijk genitale verminking (VGV) https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/aansluiten-bij-onderzoeksconsortium-herstelzorg-vrouwelijk-genitale-verminking-vgv/ Onderzoeken naar de gevolgen van een hersteloperatie bij vrouwelijk genitale verminking (VGV) geven een diffuus beeld. Om meer inzicht te krijgen in de verwijzing, indicatiestelling, effectiviteit en veiligheid van multidisciplinaire herstelzorg bij VGV, nodigt ZonMw onderzoeks- en veldpartijen uit om aan de sluiten bij het nieuwe onderzoeksconsortium herstelzorg VGV. Voor meer informatie organiseert ZonMw een bijeenkomst op woensdag 1 juni 2022. Vrouwelijke genitale verminking (VGV), ook wel meisjesbesnijdenis genoemd, is een ingreep aan de uitwendige geslachtsorganen zonder medische noodzaak. VGV verhoogt het risico op gezondheidscomplicaties zoals urineweginfecties, pijnlijke geslachtsgemeenschap, problemen tijdens de bevalling en een negatief effect op de psychische gezondheid.

Weinig bekend over hersteloperaties VGV

Op dit moment ontraden experts om reconstructieve operaties bij vrouwen zonder somatische klachten uit te voeren, omdat het onduidelijk is of de mogelijke baten van de behandeling opwegen tegen de risico’s. Bovendien is er te weinig bekend over de gevolgen van een hersteloperatie als het gaat om mentaal welbevinden. De kennis die beschikbaar is geeft een diffuus beeld, waar geen eenduidige conclusies uit getrokken kunnen worden.

Onderzoek naar multidisciplinaire herstelzorg VGV

Om een meer eenduidig beeld te krijgen, heeft ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) aan ZonMw gevraagd om onderzoek te faciliteren. Het onderzoek moet inzicht geven in de verwijzing, indicatiestelling, effectiviteit en veiligheid van multidisciplinaire herstelzorg bij VGV. Het onderzoek zal gericht zijn op vrouwen die te maken hebben of hebben gehad met vrouwelijke genitale verminking. In aansluiting bij bestaande richtlijnen wordt er (zoveel als mogelijk) onderscheid gemaakt tussen vrouwen met somatische klachten, vrouwen met psychische klachten en vrouwen met seksuele klachten.

Centralisatie van de zorg bij het Amsterdam UMC

Het ministerie van VWS heeft aangegeven dat ze graag ziet dat de zorg en het onderzoek voor deze doelgroep wordt gecentreerd bij het Amsterdam UMC. In dit universitair medisch centrum is de afgelopen jaren veel expertise opgebouwd rond complexe genitale afwijkingen. De patiëntenzorg is daarbij ingebed in multidisciplinaire zorgpaden met integrale benadering vanuit gynaecologie, plastisch reconstructieve chirurgie, psychologie en seksuologie. Betrokkenheid van het Amsterdam UMC is daarmee essentieel voor de uitvoering van dit onderzoek.

Wilt u aansluiten bij het onderzoeksconsortium?

Bent u een onderzoeks- of veldpartij met expertise op het gebied van VGV? Dan kunt u mogelijk aansluiten bij het onderzoek. Voor meer informatie hierover, kunt u zich aanmelden voor de bijeenkomst ‘Onderzoek multidisciplinaire herstelzorg VGV’ op woensdag 1 juni 2022 van 09.30 tot 11.00 uur. Tijdens de bijeenkomst zal ook ruimte zijn voor deelnemers om vragen te stellen over de subsidieoproep die ZonMw binnenkort verwacht. Mocht u bij deze bijeenkomst aanwezig willen zijn dan kunt u dit doorgeven via gender@zonmw.nl en zal de ZOOM-link met u gedeeld worden.

]]>
news-8540 Wed, 20 Apr 2022 09:11:32 +0200 Onderzoek naar aantal genitale operaties bij kinderen met DSD in Nederland https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/onderzoek-naar-aantal-genitale-operaties-bij-kinderen-met-dsd-in-nederland/ Het Nivel gaat onderzoek doen naar het aantal genitale operaties bij kinderen met Differences of Sex Development (DSD) in Nederland in de afgelopen jaren. Van DSD, ook wel intersekse genoemd, is er sprake van diversiteit in sekse, de kinderen hebben zowel vrouwelijke als mannelijke geslachtskenmerken. Onderzoekers Sandra van Dulmen en Chantal Leemrijse van het Nivel lichten toe waarom en hoe dit onderzoek wordt uitgevoerd. Waarom is dit onderzoek van belang?

Het VN-Comité tegen Foltering heeft opgeroepen om kinderen met DSD beter te beschermen tegen onnodige medische ingrepen op jonge leeftijd. Dit betreft genitale ingrepen die medisch gezien niet per se noodzakelijk zijn en ook ingrepen die uitgesteld kunnen worden totdat een kind - vanaf de leeftijd van 12 jaar - er zelf over mee kan beslissen. De Tweede Kamer heeft deze urgentie onderschreven en gepleit voor zorgvuldig onderzoek. De resultaten van het onderzoek leveren ook input voor het opstellen van de multidisciplinaire kwaliteitsstandaard DSD in Nederland.

Hoe gaan jullie het onderzoek uitvoeren?

Met behulp van interviews en duiding proberen we trends in de genitale operaties te ontdekken en te verklaren. Ook zullen we ouders, kinderen, medisch specialisten en andere professionals interviewen om inzicht te krijgen in factoren die hebben geleid tot het besluit tot een operatie, dan wel tot het uitstellen of afzien ervan. Dit proberen we in bestaande literatuur in te bedden.

Met wie werken jullie samen?

Voor het onderzoek maken we gebruik van gegevens van DHD (Dutch Hospital Data). Deze data worden door ons geschoond en gerubriceerd en vervolgens voorgelegd aan de teams van medisch specialisten van twee van de drie DSD Expertisecentra in Nederland (Radboudumc, en Amsterdam UMC). Ook gaan we patiënten benaderen met de vraag hoe de keuze voor het uitstellen of afzien van een genitale operatie bij hen tot stand is gekomen. Vanuit ZonMw worden we bij de uitvoer van het onderzoek geadviseerd door de commissie Gender en Diversiteit.

Wat hoopt het Nivel het komende jaar met het onderzoek te bereiken?

Op de eerste plaats is het van belang dat er consensus wordt bereikt over wat wel en niet onder DSD en (al dan niet noodzakelijke) DSD-ingrepen wordt verstaan, daarover lijken de opvattingen thans nogal uiteen te lopen. We hebben niet de ambitie deze controverse op te lossen, maar wel om de discussie aan de hand van concrete data een impuls te geven. Daarnaast streven we ernaar de nuances en complexiteit van het onderzoeksveld bloot te leggen, zowel door het bieden van transparantie in de data als door het verstrekken van concrete voorbeelden en casussen.

Wat zijn de kansen en uitdagingen van dit onderzoek?

De data die DHD verstrekt, geven een goed overzicht van het aantal diagnosen en ingrepen bij kinderen met DSD. Deze data worden echter pas sinds 2014 op een uniforme en betrouwbare manier geregistreerd (ICD-10). Daarnaast bestaat er, zoals gezegd, onder zorgprofessionals geen volledige consensus over wat wel en niet tot DSD gerekend kan worden en welke genitale ingrepen strikt noodzakelijk geacht worden dan wel uitgesteld kunnen worden. Elke casus is immers anders niet alleen wat betreft de medische aspecten maar ook wat betreft psychosociale omstandigheden waarin kind en ouders verkeren. De interviews met de zorgprofessionals en ouders moeten licht werpen op de nuances in de besluitvorming rondom het al dan niet uitvoeren van een genitale ingreep.

Hoe zijn jullie van plan de vertaalslag te maken richting de zorgpraktijk en het beleid?

Zoals hierboven beschreven wordt elke stap in het uitvoeren van het onderzoek zorgvuldig gewogen en afgestemd met de zorgpraktijk en kunnen de uitkomsten door het Kenniscentrum gebruikt worden voor het opstellen van een multidisciplinaire richtlijn DSD.

Waar kan de lezer meer informatie vinden over het onderwerp?

]]>
news-8512 Tue, 12 Apr 2022 16:39:00 +0200 Handboek voor gendersensitief citeren https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/handboek-voor-gendersensitief-citeren/ Wist je dat vrouwelijke academici in verhouding minder vaak geciteerd worden in wetenschappelijke publicaties dan hun mannelijke collega’s? Om hier iets aan te doen hebben professor Sally Wyatt en assistent professor Aurélie Carlier van de Maastricht University een handboek gemaakt met daarin voorbeelden van goede praktijken. Bekijk het handboek om kritisch te reflecteren op referentie keuzes met behulp van voorbeeldvragen.

]]>
news-8499 Tue, 05 Apr 2022 13:29:40 +0200 Onderzoek naar gender in de gezondheidszorg https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/onderzoek-naar-gender-in-de-gezondheidszorg/ In de gezondheidszorg is het mannelijke perspectief nog steeds dominant. Dat is niet goed voor de medische professie, en met name vrouwelijke artsen betalen hiervoor de prijs. De masculiene oriëntatie is evenmin goed voor patiënten. Dat blijkt uit het onderzoek van hoogleraar en commissielid Gender en Gezondheid Kiki Lombarts en internist en hoogleraar Abraham Verghese. Lees het artikel Genderdiversiteit beter voor patiënt, arts en gezondheidszorg van het Amsterdam UMC

]]>
news-8492 Mon, 04 Apr 2022 11:43:35 +0200 Man-vrouw verschillen in de spreekkamer https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/man-vrouw-verschillen-in-de-spreekkamer/ ‘Vrouwen krijgen minder vaak een diagnose van de huisarts dan mannen.’ Waardoor komt dit? Huisarts Tim Olde Hartman doet hier onderzoek naar. Lees het interview met huisarts Tim Olde Hartman

]]>
news-8482 Wed, 30 Mar 2022 13:09:27 +0200 Zomerprogramma’s sekse en gender in de gezondheidzorg en onderzoek https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/zomerprogrammas-sekse-en-gender-in-de-gezondheidzorg-en-onderzoek/ Dit jaar zijn er twee zomerprogramma’s te volgen rondom sekse en gender in gezondheid en onderzoek. Eind augustus organiseren ZonMw en ErasmusMC het Erasmus Summer Programme over de invloed van sekse en gender op de gezondheid en de integratie in gezondheidsonderzoek. ZonMw biedt 20 fellowships voor jonge onderzoekers om deel te nemen aan het volledige cursuspakket. Half juli is ook binnen de Radboud Summer School een interdisciplinaire cursusweek rondom sekse- en gendersensitieve gezondheid: wat is het en wat betekent het in de praktijk voor jouw persoonlijke rol en houding als onderzoeker of zorgprofessional? Zomerprogramma ErasmusMC en ZonMw

Onderzoekers aan het begin van hun carrière (PhD’s en postdocs) kunnen een aanvraag indienen voor een fellowship, om gratis toegang te krijgen tot het gehele zomerprogramma. Het programma bestaat uit twee delen: een Gender in Research workshop georganiseerd door ZonMw en een Gender and Health cursus georganiseerd door ErasmusMC. Tijdens de Gender in Research workshop zullen (inter)nationale experts en gastsprekers vanuit diverse disciplines hun kennis en onderzoeksexpertise delen met de volgende generatie onderzoekers van over de hele wereld. Zo kunnen startende onderzoekers hun vaardigheden vergroten om sekse en gender goed mee te nemen in alle fases van gezondheidsonderzoek. In de cursus Gender and Health worden deelnemers meegenomen in de laatste kennis over de invloed van sekse en gender op de gezondheid van vrouwen en mannen gedurende verschillende levensfases.

Ervaringen van dr. Marijn van Wingerden

Assistent professor Cognitive Science en Artificial Intelligence (AI) aan de Tilburg Universiteit

‘In mijn vakgebied leer je al in de opleiding dat voorspellende modellen een bias kunnen hebben, bijvoorbeeld in afkomst, leeftijd of sekse. Maar ondanks dit besef, wordt er in de onderzoekspraktijk te weinig naar sekse en gender gekeken. Daarom was het ook zo goed dat we tijdens de cursus zoveel tools aangereikt kregen, we kregen echt inzicht in hoe we op verschillende niveaus van het onderzoek, in verschillende fases, hier wél rekening mee kunnen houden.’

Praktische informatie

Het zomerprogramma zal plaatsvinden binnen het Erasmus Summer Programme (ESP) in de week van 22-26 augustus en is bedoeld voor zowel Nederlandse als internationale PhD’ers en postdocs. Vanwege onzekere omstandigheden in verband met corona, is het nog niet duidelijk of de cursus online, hybride of op locatie in Rotterdam gegeven zal worden.

Zomerprogramma Radboudumc

Het zomerprogramma Towards Individualized Care: Sex & Gender Perspectives in Health van het Radboudumc. Professor en programmaleider Sabine Oertelt-Prigione vertelt: ‘dit zomerprogramma richt zich naast inhoudelijke ontwikkeling vooral ook op de persoonlijke ontwikkeling van de deelnemer. Sekse en gender heeft namelijk met beide te maken. Een brede doelgroep is welkom, zolang de professional een inhoudelijke link heeft met de gezondheidszorg. De deelnemers gaan aan de slag met het oplossen van problemen uit de praktijk en worden geïnspireerd door kunstuitingen. We hopen dat de deelnemers het programma eindigen met een lerende, reflectieve houding en een breed perspectief op sekse en gender in de gezondheidszorg.’

Praktische informatie

De Summer School van het Radboudumc vindt plaats van 11 tot 15 juli 2022 op de campus van de Radboud universiteit. De deelname kost maximaal €500,- en geïnteresseerden dienen zich met CV en motivatiebrief voor 1 juni 2022 te registeren via de website.

Meer informatie

]]>
news-8471 Mon, 28 Mar 2022 14:38:59 +0200 Genderful Research World: om sekse en gender in onderzoek te integreren https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/genderful-research-world-om-sekse-en-gender-in-onderzoek-te-integreren/ In de zomer van 2021 won een internationaal team van jonge onderzoekers de ZonMw/CIHR-IGH Gender in Research Award. Daarmee konden ze hun innovatieve idee om gezondheidsonderzoekers te ondersteunen bij het integreren van sekse en gender in onderzoek tot leven brengen. Nu presenteren zij het interactieve platform Genderful Research World. Per stap in het onderzoeksproces geeft het platform via een landschapskaart nuttige informatiebronnen die gemakkelijk te vinden zijn. Om het platform wat meer in detail uit te leggen, stelden wij het team de volgende vragen. 1.    Voor wie is het platform bedoeld?

Het platform is ontworpen voor alle gezondheidsonderzoekers. We hebben gekozen voor informatie die zowel relevant is voor onderzoekers die nog niet ervaren zijn met de integratie van sekse en gender, als informatie voor meer ervaren onderzoekers. Ook is de informatie uitgesplitst voor zowel biomedische, fundamentele onderzoekers als medische en/of gezondheidsonderzoekers.

2.    Wat is de meerwaarde van jullie platform?

Toen we ons voorstel voor de ‘ZonMw Gender in Research award’ schreven, werd ons meteen duidelijk dat er veel goede informatiebronnen zijn, maar dat deze moeilijk te vinden zijn en dat interactie met de lezer vaak mist. We wilden het gemakkelijker maken voor gezondheidsonderzoekers om geschikte bronnen te vinden, op een leuke en interactieve manier. Uit de resultaten van onze haalbaarheidsstudie over ons platform blijkt dat dit is gelukt. Onderzoekers gaven aan het platform interessant, fijn en nuttig te vinden. Ook blijken onderzoekers naar het platform terug te keren, bijvoorbeeld voor lesgeven, onderzoek doen en het schrijven van aanvragen.

3.    Wat maakt de integratie van sekse en gender in onderzoek zo belangrijk?

Het integreren van een sekse- en genderperspectief in onderzoek is belangrijk om te zorgen voor kwalitatief hoogstaand onderzoek. We weten uit voorafgaande studies dat het negeren van sekse en gender in onderzoek leidt tot onnauwkeurige resultaten, ongelijke zorg en ongelijke gezondheid. Het is een kwestie van onderzoekskwaliteit, maar ook een kwestie van sociale rechtvaardigheid.

4.    Waar kan je lezer meer informatie vinden?

5.    Wie zijn de ontwerpers?

Dr. Katelynn Boerner

Postdoctoraal onderzoeker en geregistreerd psycholoog bij de afdeling Kindergeneeskunde, University of British Columbia, in Vancouver, Canada.

‘Ik wilde dit platform ontwikkelen omdat ik tegen dezelfde uitdagingen aanliep als zoveel andere onderzoekers – het vinden van de juiste bronnen als je ze nodig hebt! In plaats van uren te zoeken naar nuttige bronnen waar je ze daarna niet meer makkelijk terug kan vinden, heeft de Genderful Research World alles wat je nodig hebt per fase in je onderzoeksproces op één leuke en interactieve plek. Ik ben ook sterk van mening dat sekse- en gendersensitief onderzoek essentieel is om goede wetenschap en gezondheidszorg te bewerkstelligen. Ik ben trots om hier aan te mogen bijdragen.’

Irene Göttgens

Gezondheidswetenschapper en promovendus bij de afdeling Eerstelijnsgeneeskunde en afdeling Neurologie, Radboudumc in Nijmegen, Nederland.

‘Terwijl er veel nuttige bronnen beschikbaar zijn voor de integratie van sekse en gender, is het vaak een tijdrovende klus voor gezondheidswetenschappers die nog onbekend zijn met deze termen om de juiste bronnen per onderzoeksfase te vinden. Met de Genderful Research World geven we een samengestelde selectie van relevante bronnen voor elke onderzoeksfase als start punt. Om te leren, delen en inspireren.’

Lena D. Sialino

Promovendus bij de afdeling gezondheidswetenschappen aan de Vrije Universiteit Amsterdam, Nederland.

‘Ik heb een persoonlijke passie voor gelijke kansen in gezondheid en tijdens mijn promotie onderzoek veel kennis opgedaan over sekse en gender in gezondheidsonderzoek. Ik wilde deze kennis graag delen met andere onderzoekers op een leuke en gemakkelijke manier, om zo dit hoognodige perspectief in onderzoek te stimuleren.’

Jasmijn Sleutjes

Resident and klinisch onderzoeker, afronden van haar doctoraat aan de afdeling Gastro-enterologie en Hepatologie, Erasmus MC, in Rotterdam, Nederland.

‘Hoewel we er in de spreekkamer niet meer omheen kunnen en we in een tijd van personalized medicine leven, blijkt binnen mijn onderzoeksveld nog onvoldoende kennis en implementatie van sekse- en genderverschillen. Dit heeft mij gemotiveerd me hierin te verdiepen en anderen te inspireren: onze tool blijkt toegankelijk en werkt aanstekelijk!’

Natália Valdrighi

Biomedisch onderzoeker en promovendus bij de afdeling Experimentele Reumatologie, Radboudumc, in Nijmegen, Nederland.

‘Ik spreek uit eigen ervaring als biomedisch onderzoeker die sekse wilde includeren in haar onderzoek, en ik wist destijds niet hoeveel bronnen er al beschikbaar waren over de integratie van sekse en gender in onderzoek. Ik wilde daarom de Genderful Research World ontwikkelen om het gemakkelijker te maken de juiste bronnen te vinden, maar ook om andere preklinische onderzoekers hierop te kunnen wijzen.’

]]>
news-8416 Mon, 14 Mar 2022 11:03:28 +0100 Directeur ZonMw Véronique Timmerhuis in tv-uitzending Pointer over genderongelijkheid https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/directeur-zonmw-veronique-timmerhuis-in-tv-uitzending-pointer-over-genderongelijkheid/ Op zondag 13 maart 2022 was de directeur van ZonMw, Véronique Timmerhuis, te gast in de tv-uitzending van Pointer. Ze vertelde over de rol van ZonMw in het verkleinen van de gezondheidsverschillen tussen mannen en vrouwen. ‘Als u mij vraagt vindt u sekse en gender in onderzoek een belangrijk onderwerp, dan is het antwoord zeker ja.’ Kennisachterstand over de vrouw

ZonMw is zich bewust van kennisachterstand over de vrouw in gezondheidszorgonderzoek. Dit signaal komt ook terug in de kennisagenda en prioriteringsstudie van het ZonMw-programma Gender en Gezondheid, die alweer enige jaren terug zijn gepubliceerd. Bestaande gezondheidsverschillen maken duidelijk dat er blijvend aandacht nodig is voor vrouwspecifiek gezondheidsonderzoek, om een goede en passende gezondheidszorg voor iedereen te garanderen. Daarom financiert ZonMw onderzoek om de gezondheidsverschillen tussen mannen en vrouwen te verkleinen.

Hoe heeft ZonMw de afgelopen jaren bijgedragen aan het verkleinen van man-vrouwverschillen?

Van 2016 tot 2020 hebben we in het kennisprogramma Gender en Gezondheid met een budget van 12 miljoen euro 66 onderzoeksprojecten kunnen financieren. Het onderzoek was gericht op 12 verschillende thema’s: van hart- en vaatziekten en migraine tot (arbeids)participatie en algemene zorg. Uit de evaluatie blijkt dat het programma de kennisachterstand over sekse- en genderverschillen heeft verkleind, en methodologische expertise heeft vergroot.

Wat kan ZonMw nu en in de toekomst betekenen voor genderonderzoek?

Mede dankzij het kennisprogramma is er een beweging in gang gezet, met als gevolg dat er meer bewustwording is op sekse- en gendersensitiviteit. Het vliegwieleffect dat we met name hebben gezien op het thema hart- en vaatziekten, willen we graag uitbreiden naar andere gezondheidsdomeinen. Daarom zijn we bezig met een goede verankering van sekse- en genderverschillen in de volle breedte van gezondheidszorgonderzoek. We hebben hiervoor de komende anderhalf jaar een taakopdracht van het ministerie van VWS.
Ook kan ZonMw een rol spelen door het signaleren en agenderen van kennislacunes om zo te kunnen komen tot onderzoeksprogramma’s. Zo zijn we in gesprek over onderzoek naar vrouwspecifieke aandoeningen en de stappen die nodig zijn om knelpunten op te pakken. Wat we bijvoorbeeld willen, is actief inzetten op een goede verankering in het onderwijs en de spreekkamer, en zorgen dat vrouwen niet uitgesloten worden van onderzoekspopulaties met hormonale invloeden als reden. Maar dit kunnen wij niet alleen. We hebben de onderzoekers, andere onderzoekfinanciers zoals gezondheidsfondsen en overige stakeholders nodig om zo sneller het kennislacunes te dichten.

Meer informatie

•    Bekijk de uitzending terug
•    Lees meer over onderzoek naar man-vrouwverschillen binnen ZonMw
•    Nederlandse gezondheidszorg kent grote genderongelijkheid: ‘We missen kansen’ - Pointer
•   ‘Cardiofeminist’: hartklachten bij vrouwen moeten veel serieuzer worden genomen - Pointer

]]>
news-8407 Thu, 10 Mar 2022 17:48:25 +0100 Tv-uitzending Pointer over genderongelijkheid in de gezondheidszorg https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/tv-uitzending-pointer-over-genderongelijkheid-in-de-gezondheidszorg/ Op zondag 13 maart belicht het televisieplatform Pointer de kennisachterstand over het vrouwenlichaam. Verschillende experts zullen het belang van vrouwspecifiek onderzoek toelichten. Ook zal de directeur van ZonMw, Véronique Timmerhuis, in de uitzending vertellen welke stappen ZonMw zet om de gezondheidsverschillen tussen mannen en vrouwen te verkleinen. Wanneer?

Het programma wordt op zondag 13 maart, om 22.10 uur op NPO2 uitgezonden.

ZonMw en vrouwspecifiek onderzoek

Voor ZonMw is sekse en gender een belangrijk thema. We werken met kennis aan een goede gezondheid voor iedereen, en dus ook specifiek voor vrouwen. Aangezien er een kennisachterstand op het gebied van vrouwspecifieke aandoeningen is, zetten we ons in om het probleem te signaleren, onderzoek te financieren en de impact van vrouwspecifiek onderzoek te vergroten, om zo de gezondheidsverschillen tussen mannen en vrouwen te verkleinen.

Meer informatie

]]>
news-8391 Mon, 07 Mar 2022 15:46:38 +0100 Artsen en leidinggevenden vragen weinig naar mantelzorgtaken van vrouwelijke zorgprofessionals https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/artsen-en-leidinggevenden-vragen-weinig-naar-mantelzorgtaken-van-vrouwelijke-zorgprofessionals/ ‘Maak de mantelzorgtaken van vrouwelijke zorgprofessionals bespreekbaar.’ Dat adviseert hoogleraar en voormalig minister Jet Bussemaker aan huisartsen, bedrijfsartsen en leidinggevenden op basis van haar onderzoek. Ook pleit ze voor meer erkenning en waardering van de zorginzet van vrouwen. Lees het interview met Jet Bussemaker

]]>