Verslagen

Voortgangsverslag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Maatschappelijke impact van COVID-19 in de tijd gevolgd

COVID-19 heeft grote impact op diverse aspecten van het samenleven – werk en inkomen, welbevinden, solidariteit, buurtrelaties en vertrouwen in instituties. Dit project onderzoekt deze aspecten in onderlinge samenhang, met bijzondere aandacht voor sociale ongelijkheid.Sommige groepen en gebieden worden immers harder getroffen dan andere.

 

Een interdisciplinair onderzoeksteam onder leiding van Godfried Engbersen (EUR) heeft inmiddels vier surveys gehouden om de sociale impact van COVID-19 door de tijd te volgen (in april, juli en november 2020 en maart 2021). Daarnaast wordt verdiepend kwalitatief onderzoek gedaan. Samen met beleidsmakers, professionals en burgers worden handelingsstrategieën ontwikkeld om de individuele en sociale veerkracht te vergroten.

 

Alle resultaten en producten zijn te vinden op de website www.impactcorona.nl. Dit project is mogelijk gemaakt door ZonMw.

 

 

 

Resultaten
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Centrale uitkomsten van de metingen in november 2020 en maart 2021

• Vergeleken met november 2020 zien minder respondenten het virus als bedreiging voor henzelf of hun familie.

• De negatieve emotionele impact van de crisis is toegenomen. Sinds november 2020 zijn gevoelens van lichtgeraaktheid, spanning en uitzichtloosheid gestegen. Bijna de helft van respondenten heeft het gevoel “niets te hebben om naar uit te kijken”.

• Sociaal kapitaal (contact, verkregen steun, institutioneel en algemeen vertrouwen) heeft een beschermende functie tegen negatieve mentale gevolgen van COVID-19.

• Het vertrouwen van burgers in de overheid en gezondheidsinstellingen (RIVM, GGD) was heel hoog, maar is na april 2020 gestaag gedaald.

• Mensen met een hogere opleiding of hoger inkomen en die makkelijker kunnen rondkomen hebben meer institutioneel vertrouwen (in overheid, RIVM en GGD) en meer vertrouwen in de medemens dan mensen met een meer kwetsbare maatschappelijke positie.

• Politiek gematigde mensen hebben meer institutioneel vertrouwen en vertrouwen in de medemens dan degenen die zichzelf aan de uiteinden van het politieke spectrum plaatsen.

• Politiek vertrouwen hangt ook sterk samen met vaccinatiebereidheid.

• Vaccinatiebereidheid verschilt sterk tussen groepen. Laag opgeleiden, mensen met laag inkomen en/of migratieachtergrond zijn (veel) minder bereid zich te laten vaccineren dan hogere inkomens- en opleidingsgroepen en autochtonen.

• Vaccinatiebereidheid is ook aanmerkelijk lager in armere stadswijken (in Rotterdam, Den Haag en Amsterdam). Dit verschil is volledig te verklaren door het type mensen dat hier woont

• Bereidheid om elkaar te helpen sinds begin van de pandemie nauwelijks verminderd. Mensen blijven bereid om elkaar binnen families en buurten te steunen

• Overgrote deel van respondenten houdt zich aan de hygiënemaatregelen van het RIVM (afstand houden, handen wassen, etc.). Wel blijkt het mijden van contacten steeds moeilijker

• Het aandeel respondenten dat zich economisch bedreigd voelt (bang voor werk- of inkomensverlies door corona) is sinds november 2020 enigszins afgenomen. Toch is nog een kwart van de respondenten bang voor inkomensverlies, een op de vijf vreest zijn of haar baan te verliezen.

• De maatschappelijke impact van COVID-19 slaat sterker neer in kwetsbare stadswijken. Speciale aandacht voor herstel in deze wijken is geboden.

 

Samenvatting van de aanvraag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

De maatschappelijke impact van COVID-19 op Nederlandse steden en het land als geheel is enorm. Grootschalig surveyonderzoek verricht tijdens het voorlopige hoogtepunt van de corona-uitbraak (april 2020) in Rotterdam, Den Haag en landelijk, laat zien dat traditioneel kwetsbare groepen (zoals lager opgeleiden, ouderen en mensen met een zwakke gezondheid) hard geraakt worden en dat er daarnaast nieuwe kwetsbare groepen ontstaan (zoals zzp’ers en mensen met een tijdelijke baan, onder wie veel jongeren). Voorgesteld onderzoek bouwt voort op de door het onderzoeksteam verrichte eerste meting onder het vaste panel van Kieskompas en biedt zo een unieke mogelijkheid om de maatschappelijke dynamiek te monitoren. Het onderzoek richt zich op de sociaaleconomische en sociaalpsychologische gevolgen, de gevolgen voor zorggebruik, solidariteit, buurtrelaties en algemeen en institutioneel vertrouwen. Deze gevolgen worden in onderlinge samenhang onderzocht en door de tijd gevolgd, door middel van een tweede en een derde meting. Onderzocht wordt in hoeverre kwetsbare individuen, buurten en steden veerkrachtig zijn in het omgaan met de maatschappelijke gevolgen en hoe de gevolgen ongelijk verdeeld zijn naar achtergrondkenmerken zoals gender en etniciteit. Na elke nieuwe meting worden focusgroepen georganiseerd, waarin de centrale bevindingen worden besproken met vertegenwoordigers van kwetsbare groepen, beleidsmakers en professionals. In co-creatie met de diverse stakeholders worden handelingsstrategieën ontwikkeld om kwetsbare groepen te ondersteunen en veerkracht verder te benutten. In de projectgroep zijn naast experts vanuit verschillende wetenschappelijke disciplines ook gemeenten vertegenwoordigd, die samen met overige partners uit de praktijk bijdragen aan het delen van de bevindingen en het benutten en borgen van de ontwikkelde handelingsstrategieën. Het onderzoek resulteert in wetenschappelijke en maatschappelijke publicaties, waaronder policy briefs, infographics en podcasts.

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: NavigatieDirect naar: Onderkant website