Sinds een half jaar ben ik serieus aan het sporten, onder begeleiding van een personal trainer. Ik was niet te dik, maar te licht: ik woog ongeveer tien kilo te weinig voor iemand van mijn lengte. Sommigen gaan meer eten wanneer ze het druk hebben, maar ik vergeet meestal de lunch. Zoals de meeste mensen die beginnen met sporten, zag ik er enorm tegenop. Maar inmiddels ben ik een half jaar verder, heb er zes kilo spieren bij en ik voel me top.

Als wetenschapper werd ik gemotiveerd om te gaan trainen door de onderzoeksresultaten die overtuigend tonen dat meer bewegen cruciaal is voor je gezondheid. Ik zal ze even voor u samenvatten: bewegen verlaagt het risico op hart- en vaatziekten, diabetes en depressieve symptomen, borst- en darmkanker en vroegtijdig overlijden. Het tegenovergestelde gedrag, namelijk veel zitten, hangt juist samen met een hoger risico op hart- en vaatziekten en vroegtijdige sterfte. Bij ouderen vermindert bewegen ook nog eens het risico op botbreuken en op lichamelijke beperkingen, cognitieve achteruitgang en dementie. Bewegende kinderen hebben een hogere insulinegevoeligheid, een betere botkwaliteit en een lager risico op depressie. Ze zijn ook minder zwaar.

Goede voornemens zijn makkelijk gemaakt, maar meestal ebben ze na verloop van tijd weer weg. De grote uitdaging is om onze dagelijkse beweegroutines permanent te veranderen. ZonMw probeert bij te dragen aan een gezonder leven met het programma Sportimpuls. We subsidiëren projecten waarbij op basis van de nieuwste wetenschappelijke kennis geprobeerd wordt om mensen in beweging te krijgen.

Gewichten tillen en stofzuigen

Die wetenschappelijke bevindingen over bewegen en gezondheid zijn aandachtig bestudeerd door de Gezondheidsraad, die ze onlangs bundelde tot een nieuwe beweegrichtlijn. Net als voorheen moet je volgens deze richtlijn tweeënhalf uur per week matig intensief bewegen, maar die uren mogen nu onregelmatig verdeeld worden over de week. Anders dan voorheen tellen alle kleine beetjes mee: ook vijf minuten stofzuigen mag op de teller. Nieuw is verder dat de nieuwe richtlijn tweemaal per week bot- en spierversterkende oefeningen adviseert: activiteiten die de spieren en botten belasten en krachtiger maken.

Gewichten tillen dus!

Een meerderheid van de Nederlanders haalt de nieuwe beweegrichtlijn niet, volgens schattingen van het RIVM. Er is dus werk aan de winkel. We moeten massaal in beweging komen. Als je niet gelijk naar de sportschool wilt, kun je meer beweging op een alledaagse manier in je leven inbouwen. Door de trap te nemen in plaats van de lift, vaker pauzes te nemen bij zittend werk, lopend te vergaderen – ik noem maar een paar opties. Met zes keer vijf minuten stevig doorwandelen per dag ben je er al.

Inspireer elkaar

We hebben nog steeds onderzoek nodig. Het feitelijke beweeggedrag van mensen moet beter in beeld gebracht worden, maar er is ook nog meer kennis nodig over hoe we mensen kunnen motiveren om duurzaam in beweging te komen. Na het credo Een leven lang leren is het nu tijd voor het credo Een leven lang bewegen. De Nationale Kennisagenda Sport en Bewegen heeft als doel gesteld dat over tien jaar 70 procent van de bevolking aan de nieuwe beweegrichtlijn voldoet. Ik vind dat een mooi streven.

Meer bewegen, tenslotte, is geen privilege van gezonde actievelingen. Ook mensen met een aandoening kunnen binnen hun eigen grenzen bewegen. Ik ken iemand met MS die vijf maal per week sport. Via Twitter moedigde zij een lotgenoot aan om ook in beweging te komen. Iedereen die voor het eerst sinds lange tijd zijn lichaam weer uitdaagt, moet over een barrière heen. Laten we elkaar daarom een beetje helpen en inspireren. Dan komt die nieuwe routine vanzelf.

Jeroen Geurts is sinds januari 2017 voorzitter ZonMw. Daarnaast  is hij lid van de Raad van Bestuur van NWO. Hij is hoogleraar Translationele Neurowetenschappen bij het VU medisch centrum in Amsterdam.

Meer informatie

Vlog Jeroen over werken aan gezondheid

Naar boven
Direct naar: NavigatieDirect naar: InhoudDirect naar: Onderkant website