Dit thema gaat over onderzoek naar de veerkracht van de samenleving tijdens en na de coronapandemie. De projecten zijn gericht op achterstanden en kansenongelijkheid door genomen coronamaatregelen, technologische en sociale innovaties als reactie op de maatregelen tegen COVID-19, communicatie en media en de consequenties van sociale distantie door maatregelen tijdens de pandemie.

Projecten over de veerkracht van de samenleving

De maatschappelijke impact van COVID-19

Erik Snel
Erasmus Universiteit Rotterdam

Grootschalig surveyonderzoek verricht tijdens het voorlopige hoogtepunt van de corona-uitbraak (april 2020) in Rotterdam, Den Haag en landelijk, laat zien dat traditioneel kwetsbare groepen (zoals lager opgeleiden, ouderen en mensen met een zwakke gezondheid) hard geraakt worden en dat er daarnaast nieuwe kwetsbare groepen ontstaan (zoals zzp’ers en mensen met een tijdelijke baan, onder wie veel jongeren). Dit project bouwt voort op de door het onderzoeksteam verrichte eerste meting onder het vaste panel van Kieskompas en biedt zo een unieke mogelijkheid om de maatschappelijke dynamiek te monitoren. Het onderzoek richt zich op de  sociaaleconomische en sociaalpsychologische gevolgen, de gevolgen voor zorggebruik, solidariteit, buurtrelaties en algemeen en institutioneel vertrouwen.

COVID-19 impact welzijn ziekenhuispersoneel. Wat zijn de korte- en langetermijneffecten van COVID-19 op het psychosociale en emotionele welzijn van ziekenhuispersoneel en hoe gaan we daarmee om?

Dr. H.J. van de Brake
Rijksuniversiteit Groningen

Hoe beïnvloedt de coronacrisis de werkbeleving van zorgmedewerkers? Resulteert de pandemie in extra werkdruk of juist meer bevlogenheid? In dit project onderzoeken we de effecten van de coronacrisis op het welzijn van ziekenhuismedewerkers. Specifiek brengen we in kaart (1) hoe de mentale gezondheid en inzetbaarheid van het ziekenhuispersoneel verandert naarmate de coronacrisis voortduurt, (2) welke factoren bepalen welke medewerkers beter (of slechter) uit de crisis komen, en (3) doen we gerichte verbetervoorstellen die we implementeren en waarvan we de resultaten volgen.

Stay home, stay safe? Onderzoek naar omvang, aard en ernst van huiselijk geweld ten tijde van de Corona-crisis

Dr. V.I. Eichelsheim
Nederlands Studiecentrum Criminaliteit en Rechtshandhaving

De beperkte bewegingsvrijheid, sociale isolatie en financiële onzekerheid als gevolg van de COVID-19 maatregelen kunnen leiden tot oplopende spanningen thuis. Wij stellen een quasi-experimenteel onderzoek voor naar de omvang, aard en ernst van huiselijk geweldmeldingen in Nederland tijdens de periode van de COVID-19 maatregelen in vergelijking met dezelfde periode vorig jaar (weekniveau). We verwachten een vertraagde stijging in de omvang van huiselijk geweld, een toenemende ernst, maar ook veranderingen in daders, slachtoffers en melders van huiselijk geweld.

Sociale relaties en mentaal welbevinden bij jongeren vóór en tijdens de coronacrisis: Longitudinale en momentane voorspellers van veerkracht

Nina van den Broek, MSc
Radboud Universiteit Nijmegen

Vanwege de corona-maatregelen (social distancing, sluiten scholen, inperken vrijetijdsbesteding, aangewezen op gezin, minder contact vrienden) konden essentiële ontwikkelingstaken niet goed tot uiting komen. Het is cruciaal om te onderzoeken wat de negatieve en positieve effecten van de coronacrisis zijn op het mentaal welbevinden en de veerkracht van (kwetsbare) jongeren.

Long-term mental health trajectories in recovered Covid-19 patients: exploring the interplay of psychosocial and biological factors affecting health-related quality of life

Dr. P.T. Nieuwkerk
Amsterdam UMC - locatie AMC

Dit project heeft 2 doelen: 1) Bepalen van langetermijn effecten op geestelijke gezondheid en kwaliteit van leven voor herstelde COVID-19-patiënten. 2) Bepalen welke individuen het risico lopen op trajecten die worden gekenmerkt door aanhoudend of herhaaldelijk verminderde mentalegezondheid.

Gevolgen en kansen COVID-19 voor basisscholen en hun leerlingen

Dr. T. Breuer
Universiteit Maastricht

De COVID-19-crisis heeft een grote invloed gehad op het onderwijs aan basisschoolleerlingen. De scholen sloten, het onderwijs werd digitaal en op afstand plaats en leerlingen gingen gedeeltelijk naar school. Dit project helpt scholen kansrijke interventies om negatieve gevolgen van COVID19 voor kwetsbare groepen leerlingen weg te nemen. Ook brengt het project de effecten van COVID19 op de ontwikkeling van leerlingen in Nederland in kaart. Tot slot laten we zien welk afstandsonderwijs het meest effectief is gebleken voor leerlingen.

Kwetsbaar in Amsterdam: De organisatie en effecten van de ondersteuning van kwetsbare groepen tijdens en na de coronacrisis

Prof. dr. ir. J.C. van Burg
Vrije Universiteit Amsterdam

Dit project heeft als doel om inzicht te krijgen in de gevolgen van de coronacrisis voor verschillende kwetsbare groepen in de regio Amsterdam en te onderzoeken hoe hulp verleend is en hoe hulpverlening op midden- en lange termijn georganiseerd kan worden.  Onderzoekers, hulpverleners en ervaringsdeskundigen maken samen een inventarisatie van de kennis en ervaringen die opgedaan zijn en ontwikkelen hulpoplossingen, rekening houdend met het spanningsveld tussen gezondheidszorg, economie en sociale effecten. Dit project besteedt expliciet aandacht aan de ethische dilemma’s bij hulp aan kwetsbare groepen.

Online academisch onderwijs als gevolg van COVID-19 crisis: Voor wie werkt het (niet) en welke factoren kunnen dit verklaren?

Dr. M.D. Hilverda
Erasmus School of Health Policy and Management

Verwacht wordt dat online onderwijs een goede aansluiting vormt voor sommige studenten, maar dat andere studenten minder gebaat zijn bij deze vorm van onderwijs. Welke kenmerken hierin een rol spelen geeft inzicht in strategieën die hierop in kunnen spelen om onderwijs in tijden van crisis goed te laten aansluiten op de behoeften van studenten?

VAN PREVENTIE NAAR VEERKRACHT: een design framework voor de 1,5 meter-samenleving

Wouter Meys
Hogeschool van Amsterdam

Veel huidige social-distancing interventies zijn preventief en gericht op crowd control. Er is nog onvoldoende kennis hoe met dergelijke interventies ook maatschappelijke en ecologische veerkracht versterkt kan worden, specifiek in relatie tot kwetsbare 2 doelgroepen. Eveneens ontbreekt een lerend (inter)nationaal netwerk en gedeeld integraal design framework om practice proven-oplossingen te analyseren en delen. Hoe kunnen ontwerpinterventies voor de 1,5-meter-samenleving in de publieke ruimte op buurtniveau ook bijdragen aan het versterken van maatschappelijke en ecologische veerkracht?

POLAR: Psychosociale effecten van coronamaatregelen bij mensen met Alzheimer

Dr. W.M. van der Flier
Amsterdam UMC

POLAR heeft als doelstelling om de impact van de corona-maatregelen op één van de meest kwetsbare populaties, namelijk mensen met (risico op) dementie inzichtelijk te maken en een strategie te ontwikkelen om de psychosociale gevolgen van de coronamaatregelen te beperken door de netwerken rondom hen te verstevigen. POLAR is een samenwerking van Alzheimercentrum Amsterdam, Pharos en Alzheimer Nederland. Door mensen met dementie en hun naasten weerbaarder te maken tegen de gevolgen van de coronamaatregelen, beoogt POLAR bij te dragen aan een veerkrachtige en dementievriendelijke maatschappij.

Kansen in Crisis: hoe geven scholen vorm aan educatief partnerschap?

Dr. L.J.F. Cornelissen
Universiteit van Amsterdam

In dit tweejarig project ondersteunen we voortgezet onderwijs (VO) scholen bij het ontwikkelen van hun vermogen om veerkrachtig te reageren gericht op het versterken van hun educatief partnerschap met ouders van kansarme leerlingen. Hierbij staan twee onderzoeksvragen centraal: 1. Wat zijn de verschillen tussen scholen in het veerkrachtig vormgeven van educatief partnerschap met ouders van kansarme leerlingen? 2. Wat zijn de werkzame factoren voor interventies die bijdragen aan de ontwikkeling van de veerkracht van scholen gericht op de versterking van educatief partnerschap met ouders van kansarme leerlingen?

Is onze omgeving toekomstbestendig voor voldoende lichaamsbeweging in een 1,5m-samenleving?

Dr. K. Raaphorst
Radboud Universiteit Nijmegen

In dit project onderzoeken we wat de effecten zijn van de nieuwe '1,5-m samenleving' op ons beweegpatroon en onze gezondheid. Onze huidige leefomgeving is niet gebouwd voor deze '1,5-m samenleving', waardoor het risico bestaat dat kwetsbare doelgroepen minder bewegen, met aanzienlijke gezondheidsrisico's tot gevolg. In een recente pilot studie onder 4.000
respondenten in april 2020 hebben we al een 20% lager activiteitenpatroon kunnen vaststellen, vergeleken met data verkregen in 2019. Het is de verwachting dat de impact van de '1,5-m samenleving niet evenredig verdeeld zal zijn. Uit eerder onderzoek van ons consortium blijkt dat de leefomgeving van wijken met veel inwoners uit lagere socio-economische klasse minder goed is ingericht ter stimulering van fysieke activiteit in de omgeving.

Child and adolescent mental health and wellbeing in times of the COVID-19 pandemic; Elucidating intervention targets to decrease mental health problems and optimize wellbeing in Dutch children with and without a history of mental problems.

Dr. T.J.C. Polderman
Amsterdam UMC - locatie Vumc

We propose to study mental health problems (how do the restrictions evoke or increase problems) as well as wellbeing (how do the restrictions increase feelings of happiness and prosperity) in the full spectrum of Dutch children. In a wide multi-disciplinary team of experts, ánd children and families, as well as with access to large samples from a) the general population, b) youth care, and c) child psychiatric centres (each covering all regions of the Netherlands), we will study mental health problems and wellbeing quantitatively, while adding qualitative interviews with
children and families.

Ongelijkheid in sport en bewegen onder COVID19: De impact van sport voor een veerkrachtige samenleving

Dr. R.H.A. Hoekman
Radboud Universiteit Nijmegen

De sportsector is, na onderwijs, als eerste (deels) opgestart na de ‘lockdown’. Sport wordt daarbij gezien als vehikel om problemen als gevolg van coronamaatregelen te verzachten of op te lossen en bij te dragen aan een veerkrachtige samenleving. Maar hoe wordt bereikt dat burgers actief zijn, en in het bijzonder maatschappelijk kwetsbare mensen met weinig financiële middelen, veel zorgtaken en geringe zelfredzaamheid?

Corona-maatregelen: ‘double jeopardy’ voor leesprestaties van doelgroepleerlingen in het primair onderwijs?

Dr. J.C.G. Gubbels
Expertisecentrum Nederlands

Door de coronacrisis hebben leerlingen wekenlang afstandsonderwijs gevolgd. De vorm en kwaliteit van dit afstandsonderwijs varieerde tussen scholen en  de mate van ondersteuning geboden door ouders varieerde tussen leerlingen. De algemene hypothese is dat de aangepaste manier van werken tijdens de scholensluiting een negatieve invloed heeft gehad op het leerproces en de leeruitkomsten van leerlingen, m.n. op het gebied van leesvaardigheid, en dat deze negatieve invloed groter is voor doelgroepleerlingen. Met het hier voorgestelde onderzoek brengen we in kaart wat de impact van de coronamaatregelen op verschillen in de begrijpend leesontwikkeling van doelgroepleerlingen en andere leerlingen in een representatieve steekproef van scholen in het regulier en speciaal basisonderwijs is geweest.

Een onverwachte valse start op de arbeidsmarkt

Prof. dr. B.J. ter Weel
SEO Economisch Onderzoek

Het doel van dit onderzoek is om in de komende twee jaar tijdig en actueel in beeld te brengen welke groepen jongeren door de coronacrisis het hardst worden getroffen op de arbeidsmarkt. Samen met beleidsmakers, professionals en jongeren komen we tot effectieve interventies om de gevolgen zowel nu als tijdens een recessie of opleving van COVID-19 te beperken, vooral voor hard getroffen groepen.

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: NavigatieDirect naar: Onderkant website