Verslagen

Voortgangsverslag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

In het voorjaar van 2020 moesten de basisscholen in Nederland tijdelijk sluiten door de coronacrisis. Hierdoor moesten basisscholen in Nederland hun onderwijs op afstand vormgeven en moesten er alternatieve vormen van onderwijs gezocht worden. De vorm en kwaliteit van het afstandsonderwijs varieerde tussen scholen en de mate van ondersteuning geboden door ouders varieerde tussen leerlingen. Uit meerdere studies kan verondersteld worden dat leerlingen met ongunstige thuisachtergronden (‘doelgroepleerlingen’) mogelijk meer nadelen hebben ervaren van het afstandsonderwijs dan leerlingen zonder ongunstige thuisachtergronden (‘niet-doelgroepleerlingen’), dit geldt met name voor taal- en leesprestaties.

In dit onderzoek brengen we in kaart wat de impact van de coronamaatregelen op verschillen in de begrijpend

leesontwikkeling van doelgroepleerlingen en andere leerlingen van scholen in het regulier en speciaal basisonderwijs is geweest. Daartoe nemen we een leestoets af en vragen we bij scholen de LVS-toetsscores begrijpend lezen op van de periode voor en na de coronacrisis. Om te kunnen onderzoeken of de impact van het

afstandsonderwijs verschilt naar de mate waarin (kwantiteit) en manier waarop (kwaliteit) het afstandsonderwijs werd vormgegeven door scholen en/of naar de mate waarin kinderen thuis zijn ondersteund door ouders, vragen we schoolleiders en ouders een vragenlijst in te vullen. Als laatste onderzoeken we aan de hand van diepte-interviews op een selectie van scholen welke lessen getrokken kunnen worden uit de onderwijspraktijk ten tijde van de coronacrisis. De geleerde lessen worden

gedeeld in een praktijkpublicatie.

Resultaten
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Een literatuurstudie naar de ervaringen van betrokkenen bij het afstandsonderwijs laat zien dat leerkrachten tijdens de eerste scholensluiting evenveel gebruik hebben gemaakt van digitale middelen als voor de scholensluiting. Er werd voor het afstandsonderwijs vooral gebruik gemaakt van instructievideo’s en videobellen en leerkrachten met meer ervaring met het gebruik van digitale middelen voorafgaand aan onderwijs op afstand waren ook beter in staat om gebruik te maken van digitale middelen tijdens onderwijs op afstand. Daarnaast verwachtten leerkrachten dat een gebrek aan digitale middelen thuis mogelijk voor meer kansenongelijkheid kon zorgen.

Verder bleek dat ouders tegen problemen aanliepen bij het ondersteunen van hun kind(eren) bij het afstandsonderwijs. Sommige ouders vonden het lastig om een balans te vinden tussen hun eigen werk en het ondersteunen van hun kind, maar ook problemen met het helpen van meerdere kinderen met verschillende vakken van verschillende niveaus en het motiveren van hun kind kwamen naar voren.

Schoolleiders hebben laten weten hoe zij het afstandsonderwijs hebben ingericht en ervaren. De resultaten van de vragenlijst laten zien dat er zowel knelpunten als succesfactoren waren. Een knelpunt was bijvoorbeeld dat er te weinig tijd was om het gemaakte werk te corrigeren, van feedback te voorzien en met de leerlingen te reflecteren. Als succesfactoren werden de betrokkenheid, flexibiliteit en inzet van het personeel, de professionaliseringsslag van de leerkrachten (op ICT-gebied) en de samenwerking binnen de school genoemd.

Samenvatting van de aanvraag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Begrijpend lezen is een cruciale vaardigheid in de huidige kennismaatschappij. Leerlingen met laagopgeleide ouders en/of een migratieachtergrond (zogenoemde doelgroepleerlingen, verwijzend naar de doelgroepen van het Onderwijsachterstandenbeleid) hebben vaak een relatief laag leesniveau. Door de coronacrisis hebben leerlingen wekenlang afstandsonderwijs gevolgd. De vorm en kwaliteit van dit afstandsonderwijs varieerde tussen scholen en de mate van ondersteuning geboden door ouders varieerde tussen leerlingen. De algemene hypothese is dat de aangepaste manier van werken tijdens de scholensluiting een negatieve invloed heeft gehad op het leerproces en de leeruitkomsten van leerlingen, m.n. op het gebied van leesvaardigheid, en dat deze negatieve invloed groter is voor doelgroepleerlingen. Met het hier voorgestelde onderzoek brengen we in kaart wat de impact van de coronamaatregelen op verschillen in de begrijpend leesontwikkeling van doelgroepleerlingen en andere leerlingen in een representatieve steekproef van scholen in het regulier en speciaal basisonderwijs is geweest. Daartoe maken we gebruik van de bestaande infrastructuur van twee (inter)nationale onderzoeken naar begrijpend lezen. Aanvullend op deze lopende onderzoeken vragen we bij scholen de LVS-toetsscores begrijpend lezen op van de periode voor en na de coronacrisis. Om te kunnen onderzoeken of de impact van het afstandsonderwijs verschilt naar de mate waarin (kwantiteit) en manier waarop (kwaliteit) het afstandsonderwijs werd vormgegeven door scholen en/of naar de mate waarin kinderen thuis zijn ondersteund door ouders, vragen we schoolleiders en ouders een vragenlijst in te vullen. Als laatste onderzoeken we aan de hand van diepte-interviews op een selectie van scholen welke lessen getrokken kunnen worden uit de onderwijspraktijk ten tijde van de coronacrisis. De geleerde lessen worden gedeeld in een praktijkpublicatie; ook brengen we een wetenschappelijk rapport uit over alle bevindingen.

 

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: NavigatieDirect naar: Onderkant website