ZonMw tijdlijn Onderzoek naar corona en COVID-19 https://www.zonmw.nl/ Het laatste nieuws van de tijdlijn van Onderzoek naar corona en COVID-19 nl-nl Wed, 29 Jun 2022 06:00:43 +0200 Wed, 29 Jun 2022 06:00:43 +0200 TYPO3 news-8741 Thu, 23 Jun 2022 10:33:17 +0200 CBS en RIVM brengen een rapport uit omtrent oversterfte tijdens de COVID-19 pandemie https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/cbs-en-rivm-brengen-een-rapport-uit-omtrent-oversterfte-tijdens-de-covid-19-pandemie/ Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) en het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) hebben onderzoek gedaan naar oversterfte in Nederland (2020 en 2021). Er is gekeken aan welke doodsoorzaken mensen zijn overleden en hoe de impact van COVID-19 een mogelijke rol heeft gespeeld. Een door ZonMw opgerichte klankbordgroep heeft in meerdere gesprekken samen met onderzoekers kunnen reflecteren op de opzet en resultaten van dit onderzoek. Dit onderzoek geeft invulling aan een deel van de motie van Kamerlid Omtzigt uit december 2021. Het onderzoek kijkt naar verschillende combinaties van doodsoorzaken en de mogelijke relaties met COVID-19. Ook zijn de verschillende effecten van basis- en boostervaccinatie onderzocht. Dit rapport komt met meer inzichten omtrent oversterfte in Nederland gedurende de COVID-19 pandemie. Na de zomer start ZonMw een subsidieronde om ook onafhankelijk academisch onderzoek naar oversterfte mogelijk te maken.

Raadgevende rol

Bij de totstandkoming van de rapportage heeft het onderzoeksteam gebruik gemaakt van een door ZonMw ingestelde onafhankelijke klankbordgroep die bestaat uit 15 experts met verschillende wetenschappelijke achtergronden. Het doel van de klankbordgroep was het bijdragen aan de relevantie en kwaliteit van het onderzoek. ZonMw fungeert als het secretariaat van de klankbordgroep. Op de webpagina over onderzoek naar redenen en oorzaken van oversterfte in de coronacrisis op de ZonMw-website is meer informatie te vinden. Deze pagina is het officiële communicatiekanaal van de klankbordgroep en de plek waar relevante documenten, zoals notulen en samenvattingen, worden gepubliceerd.

De inbreng van de klankbordgroep was bedoeld als advies aan de onderzoekers. Het onderzoeksteam blijft eindverantwoordelijk voor de uiteindelijke beslissingen omtrent het onderzoek en het rapport.

Datalandschap niet optimaal

Uit de bijeenkomsten van de klankbordgroep kwam naar voren dat het datalandschap niet optimaal is. Het probleem is niet zozeer een gebrek aan data, maar een gebrek aan toegang tot data. Er blijven hierover veel onduidelijkheden, vooral over de kwaliteit van gegevens en gebrek aan koppelmogelijkheden. De klankbordgroep zal binnenkort in een verklaring, aan het ZonMw-bestuur en het ministerie van VWS, de visie op deze data problematiek delen.

Meer informatie

]]>
news-8717 Thu, 16 Jun 2022 13:45:00 +0200 Zet IC-verpleegkundigen in hun kracht https://publicaties.zonmw.nl/verpleging-en-verzorging/zet-ic-verpleegkundigen-in-hun-kracht/ Voor IC-verpleegkundigen was het werken tijdens de COVID-19-pandemie zwaar, maar er zaten ook positieve kanten aan. Op meerdere IC’s kregen ze grotere autonomie en ontplooiden ze zich. 'We kregen en namen zeggenschap. Onder druk van de omstandigheden stonden verpleegkundigen in hun kracht.' Lees het interview met voorzitter V&VN IC en verpleegkundige ICU Rowan Marijnissen-de Jong. news-8701 Thu, 09 Jun 2022 10:07:35 +0200 Federatie Medisch Specialisten (FMS) publiceert update kennisagenda COVID-19 https://demedischspecialist.nl/nieuwsoverzicht/nieuws/update-kennisagenda-covid-19 Federatie Medisch Specialisten publiceert in juni een update van de COVID-19 kennisagenda. Hierin staan de 10 meest urgente onderzoeksvragen voor de verbetering van zorg voor coronapatiënten. Lees hier meer over de kennisagenda en de recente update. news-8687 Sun, 05 Jun 2022 12:38:41 +0200 Eerste hoopvolle resultaten van hersenscans 2 Long COVID-patiënten https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/eerste-hoopvolle-resultaten-van-hersenscans-2-long-covid-patienten/ Onderzoekers van het Amsterdam UMC en UMC Utrecht delen de eerste hoopvolle resultaten van hersenscans van 2 patiënten met langdurige klachten na een COVID-19-infectie. Bij beide patiënten laat het beeld veel hersenontstekingen zien, iets wat nog niet eerder is aangetoond. De resultaten van deze studie, gefinancierd door ZonMw, staan sinds gisteravond online op medRxiv. De publicatie is nog niet langs peer reviewers geweest. Beide Long COVID-patiënten, een man en een jongere vrouw, hebben binnen deze studie een kostbare en invasieve hersenscan ondergaan. De beelden laten zien dat zij in het hele brein veel meer hersenontstekingen hebben in vergelijking met de beelden van gezonde mensen van vóór de coronapandemie. Het zijn de eerste hoopvolle resultaten van de VeCosCO-studie die nog in volle gang is. Patiënten die in aanmerking komen voor deze geavanceerde hersenscans, worden gerekruteerd uit het eerste onderdeel van de studie waarin met behulp van vragenlijsten een zo volledig mogelijk beeld van de klachten van de patiënten wordt geschetst.

Meer onderzoek nodig

Er is onderzoek nodig bij diverse patiënten om meer te weten te komen over de relevantie van deze eerste bevindingen. De VeCosCO-studie is gestart in het najaar van 2021 en heeft vooralsnog een looptijd van 15 maanden.

Overzicht van onderzoek naar Long COVID

ZonMw maakt meerdere onderzoeken mogelijk naar Long COVID. Meer informatie over deze onderzoeken en reeds behaalde resultaten staan op onze themapagina over Long COVID.

Overige informatie

 

]]>
news-8665 Mon, 30 May 2022 20:27:32 +0200 Subsidie beschikbaar blijvend versterken mentale vitaliteit werkenden https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/subsidie-beschikbaar-blijvend-versterken-mentale-vitaliteit-werkenden/ Vanaf nu is er subsidie beschikbaar om werkenden te helpen zich weer mentaal sterk en fit te laten voelen en blijven voelen. Want door de coronapandemie hebben veel werkenden extra ondersteuning nodig om hun mentale vitaliteit te verbeteren, bijvoorbeeld bij langdurige gezondheidsklachten of thuis of hybride werken. Programma Mentale vitaliteit van werkenden

In opdracht van de ministeries van SZW (Sociale Zaken en Werkgelegenheid) en VWS (Volksgezondheid, Welzijn en Sport) zijn we gestart met een programma om de mentale vitaliteit van werkenden te versterken. De aanleiding voor het programma is de impact van de coronapandemie hierop.  Binnen dit programma gaan subsidierondes zich richten op het verbeteren van de mentale vitaliteit van werkenden. Dat doen we door middel van de inzet van innovatieve interventies en geaccrediteerde professionals.

Subsidieoproep innovatieve interventies

In deze ronde staat het inzetten en evalueren van innovatieve interventies centraal die op organisatieniveau worden uitgevoerd. Met innovatieve interventies bedoelen we alle activiteiten die op organisatieniveau worden uitgevoerd en een aanvulling vormen op en passen bij bestaande HR-activiteiten en -beleid. Vanaf nu kunnen o.a. brancheorganisaties, werkgevers en werkgeversorganisaties en werknemersorganisaties subsidie aanvragen voor het verbeteren van de mentale vitaliteit van werkenden door het inzetten en evalueren van innovatieve interventies die op organisatieniveau worden uitgevoerd.

Bekijk de subsidieoproep Innovatieve interventies voor versterken van de mentale vitaliteit van werkenden

Subsidieronde geaccrediteerde professionals

In deze ronde stellen we vouchers beschikbaar voor Arbeidsmarkt en Opleidingsfondsen, Opleidings- en Ontwikkelfondsen, brancheorganisaties, organisaties voor zelfstandigen, werkgeversorganisaties en werknemersorganisaties. Hiermee kunnen zij diensten en tools van geaccrediteerde professionals inhuren. Let op: deze subsidieoproep staat al open, maar u kunt pas indienen in de periode van 28 juni t/m 27 september 2022 en werkt volgens het principe ‘wie het eerst komt, het eerst maalt’.

Bekijk hoe u in aanmerking kunt komen voor vouchers

Subsidie aanvragen?

Kom op 14 juni 2022 naar de online informatiebijeenkomst. Daar hoort u meer over de procedure (wie, wat, wanneer en hoe) en heeft u uitgebreid de gelegenheid vragen te stellen.
De informatiebijeenkomst van subsidieoproep Innovatieve interventies versterken mentale vitaliteit werkenden is op dinsdag 14 juni, van 11:00 – 12:00.
Meld u aan

De informatiebijeenkomst van subsidieoproep Vouchers mentale vitaliteit van werkenden vindt eveneens plaats op 14 juni, maar dan van 14:30 – 15:30.
Meld u aan

Bent u niet in de gelegenheid om naar de informatiebijeenkomsten te komen? Dan kunt u met vragen ook bij ons terecht via mentalevitaliteit@zonmw.nl of bellen naar: 070 4126263.

Meer informatie

 

]]>
news-8647 Mon, 30 May 2022 06:00:00 +0200 Onderzoek naar gevolgen van coronapandemie voor specifieke groepen https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/onderzoek-naar-gevolgen-van-coronapandemie-voor-specifieke-groepen/ Kennis over de gevolgen van de coronapandemie voor zorguitkomsten van specifieke groepen is cruciaal om behandeling en begeleiding op de persoon af te stemmen. Patiënten die langdurig specialistische geestelijke gezondheidszorg nodig hebben en kinderen met een chronische ziekte zijn daarin tot nu toe onderbelicht gebleven. Daarom financieren wij 2 projecten die hier onderzoek naar doen.
De coronacrisis heeft veel gevolgen voor de volksgezondheid en zorguitkomsten. Wat zijn de precieze en onderbouwde effecten daarvan? Vanuit ons programma ‘Uitkomstgerichte zorg: kennisagenda non-COVID-19’ financieren we onderzoek gericht op de uitwerking van kennishiaten rondom de gevolgen voor patiënten die geen COVID-19 hebben (non-COVID-19-patiënten). Deze kennishiaten zijn gebaseerd op kennishiaten die de Federatie Medisch Specialisten (FMS) in januari en juni 2021 publiceerde, in samenwerking met de wetenschappelijke beroepsverenigingen. De 2 projecten die nu van start gaan, zijn gericht op 1 van die kennishiaten, namelijk het effect van quarantaine en isolatie op kwetsbare patiëntgroepen. Bij de uitwerking van de kennishiaten staat uitkomstgerichte zorg centraal.

De 2 projecten

We stellen de 2 projecten graag aan u voor:

De projecten starten uiterlijk in augustus 2022 en hebben een looptijd van ongeveer 2 jaar.

ZonMw en uitkomstgerichte zorg

Inzicht in voor de patiënt relevante uitkomsten is nodig om de best passende zorg te bieden. Maar hoe organiseren we dat uitkomstinformatie bruikbaar wordt om beter samen te beslissen, en om te leren en verbeteren? Welke afspraken maken we vervolgens over de financiering? In verschillende ZonMw-projecten wordt daar onderzoek naar gedaan. De ontwikkelingen en resultaten vanuit al deze projecten, waaronder de bovengenoemde 2 nieuwe projecten, vindt u op ons thema uitkomstgerichte zorg.

Meer informatie

Andere relevante thema's

]]>
news-8621 Mon, 16 May 2022 14:55:12 +0200 Nivel publiceert nieuwe resultaten van onderzoek naar het post-COVID-syndroom https://www.nivel.nl/nl/nieuws/beter-zicht-op-het-aantal-personen-met-het-post-covid-syndroom 20% tot 37% van de coronapatiënten (afhankelijk van de definitie) krijgt te maken met het post-COVID-syndroom, ofwel: Long-COVID. Dit blijkt uit onderzoek van het Nivel, in samenwerking met andere partijen. In dit artikel lees je meer over wat post-COVID precies is, het onderzoek en de tussentijdse resultaten. news-8605 Thu, 12 May 2022 14:51:35 +0200 Lockdown trof mentale gezondheid jongeren, veel ouderen voelden zich juist goed https://nos.nl/artikel/2428330-lockdown-trof-mentale-gezondheid-jongeren-veel-ouderen-voelden-zich-juist-goed Uit onderzoek van het RIVM, GGD en Nivel, blijkt dat de lockdown grote gevolgen had voor de mentale gezondheid van jongeren. In de huisartsenpraktijken zagen de onderzoekers, vergeleken met dezelfde periode in 2019 een stijging van 37 procent van het aantal bezoeken in verband met suïcide. 'Een ernstig signaal', zegt onderzoeker Michel Dückers. news-8599 Tue, 10 May 2022 00:00:00 +0200 Wat als het post-COVID-syndroom je leven lam legt? Welke onderzoeken zorgen voor meer inzicht en aanknopingspunten voor behandeling? https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/wat-als-het-post-covid-syndroom-je-leven-lam-legt-welke-onderzoeken-zorgen-voor-meer-inzicht-en-aan/ ‘Het post-COVID-syndroom heeft een desastreus effect op mijn leven. Ik moet elke dag afwegen waar ik mijn energie aan uitgeef', aldus Rune Poortvliet. Rune is gezondheidspsycholoog en kreeg zelf het post-COVID-syndroom. Zij maakt onderdeel uit van projectgroep van projectleider dr. Isabelle Bos. Met collega's doen zij onderzoek naar aanhoudende klachten na COVID-19 besmetting. Het post-COVID-syndroom, ook bekend als long-COVID, is een nieuwe aandoening voor zowel behandelaars als patiënten. Voor mensen met langdurige klachten na een COVID-19 infectie is het goed als duidelijk wordt welke zorgpaden ingezet kunnen worden bij diagnose, behandeling en herstel. Bij dit syndroom houden mensen die een COVID-19 infectie hebben doorgemaakt, last van aanhoudende en langdurige klachten. ZonMw financierde verschillende onderzoeken naar het post-COVID-syndroom. Een van deze onderzoeken waaronder een onderzoek dat meer inzicht genereert in aanhoudende klachten na COVID-19 besmetting. Isabelle Bos van het Nivel is projectleider.

Wat doet het post-COVID-syndroom met de kwaliteit van leven?

‘Het post-COVID-syndroom heeft een desastreus effect op mijn leven. Ik moet elke dag afwegen waar ik mijn energie aan uitgeef. Ga ik boodschappen doen? Dan is dat de activiteit van de dag. Voor andere activiteiten, actief of sociaal, heb ik dan geen energie meer.’ Rune Poortvliet (31 jaar) is gezondheidspsycholoog, werkt als onderzoeker bij het NIVEL en kreeg in maart 2020 COVID-19.

Rune had dezelfde klachten als vrienden die ook corona hadden, al leek zij langzamer te herstellen. Na een maand werken werden de klachten zelfs erger en vanaf mei 2020 zat zij volledig in de ziektewet na een opname op de eerste hulp, omdat ze kortademig en benauwd was. Rune vindt het fijn iets te kunnen betekenen voor patiënten zoals zij en daarom maakt zij deel uit van de projectgroep van dit onderzoek als patient-onderzoeker en is ze betrokken bij het patientenpanel. Rune en andere patiënten koppelen regelmatig terug waar zij exact last van hebben, hoe de ziekte verloopt en welke behandelingen en interventies hen wat opleveren en welke niet.

Hoe belangrijk is onderzoek naar deze aandoening?

Een patiëntenpanel is slechts een klein maar toch belangrijk onderdeel van de dataverzameling door de onderzoekers van het Nivel, UMCG, RadboudUMC en MUMC in deze studie. ‘Na een jaar coronapandemie werd steeds duidelijker dat een groep mensen aanhoudende en langdurige klachten hield na een COVID-19 infectie’, vertelt projectleider Isabelle. ‘Alleen welke klachten dit precies zijn en om hoeveel mensen het gaat was toen nog onduidelijk. Daarom doen we nu op verschillende manieren onderzoek om hier inzicht in te verkrijgen.

  • We maken gebruik van gegevens uit geanonimiseerde electronische patiëntendossiers (EPD’s van huisartsen en ziekenhuizen) van 10% van de Nederlandse bevolking welke we koppelen aan sociaal-economische data van het CBS. Hierdoor kunnen we op grote schaal onderzoeken wat Post-COVID-syndroom precies is en welke mensen er last van hebben.
  • Daarnaast zijn in totaal zijn 440 coronapatiënten een jaar lang gevolgd via vragenlijsten om meer inzicht te bieden in onder andere de impact die post-COVID-syndroom heeft op hun leven.
  • Als derde bron van informatie interviewen we ook patienten en huisartsen over de zorg die zij kregen en hun ervaringen hiermee.

Door al deze bronnen tezamen krijgen we meer inzicht in wat post-COVID-syndroom precies is en welke zorg er nodig is. En meer begrip zorgt ervoor dat patiënten met deze chronische ziekte eerder serieus genomen worden bij de huisarts, het ziekenhuis en overige instanties’

Welke inzichten zijn er in het verloop van het post-COVID-syndroom? 

Welke inzichten zijn er al? ‘Wat we tot nu toe zien is dat er een breed scala aan klachten zijn die bij post-COVID-syndroom kunnen horen en dat deze klachten ook niet heel specifiek zijn wat het lastig maakt om het te herkennen. Denk hierbij aan klachten als vermoeidheid, hoofdpijn en moeite met concentreren. Toch hebben we nu wel diverse methodes ontwikkeld om het syndroom te definiëren en daarmee de patienten te herkennen. Dit helpt om nu verder onderzoek te doen naar welke mensen het betreft, wat risicofactoren zijn en welke zorg zij hebben gehad en nog nodig zullen hebben.’ En hoe gaat het nu met Rune? ‘Na bijna 2 jaar in de ziektewet, werk ik sinds een paar weken 2,5 uur per dag. Meer lukt mij helaas nog niet. Ook heb ik andere hobby’s moeten zoeken. Ik was erg sportief en hield onder andere van dansen. Nu schrijf ik korte romanceverhalen.’

Meer onderzoek naar het post-COVID-syndroom

Naast deze studie financiert ZonMw andere coronaonderzoeken, waaronder naar het post-COVID-syndroom. ’Het is waardevol niet alleen de data te onderzoeken, maar ook inzicht te hebben in hoe patiënten het verloop ervaren en rode draden te zien. Dit is van belang voor de zorg om vroeg te signaleren en zo goed mogelijk te behandelen. En dit van belang voor beleidsmakers. ‘Want welke effecten heeft het post-COVID-syndroom op de inzet van personeel in bijvoorbeeld de zorg of het onderwijs?’ vraagt Isabelle Bos van het Nivel zich af. ’We kunnen niet alles doen met één onderzoek’, aldus Rune. ‘Maar als alle informatie aan elkaar gekoppeld wordt, kunnen mensen zoals ik sneller en beter geholpen worden.'

Meer informatie over het project van Isabelle en Rune? Bekijk de projectpagina van hun onderzoek 'Inzicht in aanhoudende klachten na COVID-19 besmetting: een mixed methods benadering'.

]]>
news-8573 Mon, 09 May 2022 12:37:00 +0200 Hoe gaat het met onze mentale gezondheid tijdens en vooral na de coronapandemie? https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/hoe-gaat-het-met-onze-mentale-gezondheid-tijdens-en-vooral-na-de-coronapandemie/ Hoe gaan Nederlanders om met rampen? Tot nu toe was onderzoek naar het mentaal welbevinden tijdens en vlak na een ramp vooral regionaal. Denk aan de vuurwerkramp van Enschede, de effecten van gaswinning in Groningen, de Bijlmerramp of aan de nieuwjaarsbrand in Volendam. Zogenaamde flitsrampen: kortdurend maar lokaal met een grote impact. De coronapandemie is een ramp van een andere orde: langdurig en op wereldwijde schaal. ZonMw financiert onderzoek naar psychisch welzijn tijdens en na de pandemie om te kijken in hoeverre de COVID-19-periode schade heeft toegebracht en bij welke groepen deze schade het grootst is. Waarom is onderzoek naar mentaal welbevinden zo belangrijk? 

Noortje Jansen, psycholoog en senior beleidsadviseur bij Arq Nationaal Psychotrauma Centrum, vertelt over de omvang van het onderzoek. “Landelijk is er ineens de noodzaak een dergelijk onderzoek gezamenlijk uit te voeren met de GOR-COVID-monitor (red: GOR betekent Gezondheids Onderzoek bij Rampen). Er zijn 25 GGD’s verspreid over alle gemeentelijke regio’s van Nederland. Normaal gesproken wordt er per regio een eigen versie van een welzijnsmonitor uitgezet. Nu moest er in korte tijd een GOR-COVID-monitor opgezet worden. Al wilden we natuurlijk graag voortbouwen op onderzoeken naar welzijn die al liepen. Het was een uitdaging om in zo’n korte tijd een eenduidige werkwijze afgestemd te krijgen, maar het is gelukt. En vervolgens is het belangrijkste aan dit omvangrijke onderzoek om uit te zoeken hoe we deze resultaten inzetten in de praktijk. En om die dialoog aan te gaan met alle betrokken partijen in beleid, de behandelpraktijk en de wetenschap, hebben we die onderzoeksresultaten nodig om gezamenlijk te komen tot een goede probleemdefinitie en daarna tot geschikte oplossingen.”

Er zit verschil tussen effecten na een flitsramp en een langdurende crisis

Michel Dückers is hoogleraar crises, veiligheid en gezondheid. De grootte van de COVID-pandemie maakt onderzoek naar het mentale welbevinden absoluut noodzakelijk. Als we kunnen inschatten welke behoefte er is naar psychosociale hulp, dan weten we aan de organisatorische kant hoe deze zorg ingericht kan worden bij crises van deze omvang. Alleen al zorggebruik na een pandemie, oftewel de gezondheidseconomie, maakt dit gerechtvaardigd. Welke keuzes maak je en welke middelen kun je meer of minder inzetten. Voor een volgende crisis kun je steevast zien welk effect maatregelen hebben op welzijn en gezondheid. Maar natuurlijk ook voor de toekomst is het zinvol om belangrijke voorspellers eruit te halen. Bij een kortdurende ramp weten we dat er een piek ontstaat in behoefte aan psychosociale hulp. Maar die behoefte dooft ook weer uit. Nu weten we het gewoon niet. Mogelijk hebben we te maken met het sluimerende effect van een langlopende crisis. Het ís heftig, want het raakt ons allemaal. En het bijzondere aan de COVID-pandemie is dat veel onzichtbaar is. Wat er gebeurt op lange termijn als een samenleving op slot gaat is letterlijk niet te overzien.”

De eerste resultaten liegen er niet om..

“Waar we van geschrokken zijn is dat suicide ideatie, het actief overwegen van en denken aan zelfdoding, nog hoger ligt dan wij dachten. In sommige groepen is dat 1 op de 5. Nu is ideatie geen nauwkeurige voorspeller, maar 1 op de 5 tegenover de ‘normale’ 1 op de 10.000 is een signaal dat je heel serieus moet nemen. Nu moet je hierbij wel opmerking plaatsen dat dit resultaten zijn uit de lockdownperiode. Je zag dat direct na de zomer van 2021 resultaten direct een stuk beter waren: het weer was mooi, er waren dingen mogelijk, kortom er was hoop. Maar de oplossing ligt in maatwerk en verschilt per individu. Is dit zoals je iemand kent of is dit een signaal van de tijd,” ligt Noortje toe. “Ook opvallend is dat je onder jongeren met een hogere sociale status meer problematiek ziet dan normaal. Mogelijk komt dit doordat er voor hen meer veranderd is: zij kunnen niet meer naar clubjes, missen de introductie bij hun studie. Dit zie je vooral bij oudere jongeren die al op zichzelf wonen.” Michel vult aan: “het doet wat met mensen als je niet kunt doen wat je gewend bent om te doen.”

Is er hoop voor de toekomst?

“Crisis komt altijd op een slecht moment. Op dit moment leiden meerdere factoren naar het feit dat mensen minder kansen zien om iets te maken van hun leven: een crisis op de woningmarkt, een nieuwe generatie met hoge studieschulden, mensen die langer thuis wonen, sociale kansen gemist hebben door lockdown, onzekerheid door de oorlog in de Oekraïne. We zijn ons collectief vermogen verloren tot acceptatie in welvaartsgroei, doordat we de afgelopen jaren een meer individualistische en hedonistische samenleving geworden zijn. We verwachten veel en we verwachten dat ons leven maakbaar is. Deze COVID-crisis dwingt ons tot accepteren van omstandigheden waar we geen invloed op hebben. Maar om daar te komen moeten we nog veel ongemak verdragen...”

Meer informatie

]]>
news-8539 Mon, 09 May 2022 06:00:00 +0200 De impact van COVID-19 op de patiënt die een operatie nodig heeft https://publicaties.zonmw.nl/de-impact-van-covid-19-op-de-patient-die-een-operatie-nodig-heeft/ De afgelopen 2 jaar zijn door de COVID-19-pandemie veel ziekenhuizen genoodzaakt geweest delen van de geplande zorg tijdelijk te staken. Wat waren precies de effecten van deze uitgestelde zorg op de uitkomsten van zorg en wat waren de ervaringen van patiënten die moesten wachten, maar wel een behandeling nodig hadden? Projectleider en oncologisch chirurg Schelto Kruijff vertelt in deze blog hoe hij dat samen met een groep artsen gaat onderzoeken. news-8552 Tue, 26 Apr 2022 12:59:15 +0200 Vooraankondiging subsidieronde technologieën ter ondersteuning van therapieontwikkeling COVID-19 https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/vooraankondiging-subsidieronde-technologieen-ter-ondersteuning-van-therapieontwikkeling-covid-19-1/ Op 2 mei 2022 stelt ZonMw twee subsidieoproepen open met als doel het stimuleren van (door)ontwikkeling van innovatieve sleuteltechnologieën voor de behandeling van COVID-19. De inzet van deze technologieën is belangrijk voor een sneller herstel na een COVID-19 infectie. Daarnaast is het van belang dat deze technologieën kunnen worden ingezet bij de behandeling van andere infectieziekten als voorbereiding op volgende pandemieën. Eén doel, twee subsidieoproepen

Om de behandeling en ziekteremming van COVID-19 te verbeteren en Nederland voor te bereiden op pandemieën veroorzaakt door nieuwe virale infectieziekten is (door)ontwikkeling van innovatieve sleuteltechnologieën noodzakelijk. ZonMw heeft daarom de volgende subsidierondes geopend:

  • Preklinische technologie voor ontwikkeling COVID-19 therapie
  • Sleuteltechnologieën voor COVID-19 behandeling – PPS projecten

Deze subsidierondes zijn complementair aan elkaar en richten zich op verschillende fases van het innovatieproces en de daarbij passende inzet van partijen. De subsidierondes lopen gelijk, maar er gelden verschillende voorwaarden en beoordelingscriteria. Geïnteresseerde partijen dienen aan de hand van het TRL-niveau in op een van de twee rondes.

Subsidieoproep: Preklinische technologie voor ontwikkeling COVID-19 therapie

Deze subsidieronde richt zich op de eerste fases van de innovatieketen en biedt ruimte voor nieuwe ideeën voor technologische oplossingen. De (door) te ontwikkelen technologie bevindt zich in de lagere ‘technology readiness levels’ (TRL1, 2). In projecten die in aanmerking komen voor subsidie wordt een proof-of-concept ontwikkeld voor deze technologie (TRL3).

De oproep richt zich specifiek op innovatieve platforms die kunnen bijdragen aan een breed spectrum en/of specifieke therapeutica en profylactica, en experimentele biochemische en cellulaire assays of in vitro modellen voor de validatie en verdere ontwikkeling van nieuwe therapieën. Dit is nodig voor onbeschermde groepen en om snel te anticiperen bij een nieuwe gevaarlijke variant van het virus. Hiernaast draagt het bij aan de voorbereiding op nieuwe infectieziekten, door het verder aanjagen en opschalen van nieuwe veelbelovende ontwikkelingen.

Onderzoeksorganisaties en zorginstellingen worden uitgenodigd een aanvraag in te dienen. Eventuele private partijen nemen deel voor eigen rekening en risico en kunnen dus geen aanspraak maken op de subsidie.

Subsidieoproep: Sleuteltechnologieën voor COVID-19 behandeling – PPS projecten

Deze complementaire oproep richt zich op de latere fases van de innovatieketen (TRL3 en hoger) en biedt de mogelijkheid om veelbelovende innovaties één of meerdere stappen verder in de innovatieketen te brengen (tot TRL 6).De oproep richt zich specifiek op life science sleuteltechnologieën voor therapieontwikkeling en/of de behandeling van COVID-19.

Naast de (door)ontwikkeling van sleuteltechnologieën gericht op de behandeling en ziekteremming van COVID-19 en mogelijke nieuwe infectieziekten, heeft deze oproep als doel het opbouwen en versterken van intensieve en duurzame publiek-private samenwerkingen tussen kennisinstellingen, zorginstellingen en bedrijven om een sterke positie van het Nederlandse bedrijfsleven en de kennisinfrastructuur te creëren op het gebied van pandemische paraatheid.

Publiek private samenwerking is verplicht en bestaat minimaal uit twee verschillende organisaties, waarbij minimaal één onderzoekorganisatie samenwerkt met minimaal één onderneming met winstoogmerk.

Criteria

De algemene ZonMw-criteria vormen de basis voor de criteria voor relevantie en kwaliteit. Deze vindt u in de procedure brochure aanvragers. De oproep specifieke relevantie- en kwaliteitscriteria vindt u in de desbetreffende subsidieoproepen. De voorwaarden en criteria die worden opgenomen in de gepubliceerde subsidieoproep zijn leidend. U vindt de subsidieoproepen vanaf maandag 2 mei in onze subsidiekalender.

Heeft u vragen? Neem dan contact op via covid19@zonmw.nl.

Meer informatie

Vervolgprogramma COVID (2021)

]]>
news-8509 Mon, 11 Apr 2022 12:12:40 +0200 Jongerenpanel Mentale Gezondheid gestart https://zorgkrant.nl/index.php?option=com_content&view=article&id=15293:officiele-start-van-het-jongerenpanel-mentale-gezondheid&catid=9:jeugdzorg Zo’n 20 jongeren die affiniteit hebben met het thema mentale gezondheid gaan actief meedenken over preventiebeleid om de mentale gezondheid van de Nederlandse jeugd te verbeteren. Het Jongerenpanel is een initiatief van de Nationale Jeugdraad (NJR) en het ministerie van VWS. news-8446 Tue, 22 Mar 2022 12:04:28 +0100 Richtlijn ‘Langdurige klachten na COVID-19’ gepubliceerd https://demedischspecialist.nl/nieuwsoverzicht/nieuws/richtlijn-langdurige-klachten-na-covid-19-gepubliceerd De richtlijn ‘Langdurige klachten na COVID-19’ is gepubliceerd. Het initiatief van het Nederlands Huisartsen Genootschap, de Federatie Medisch Specialisten en de Long Alliantie Nederland geeft antwoord op vragen over diagnostiek, begeleiding en behandeling van patiënten met langdurige coronaklachten en patiëntenvoorlichting. Op 22 maart 2022 mocht Minister Kuipers van VWS de richtlijn in ontvangst nemen. Lees meer. news-8421 Mon, 14 Mar 2022 17:22:11 +0100 Langdurig beschermen tegen covid-19 van mensen met immuunstoornis is maatwerk https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/langdurig-beschermen-tegen-covid-19-van-mensen-met-immuunstoornis-is-maatwerk/ Tijdens een impactsessie op 10 maart presenteerden 4 studies, naar het effect van vaccinatie bij kwetsbare groepen, hun nieuwste resultaten. Juist nu de samenleving opengaat is een kleine groep mensen mogelijk extra kwetsbaar. Zo ook Lize. Zij heeft het syndroom van Down. “Ik vond het niet eerlijk dat mijn vriendinnen in een instelling eerder een vaccin kregen dan ik”, aldus Lize Weerdenburg. Lize is 34 jaar en heeft het syndroom van Down en woont op zichzelf. Mensen met Down zijn extra kwetsbaar, maar kregen geen voorrang op vaccinatie wanneer ze op zichzelf woonden. Daarnaast is Lize getrouwd met Ruben, die niet alleen het syndroom van Down heeft, maar ook nierpatiënt is en hierdoor dubbel zo kwetsbaar. Lize heeft twee vaccinaties Astra Zeneca gekregen volgens het schema van de vaccinatiecampagne. In november 2021 kreeg Lize corona en moest zeopgenomen worden in het ziekenhuis.Het bericht dat Lize een booster mocht krijgen, kwam op het moment dat ze het ziekenhuis in ging. “Dat ik later dat vaccin kreeg, vond ik niet leuk. En in het ziekenhuis miste ik Ruben en wilde ik zo snel mogelijk weer naar huis,” aldus Lize over haar ziekte.

Maken mensen met immuunstoornis minder antistoffen aan?

Tijdens een impactsessie op 10 maart 2022, georganiseerd door ZonMw, presenteren 4 van de 8 door ZonMw gefinancierde studies naar het effect van vaccinatie bij kwetsbare groepen hun nieuwste resultaten. Juist nu de samenleving opengaat is een kleine groep mensen mogelijk extra kwetsbaar. Immuungecompromitteerde patiëntengroepen reageren zeer verschillend op vaccinatie. Daarom is het van belang om groepen afzonderlijk te volgen en te adviseren. De Gezondheidsraad, het RIVM en de medisch specialisten stellen, mede op basis van het lopende onderzoek, adviezen op voor vaccinatie bij deze kwetsbare groepen. Zo heeft de Gezondheidsraad, aan de hand van een perskennissessie van ZonMw in de zomer van 2021, besloten dat sommige groepen een derde primaire prik moesten krijgen. Met de derde prik hadden deze groepen in de meeste gevallen hetzelfde resultaat als de twee prikken bij gezonde mensen. Resultaten laten nu zien dat een 3de (primaire) vaccinatie bij veel groepen/patiënten zorgt voor een verbeterde antistofrespons.

Bescherming tegen een COVID-19 infectie is maatwerk

Erfelijke (genetische) aandoeningen of ziekten kunnen zorgen voor een minder goed functionerend immuunsysteem. Bij ziekten als reuma, de ziekte van crohn of multiple sclerose is het afweersysteem te scherp afgesteld, waardoor mensen zieker worden na een coronainfectie. De antistofrespons na vaccinatie is minder sterk in sommige gevallen. Bij 90% van de patiëntengroepen met immuunsysteemonderdrukkende medicatie werd een goede aanmaak van antistoffen zichtbaar. Bij een kleine groep mensen, zoals de groep die rituximab gebruikt, is dit effect er helaas niet na een derde primaire vaccinatie. Het RIVM en de gezondheidsraad baseren hun beleid op deze onderzoeksresultaten en kijken hierbij naar het specifieke type medicijn: mensen beschermen tegen COVID-19 is maatwerk.

Bijzondere bijvangst uit de COVALENT studie naar voorspeller effect vaccinatie

Ook mensen met HIV en longtransplantatiepatiënten maken minder anti-stoffen aan na twee primaire vaccinaties. En mensen die zogenaamde anti-CD20 remmers gebruiken reageren ook slecht, al lijkt een ander type afweer, de T-cel respons, weer grotendeels goed te werken. De benodigde inzet van immuunsysteem-onderdrukkende medicatie tijdens een longtransplantatie zorgt er bij patiënten voor dat het zogenaamde torque teno virus (TTV) gemeten kan worden. Waarschijnlijk draagt iedereen dit virus bij zich, maar alleen bij mensen met verminderde afweer is dit virus in meetbare hoeveelheden aanwezig. De hoeveelheid TTV in het bloed van een patiënt is een goede voorspeller voor de antistofrespons na vaccinatie – hoge niveaus van TTV betekenen dat een patiënt slechts zeer beperkt of geen antistoffen zal aanmaken na vaccinatie, blijkt uit de COVALENT studie. Een vroege 3de vaccinatie kan bij het gebruik van sommige medicatie helpen om de antistofrespons te herstellen. Is dit voor iedereen een adequate voorspeller? Dat zou een goede oplossing zijn, maar eerst zal gekeken worden of het effect bij niertransplantatiepatiënten net zo meetbaar is.

Voor Lize en andere volwassenen met Downsyndroom geldt dat het effect van de derde primaire vaccinatie onderzocht wordt. Ook wordt nu in de PRIDE-studie naar het effect van vaccinatie op mensen met Down, onderzoek gedaan naar het effect bij kinderen in deze categorie. En Lize? Lize is blij dat ze weer kan genieten thuis met Ruben en aan de slag kan in de lunchroom waar ze werkt.

Meer informatie

]]>
news-5533 Fri, 04 Mar 2022 09:45:00 +0100 Coronanieuws door IVM https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/coronanieuws-door-ivm/ Het Instituut Verantwoord Medicijngebruik (IVM) brengt tweewekelijks het 'IVM Coronanieuws' uit. Hierin wordt aandacht besteed aan actuele zaken rondom geneesmiddelen en het coronavirus. In het IVM Coronanieuws van 4 maart is veel nieuws over (booster) vaccinatie, bijwerkingen en nieuwe onderzoeken naar geneesmiddelen en behandelingen van COVID-19.

> Bekijk het laatste Coronanieuws hier

> Bekijk hier alle afleveringen van het Coronanieuws

]]>
news-8371 Tue, 01 Mar 2022 08:16:00 +0100 Vooraankondiging subsidieronde technologieën ter ondersteuning van therapieontwikkeling COVID-19 https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/vooraankondiging-subsidieronde-technologieen-ter-ondersteuning-van-therapieontwikkeling-covid-19/ ZonMw is voornemens om een subsidieoproep open te stellen over de ontwikkeling van innovatieve technologieën voor de behandeling van COVID-19. De inzet van deze technologieën is belangrijk voor een sneller herstel na een COVID-19 infectie. Daarnaast is het van belang dat deze technologieën kunnen worden ingezet bij de behandeling van andere infectieziekten als voorbereiding op volgende pandemieën. Lees het nieuwsbericht voor meer informatie. Ontwikkeling van technologieën voor therapieën

Het doel van deze oproep is het stimuleren van (door)ontwikkeling van (sleutel)technologieën voor de ontdekking en ontwikkeling van therapieën voor COVID-19. Voorbeeld hiervan zijn innovatieve platforms die kunnen bijdragen aan een breed spectrum en/of specifieke therapeutica en profylactica, of experimentele in vitro en in vivo modellen voor de validatie en verdere ontwikkeling van nieuwe therapieën. Dit is nodig voor onbeschermde groepen en om snel te anticiperen bij een nieuwe gevaarlijke variant van het virus. Hiernaast draagt het bij aan de voorbereiding op nieuwe infectieziekten, door het verder aanjagen en opschalen van nieuwe veelbelovende ontwikkelingen.

Ruimte voor nieuwe ideeën en onverwachte doorbraken

De oproep biedt de ruimte voor nieuwe ideeën/inzichten en onverwachte doorbraken. Dit betekent dat bij de subsidieaanvraag de basis- en werkingsprincipes van de technologie duidelijk zijn, maar het experimenteel bewijs nog ontbreekt (TRL 1). In het project wordt een proof-of-concept, methode om de praktische haalbaarheid van een technologie te bepalen, ontwikkeld van deze technologie (TRL 3). Deze zogenaamde doorbraakprojecten vormen een basis voor nieuwe onderzoekslijnen en samenwerkingsverbanden in de toekomst.

We verwachten dat enkele van deze experimentele onderzoeken resulteren in baanbrekende ontdekkingen die kunnen leiden tot nieuwe onderzoekslijnen en oplossingsrichtingen met potentieel grote klinische impact. Daarbij accepteren we dat dit voor een deel van de projecten niet zal gelden (“High Risk-High Gain” projecten).

Multidisciplinaire samenwerking

Met deze oproep leggen we een basis voor een multidisciplaire samenwerking tussen medische en technologische experts. Deze dienen in een consortium samen te werken.

Criteria

De algemene ZonMw-criteria vormen de basis voor de criteria voor relevantie en kwaliteit. Deze vindt u in de procedure brochure aanvragers. De oproep specifieke relevantie- en kwaliteitscriteria vindt u in de subsidieoproep. De voorwaarden en criteria die worden opgenomen in de gepubliceerde subsidieoproep zijn leidend. Houd de subsidiekalender in de gaten voor meer informatie over deze subsidieoproep.

Heeft u vragen? Neem dan contact op via covid19@zonmw.nl.

Meer informatie

]]>
news-7879 Mon, 28 Feb 2022 08:07:00 +0100 Els Borst Lezing: 13 april 2022 https://www.ceg.nl/els-borst-lezing De Els Borst Lezing gaat dit jaar over de verbondenheid tussen de gezondheid van mens, dier en milieu volgens de One Health benadering. Dr. Bernice Bovenkerk, universitair hoofddocent dier- en milieu-ethiek bij de Filosofie Groep van Wageningen Universiteit, presenteert haar visie. news-8285 Thu, 03 Feb 2022 07:56:54 +0100 Alzheimerpatiënten hadden tijdens tweede lockdown minder psychosociale klachten https://www.ggztotaal.nl/nw-29166-7-3985953/nieuws/alzheimerpatienten_hadden_tijdens_tweede_lockdown_minder_psychosociale_klachten.html Uit resultaten van de POLAR-studie blijkt dat alzheimerpatiënten en hun naasten nu beter in staat zijn om zich aan te passen aan de uitdagingen dan tijdens de eerste lockdown. Er werden minder gevallen van psychosociale problemen gerapporteerd en zij voelden zij zich beter gesteund door hun omgeving. Lees meer over de resultaten van het onderzoek. news-8284 Wed, 02 Feb 2022 15:24:39 +0100 Kunnen we coronabesmettingen in de horeca voorkomen? https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/kunnen-we-coronabesmettingen-in-de-horeca-voorkomen/ Restaurants zijn tijdens meerdere lockdowns gedeeltelijk of volledig gesloten geweest. Maar wat zijn nu feitelijk risico’s op besmetting? De studie SamenSlimOpen onderzoekt dit. In een webinar, georganiseerd door VWS, presenteerde de projectleider de resultaten. Lees hier meer over het webinar. ZonMw heeft de ‘SamenSlimOpen’-studie gefinancierd waarvan maandag 31 januari in een webinar van VWS resultaten en een online tool werden gepreseneerd door projectleider Dr. Quirine ten Bosch, assistent professor van de Wageningen University & Research. Deze studie geeft inzicht in besmetting in binnenruimtes en het effect van maatregelen op verspreiding van het virus en de naleving hierop. Met de online tool die de onderzoekers van Wageningen University ontwikkeld hebben, kun je gedrag, omgeving en het virus voor iemands specifieke binnenruimte, in dit geval vooral restaurants, samenbrengen en krijg je inzicht in de risico’s wanneer een besmette klant de binennruimte bezoekt.

Waarom is onderzoek naar verspreiding in binnenruimtes belangrijk?

De meeste maatregelen zijn gericht op verspreiding van het coronavirus in binnenruimtes. Door kennis over verspreiding zo groot mogelijk te maken en ervoor te zorgen dat je opties op maat kunt genereren in die binnenruimtes, is er meer mogelijk en kan de samenleving slimmer open. Het onderzoek ‘SamenSlimOpen’ en de hierbij ontwikkelde online tool geven inzicht in welke scenario’s er zijn tussen het volledig open laten gaan en sluiten van horecagelegenheden.

Is het reproductiegetal een goede graadmeter voor besmettingen?

Het reproductiegetal dat Jaap Van Dissel van het RiVM noemt geeft weer hoeveel nieuwe infecties ontstaan door een enkel geinfecteerd individu. Maar in binnenruimtes geldt ook dat het aantal mogelijke besmettingen van deze ene persoon ook afhangt van maatregelen en de naleving hiervan, het houden van afstand en de variant van het COVID-19 virus. De ‘SamenSlimOpen’ studie concludeert verder dat de nabijheid van contact uitmaakt in verspreiding in de binnenruimte. Binnen de anderhalve meter neemt het risico toe. Ook maakt de duur van contact met een besmette persoon de kans op besmetting groter. Tevens is het van belang hoelang een besmet persoon verblijft in een binnenruimte. Dit laatste in verband met opstapeling van aerosolen (besmette stof- of ademdeeltjes) in de lucht.

Hoe werkt de online tool voor restaurants?

De studie introduceert het ‘SamenSlimOpen’-model. Als restauranthouder kun je als eerste stap je binnenruimte weergeven in een eenvoudig grafisch model. Vervolgens geef je de activiteiten en het gendrag van personeel en bezoekers weer. Wat zijn looproutes? Hoe lang blijven bezoekers gemiddeld? Hoeveel shifts zijn er op een avond? Waar is het toilet? Hoe is de ventilatie? In hoeverre worden maatregelen als afstand houden gemiddeld genomen nageleefd? Waar komen mensen binnen? Tenslotte geeft de inzicht in verspreiding van het virus in de eigen binnenruimte.

Meer informatie

]]>
news-8258 Wed, 26 Jan 2022 09:00:00 +0100 Oog voor naasten in tijden van corona https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/oog-voor-naasten-in-tijden-van-corona/ In de coronacrisis is het hebben van een ernstig zieke dierbare nog moeilijker. Beperkende maatregelen maken de behoeften die naasten hebben ingewikkeld, zoals contact met hun dierbare. Hoe hou je, ook tijdens een pandemie, aandacht voor naasten? Het project ‘Oog voor naasten’ ontwikkelde een speciale COVID-19-toolkit voor zorgverleners en naasten zelf.
Tijdens de COVID-19-pandemie zagen we hoe het hebben van een ernstig zieke dierbare een nóg grotere impact kan hebben wanneer er sprake is van een (onbekende) besmettelijke ziekte in een zorginstelling of in het land, waarbij beperkende maatregelen moeten worden getroffen. Veel behoeften van naasten, zoals contact met hun zieke dierbare, zijn op dat moment moeilijker of zelfs onmogelijk te realiseren. Ook in de periode na het overlijden hebben nabestaanden minder mogelijkheden tot steun en afleiding. Naasten hebben het hierdoor extra moeilijk. Daarom is het belangrijk om ondanks de hectiek van een uitbraak naasten niet uit het oog te verliezen, zowel voor het overlijden als erna.

COVID-19-module in toolkit Oog voor Naasten

Het projectteam van ‘Oog voor Naasten en Nabestaanden’ heeft in samenwerking met verschillende partijen, naar aanleiding van de COVID-19-pandemie, een aparte module gemaakt van de Oog voor Naasten-toolkit die zorgverleners handvatten biedt om het zorgen voor naasten niet uit het oog te verliezen wanneer er sprake is van een uitbraak van besmettelijke ziekte. Dit is een herziening en uitbreiding van een eerdere COVID-19-module, ontwikkeld door de PZNL-expertgroep Palliatieve zorg ten tijde van corona.

Wat zijn de nieuwe materialen?

Achtergrondbrochures voor zorgverleners

Deze brochures bevatten uitgebreide achtergrondinformatie over de zorg voor naasten ten tijde van een uitbraak van een besmettelijke ziekte, en biedt tips om onder die omstandigheden tóch oog te blijven houden voor naasten. Er zijn 4 verschillende versies zodat deze relevant zijn voor zorgverleners werkzaam in verschillende zorgsettingen: het hospice, verpleeghuis, ziekenhuis en de thuissetting.

Handreiking voor zorgverleners

De handreiking is een samenvatting van de achtergrondbrochure, met veel concrete tips voor zorgverleners om oog te hebben voor naasten ten tijde van een uitbraak van een besmettelijke ziekte. In de handreiking is ook ruimte voor zorgverleners om aantekeningen te maken.

Brochure voor naasten - 'Zorgen voor een zieke'

In deze brochure kunnen naasten van patiënten met levensbedreigende aandoeningen handvatten vinden over goede zorg voor hun dierbare én voor zichzelf. De brochure geeft antwoorden op veelgestelde vragen en biedt ook ruimte voor het maken van notities. De brochure is bedoeld om vroegtijdig aan naasten uit te reiken.

Brochure voor naasten - 'Bij het sterven van een familielid'

Deze brochure is voor naasten met informatie over de stervensfase en het rouwproces. Ook bevat de brochure een aantal pagina’s met informatiebronnen over rouw en verlies. Afhankelijk van de behoefte van de naaste kan de zorgverlener deze brochure vroegtijdig uitreiken, of pas als de stervensfase nabij is.

Infokaart - 'Zorgen voor een zieke'

De infokaart is een samenvatting van de brochure ‘Zorgen voor een zieke’, maar met weinig tekst en meer afbeeldingen. Deze brochure is geschikt voor naasten met beperkte gezondheidsvaardigheden of laaggeletterdheid, of mensen die de Nederlandse taal niet goed beheersen.

> Download alle materialen via Palliaweb

Meer informatie

]]>
news-8241 Thu, 20 Jan 2022 16:36:01 +0100 Met welk vaccin kun je het beste boosten? NEJM publiceert resultaten SWITCH-studie https://www.zonmw.nl/nl/over-zonmw/coronavirus/programmas/project-detail/covid-19-programma/switching-of-covid-19-vaccines-a-solution-for-the-problems-a-multicentre-randomised-single-blind/ Welk vaccin is het meest effectief wanneer de eerste vaccinatie bestond uit het Janssen vaccin? Vier academische ziekenhuizen onderzochten met financiering van ons hoe het combineren van COVID-19 vaccinaties de vaccinatiecampagnes konden versnellen. The New England Journal of Medicine publiceerde hier onlangs resultaten over. Lees meer over deze resultaten op de projectpagina. news-8233 Wed, 19 Jan 2022 14:52:27 +0100 Congres Goed Gebruik Geneesmiddelen 2022: ’10 jaar onderweg!’ https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/congres-goed-gebruik-geneesmiddelen-2022-10-jaar-onderweg-1/ Op donderdag 31 maart 2022 vindt het congres Goed Gebruik Geneesmiddelen plaats op een nieuwe locatie: 1931 Congrescentrum ‘s-Hertogenbosch. Het jaarlijkse GGG-congres besteedt aandacht aan de actualiteit rondom gepast gebruik van geneesmiddelen. Het congres heeft tot doel het halen, brengen en delen van kennis en het opdoen van inspiratie vanuit een veelheid aan aspecten rondom (onderzoek naar) geneesmiddelen. Omdat het GGG-programma 10 jaar bestaat zullen we daar tijdens dit congres ook veel aandacht aan besteden. Meer dan ooit komen opbrengsten en impact vanuit lopende en afgeronde onderzoeksprojecten aan de orde. Dit doen we graag samen met u, als afgevaardigden vanuit het gehele geneesmiddelenveld met wie wij met trots de afgelopen 10 jaar hebben samengewerkt.

Een gevarieerd programma met nadruk op het jubileum

Plenair en in de subsessies komen relevante vragen aan bod als: op welke wijze kunnen geneesmiddelen optimaal worden ingezet? Waar liggen kansen op samenwerking? Waar zijn mogelijkheden voor een geïntegreerde aanpak? En op welke wijze kunnen we ontwikkelingen stimuleren? We besteden plenair aandacht aan actuele ontwikkelingen, zoals het initiatief Future Affordable and Sustainable Therapies (FAST).

Subsessie rondes met keuze uit 14 sessies

Het programma is gevarieerd en belicht zoals altijd de resultaten van GGG-projecten en andere innovatieve onderzoeksprojecten. De onderwerpen variëren van verstandig voorschrijven van opioïden, personalised medicine, geneesmiddelen tijdens de zwangerschap, rediscovery, technologie in de zorg, antibiotica, afbouwstrategieën, samenwerkingen met de patiënt en duurzaam gebruik van geneesmiddelen. In iedere subsessie kan worden bijgedragen aan een discussie of via een andere vorm van interactiviteit.

Lunchprogramma met netwerkactiviteiten

Tijdens de lunch is er uitgebreid de tijd om na te praten over de ochtend, te netwerken en bekenden te ontmoeten. De Foyer van de locatie 1931 ligt als centraal plein tussen de verschillende zalen. Dit plein nodigt hierdoor uit de pauze niet alleen te gebruiken om de lunch te nuttigen, maar ook om  deze te gebruiken voor het testen van uw kennis, het halen van kennis, kennismaken en meediscussiëren over de impact van projecten.

Uitgaan van fysiek congres

U bent van harte welkom tijdens deze congresdag. Wij hopen natuurlijk het GGG-congres 2022 live te kunnen organiseren. Mocht dit vanwege de coronamaatregelen onverhoopt niet zo zijn, dan laten we dit tijdig weten en schakelen we over op een online versie.

Het GGG-congres is interessant voor het gehele werkveld rondom geneesmiddelen

Het jaarlijkse GGG-congres besteedt aandacht aan de actualiteit rondom gepast gebruik van geneesmiddelen. Het congres heeft tot doel het halen, brengen en delen van kennis en het opdoen van inspiratie vanuit een veelheid aan aspecten rondom (onderzoek naar) geneesmiddelen.

De aanmelding is geopend

U bent van harte welkom tijdens deze congresdag.
Meld u aan, laat u inspireren en blijf op de hoogte van de ontwikkelingen binnen het veld van geneesmiddelen.
 

   ► Bekijk de publicatie met het volledige congresprogramma

   ► Direct naar de aanmeldpagina

 

 

]]>
news-8226 Tue, 18 Jan 2022 12:03:53 +0100 Vooraankondiging internationale subsidieoproep JPI HDHL: De rol van voeding en het immuunsysteem bij infectieziekten en voedings-gerelateerde chronische ziekten https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/vooraankondiging-internationale-subsidieoproep-jpi-hdhl-de-rol-van-voeding-en-het-immuunsysteem-bij/ Bent u een onderzoeker werkzaam in Nederland met expertise op het gebied van immunologie, voedingswetenschappen, gezondheid en ziekte? U kunt vanaf 15 februari 2022, samen met internationale partners, een projectvoorstel indienen in de internationale subsidieronde “Nutrition-responsiveness of the immune system: interplay between infectious diseases and diet-related metabolic diseases and the potential for food-based solutions (NUTRIMMUNE)” van het JPI HDHL. De COVID-19 pandemie heeft laten zien dat infectieziekten en chronische aandoening invloed op elkaar hebben. Zo blijkt bijvoorbeeld dat mensen met ernstig overgewicht vaak een minder gunstig verloop en herstel hebben van COVID-19. Hoe het samenspel van infectieziekten en chronische aandoening precies zit en wat de rol van voeding hierin is, is nog onduidelijk.

Deze nieuwe subsidieoproep van het Joint Programming Initiative, Healthy Diet for a Healthy Life (JPI HDHL) richt zich op de rol van voeding, het immuunsysteem en het complexe samenspel tussen infectieziekten en chronische aandoeningen. Projectvoorstellen kunnen zich richten op het ontrafelen van de werkingsmechanismen en bijvoorbeeld onderzoek doen naar de verschillen in vatbaarheid en ernst van infectieziekten bij mensen die kampen met obesitas of diabetes type 2. Ook kunnen projecten zich richten op het ontwikkelen van innovatie oplossingen en producten: hoe kan voeding worden ingezet om het immuunsysteem te ondersteunen bij mensen met infectieziekten en chronische aandoeningen?

Geplande tijdschema en voorwaarden

Alleen transnationale consortia worden gefinancierd (minimaal 3 partners uit de verschillende deelnemende landen). De subsidieoproep gaat naar verwachting open op 15 februari 2022. Uitgewerkte voorstellen kunnen ingediend worden tot 21 april 2022.

Internationale samenwerking

De internationale subsidieronde NUTRIMMUNE wordt uitgevoerd door het JPI HDHL. Acht landen hebben de intentie uitgesproken om deze subsidieronde uit te voeren, waaronder Nederland.

Nederlandse deelname

Nederland is een van de deelnemende landen. Binnen Nederland werken ZonMw en Health~Holland samen aan deze oproep die onderdeel is van het deelprogramma COVID-19 behandeling.

Meer informatie

]]>
news-8222 Mon, 17 Jan 2022 11:14:33 +0100 Astma of COPD patiënten minder vaak naar de huisarts https://zorgkrant.nl/index.php?option=com_content&view=article&id=14730:astma-of-copd-patienten-minder-vaak-naar-de-huisarts&catid=24:chronisch-zieken Patiënten van astma- of COPD-gerelateerde klachten gaan sinds de start van de coronapandemie minder vaak naar de huisarts. Patiënten die wel contact zoeken met de huisarts worden vaker telefonisch geholpen. Dit blijkt uit onderzoek van het Nivel, in samenwerking met het UMC Groningen, Radboudumc en Maastricht UMC+. In de Zorgkrant verscheen een artikel over de resultaten van dit onderzoek. Lees hier het artikel. news-8206 Wed, 12 Jan 2022 15:24:05 +0100 Aanvullende financiering voor het COVID-19 deelprogramma Behandeling https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/aanvullende-financiering-voor-het-covid-19-deelprogramma-behandeling/ Het Ministerie van Volksgezondheid Welzijn en Sport heeft eind november 2021 aanvullende financiering beschikbaar gemaakt voor het COVID-19-deelprogramma Behandeling van ZonMw. Met deze uitbreiding bouwen we voort op de lopende trajecten binnen het deelprogramma op het gebied van onderzoek en infrastructuur voor de behandeling van COVID-19. Hiermee wordt in het deelprogramma ook een fundament gelegd dat bijdraagt aan pandemic preparedness. Het Ministerie van Volksgezondheid Welzijn en Sport heeft eind november 2021 aanvullende financiering beschikbaar gemaakt voor het COVID-19 deelprogramma behandeling van ZonMw. Met deze uitbreiding bouwen we voort op de lopende trajecten binnen het deelprogramma op het gebied van onderzoek en infrastructuur voor de behandeling van COVID-19. Hiermee wordt in het deelprogramma ook een fundament gelegd dat bijdraagt aan pandemic preparedness.

Onderdeel van het programma is het identificeren van actuele kennisvragen omtrent de behandeling van COVID-19. Hiervoor wordt, waar mogelijk, gebruik gemaakt van de inventarisatie en prioritering van kennishiaten onder coördinatie van de Federatie Medisch Specialisten (FMS). Partijen worden daarom opgeroepen kennishiaten die passen binnen actuele zorgvragen omtrent de behandeling van COVID-19 en de doelmatige inzet van bestaande en nieuwe geneesmiddelen tegen COVID-19 te agenderen via een relevante wetenschappelijke vereniging of HLA partij (de partijen die gezamenlijk het hoofdlijnenakkoord medisch-specialistische zorg hebben ondertekend). De kennishiaten dienen uiterlijk 11 februari 2022 door de wetenschappelijke verenigingen en HLA partijen te zijn ingediend bij de FMS.

Lees ook het nieuwsbericht van Federatie Medisch Specialisten.

Meer informatie

In de komende periode werkt ZonMw aan de uitwerking van het deelprogramma. Hou de website in de gaten voor de nieuwste ontwikkelingen.

De programmatekst addemdum voor het deelprogramma Behandeling

 

 

]]>
news-8194 Tue, 11 Jan 2022 16:22:58 +0100 Hoe belangrijk is een gezonde leefstijl in de strijd tegen corona? https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/hoe-belangrijk-is-een-gezonde-leefstijl-in-de-strijd-tegen-corona-1/ Er komt steeds meer aandacht voor het belang van een gezonde leefstijl in relatie tot COVID-19. Zo blijkt overgewicht een rol te spelen in het beloop van COVID-19. Wij hebben het Lifestyle4Health platform verzocht om met een aantal partners een kennisinventarisatie te verrichten in het kader van ons COVID-19 programma. Lifestyle4Health is een nationaal platform van het Nederlands Innovatiecentrum voor Leefstijlgeneeskunde. De inventarisatie, uitgevoerd door TNO, LUMC en RadboudUMC met input van diverse nationale experts, biedt een overzicht van de reeds beschikbare wetenschappelijke kennis over de invloed van leefstijlfactoren op vatbaarheid, ziektebeloop en herstel van COVID-19.

Beïnvloed een gezonde leefstijl het beloop van COVID-19?

Door diverse nationale en internationale onderzoeksresultaten te verzamelen, is gebleken dat er aanwijzingen zijn dat verschillende leefstijlfactoren het beloop en het herstel van COVID-19 beïnvloeden. Zo lijkt roken een negatief effect te hebben op het ziektebeloop en herstel van COVID-19. Bewegen heeft een positief effect op het ziektebeloop en herstel van acuut COVID-19. Tegelijkertijd laat het huidige bewijs zien dat oefentherapie nadelig kan zijn voor het herstel bij Long-COVID. Er is nog onvoldoende wetenschappelijke bewijs over de invloed van de leefstijlfactoren voeding, alcohol, slaap en stress/ontspanning op het ziektebeloop en herstel van COVID-19. Wel is bekend dat deze leefstijlfactoren effect hebben op het functioneren van het immuunsysteem.

Naast het literatuuronderzoek zijn diverse experts geraadpleegd. Zij waren het erover eens dat een ongezondere leefstijl invloed heeft op de ernst van COVID-19. Voeding wordt door de experts als belangrijkste leefstijldeterminant genoemd in preventie, behandeling en herstel bij acute corona infectie. Verder benadrukken experts dat het belangrijk is om de verschillende leefstijlfactoren in samenhang te zien.

In hoeverre beschermen supplementen tegen COVID-19 -virus?

Als verdieping op bovenstaande kennisinventarisatie, hebben wij op verzoek van het ministerie van VWS, ruimte gemaakt voor onderzoek naar mogelijke (preventieve) behandelingen met vitamines en/of supplementen. We hebben het Instituut voor Verantwoord Medicijngebruik (IVM) gevraagd een inventarisatie uit te voeren naar de mogelijke inzet van supplementen bij de behandeling en preventie van COVID-19. De focus ligt hierbij op 9 supplementen: vitamine D, vitamine C, zink, quercetine, resveratrol, omega 3-vetzuren, vitamine K, selenium en probiotica. Voor de meeste supplementen geldt dat aanwijzingen voor positieve effecten beperkt zijn. Bewijs dat extra supplementen (ernstige) COVID-19 kunnen voorkómen ontbreekt dan ook. Een gezonde levensstijl met aandacht voor voldoende vitaminen en mineralen is per definitie verstandig ter voorkoming van (ernstige) COVID-19. Daarbij geldt voor een deel van de supplementen (bijvoorbeeld vitamine D) dat er al suppletie-adviezen zijn voor risicogroepen. Aanvullend onderzoek wordt niet noodzakelijk gevonden op dit moment.

Vervolgonderzoek leefstijl & COVID-19

Onderzoek naar de precieze rol van leefstijl op het beloop en herstel van COVID-19 is nog schaars. Wel is bekend dat leefstijl een belangrijke factor is voor het immuunsysteem: een gezonde leefstijl kan de weerstand verhogen, terwijl een ongezonde leefstijl de weerstand kan verminderen. Bovendien blijkt het beloop van COVID-19 minder gunstig te zijn bij mensen met overgewicht en/of chronische aandoeningen.

De COVID-19 pandemie onderstreept het belang van leefstijl en de inzet op dit thema. Meer kennis over de complexe relatie tussen leefstijlfactoren, het immuunsysteem en de relatie met gezondheid en ziekte is van belang. Vanuit het COVID-19 programma zal begin 2022 zowel nationaal als internationaal onderzoek worden geïnitieerd. Internationaal wordt ingezet op fundamenteel onderzoek om de werkingsmechanismen tussen leefstijlfactoren (specifiek voeding), het immuunsysteem en infectieziekten zoals COVID-19 beter te begrijpen. Nationaal wordt ingezet op toegepast onderzoek om leefstijl in te zetten in het ondersteunen en het bevorderen van sneller herstel van patiënten met COVID-19.

Meer informatie

 

]]>
news-7902 Mon, 10 Jan 2022 15:00:00 +0100 Sneller en slimmer met CHIM-studies https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/sneller-en-slimmer-met-chim-studies/ Bij CHIM-studies (Controlled Human Infection Model) worden proefpersonen volgens een protocol opzettelijk geïnfecteerd met een ziekteverwekker. Onderzoekers bestuderen het immuunsysteem of de werking van een mogelijke therapie. Waarom zijn CHIM-studies zo interessant?

Welke eigenschappen heeft het immuunsysteem vóórdat een patiënt wordt geïnfecteerd en wat verandert er in de incubatietijd? Dat kan per patiënt verschillen. Informatie daarover is onmogelijk te achterhalen bij onderzoek naar zieke patiënten. Ook weet niemand exact wanneer patiënten zijn geïnfecteerd, en in welke dosis de ziekteverwekker heeft weten door te dringen. Daarom zijn CHIM-studies interessant. Proefpersonen worden opzettelijk blootgesteld aan bijvoorbeeld een bacterie, een virus of een parasiet. Meestal in een lage dosering of een verzwakte vorm. Worden deelnemers toch ziek, dan is er een werkzame therapie.

Snel en slim

CHIM-studies winnen aan populariteit. Meta Roestenberg is hoogleraar Humane modellen voor Vaccinontwikkeling bij het LUMC. ‘Ook voor de farmaceut zijn deze studies interessant’, zegt ze. ‘Je geeft iemand een mogelijk werkzaam vaccin of beschermend medicijn (een profylaxe) en checkt het effect na opzettelijke blootstelling aan de ziekteverwekker. Als het middel uiteindelijk onvoldoende blijkt te werken, hoef je geen dure tijdrovende fase 3 studie meer te doen, waarinhet vaccin of werkend medicijn bij duizenden patiënten wordt onderzocht. CHIM is géén vervanging van deze grote studies naar de werkzaamheid. Wel is het een tool om het sneller en slimmer te doen.’

CHIM-studies naar kinkhoest en het RS-virus

Immunoloog Dimitri Diavatopoulos (Radboud UMC) onderzoekt kinkhoest. ‘Zuigelingen worden al decennialang gevaccineerd tegen deze bacteriële infectie’, zegt hij. ‘Desondanks duikt de ziekte steeds vaker weer op, omdat het vaccin wel de symptomen bestrijdt, maar minder goed voorkomt dat je besmet wordt. We zoeken een nieuw vaccin dat helpt om de bacterie te bestrijden. Als dat lukt, zullen er hopelijk geen kinkhoestbesmettingen meer zijn.’ Voor het onderzoek gebruikt hij een CHIM; volwassen proefpersonen krijgen de kinkhoestbacterie toegediend via het neusslijmvlies. Diavatopoulos: ‘Uit ethische overwegingen kun je zo’n studie niet bij kinderen doen. CHIM heeft dus ook beperkingen. Het is een fit-for-purpose-model.’

Hoogleraar Infectieziekten Louis Bont (UMC Utrecht) heeft een mogelijk medicijn ontwikkeld tegen het RS-virus. Dit is een verkoudheidsvirus waaraan wereldwijd jaarlijks zo’n tweehonderdduizend baby’s overlijden. Binnenkort start er een CHIM-studie waarvoor deelnemers niet opgenomen worden, maar in thuisquarantaine gaan. ‘Dat is voor hen comfortabel’, zegt hij, ‘en het bespaart ons veel kosten.’

Ethische kaders van de WHO

Onderzoek waarbij je gezonde mensen infecteert, is controversieel en de geschiedenis is beladen; in de eerste helft van de vorige eeuw werden mensen in gevangenissen en concentratiekampen opzettelijk besmet. Meta Roestenberg: ‘Tegenwoordig is er veel aandacht voor de ethische kaders van CHIM-studies. De WHO (World Health Organisation) stelt bijvoorbeeld een richtlijn op voor vragen als: Hoe weeg je risico’s af tegen het belang van het onderzoek? Soms is dat duidelijk: niemand zal een CHIM met HIV starten. Maar er zijn ook modellen waarbij afwegingen complex zijn of waarbij lokale maatschappelijke invloeden een rol spelen.’

Is er een rol voor CHIM-studies in onderzoek naar SARS-CoV-2?

Voorbeeld van een model waarbij lokale maatschappelijke invloeden een rol spelen, is het CHIM-model voor SARS-CoV-2. De Verenigde Staten doet deze CHIM-studies niet, het Verenigd Koninkrijk wel. In opdracht van het ministerie van VWS heeft ZonMw een commissie van experts aangesteld die voor Nederland nut en noodzaak van CHIM-studies naar SARS-CoV-2 heeft beoordeeld. Meta Roestenberg was aanvrager van het onderzoek en Dimitri Diavatopoulos en Louis Bont waren leden van de commissie evenals kinderarts Else Bijker van University of Oxford. De rapportage is in september 2021 aan het ministerie van VWS aangeboden.

Wait, debate and prepare now-beleid

Op basis van het rapport van de commissieleden heeft ZonMw een wait, debate and prepare now-beleid geadviseerd. ‘Ook jonge gezonde mensen kunnen van het virus ernstig ziek worden of Long COVID ontwikkelen. Er is geen werkzame therapie, dus geen honderd procent afdoend medicijn', zegt Else Bijker. Als je het goed voorbereidt, kun je snel van start zodra er voldoende noodzaak is.’

'Is er brand- of blusschade?'

‘Soms is een CHIM de enige mogelijkheid om oorzaak en gevolg te onderscheiden', zegt Louis Bont. 'Worden we bijvoorbeeld ziek van SARS-CoV-2 of van de afweerreactie? Kortom: is er brand- of blusschade?’ Hij betwijfelt of er in een situatie van weinig besmettingen een CHIM tegen SARS-CoV-2 gestart moet worden. Indien er veel besmettingen zijn, zoals momenteel het geval is, kan hierin een andere afweging worden gemaakt.

‘Een CHIM kan leiden tot onverwachte bevindingen’

Dimitri Diavatopoulos zou een studie naar Sars-CoV-2 toejuichen. ‘Een CHIM kan leiden tot onverwachte bevindingen’, zegt hij. ‘In de CHIM voor kinkhoest ontdekten wij dat proefpersonen met antistoffen in hun neuslijmvlies géén antistoffen hadden aangemaakt in het bloed. Zij waren ook niet besmet geraakt na blootstelling aan de bacterie; op geen enkel controlemoment troffen we bij hen de bacterie aan. Bij proefpersonen zonder antistoffen in het slijmvlies vonden we wél antistoffen in het bloed. Ook troffen wij tijdens controles bij hen de bacterie aan in het neusslijmvlies. We zijn van plan om binnenkort zo’n zelfde CHIM te starten naar pneumokokken, een bacterie die longontsteking kan veroorzaken. De rol van het slijmvlies is heel interessant.’

'Dit zijn complexe studies, wij hebben de expertise'

Meta Roestenberg is ook voorstander van CHIM-onderzoek naar SARS-CoV-2 in Nederland. ‘Er kan een variant opduiken die ongevoelig is voor de bestaande vaccins’, zei ze ten tijde van haar interview. ‘Dan is het goed dat er een draaiboek is.’ Zij vindt Nederland – samen met een aantal andere landen – bij uitstek geschikt voor CHIM-studies. ‘Onze ethische commissies en de regelgevende instanties zijn sterk, en onze labs voldoen aan de hoogste veiligheids- en kwaliteitseisen. Dit zijn complexe studies, wij hebben de expertise. Kweek maar eens een potje virussen. Dat is zo eenvoudig nog niet.’

> Bekijk het adviesrapport

COVID-19 programma

Samen met opdrachtgevers, beleidsmakers, onderzoekers, patiënten, praktijkprofessionals, dataprofessionals en internationale partners werkt ZonMw aan mogelijkheden om nu en in de toekomst met onderzoek en kennis bij te dragen aan oplossingen in de strijd tegen het coronavirus en COVID-19 en de effecten daarvan op de maatschappij. Het adviesrapport is hier onderdeel van.

Tekst: Riëtte Duynstee
Eindredactie: ZonMw

]]>
news-8136 Thu, 06 Jan 2022 15:37:00 +0100 Zorg op afstand opnemen in richtlijnen: 7 projecten van start https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/zorg-op-afstand-opnemen-in-richtlijnen-7-projecten-van-start/ Het is belangrijk dat aanbevelingen over face-to-face vervangende zorg op afstand worden opgenomen in bestaande richtlijnen. Daarom financieren we 7 projecten waarin beroepsorganisaties die eigenaar zijn van richtlijnen of beheerders/regiehouders van multidisciplinaire richtlijnen, de tijdens de coronacrisis opgedane ervaringen met zorg op afstand opnemen in hun richtlijnen.
Graag stellen we de 7 projecten aan u voor:

ZonMw en kwaliteitsinstrumenten

Richtlijnen en andere kwaliteitsinstrumenten ondersteunen zorgprofessionals en de patiënt en diens naasten om de juiste zorgoptie te kiezen. Daarom stimuleren wij de ontwikkeling, implementatie, evaluatie en herziening van kwaliteitsinstrumenten. Zoals keuzehulpen, richtlijnen, standaarden, patiëntinformatie en meetinstrumenten. De hierboven genoemde projecten krijgen subsidie vanuit ons programma Ondersteuning Zorginstituut. Met dit programma ondersteunen we het Zorginstituut Nederland en het werkveld via ontwikkeling, onderzoek en implementatie met bruikbare kennis en instrumenten om de kwaliteit van zorg te verbeteren.

Meer informatie

]]>
news-8165 Mon, 03 Jan 2022 09:21:24 +0100 Lees de blog 'Onderzoek naar veranderingen in zorggebruik tijdens COVID19: reden tot extra zorg(en)?' https://www.zonmw.nl/nl/over-zonmw/coronavirus/onderzoek-naar-corona-en-covid-19/uitgestelde-zorg/blogs/onderzoek-naar-veranderingen-in-zorggebruik-tijdens-covid19-reden-tot-extra-zorgen/ De COVID-19-pandemie en tijdelijke maatregelen als een lockdown hebben impact op de non-COVID-zorg: bepaalde patiëntgroepen mijden zorg. Evelien de Schepper en Silvan Licher van het Erasmus MC onderzoeken in de studie ‘zorggebruik in de eerstelijnszorg tijdens de coronapandemie’ de verandering in zorggebruik en zorgmijding in de huisartsenpraktijk. In dit blog vertellen zij over dit bijzondere onderzoek en delen zij hun bevindingen.