Verslagen

Voortgangsverslag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Patiënten met hematologische maligniteiten hebben vaak een slechte afweer, omdat deze aandoeningen bijna altijd cellen van het afweersysteem betreffen. Behandeling gericht op het uitschakelen van die kwaadaardige afweercellen leidt ook tot verlies van gezonde afweercellen. Daarnaast veroorzaakt de hematologische kanker zelf ook vaak een verstoring van de gezonde afweer. Hematologische patiënten hebben daardoor enerzijds een verhoogd risico op een ernstig beloop van COVID-19 en anderzijds zijn ze lastiger te beschermen omdat vaccinaties door die verzwakte afweer vaak minder effectief zijn. In de cobra-kai studie onderzoeken we het effect van COVID-19 vaccinaties in hematologische patiënten.

Resultaten
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

De eerste resultaten van de COBRA KAI studie lieten zien dat na de basisserie van 2 SARS-CoV-2 vaccinaties met mRNA-1273, de antistof respons die patiënten opbouwden minder goed was dan in gezonde personen. Opvallend was wel dat, ondanks dat in de studie alleen patiënten met de meest verzwakte afweer waren geïncludeerd, de antistofconcentraties die werden bereikt over het algemeen beter waren dan verwacht. Ook viel het op dat er een grote groep patiënten was die misschien uiteindelijk nog te lage antistofconcentraties hadden, maar die wel na elke vaccinatie een verbetering lieten zien. Dit suggereerde dat er nog verbetering mogelijk was met een 3e vaccinatie.

Inderdaad lieten bijna alle patiënten een duidelijke verbetering zien in antistofconcentratie na de 3e vaccinatie, die voor ernstig immuungecompromitteerde patienten afgelopen september 2021, mede naar aanleiding van de resultaten van de verschillende ZonMW cohortstudies, werd geadviseerd. De grootste verbetering trad op in patiënten van wie de behandeling ondertussen was afgerond en van wie het afweersysteem aan het herstellen was. Maar ook patiënten met een voortdurende verminderde afweer hadden een duidelijke toename in de hoeveelheid antistoffen in hun bloed. Alleen de patiënten die geen (functionele) B cellen (de cellen die antistoffen produceren) hadden ten gevolge van doorlopende behandeling, lieten geen verbetering zien in de humorale afweer tegen SARS-CoV-2. In hoeverre deze patiënten wel een goede T cel immuniteit hebben opgebouwd wordt op dit moment gemeten.

 

De huidige studieresultaten hebben ons tot noch toe geleerd:

- Ondanks (recente) (immuno)chemotherapeutische behandeling zijn hematologische patiënten toch frequent in staat een adequate humorale respons na COVID-19 vaccinatie op te bouwen. Patienten met afwezige of dysfunctional B-cellen tgv behandeling maken echter geen goede humorale respons na covid-19 vaccinatie.

- Gedurende de pandemie, is het belangrijk imuungecompromitteerde hematologische patiënten te vaccineren tegen COVID-19 en vaccinatie niet uit te stellen.

- Mede op basis van deze bevindingen is het advies gebaseerd dat hematologie patiënten standaard een basisserie van 3 vaccinaties dienen te krijgen, in plaats van de 2 vaccinaties die gezonde personen krijgen.

- Patiënten gevaccineerd tijdens of net na behandeling met anti-CD19 of anti-CD20 therapie (b-cel depleterende therapie) en patiënten gevaccineerd net na of met intercurrente allogene stamceltransplantatie, komen voor hervaccinatie in aanmerking.

Samenvatting van de aanvraag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

ACHTERGROND

De pandemie veroorzaakt door het SARS-CoV-2 (‘het’ coronavirus) heeft wereldwijd inmiddels meer dan 100 miljoen mensen geïnfecteerd en ruim 2 miljoen slachtoffers geëist (https://coronavirus.jhu.edu/map.html). Patiënten met een onderliggende hematologische ziekte hebben een hoog risico op een ernstig beloop van COVID: patiënten die korter dan een 1 jaar bekend zijn met een hematologische maligniteit hebben een 3x hoger overlijdensrisico en patiënten met sikkelcelziekte hebben zelfs een 6x verhoogd risico op overlijden ten gevolge van COVID. Het is derhalve van groot belang patiënten met een hematologische ziekte te beschermen tegen COVID door middel van vaccinatie. Het is echter de vraag of vaccinatie voldoende bescherming biedt aan patiënten met een hematologische aandoening, want de activatie van T-cellen en het produceren van antistoffen kan verhinderd worden door enerzijds de ziekte en anderzijds behandelingen die het afweersysteem onderdrukken. Dit is de reden dat bij deze patiënten vaak van vaccinatie wordt afgezien. Het is zeer de vraag of dit terecht is, en zo lang we dat niet zeker weten lopen patiënten het risico ten onrechte niet gevaccineerd te worden. Daarom willen wij onderzoeken of patiënten met een hematologische aandoening, ondanks hun verminderde afweer, wel beschermd zullen zijn na vaccinatie.

 

ONDERZOEKSVRAGEN:

1. Kunnen patiënten met hematologische aandoeningen beschermd worden door COVID-19 vaccinatie?

2. Kunnen we specifieke patiënten groepen identificeren die ondanks COVID-19 vaccinatie onvoldoende beschermd zijn?

 

ONDERZOEKSOPZET:

In dit onderzoek zullen we bij 850 patiënten met hematologische ziekten die tegen COVID-19 gevaccineerd worden de reactie van het afweersysteem op de vaccinatie meten. Hiervoor worden bij patiënten zowel voorafgaand aan de vaccinatie als op vaste tijdspunten erna bloed afgenomen. In dit bloed zullen verschillende aspecten van de afweerreactie tegen SARS-CoV-2 gemeten worden, zoals antistoffen en de werking van cellen van het afweersysteem (B- en T-cellen). Ook zullen gegevens van patiënten verzameld worden zoals de precieze hematologische diagnose, eerdere anti-kanker behandelingen, huidige behandeling en medicijngebruik.

 

TE VERWACHTEN RESULTATEN:

Na het onderzoek verwachten we in staat te zullen zijn om enerzijds patiëntengroepen te identificeren die tegen de verwachting in toch goed reageren op vaccinatie. Anderzijds kunnen we voor patiënten die onvoldoende beschermd zijn na vaccinatie extra bescherming genereren door huisgenoten te vaccineren (ringvaccinatie) of patiënten zelf een ‘booster’ vaccinatie te geven (waarvan we het effect in een vervolgstudie zullen onderzoeken). Deze kennis zal daarnaast ook toegepast kunnen worden bij jaarlijkse vaccinatiecampagnes tegen griep en andere ziekteverwekkers.

 

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: NavigatieDirect naar: Onderkant website