ZonMw tijdlijn Translationeel onderzoek https://www.zonmw.nl/ Het laatste nieuws van de tijdlijn van Translationeel onderzoek nl-nl Mon, 03 Oct 2022 06:31:44 +0200 Mon, 03 Oct 2022 06:31:44 +0200 TYPO3 news-9009 Wed, 28 Sep 2022 11:21:34 +0200 Nieuwe initiatieven gericht op kennisbenutting voor passende zorg in de praktijk https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/nieuwe-initiatieven-gericht-op-kennisbenutting-voor-passende-zorg-in-de-praktijk/ Recent zijn 6 subsidierondes van bestaande programma’s met extra middelen van het ministerie van VWS uitgebreid. Dit om meer impact te kunnen maken met bestaande kennis en innovaties gericht op passende zorg in de praktijk. ‘Veel van onze programma’s hebben een link met passende zorg’, zegt Karen van Liere-Visser, die de nieuwe initiatieven coördineert. Met kennis en innovaties bijdragen aan passende zorg

Om de zorg toekomstbestendig te maken, wordt ingezet op een transitie naar passende zorg. Een maatschappelijke opgave waar zorgsector en samenleving gezamenlijk mee aan de slag moeten. Passende zorg is zorg die gaat om gezondheid in plaats van ziekte, die de juiste zorg op de juiste plek is, die waarde gedreven is (doelmatig) en die samen met en rondom de patiënt tot stand komt (samen beslissen). Ook ZonMw draagt vanuit haar 3 kerntaken - signaleren, programmeren en impact versterken - bij aan het realiseren van passende zorg.  

Implementatie van kennis en innovaties uit lopende programma’s

In het coalitieakkoord staat passende zorg centraal en zijn middelen gereserveerd om passende zorg verder te stimuleren. Met de extra middelen voor 2022 werd het mogelijk initiatieven te bundelen en een aantal subsidierondes uit bestaande programma’s uit te breiden. Het gaat om de volgende rondes: Implementatie science practitioner Fellowships, Implementatie van kennis en innovaties voor passende zorg, Regio-impuls Juiste Zorg Op de Juiste Plek, Praktijkgericht onderzoek in de ggz: Versterking van passende zorg in de eerstelijns ggz, Implementatie – en opschalingscoaching ronde 8 en Leefstijlgeneeskunde: implementatie en impact.

Een integrale benadering en bundeling van initiatieven is belangrijk

‘Veel bestaande programma’s van ZonMw hebben een link met passende zorg’, zegt Karen van Liere-Visser, die de initiatieven binnen ZonMw coördineert. ‘Een integrale benadering is belangrijk voor passende zorg. Door de uitbreiding van middelen konden we initiatieven bundelen vanuit verschillende programma’s. Dat heeft geleid tot een gezamenlijke subsidieronde voor implementatieprojecten. Binnen ZonMw hebben we gekeken hoe we snel een stimulans konden geven aan passende zorg. Deze 6 rondes zijn vooral gericht op daadwerkelijke implementatie van kennis en innovaties in de praktijk. Nieuw is ook dat ZonMw-brede subsidieoproepen zijn uitgezet zoals de Implementatie science practitioner Fellowships, waarbij we 48 implementatiespecialisten kunnen opleiden vanuit diverse vakgebieden.’

De 6 subsidierondes gericht op kennisbenutting in de praktijk

De 6 subsidieoproepen zijn allemaal in de periode mei tot september opengesteld. De meeste oproepen zijn inmiddels al gesloten en de eerste projecten starten in december 2022.
Hieronder meer informatie over de 6 oproepen:

Implementatie science practitioner Fellowships

In deze Fellowships ronde is persoonsgebonden subsidie beschikbaar voor professionals om opgeleid te worden tot implementatie science practitioner. Vanuit 7 verschillende ZonMw-programma’s is subsidie beschikbaar en aangevuld met de extra middelen: DoelmatigheidsOnderzoek, Goed Gebruik Geneesmiddelen, Onderzoeksprogramma ggz, Langdurige Zorg en Ondersteuning, Juiste Zorg op de Juiste Plek, Preventieprogramma, en Zwangerschap en Geboorte. Deadline voor aanvragen is 4 oktober 2022, 14.00 uur.

Implementatie van kennis en innovaties voor passende zorg

Deze subsidieronde richt zich op afgeronde ZonMw-projecten met mooie resultaten vanuit de programma’s DoelmatigheidsOnderzoek, Goed Gebruik Geneesmiddelen en Translationeel Onderzoek door met een implementatieproject de toepassing van resultaten te bevorderen en daarmee bij te dragen aan passende zorg in de praktijk. Actieprogramma Grip op Onbegrip heeft ook subsidie voor nieuwe, losstaande, implementatieprojecten. Aanvragen is niet meer mogelijk. De besluitbrieven worden in december 2022 verstuurd.

Regio-impuls Juiste Zorg Op de Juiste Plek

Met de Regio-impuls kunnen regionale domeinoverstijgende samenwerkingsverbanden (DSV) inzetten op initiatieven die de gezondheid van individuele burgers bevorderen. Met de duurzame doorontwikkeling van deze bestaande regionale DSV’s kunnen zij werken aan passende zorg voor iedereen. Aanvragen is niet meer mogelijk. In december 2022 worden de besluitbrieven verstuurd.

Praktijkgericht onderzoek in de ggz: Versterking van passende zorg in de eerstelijns ggz

In deze ggz ronde is subsidie beschikbaar voor praktijkgericht onderzoek dat zich richt op het verbeteren van de toegankelijkheid en organisatie van de geestelijke gezondheidszorg. Om daarmee de omslag naar passende zorg te versterken in de eerstelijns ggz. Aanvragen is niet meer mogelijk. In december 2022 worden de besluitbrieven verstuurd.

Implementatie – en opschalingscoaching (IOC)

Met IOC subsidie kan een externe implementatie- en opschalingscoach worden ingehuurd. De coach adviseert over en begeleidt bij de implementatie en/of opschaling die nodig is om een innovatie verder te brengen in de zorg. Het implementatie- en/of opschalingsvraagstuk draagt bij aan minstens een van de vier principes van passende zorg. Aanvragen is niet meer mogelijk. De besluitbrieven worden uiterlijk in november verstuurd en projecten starten nog dit jaar.

Leefstijlgeneeskunde: implementatie en impact

De resultaten van de 10 lopende projecten Leefstijlgeneeskunde moeten bijdragen aan beter inzicht in welke leefstijlinterventies kunnen worden ingezet bij welke (chronische) ziekten/aandoeningen en bij welke patiënten leefstijlgeneeskunde succesvol kan zijn (en onder welke voorwaarden). Met subsidie uit deze aanvullende oproep kan implementatieonderzoek worden gedaan dat moet bijdragen aan een betere onderbouwing voor de keuze van een implementatiestrategie en toepassing daarvan in de specifieke context. Aanvragen kan alleen op uitnodiging, met als deadline 13 december 2022, 14.00 uur.

Meer informatie

De subsidieoproepen

Ook interessant?

Verkenning naar domeinoverstijgende samenwerkingsverbanden levert waardevolle inzichten op Passende zorg in de langdurige zorg en ondersteuning

Op de hoogte blijven?

We zijn bezig met het ontwikkelen van meer activiteiten gericht op het met kennis stimuleren van passende zorg in de praktijk. En we gaan hier actief over communiceren. Benieuwd? Abonneer je op een of meer van onze nieuwsbrieven en/of volg ons op een of meer van onze LinkedIn pagina’s: ZonMw corporate, Geestelijke gezondheid (ggz), Geneesmiddelen, Jeugd, Kennis over leven met een ziekte of beperking, Medisch onderzoek, Preventie, Sport & bewegen.

]]>
news-8992 Thu, 22 Sep 2022 12:06:00 +0200 Help vanuit jouw expertise bij een wereldwijde uitdaging: hiv-genezing https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/help-vanuit-jouw-expertise-bij-een-wereldwijde-uitdaging-hiv-genezing/ Jaarlijks raken er wereldwijd 1,5 miljoen mensen geïnfecteerd met hiv en sterven 650.000 mensen aan aids. In de behandeling van hiv worden belangrijke stappen gezet, maar de échte doorbraak is er nog niet. NWO en Aidsfonds willen dat veranderen. In de nieuwe subsidieoproep 'hiv-genezing voor iedereen' staat interdisciplinaire samenwerking centraal. We zoeken niet alleen wetenschappers binnen, maar juist óók buiten het hiv-veld. Denk daarbij aan sociale en geesteswetenschappers, datawetenschappers en technische wetenschappers. Ook bedrijven en samenwerkingspartners kunnen meedoen. Dien je motivatieformulier in voor de sandpit workshop, die plaatsvindt van 9-13 januari 2023. De deadline is 1 november 2022. Voor hiv-patiënten betekent de behandeling van hun ziekte levenslange medicatie, regelmatig ziekenhuisbezoek en voor velen een leven met een nog steeds bestaand maatschappelijk stigma. Daarom is breed toegankelijke genezing van hiv het ultieme doel.

Interdisciplinaire samenwerking hiv-genezing

Met de nieuwe subsidieoproep ‘Hiv-genezing voor iedereen’ brengen we wetenschappers uit het hiv-veld bijeen met wetenschappers uit minder voor de hand liggende onderzoeksgebieden. Want juist die interdisciplinaire samenwerking kan leiden tot baanbrekende, nieuwe inzichten. Samen met betrokkenen uit de gemeenschap van mensen die leven met hiv en het bedrijfsleven wordt er gewerkt aan het ontwikkelen van nieuwe inzichten en frisse perspectieven voor genezing van hiv. De eerste fase is een vijfdaagse sandpit workshop. Het resultaat van deze sandpit is een samenwerkingsverband, dat een grote kans heeft onderzoeksfinanciering te ontvangen van NWO en Aidsfonds. Binnen dit consortium werken alle consortiumleden samen aan één doel: hiv-genezing. Selectie voor de sandpit-workshop is op basis van korte motivaties van geïnteresseerde deelnemers.

Ook niet hiv-onderzoekers nodig

Ben je géén hiv-onderzoeker, -behandelaar of -verpleegkundige en denkt u misschien dat het onderwerp buiten de scope van je gebruikelijke werk ligt? Juist dan zoeken we jou. Voor deze call zoeken we wetenschappers binnen én buiten het hiv-veld (denk bijvoorbeeld aan sociale wetenschappers, datawetenschappers of communicatiewetenschappers), samenwerkingspartners en cofinanciers met relevante expertise die willen bijdragen aan de genezing van hiv.

Combinatie en integratie van wetenschappen

Een tijdige, succesvolle introductie van hiv-genezing is niet alleen afhankelijk van een biomedische doorbraak, maar ook van directe betrokkenheid van patiënten om veelvoorkomende vertragingen bij de implementatie van zo’n nieuwe interventie te voorkomen. Daarom is een combinatie en integratie nodig van medisch en technisch onderzoek en onderzoek naar maatschappelijke aspecten vanuit de sociale- en geesteswetenschappen. Voor het samenstellen van een nieuw interdisciplinair consortium wordt gedacht aan onderzoekers uit verschillende vakgebieden, zoals:

  • Biomedische onderzoekers vanuit het hiv-veld en daarbuiten, zoals oncologie en immunotherapie, gentherapie, vaccinontwikkeling en nanotechnologie.
  • Sociale en geesteswetenschappers: onder meer ethici, sociaalwetenschappelijke onderzoekers, psychologen/gedragswetenschappers, genderexperts, economen, HTA experts en taalkundigen/communicatiewetenschappers.
  • Datawetenschappers om uit big data cohorten biomarkers en individuele verschillen te identificeren.
  • Technische wetenschappers: voor ontwikkelen benodigde medische technologie.
  • HTA (Health Technology Assessment) experts
  • Onderzoekers van buitenlandse universiteiten, vooral uit lage en midden inkomsten landen.

Voor deze uitdaging is praktijkkennis minstens zo belangrijk als academische kennis. Daarom worden voor het te vormen consortium ook niet-academische partijen (samenwerkingspartijen) uitgenodigd om deel te nemen. Voor samenwerkingspartners kan gedacht worden aan:

  • Bedrijven/industriële partijen: farmaceutische bedrijven, biotech bedrijven (verplicht);
  • Mensen die leven met hiv of vertegenwoordigers van hun (zelf)organisaties;
  • Maatschappelijke instanties;
  • Verzorgenden, hiv-consulenten en artsen.

Wat ga je doen tijdens de sandpit?

Deelname aan de sandpit workshop is een vereiste om kans te maken op financiering, dit is dan ook de eerste fase. De sandpit workshop duurt vijf dagen en vindt plaats van 9 t/m 13 januari 2023. Deelnemers verblijven gedurende deze week met elkaar in hotel Ernst Sillem Hoeve in een bosrijke omgeving in Den Dolder. Hier is voldoende ruimte voor creatief en vrijdenken, weg van alledaagse routines en verantwoordelijkheden. Het doel is om tijdens deze intensieve meerdaagse workshop een interdisciplinair onderzoeksconsortium te vormen, dat vervolgens een onderzoeksvoorstel indient. De sandpit wordt geleid door een professioneel begeleidingsteam met enkele facilitators, mentoren en vertegenwoordigers van ZonMw, NWO en Aidsfonds. Het begeleidingsteam zal tijdens de sandpit aanwezig zijn om het onderwerp van de subsidieoproep te bewaken, het proces te faciliteren en te hulp te kunnen schieten bij vragen. Reis- en verblijfskosten van de deelnemers worden vergoed, deelname aan de vijfdaagse sandpit-workshop niet. De voertaal van de sandpit is Engels.

Waarom meedoen?

  • Tijdens een vijfdaagse sandpit workshop werk je samen aan een onderzoeksvoorstel, waardoor het niet nodig is om direct een uitgebreide, tijdrovende subsidieaanvraag in te dienen.
  • Je bouwt een zeer waardevol netwerk op en breidt je eigen netwerk daarmee verder uit, over de grenzen van jouw eigen werkveld heen.
  • Je krijgt de kans om bepaalde eigen (onderzoeks)technieken die je gebruikt te ‘testen’ binnen een ander werkveld.
  • Je werkt samen met verschillende disciplines en expertises waardoor er nieuwe, creatieve ideeën ontstaan die misschien wel baanbrekend zijn.
  • Je krijgt de mogelijkheid om nieuwe allianties te smeden met buitenlandse onderzoekers en kennisinstellingen.

Fasen aanvraagprocedure

  • Fase 1: Indienen motivatieformulier voor deelname aan sandpit (deadline 1 november 2022). Je vindt de motivatieformulieren op deze aanmeldpagina.
  • Fase 2: Selectie sandpit-deelname  (1 november tot half december 2022). Gebaseerd op het motivatieformulier sandpit (deadline indienen 1 november 2022); beoordeling door beoordelingscommissie.
  • Fase 3: Sandpit-workshop (9-13 januari 2023). Meerdaagse workshop om consortium te vormen en tot een (schets-)onderzoeksaanvraag te komen
  • Fase 4: Uitgewerkte subsidieaanvraag (deadline indiening 4 april 2023). Uitwerken van aanvraag die is geproduceerd tijdens de sandpit-workshop; beoordeling door beoordelingscommissie.

Na beoordeling van de uitgewerkte subsidieaanvraag door de commissie ontvangt het consortium de subsidie en kan het van start met het onderzoek.

Indienen motivatieformulier

Ga naar deze pagina om je motivatieformulier in te dienen voor de sandpit. Let op: er zijn twee soorten formulieren beschikbaar. Een formulier voor cofinanciers, onderzoekers en samenwerkingspartners en een formulier voor (vertegenwoordigers van) mensen met hiv.

Lees meer over de subsidieoproep op de financieringspagina van NWO.

KIC zoekt technologische economische kansen

Het onderzoeksprogramma Kennis- en Innovatieconvenant (KIC) staat voor baanbrekende innovatieve oplossingen met maatschappelijke en economische impact. Bedrijven, kennisinstellingen en overheden investeren samen in bedrijfsmatige toepassing van kennis om met slimme technologieën grote maatschappelijke uitdagingen aan te pakken. Zo stellen we banen en inkomsten in de toekomst veilig. Dit is vastgelegd in het Kennis- en Innovatieconvenant (KIC) 2020-2023 dat aansluit bij het missiegedreven topsectoren- en innovatiebeleid van de rijksoverheid. NWO brengt bedrijven en kennisinstellingen samen en financiert grensverleggend onderzoek op basis van hun innovatieve, impactvolle onderzoeksvoorstellen.

]]>
news-8897 Thu, 18 Aug 2022 15:04:25 +0200 Zes doorbraakprojecten gehonoreerd voor onderzoek met pluripotente stamcellen https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/zes-doorbraakprojecten-gehonoreerd-voor-onderzoek-met-pluripotente-stamcellen/ ZonMw honoreerde eind juni 2022 zes subsidieaanvragen voor out-of-the-box projecten binnen het programma PSIDER. Jonge onderzoekers gaan met behulp van pluripotente stamcellen erfelijke aandoeningen en embryomodellen bestuderen. Ze krijgen hiermee de kans om een zeer innovatief idee uit te werken tot een nieuwe onderzoekslijn. Dit kan in de toekomst kennis opleveren voor erfelijke neuronale ontwikkelingsstoornissen of erfelijke hartziekten.
Een van de onderzoekers gaat een nieuwe manier ontwikkelen om inzicht te krijgen in hoe veranderingen in het DNA invloed hebben op ziektemechanismen en ziekteverloop. Twee andere projecten onderzoeken met behulp van stamcellen bepaalde aspecten van de ontwikkeling van menselijke embryo’s.

Onderzoek met pluripotente stamcellen

Alle onderzoekers van de zes gehonoreerde projecten doen onderzoek met geïnduceerde pluripotente stamcellen (iPSCs). Dit zijn cellen die vanuit een normale lichaamscel terug gevormd zijn tot stamcel, een cel die elk weefseltype kan vormen. Met deze stamcellen kunnen de onderzoekers bijvoorbeeld op embryo lijkende modellen of mini-organen vormen om zo de vroege ontwikkeling of erfelijke aandoeningen beter te begrijpen.

Doorbraakprojecten

Met deze subsidieronde daagde ZonMw jonge onderzoekers (bijvoorbeeld (bio)medische onderzoekers, (medische) technici, chemici, of fysici) uit om binnen de doelstellingen van het PSIDER-programma nieuwe inzichten en onverwachte doorbraken te bewerkstelligen. De focus van de doorbraakprojecten ligt op het ontwikkelen van een innovatief idee tot een proof-of-concept.

Benieuwd naar de gehonoreerde projecten?
Lees hieronder een korte samenvatting per project.

Hoofdlijn 1: De ontwikkeling van kennis over ziektemechanismen en de behandeling van ernstige erfelijke aandoeningen

1) Onderzoek naar verschillen tussen mannen en vrouwen in neurologische ontwikkelingsstoornissen met behulp van iPSC modellen

Man-vrouw-verschillen in neuronale ontwikkeling
Bij een groot aantal aandoeningen zijn er specifieke verschillen in symptomen tussen mannen en vrouwen. Voor meerdere erfelijke neuronale ontwikkelingsstoornissen is dit ook het geval. Deze aandoeningen ontstaan vaak vroeg in het leven, waardoor het onwaarschijnlijk is dat hormonen alleen een rol spelen bij het ontstaan van de man-vrouw- verschillen bij deze aandoeningen.

SETD1B syndroom
Dit onderzoek richt zich specifiek op het SETD1B syndroom, waarbij mannen ernstiger zijn aangedaan dan vrouwen. Kenmerken van dit syndroom zijn: een verstandelijke beperking, gedragsproblemen en epilepsie.

Patient-in-a-dish
Het doel van dit onderzoek is om cellen van zowel mannelijke als vrouwelijke patiënten te kweken en deze vervolgens te laten ontwikkelen tot neuronen en mini-breintjes door de zogeheten: “patient-in-a-dish” methode. Aan de hand van deze cellen kunnen de onderzoekers de cellen en de neurale netwerken bestuderen. Deze onderzoeken kunnen leiden tot nieuwe inzichten in het SETD1B syndroom en zal ook nieuwe kennis opleveren over de man-vrouw-verschillen.

Meer informatie:
Titel: Modelling sex-linked differences in neurodevelopmental disorders caused by chromatin modifiers using iPSCderived model systems for brain development
Projectleider: Dr. K. (Kristina) Lanko (Erasmus MC)
Projectnummer: 10250042110005

2) DECIPHER: het ontwikkelen van een model voor het identificeren van mutaties bij patiënten met erfelijke hartaandoeningen

Hartritmestoornissen door erfelijke mutaties
Hartritmestoornissen die ervoor zorgen dat het hart onregelmatig samentrekt kunnen in sommige gevallen verklaard worden door erfelijke mutaties in het DNA. Deze patiënt-specifieke mutaties zijn soms moeilijk te identificeren, waardoor het voor artsen lastig is om de juiste behandeling voor te schrijven aan de patiënt. Een onjuiste behandeling kan er zelfs voor zorgen dat de symptomen van de patiënt erger worden.

Onderzoeksopzet
Met de huidige opzet duurt het identificeren van deze erfelijke mutaties ongeveer een jaar en is erg kostbaar. Dit onderzoek is gericht op het sneller identificeren van deze erfelijke mutaties. Hiervoor is een proces ontwikkeld waarbij stamcellen worden gebruikt om hartcellen met patiënt-specifieke mutaties te laten ontstaan. In de huidige opzet is het traject korter en kan binnen drie maanden advies worden gegeven aan de arts over de ernst van de mutatie.

Meer informatie:
Titel: DECIPHER: Developing a cardiomyocyte model for interpreting the pathogenesis of variants associated with inherited cardiac disorders
Projectleider: Dr. L. (Loukia) Yiangou (LUMC)
Projectnummer: 10250042110010

3) Een CRISPR-scan om genen betrokken bij differentiatie van menselijke hartcellen en hartziekten te identificeren

Erfelijke hartziekten
Erfelijke hartziekten worden veroorzaakt door enkele of meerdere mutaties in hartgenen. Er zijn tot nu meer dan 40 erfelijke hartziekten in verband gebracht met enkelvoudige genmutaties. In dit onderzoek worden genetische factoren van hartontwikkeling en ziekte onderzocht.

Genen uitschakelen
Door systematisch één voor één elk gen van het genoom uit te schakelen in stamcellen, die vervolgens differentiëren naar hartcellen, kan worden achterhaald welke genen van belang zijn voor de normale ontwikkeling van de hartcel. Een menselijke CRISPR-bibliotheek zal gebruikt worden voor de knock-out van elk gen.

Identificatie van genen
Door de systematische aanpak zullen de genen, die essentieel zijn voor de differentiatie van stamcellen tot hartcellen, geïdentificeerd kunnen worden. Daarnaast kan het onderzoek genen identificeren welke een belangrijke rol spelen in hartfunctie en erfelijke hartziekten. Deze genen kunnen mogelijke doelwitten opleveren voor de therapie van deze erfelijke hartziekten.

Meer informatie:
Titel: Large-scale genome wide CRISPR screen to identify targets of human cardiac differentiation and disease – from molecular pathways to tissue formation and disease
Projectleider: Dr. V. (Verena) Schwach (Universiteit Twente)
Projectnummer: 10250042110011

4) Een nieuwe aanpak om genetische aandoeningen te begrijpen

Erfelijke ziekten
Veranderingen in ons genetisch materiaal (mutaties) kunnen ziekten veroorzaken. Identificatie en karakterisering van deze mutaties zijn belangrijk voor de diagnose en voorspelling van de ernst van deze ziekten, maar ook voor de ontwikkeling van nieuwe therapieën.

Op dit moment zijn er verschillende methodes waarin stamcellen worden gebruikt om de effecten van genetische veranderingen op de ernst en het verloop van een ziekte te bestuderen. Deze methodes zijn arbeidsintensief, tijdrovend en hierbij zijn vaak cellen van patiënten nodig. Vooral bij zeldzame ziekten is het effect van genetische veranderingen op het ziekteverloop moeilijk te bestuderen vanwege de kleine patiënten aantallen en de beperkte beschikbaarheid van cellen van deze patiënten.

Nieuwe techniek
In dit onderzoek wordt een snelle en minder arbeidsintensieve methode ontwikkeld zonder cellen van patiënten, om inzicht te krijgen in ziektemechanismen en ziekteverloop bij veranderingen in het genetisch materiaal. In plaats van een ‘patiënt op een schaal’ benadering wordt er gekozen voor een ‘populatie op een schaal’ benadering.

Meer informatie:
Titel: Pushing the boundaries of in vitro disease modelling: single cell analysis of a “population on a dish’ to decipher monogenetic diseases
Projectleider: Dr. M. (Mike) Broeders (Erasmus MC)
Projectnummer: 10250042110018

Hoofdlijn 2: de vorming van alternatieven voor embryo’s

1) Eiwit complexen betrokken bij genregulatie in menselijke gastruloïden

3D embryoachtige structuren in een kweekschaal
Tijdens de embryonale ontwikkelingen vinden er vele processen plaats waarbij op verschillende tijdstippen verschillende soorten weefsels ontstaan. Het is al mogelijk om bepaalde processen van een embryonaal stadium, de gastrulatie, na te bootsen met 3D embryoachtige structuren in een kweekschaal. Hierdoor is het mogelijk om onze kennis over deze fase van de embryonale ontwikkeling te vergroten.

Eiwitcomplexen in de embryonale ontwikkeling
Tijdens de gastrulatie worden allerlei verschillende cellen eerst gevormd en vervolgens gerangschikt in een bepaald patroon. De verschillende celtypen ontstaan doordat ze intern in staat zijn om bepaalde genen aan of uit te schakelen. Hierbij zijn verschillende eiwitten betrokken waarbij eiwitcomplexen worden gevormd.

Doel van het onderzoek
Het doel van dit onderzoek is om te bepalen welke eiwitcomplexen worden gevormd tijdens deze ontwikkelingsfase van het embryo. De eiwitten worden ook onderzocht om de complexiteit te onderzoeken van het intern aan-en-uit zetten van genen. Al met al zal dit onderzoek resulteren in meer kennis tot verbetering van de 3D embryo modellen.

Meer informatie:
Titel: Transcriptional regulatory complexes in human gastruloids
Projectleider: Dr. S. (Susan) Stelloo (Radboud Universiteit)
Projectnummer: 10250042110004

2) Uit de schulp: Kunnen op stamcellen gebaseerde blastoïden uitkomen?

De zona pellucida
Een menselijk embryo wordt in de vroege ontwikkeling omgeven door een beschermend omhulsel, de zona pellucida. Zodra het embryo de baarmoederholte bereikt, moet het embryo uit dit omhulsel breken om in te kunnen nestelen in de baarmoederwand. Na innesteling kan een zwangerschap zich verder voortzetten.

Een onbegrepen proces
De zona pellucida en de manier waarop het embryo hieruit breekt is een belangrijk, maar niet volledig begrepen proces. Dit onderzoek gebruikt blastoïden (een embryomodel uit pluripotente stamcellen) om dit proces te bestuderen. Dit wordt gedaan door rond de blastoïde een synthetische zona pellucida te maken. In een innovatief apparaat worden mechanische krachten uitgeoefend op de zona pellucida om te bestuderen hoe het uitkomen van de blastoïde plaatsvindt en hoe dit de verdere ontwikkeling van het embryo beïnvloedt.

Toekomst
De kennis die met dit onderzoek wordt vergaard, helpt uiteindelijk om beter te begrijpen waarom sommige embryo’s wel en andere niet innestelen. Deze kennis kan gebruikt worden bij vruchtbaarheidsbehandelingen, zoals IVF en om ons begrip van de embryonale ontwikkeling te verbeteren.

Meer informatie:
Titel: Out-of-the-shell; Can stem-cell based blastocyst-like structures hatch?
Projectleider: Dr. R. (Rhiannon) Grant (Universiteit Maastricht)
Projectnummer: 10250042110015

 

 

 

 

]]>
news-8895 Thu, 18 Aug 2022 10:49:26 +0200 Vooraankondiging nieuwe KIC-call: ‘Hiv-genezing voor iedereen’. https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/vooraankondiging-nieuwe-kic-call-hiv-genezing-voor-iedereen/ Jaarlijks raken er wereldwijd 1,5 miljoen mensen geïnfecteerd met hiv en sterven 650.000 mensen aan aids. Inmiddels heeft veertig jaar aan wetenschappelijk onderzoek al grote doorbraken opgeleverd in de behandeling en preventie van hiv. Er is nu effectieve medicatie die het virus onderdrukt en overdracht uitsluit. In de behandeling van hiv worden belangrijke stappen gezet, maar de échte doorbraak is er nog niet. NWO en Aidsfonds willen dat veranderen door onderzoeksconsortia te financieren voor de breed toegankelijke genezing van hiv. Naar verwachting gaat de inschrijving voor de sandpit half september 2022 open.  

Voor hiv-patiënten betekent de behandeling van hun ziekte levenslange medicatie, regelmatig ziekenhuisbezoek en voor velen een leven met een nog steeds bestaand maatschappelijk stigma. Daarom is breed toegankelijke genezing van hiv het ultieme doel.

Interdisciplinaire samenwerking nodig voor hiv-genezing

Met de aankomende subsidieoproep ‘Hiv-genezing voor iedereen’ brengen we wetenschappers uit het hiv-veld bijeen met wetenschappers uit minder voor de hand liggende onderzoeksgebieden. Want juist die interdisciplinaire samenwerking kan leiden tot baanbrekende, nieuwe inzichten. Samen met betrokkenen uit de gemeenschap van mensen die leven met hiv en het bedrijfsleven wordt er gewerkt aan het ontwikkelen van nieuwe inzichten en frisse perspectieven voor genezing van hiv. De eerste fase zal een vijfdaagse sandpit workshop zijn. Het resultaat van deze sandpit workshop is een samenwerkingsverband, dat een grote kans heeft onderzoeksfinanciering te ontvangen van NWO en Aidsfonds. Binnen dit consortium werken alle consortiumleden samen aan één doel: hiv-genezing. Selectie voor de sandpit-workshop is op basis van korte motivaties van geïnteresseerde deelnemers.

Ben jij geen hiv-onderzoeker? Ook dan zoeken we jou!

Ben je geen hiv-onderzoeker, -behandelaar of -verpleegkundige en denk je misschien dat het onderwerp buiten de scope van je gebruikelijke werk ligt? Juist dan zoeken we jou. Voor deze call for proposals zoeken we wetenschappers binnen én buiten het hiv-veld, samenwerkingspartners en cofinanciers met relevante expertise die willen bijdragen aan de genezing van hiv.

Combinatie en integratie van wetenschappen

Een tijdige, succesvolle introductie van hiv-genezing is niet alleen afhankelijk van een biomedische doorbraak, maar ook van directe betrokkenheid van patiënten om veelvoorkomende vertragingen bij de implementatie van zo’n nieuwe interventie te voorkomen. Daarom is een combinatie en integratie nodig van medisch en technisch onderzoek en onderzoek naar maatschappelijke aspecten vanuit de sociale- en geesteswetenschappen. Voor het samenstellen van een nieuw interdisciplinair consortium wordt gedacht aan onderzoekers uit verschillende vakgebieden, zoals:

  • Biomedische onderzoekers vanuit het hiv-veld en daarbuiten, zoals oncologie en immunotherapie, gentherapie, vaccinontwikkeling en nanotechnologie.
  • Datawetenschappers om uit big data cohorten biomarkers en individuele verschillen te identificeren.
  • Technische wetenschappers: voor ontwikkelen benodigde medische technologie.
  • HTA (Health Technology Assessment) experts
  • Sociale en geesteswetenschappers: onder meer ethici, sociaalwetenschappelijke onderzoekers, psychologen/gedragswetenschappers, genderexperts, economen, HTA experts en taalkundigen/communicatiewetenschappers.
  • Onderzoekers van buitenlandse universiteiten, vooral uit lage en midden inkomsten landen.

Voor deze uitdaging is praktijkkennis minstens zo belangrijk als academische kennis. Daarom worden voor het te vormen consortium ook niet-academische partijen (samenwerkingspartijen) uitgenodigd om deel te nemen. Voor samenwerkingspartners kan gedacht worden aan:

  • Bedrijven/industriële partijen: farmaceutische bedrijven, biotech bedrijven (verplicht);
  • Mensen die leven met hiv of vertegenwoordigers van hun (zelf)organisaties;
  • Maatschappelijke instanties;
  • Verzorgenden, hiv-consulenten en artsen.

Waarom meedoen?

  • Doordat er een voorselectie is voor de sandpit workshop, is het niet nodig om direct een uitgebreide, tijdrovende subsidieaanvraag in te dienen. Dit gebeurt pas nadat het definitieve consortium is samengesteld vanuit de sandpit.
  • Je bouwt een zeer waardevol netwerk op en breidt je eigen netwerk daarmee verder uit, over de grenzen van jouw eigen werkveld heen.
  • Je krijgt de kans om bepaalde eigen (onderzoeks)technieken die je gebruikt te ‘testen’ binnen een ander werkveld.
  •  Dankzij het interdisciplinaire karakter van deze subsidieoproep kan synergie worden bereikt. Door met verschillende disciplines en expertises samen te werken ontstaan er nieuwe, creatieve ideeën, die misschien wel baanbrekend zijn. Samen kom je tot nieuwe inzichten en leer je van elkaar; 1 + 1 = 3.
  • Je krijgt de mogelijkheid om nieuwe allianties te smeden met buitenlandse onderzoekers en kennisinstellingen.

Wat ga je doen tijdens de sandpit?

De sandpit-workshop duurt vijf dagen en vindt plaats van 9 t/m 13 januari 2023. Deelnemers verblijven gedurende deze week met elkaar in hotel Ernst Sillem Hoeve in een bosrijke omgeving in Den Dolder. Hier is voldoende ruimte voor creatief en vrijdenken, weg van alledaagse routines en verantwoordelijkheden. Het doel is om tijdens deze intensieve meerdaagse workshop een interdisciplinair onderzoeksconsortium te vormen, dat vervolgens een onderzoeksvoorstel indient. De sandpit wordt geleid door een professioneel begeleidingsteam met enkele facilitators, mentoren en vertegenwoordigers van ZonMw, NWO en Aidsfonds. Het begeleidingsteam zal tijdens de sandpit aanwezig zijn om het onderwerp van de subsidieoproep te bewaken, het proces te faciliteren en te hulp te kunnen schieten bij vragen. Reis- en verblijfskosten van de deelnemers worden vergoed, deelname aan de vijfdaagse sandpit-workshop niet.

HOTEL ERNST SILLEM HOEVE (Den Dolder, Nederland) - foto's, reviews en  prijsvergelijking - Tripadvisor

Fasen aanvraagprocedure

  • Fase 1 Selectie sandpit-deelname  (1 november tot half december 2022). Gebaseerd op het aanmeldformulier sandpit (deadline indienen 1 november 2022); beoordeling door beoordelingscommissie.
  • Fase 2 Sandpit-workshop (9-13 januari 2023). Meerdaagse workshop om consortium te vormen en tot een (schets-)onderzoeksaanvraag te komen
  • Fase 3 Uitgewerkte subsidieaanvraag (deadline indiening 4 april 2023). Uitwerken van aanvraag die is geproduceerd tijdens de sandpit-workshop; beoordeling door beoordelingscommissie.

Na beoordeling van de uitgewerkte subsidieaanvraag door de commissie ontvangt het consortium de subsidie en kan het van start met het onderzoek.

KIC zoekt technologische economische kansen

Het onderzoeksprogramma Kennis- en Innovatieconvenant (KIC) staat voor baanbrekende innovatieve oplossingen met maatschappelijke en economische impact. Bedrijven, kennisinstellingen en overheden investeren samen in bedrijfsmatige toepassing van kennis om met slimme technologieën grote maatschappelijke uitdagingen aan te pakken. Zo stellen we banen en inkomsten in de toekomst veilig. Dit is vastgelegd in het Kennis- en Innovatieconvenant (KIC) 2020-2023 dat aansluit bij het missiegedreven topsectoren- en innovatiebeleid van de rijksoverheid. NWO brengt bedrijven en kennisinstellingen samen en financiert grensverleggend onderzoek op basis van hun innovatieve, impactvolle onderzoeksvoorstellen.

Disclaimer

Dit is uitsluitend een aankondiging van een voorgenomen onderzoeksprogramma van NWO. De mogelijkheid tot het aanvragen van financiering staat open na publicatie van een call for proposals in de Staatscourant.

]]>
news-8871 Wed, 03 Aug 2022 11:34:01 +0200 Geopend: nieuwe KIC-call ‘Meedoen op de arbeidsmarkt' https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/geopend-nieuwe-kic-call-meedoen-op-de-arbeidsmarkt/ Veel mensen met een beperking of chronische ziekte krijgen momenteel niet de mogelijkheid om het werk te doen waar zij voor gekozen hebben. En dat terwijl de krapte op de arbeidsmarkt enorm is. Door de inzet van technologische en/of sociale innovaties en het wegnemen van belemmeringen in wet- en regelgeving zouden deze mensen werk kunnen doen dat past bij hun mogelijkheden en ambities. Om de arbeidsparticipatie van deze groepen te stimuleren en faciliteren is nieuw onderzoek nodig. Daarom lanceert NWO deze nieuwe KIC-call. Doel

De nieuwe KIC-call ‘Meedoen op de arbeidsmarkt: innovatieve oplossingen voor mensen met een beperking of chronische ziekte’ richt zich op onderzoek naar innovatieve mogelijkheden en oplossingen om mensen met een beperking duurzaam en betekenisvol te kunnen laten deelnemen aan de arbeidsmarkt. Mensen met een beperking moeten toegang krijgen en houden tot werk dat past bij hun mogelijkheden en ambities. Daarbij dienen zij, indien nodig, ondersteuning te krijgen om te kunnen voldoen aan de uitdagingen van het werk waar zij voor hebben gekozen. Er zijn diverse mogelijkheden, maar het realiseren van passende arbeid gebeurt op beperkte schaal. Er is momenteel gebrek aan doorontwikkeling en carrièreperspectief.

Meedoen op de arbeidsmarkt voor mensen met een beperking vergt verdere technologische en sociale innovatie mét, dóór en vóór deze mensen. Het doel is om handvatten te ontwikkelen waardoor het werk zo kan worden ingericht, dat mensen met een beperking adequaat kunnen deelnemen aan het arbeidsproces. Hun talent dient daarbij zoveel mogelijk benut te worden. Denk hierbij aan instrumenten voor een prettige, gezonde, veilige en toegankelijke werkplek. Deze oplossingen in de vorm van sociale innovaties, technologie en hulpmiddelen moeten het mogelijk maken om met een beperking op een volwaardige manier aan het werk te komen en te blijven. Zowel thuis als op de werkplek zelf. In deze call worden projecten gefinancierd die van toegevoegde waarde zijn voor lopend onderzoek en bestaande kennis. De projecten zullen bijdragen aan nieuwe inzichten en (sociale en) technologische innovaties, met als doel structurele verbetering van de kansengelijkheid en een inclusieve arbeidsmarkt.

Budget en partners

Voor deze call is een budget beschikbaar van totaal €8.000.000. Voor een aanvraag in deze call for proposals kan minimaal € 750.000 en maximaal € 1.500.000 worden aangevraagd aan NWO-financiering. Daarmee financiert NWO maximaal 70%van de totale projectomvang; de rest van het projectbudget wordt ingebracht via de verplichte cofinanciering.

Om het doel van de call te bereiken is een interdisciplinaire samenwerking van belang. Het onderzoek integreert tenminste twee van de drie wetenschapsgebieden (alfa, bèta, gamma), waaronder altijd de bètawetenschappen. Hierbij integreren onderzoekers uit verschillende wetenschappelijke disciplines hun kennis en expertise. Dat leidt tot geïntegreerde kennis. Onder de bètawetenschappen verstaan we de technische wetenschappen, de exacte en natuurwetenschappen en de medische en gezondheidswetenschappen.

Tijdlijn

De deadline voor het indienen van vooraanmeldingen is 15 november 2022. De deadline voor het indienen van volledige aanvragen is 18 april 2023. De maximale looptijd van het voorgestelde project is 6 jaar.

Matchmaking

Er zal voor dit programma een matchmaking plaatsvinden. Deze vindt plaats op donderdag 29 september 2022. Deelname aan deze matchmaking is niet verplicht, maar wel aanbevolen. Je kunt je aanmelden t/m 27 september. Meer informatie over de matchmaking lees je hier.

Meer informatie

Deze call wordt georganiseerd binnen het Kennis en Innovatieconvenant (KIC) Gezondheid & Zorg. Meer informatie over de call en aanvragen vindt u hier: NWO | KIC: Meedoen op de arbeidsmarkt.

Over het Kennis- en Innovatieconvenant (KIC)

Het NWO-onderzoeksprogramma KIC staat voor baanbrekende innovatieve oplossingen met maatschappelijke en economische impact. Bedrijven, kennisinstellingen en overheden investeren samen in bedrijfsmatige toepassing van kennis om met slimme technologieën grote maatschappelijke uitdagingen aan te pakken. Zo stellen we banen en inkomsten in de toekomst veilig. Dit is vastgelegd in het Kennis- en Innovatieconvenant (KIC) 2020-2023 dat aansluit bij het missiegedreven topsectoren- en innovatiebeleid van de rijksoverheid. NWO brengt bedrijven en kennisinstellingen samen en financiert grensverleggend onderzoek op basis van hun innovatieve, impactvolle onderzoeksvoorstellen.

Ga naar de financieringspagina op NWO.nl

]]>
news-8828 Fri, 22 Jul 2022 09:10:00 +0200 Minder last van reuma bij patiënten door behandeling vóórdat ze ziek worden https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/minder-last-van-reuma-bij-patienten-door-behandeling-voordat-ze-ziek-worden/ Patiënten die nog geen gewrichtsreuma hebben maar wel al een voorfase van de ziekte, hebben baat bij het eerder starten van de gebruikelijke behandeling. Dat schrijven onderzoekers van het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) vandaag in The Lancet. Door methotrexaat tijdelijk in deze ‘pre-reumafase’ voor te schrijven, hebben patiënten langdurig minder gewrichtsontstekingen, pijn en fysieke beperkingen. “Methotrexaat wordt momenteel pas voorgeschreven nadat de diagnose reumatoïde artritis, ofwel gewrichtsreuma, is gesteld”, vertelt hoogleraar Reumatologie Annette van der Helm. “Eigenlijk is dat te laat, de ziekte is dan al chronisch.” Door methotrexaat aan patiënten te geven die nog geen reuma hebben maar dit waarschijnlijk wel krijgen, hoopten de onderzoekers reuma te voorkomen, of de ziektelast te verminderen. Lees meer over dit onderzoek in het persbericht van het LUMC.

Stap in de goede richting

De studie, uitgevoerd met steun van ZonMw en ReumaNederland, laat zien dat het krijgen van gewrichtsreuma niet volledig te voorkomen is door de vervroegde behandeling. Wel werd de diagnose tijdens de behandelfase uitgesteld. Daarnaast had de patiëntengroep die tijdelijk methotrexaat kreeg voorgeschreven blijvend minder last van pijn, ochtendstijfheid en belemmeringen in het dagelijks functioneren. “Ondanks dat reuma niet voorkomen werd, is dit wel een mooie stap richting het verminderen van de ziektelast voor deze patiëntengroep”, zegt Van der Helm.

Meer onderzoek nodig

Janine Blom, programmamanager bij ZonMw op het gebied van therapieontwikkeling: “We moeten ons inderdaad realiseren dat dit onderzoek een begin is richting preventie van gewrichtsreuma. Er is nog meer onderzoek nodig voordat ontwikkeling van reuma echt kan worden voorkomen.” Een voorbeeld van een vervolgvraag die beantwoord moet worden, is welke processen zijn verantwoordelijk voor de chronische aard van deze ziekte?

Van onderzoek naar de praktijk

Het onderzoek dat vandaag verscheen, is gezamenlijk gefinancierd door ZonMw en ReumaNL via het ZonMw-programma Translationeel Onderzoek. ZonMw wil met dit programma de overgang van preklinisch naar vroeg-klinisch onderzoek versnellen, zodat kennis uit wetenschappelijk onderzoek eerder leidt tot concrete verbetering voor patiënten.

Meer informatie

•    Lees meer over dit project, de andere projecten, en het programma op onze webpagina
•    Lees meer over een eerder verschenen onderzoek over reumatoïde artritis
•    Lees het Engelstalige artikel in wetenschappelijke tijdschrift The Lancet

 

]]>
news-8796 Thu, 07 Jul 2022 12:29:49 +0200 PSIDER-onderzoekers delen kennis en ervaring tijdens live bijeenkomst https://publicaties.zonmw.nl/psider-onderzoekers-delen-kennis-en-ervaring-tijdens-live-bijeenkomst/ Op 22 juni organiseerde ZonMw de eerste live bijeenkomst voor alle consortia uit het programma PSIDER in het Muntgebouw in Utrecht. Tijdens deze netwerkbijeenkomst kwamen de PSIDER-onderzoekers bij elkaar om kennis te maken en te leren over elkaars onderzoek. Het was een inspirerende dag met presentaties over het gebruik van geïnduceerde stamcellen in Nederland, kwaliteitsrichtlijnen voor in het lab en ethische vraagstukken. news-8779 Mon, 04 Jul 2022 16:12:45 +0200 Winnaars Young Investigator Award 2022 bekend gemaakt https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/winnaars-young-investigator-award-2022-bekend-gemaakt/ Tijdens het jaarlijkse NVGCT symposium van de Nederlandse Vereniging voor Gen- & Celtherapie (NVGCT) zijn voor de vierde keer de winnaars van de ZonMw Young Investigator Award 2022 bekend gemaakt. Het symposium vond plaats op woensdag 15 en donderdag 16 juni in het congrescentrum “De Werelt” in Lunteren. Inspirerend onderzoeksvoorstel

Dit jaar zijn de winnaars van de ZonMw Young Investigator Award Jella van de Laak (UM), Selas Bots (LUMC) en Leon Potgeter (NKI) met hun onderzoeksvoorstel over ‘in vitro assessment of a novel combination therapy to fire up immune-ignorant tumor organoids’.
De jury vindt de complementariteit van de winnaars erg goed en was onder de indruk van het enthousiasme en de passie die ze uitstraalden. Ze menen unaniem dat de voorstelling erg duidelijk, professioneel en interactief was en alle drie de kandidaten antwoordden duidelijk op de gestelde vragen. De ervaring en expertise van de drie winnaars kwam goed naar voren in het voorgestelde project.

Een ervaring rijker

Jella van de Laak geeft aan het symposium een geweldige ervaring te vinden. “Ik ben vereerd en trots dat ons voorstel heeft gewonnen. Het was geweldig teamwork, echt out-of-the-box denken, en ik kijk uit naar onze samenwerking!” zegt ze. En ook Selas Bots zegt erg trots te zijn dat ze heeft gewonnen. Bots: “Ik ben blij dat we onze gezamenlijke inspanningen kunnen voortzetten!” Leon Potgeter is dankbaar voor de ervaring. Hij vertelt: “Ik ben zeer vereerd met de award. Ik kijk ernaar uit om ons project tot leven te zien komen!

Speeddate challenge

De Young Investigator Award wordt jaarlijks uitgereikt aan jonge onderzoekers die tijdens de speeddate challenge op het NVGCT symposium een goede match vinden op onderzoeksgebied en gezamenlijk een doordacht onderzoeksvoorstel schrijven over een mogelijke samenwerking.
De afgelopen jaren is het een zeer gewaardeerd onderdeel van het symposium geworden.  Dit jaar waren er vijf teams, waarvan drie teams hun idee hebben gepitched.
Het winnende speeddate team wordt dankzij de steun van ZonMw in staat gesteld om innovatieve ideeën uit te voeren en/of (buitenlandse) wetenschappelijke symposia bij te wonen. Tijdens het volgende NVGCT symposium krijgt het team spreektijd om de resultaten van het onderzoek te presenteren.

 

]]>
news-8769 Thu, 30 Jun 2022 13:52:39 +0200 Innovatiemissie naar Brazilië over geavanceerde materialen in de gezondheidszorg https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/innovatiemissie-naar-brazilie-over-geavanceerde-materialen-in-de-gezondheidszorg/ Van 3 t/m 7 oktober 2022 organiseert RVO, in samenwerking met het Nederlands consulaat-generaal in São Paulo, Brazilië, een innovatiemissie naar São Paulo. Het thema van de missie is ‘Geavanceerde materialen in de gezondheidszorg’. Aanmelden voor 15 juli 2022! Deze missie sluit aan bij de call for proposals over biomateriaalkunde en kan bijdragen aan de consortiumvorming.

Doelgroep

Deze missie is interessant voor onderzoekers, artsen, ingenieurs, ondernemers, product- en technologieontwikkelaars, kenniswerkers en beleidsmakers met relevante expertise voor het thema.

Doet u onderzoek naar nieuwe of geavanceerde materialen voor toepassingen binnen de gezondheidszorg? En bent u actief in de ontwikkeling van innovatieve biosensoren, biomaterialen, of 3D-printing technologie voor medische toepassingen? Wilt u graag in contact komen met Braziliaanse partners, kennis en ervaring uitwisselen, en mogelijkheden voor (R&D) samenwerking verkennen? Sluit dan aan bij de innovatiemissie naar Brazilië.

Meer informatie

]]>
news-8758 Tue, 28 Jun 2022 11:55:35 +0200 Subsidie voor implementatie van kennis en innovaties gericht op passende zorg https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/subsidie-voor-implementatie-van-kennis-en-innovaties-gericht-op-passende-zorg/ Om de hoge kwaliteit van ons zorgsysteem ook op de lange termijn te borgen, is het nodig de zorg slimmer te organiseren. ZonMw wil kennis hierover verder brengen om de zorg te verbeteren naar passende zorg. Implementatiespecialisten Sarah Slaghuis en Gerjanne Vianen vertellen over 2 nieuwe rondes waarin subsidie beschikbaar is voor de implementatie van kennis en innovaties uit diverse lopende programma’s van ZonMw. Deadline voor het indienen van een aanvraag voor een Implementatie Fellowship is 4 oktober 2022, 14.00 uur.  Waarom deze rondes?

In het coalitieakkoord is passende zorg een centraal thema. Passende zorg is zorg die gaat om gezondheid in plaats van ziekte, die de juiste zorg op de juiste plek is, die waarde gedreven is (doelmatig) en die samen met en rondom de patiënt tot stand komt (samen beslissen).
Sarah Slaghuis: “Het ministerie van VWS heeft recent middelen uit het coalitieakkoord gereserveerd voor ‘passende zorg als norm in de Zorgverzekeringswet (Zvw). Met deze extra middelen konden we deze rondes uitbreiden zodat nu meer ruimte is om bestaande kennis en innovaties uit lopende programma’s van ZonMw te laten landen in de praktijk. Daarnaast zetten we in op het opleiden van Implementatie Fellows. Nieuwe initiatieven en verbindingen door partijen in het veld moeten de noodzakelijke veranderingen naar passende zorg verder gaan brengen.”

Implementatie van kennis uit afgeronde projecten

In de ronde 'Implementatie van kennis en interventies voor passende zorg in de praktijk' kan subsidie worden aangevraagd voor afgeronde ZonMw-projecten uit de programma’s DoelmatigheidsOnderzoek (DO), Goed Gebruik Geneesmiddelen (GGG) en Translationeel Onderzoek (TO). Voor het Actieprogramma Grip op Onbegrip (AGO) kunnen ook nieuwe, losstaande, implementatieprojecten worden ingediend. Slaghuis: “In deze ronde nodigen we zorg- of onderzoeksinstellingen uit om een aanvraag in te dienen voor een afgerond project met mooie resultaten dat nog een extra stap kan gebruiken om de toepassing in de praktijk of passende zorg te bevorderen. Als projectresultaten van samenhangende afgeronde projecten worden gebundeld tot één implementatieaanvraag zien we dat als pré. Het kan gaan om de implementatie, verspreiding of doorgeleiding van kennis en interventies; zorgbreed van huisartsenzorg, paramedische zorg, verpleegkundige zorg, de geestelijke gezondheidszorg tot medisch specialistische zorg. Implementatieprojecten vereisen meestal een aanpak gericht op samenwerking tussen professionals en (zorg)organisaties uit verschillende zorgsectoren. Bijvoorbeeld het vinden van oplossingen voor problemen waar zorgverleners en patiënten tegenaan lopen in de praktijk.”  

Implementatie Fellowships

In de ronde ‘Implementatie science practitioner Fellowships’ kan een persoonsgebonden subsidie worden aangevraagd voor professionals om opgeleid te worden tot implementatie science practitioner. Gerjanne Vianen: “Met de fellowships willen we de werelden van onderzoek en praktijk met elkaar verbinden door te investeren in ‘bruggenbouwers’ en ‘ambassadeurs’, met als doel de implementatie van kennis op het gebied van doelmatigheidsonderzoek en/of passende zorg in praktijk, beleid en onderwijs te bevorderen en hiermee de zorg voor patiënten en burgers te verbeteren. Ook willen we met deze oproep een bijdrage leveren aan het versterken van de kennis- en/of implementatie infrastructuur.” Een fellowship duurt 1,5 jaar en bestaat onder meer uit opleiding, intervisie en coaching, en casuïstiek. Subsidie voor Fellowships is beschikbaar vanuit 7 verschillende programma’s: DoelmatigheidsOnderzoek, Goed Gebruik Geneesmiddelen, Onderzoeksprogramma ggz,  Langdurige Zorg en Ondersteuning, Juiste Zorg op de Juiste Plek, Preventieprogramma, en Zwangerschap en Geboorte. Een kandidaat-fellow is HBO/WO-opgeleid en werkzaam binnen de zorgpraktijk, zorgnetwerken, een wetenschappelijke beroepsvereniging of het publieke gezondheidsdomein.

Belangrijke data

Subsidieronde Implementatie van kennis en interventies voor passende zorg in de praktijk Implementatie Fellowships
Vooraanmelding  1 september 2022 N.v.t.
Deadline indienen aanvraag   13 september 2022  4 oktober 2022
Besluit Medio december 2022  Voorjaar 2023

 

Contact

De contactgegevens per programma staan in de subsidieoproepen.

Meer informatie

Subsidieoproep 'Implementatie van kennis en interventies voor passende zorg in de praktijk'
Subsidieoproep ‘Implementatie science practitioner Fellowships’
ZonMw Implementatie-kennisportaal
Hoe werkt subsidie aanvragen?
Veelgestelde vragen over subsidie

 

]]>
news-8725 Mon, 20 Jun 2022 09:45:38 +0200 Een knieprothese uitstellen door nieuwe behandeling https://publicaties.zonmw.nl/een-knieprothese-uitstellen-door-nieuwe-behandeling/ Een nieuwe behandeling moet ervoor zorgen dat patiënten met knieartrose pas later een knieprothese nodig hebben. Door het kniegewricht gedurende zes weken van elkaar te trekken, kan de knie deels herstellen. Onderzoekers van het UMC Utrecht werken met steun van ZonMw aan deze techniek, kniedistractie genaamd. news-8651 Mon, 20 Jun 2022 06:00:00 +0200 Vooraankondiging subsidierondes implementatie passende zorg https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/vooraankondiging-subsidierondes-implementatie-passende-zorg/ 28 juni wordt de subsidieronde 'Implementatie van kennis en interventies voor passende zorg in de praktijk' opengesteld. Het gaat om een gezamenlijke subsidieoproep vanuit de programma’s Goed Gebruik Geneesmiddelen (GGG), DoelmatigheidsOnderzoek (DO), Actieprogramma Grip op Onbegrip (AGO) en Translationeel Onderzoek (TO) voor de implementatie, verspreiding of doorgeleiding van kennis en interventies die bijdragen aan passende zorg in de praktijk. 29 juni gaat ook een subsidieoproep open voor implementatie-fellows vanuit het programma DO met ook budget beschikbaar vanuit de programma’s GGG, Juiste Zorg Op de Juiste Plek, de LZO-lijn Kennisontwikkeling, Geestelijke Gezondheidszorg (GGZ), Zwangerschap en Geboorte en Preventie. Passende zorg: belangrijk thema in coalitieakkoord

Passende zorg is een centraal thema in het coalitieakkoord en berust op vier basisprincipes: (positieve) gezondheid als uitgangspunt, samen beslissen, juiste zorg op de juiste plek en waardegedreven (doelmatige) zorg. Om de hoge kwaliteit van ons zorgsysteem ook op de lange termijn te borgen, is nu actie nodig op verschillende niveaus. Deze subsidieoproepen zijn onderdeel van een reeks van oproepen die aanvullend gefinancierd worden met middelen uit het coalitieakkoord gereserveerd voor ‘passende zorg als norm in Zvw’. Voortbouwend op bestaande kennis en lopende programma’s van ZonMw kunnen nieuwe initiatieven en verbindingen door de partijen in het veld de noodzakelijke veranderingen verder brengen.

Subsidiemogelijkheid voor implementatie van kennis en interventies

Binnen de subsidieoproep 'Implementatie van kennis en interventies voor passende zorg in de praktijk' kunnen uitgewerkte aanvragen worden ingediend gericht op het verder brengen van opbrengsten en bijvangsten van afgeronde ZonMw-projecten uit de vier genoemde programma’s die relevant zijn voor het bevorderen van passende zorg. Alleen voor het Actieprogramma Grip op Onbegrip (AGO) kunnen ook nieuwe implementatieprojecten worden ingediend.

Ook subsidie voor fellowships die zich richten op implementatie

Met de subsidieoproep ‘Implementatie science practitioner  Fellowships’ krijgen professionals - werkzaam binnen de aandachtsgebieden van genoemde programma’s - de kans om opgeleid te worden tot implementatie science practitioner: een recent (inter)nationaal erkend functieprofiel binnen het implementatieveld én binnen de zorg.

Planning

  • Subsdieoproepen online: 28 en 29 juni 2022
  • Deadline indienen uitgewerkte aanvragen: verwacht september 2022 ('Implementatie van kennis en interventies voor passende zorg in de praktijk') en oktober 2022 (‘Implementatie science practitioner Fellowships’)
  • Online spreekuren over deze rondes zijn op 5 juli, 30 augustus en 15 september (alleen Fellowships).

Houd de ZonMw-subsidiekalender in de gaten en volg ons op LinkedIn.

]]>
news-8701 Thu, 09 Jun 2022 10:07:35 +0200 Federatie Medisch Specialisten (FMS) publiceert update kennisagenda COVID-19 https://demedischspecialist.nl/nieuwsoverzicht/nieuws/update-kennisagenda-covid-19 Federatie Medisch Specialisten publiceert in juni een update van de COVID-19 kennisagenda. Hierin staan de 10 meest urgente onderzoeksvragen voor de verbetering van zorg voor coronapatiënten. Lees hier meer over de kennisagenda en de recente update. news-8673 Thu, 02 Jun 2022 10:00:54 +0200 Patiënt-eigen celmodellen genereren https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/patient-eigen-celmodellen-genereren/ Renzo Riemens is projectleider van het project 'Cell-specific molecular profiling of patient-derived neuronal cultures in sporadic Alzheimer’s disease'. Wat gaat hij onderzoeken en waarom? Op welke wijze gaat het onderzoek uitgevoerd worden? En welke resultaten hoopt hij te behalen? Op deze vragen geeft hij ons antwoord. Kunt u kort uitleggen waar u onderzoek naar doet en waarom u dat doet?

Zeer recente ontwikkelingen maken het mogelijk om in een laboratorium lichaamseigen neuronen (zenuwcellen, de bouwstenen van de hersenen) van Alzheimerpatiënten te produceren. Dit laat toe om patiënt-eigen celmodellen te genereren die gebruikt kunnen worden om bijvoorbeeld de onderliggende oorzaak van deze ziekte te onderzoeken of om nieuwe medicamenten te testen, zonder hierbij patiënten verder te belasten of proefdieren te gebruiken.

Momenteel worden 2 methoden gebruikt om deze neuronen te vormen. Beide methoden, een indirecte en een directe, vertrekken vanuit huidcellen van de patiënt. Bij de indirecte methode worden deze huidcellen omgevormd tot stamcellen die vervolgens worden aangezet tot het ontwikkelen van neuronen. Bij de directe methode worden de huidcellen gestimuleerd om zich (direct) om te vormen tot neuronen, waarbij het tussenstadium van stamcellen dus wordt overgeslagen.

De mogelijkheid om menselijke, lichaamseigen neuronen van patiënten te kweken wekt momenteel hoge verwachtingen binnen het Alzheimer-onderzoeksveld, en wordt gezien als cruciaal om eindelijk de langverwachte wetenschappelijke doorbraken voor deze ziekte te bereiken. Echter is het tot op heden nog onduidelijk welke van de twee bovengenoemde methoden (direct of indirect) neuronen oplevert die het meest lijken op de neuronen die zich in de hersenen van dezelfde patiënt bevinden. Het verkrijgen van deze kennis is daarom van fundamenteel belang om, uitgaande van deze lichaamseigen neuronen, betrouwbare ziektemodellen te kunnen vormen. Mijn onderzoek is daarom gericht op het verder valideren van deze twee methoden, waarbij ik op moleculair niveau de in het laboratorium geproduceerde neuronen zal vergelijken met neuronen die worden geïsoleerd uit post-mortem hersenweefsel van dezelfde patiënten.

Kunt u kort uitleggen op welke manier u dat onderzoek gaat uitvoeren?

Voor het huidige project worden huidcellen als zowel hersenweefsel gebruikt welke zijn gedoneerd door patiënten en gezonde personen op/na het moment van overlijden. Lichaamseigen neuronen zullen worden geproduceerd in het laboratorium uit huidcellen die zijn verkregen van patiënten en gezonde personen (2 groepen) door gebruik te maken van de bovengenoemde directe en indirecte methoden (2 methoden). Van dezelfde individuen worden vervolgens neuronen uit het verkregen en goed bewaard hersenweefsel geïsoleerd. Dit houdt in dat we dus 3 type neuronen verkrijgen van zowel de patiënten en de gezonde personen: (1) neuronen gevormd vanuit huidcellen via de indirecte methode, (2) neuronen gevormd vanuit huidcellen via de directe methode, en (3) neuronen direct verkregen vanuit de hersenen. Op moleculair niveau worden deze neuronen vervolgens onderling met elkaar vergeleken, zowel binnen dezelfde individuen als tussen de verschillende steekproeven (groepen). Zodoende kunnen we een beeld vormen van:

  1. Welke van de twee methoden (direct of indirect) zenuwcellen produceert die het meeste lijken op de neuronen die werden geïsoleerd uit het hersenweefsel – Antwoord op de vraag: Welke methode werkt het beste?
  2. Welke verschillen er aanwezig zijn op moleculair niveau tussen de neuronen verkregen van de patiënten en de gezonde personen, die cruciale inzichten kunnen geven in het ontstaan en beloop van de ziekte – Antwoord op de vraag: Welke moleculaire veranderingen spelen een rol bij het ontstaan en beloop van de ziekte van Alzheimer?

Kunt u iets zeggen over de resultaten die u hoopt te behalen?

De uitkomst van dit project zal ons in staat stellen weloverwogen keuzes te maken bij het gebruik van patiënt-afgeleide neuronen voor onderzoek naar de onderliggende cellulaire en moleculaire ziekteprocessen van de ziekte van Alzheimer. Al met al zal dit onderzoek duidelijkheid scheppen over de cruciale vraag in hoeverre deze twee soorten neuronale culturen daadwerkelijk lijken op de (zieke) cellen waarvan ze verondersteld worden dat ze een model zijn, wat van groot belang is om in de toekomst klinisch relevante ziektemodellen te kunnen ontwikkelen. Op de korte termijn zal dit project daarom het onderzoek naar de onderliggende oorzaak van deze ziekte kunnen bevorderen, wat op de lange termijn weer kan bijdragen tot het verkrijgen van doorslaggevende inzichten en de ontwikkeling van therapieën of medicijnen. Ten slotte kan het project helpen om de noodzaak van dierproeven te verminderen, wanneer deze lichaamseigen neuronen effectief blijken te zijn in het modelleren van deze ziekte.

Welke kansen biedt (of wat betekent) dit fellowship voor u persoonlijk?

De fellowship geeft mij de kans om de volgende stappen in mijn carrière te zetten en mij verder te ontwikkelen als vooraanstaande wetenschapper binnen het Alzheimeronderzoek. Het multidisciplinaire karakter van het project, uitgevoerd in nauwe samenwerking met andere experts binnen mijn vakgebieden, geeft mij een uitgelezen kans om mezelf continu professioneel, maar ook persoonlijk, te blijven ontwikkelen. Overigens zal deze fellowship me in staat stellen mijn eigen wetenschappelijke profiel verder te ontwikkelen en mijn lopende, als zowel nieuwe (inter)nationale samenwerkingen binnen het project, te intensiveren.

Waarin is dit onderzoek vernieuwend of grensverleggend?

Het huidige project zal de eerste zijn om de mate van moleculaire conservering tussen gekweekte neuronen verkregen vanuit huidcellen en neuronen geïsoleerd uit de hersenen van dezelfde patiënten vast te stellen. Het feit dat deze vergelijkingen voor het eerst zal worden gemaakt in cellen afkomstig van dezelfde donor(en), maakt deze aanpak erg innovatief. Belangrijk is om hierbij te benadrukken dat het zeer zeldzaam is om zowel goed geconserveerde huidcellen als hersenweefsel van dezelfde patiënten te verkrijgen, wat dit project vooraanstaand en uniek maakt. Al met al ben ik zeer enthousiast over de aanpak en ben ik ervan overtuigd dat op de lange termijn de impact voor patiënten en zorgverleners aanzienlijk kan zijn. De verkregen resultaten zouden namelijk kunnen bijdragen aan de ontwikkeling van nieuwe geneesmiddelen en in het bijzonder gepersonaliseerde medicatie voor patiënten, naast het potentieel verminderen van de sociaaleconomische impact op zorgverleners en de samenleving als een geheel.

Meer informatie

]]>
news-8645 Mon, 23 May 2022 10:07:00 +0200 Medicijnen gezocht tegen veelvuldige bloedneuzen https://publicaties.zonmw.nl/medicijnen-gezocht-tegen-veelvuldige-bloedneuzen/ Elke dag meerdere bloedneuzen, soms met wel een halve liter bloedverlies tot gevolg: voor patiënten met de ziekte van Rendu-Osler-Weber is het de realiteit. Prof. dr. Christine Mummery (LUMC) en haar collega’s zoeken naar verschillende medicijnen om bloedingen te voorkomen, zodat een patiënt een alternatief heeft wanneer de symptomen terugkeren. news-8627 Tue, 17 May 2022 06:13:58 +0200 Stamceltherapie voor baby’s met hersenschade https://publicaties.zonmw.nl/stamceltherapie-voor-babys-met-hersenschade/ De een werkt in het lab, de ander levert patiëntenzorg. Toch werken medisch bioloog dr. Cora Nijboer en kinderarts-neonatoloog prof. dr. Manon Benders (UMC Utrecht) nauw samen aan hun gemeenschappelijke wens: een behandeling ontwikkelen voor baby’s met hersenschade als gevolg van een herseninfarct. Een eerste studie met 10 baby’s laat gunstige resultaten zien. news-8597 Fri, 13 May 2022 12:50:00 +0200 Arfan Ikram nieuwe voorzitter ZonMw en bestuurslid NWO https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/arfan-ikram-nieuwe-voorzitter-zonmw-en-bestuurslid-nwo/ Prof. dr. M.A. (Arfan) Ikram (1980) start per 1 augustus 2022 als voorzitter van ZonMw. Ook wordt hij op dat moment lid van de raad van bestuur van NWO. Hij gaat deze functie combineren met zijn werkzaamheden als hoogleraar en afdelingshoofd Epidemiologie bij het Erasmus MC. Arfan Ikram volgt Jeroen Geurts op die per 15 januari 2022 is benoemd tot Rector Magnificus van de Vrije Universiteit Amsterdam.

Arfan Ikram over zijn motivatie: ‘Mijn ambitie is een bijdrage te leveren aan een optimale start, behoud van gezondheid, en maximaal herstel van ziekte voor iedereen in de samenleving. Belangrijke speerpunten hiertoe zijn wetenschappelijk onderzoek en onderwijs, beide in de volle breedte, waarbij integriteit, duurzaamheid, diversiteit en inclusiviteit evident aanwezig zijn. Daar wil ik mij graag voor inzetten bij ZonMw en NWO’. Dit sluit goed aan bij de missies van beide organisaties.

Voorzitter ZonMw

‘Wij zijn enorm verheugd dat Arfan Ikram de functie van voorzitter ZonMw en bestuurslid NWO op zich wil nemen. Arfan is met zijn ervaring als epidemioloog en ervaren onderzoeker een waardevolle aanvulling binnen de expertise van het bestuur. Daarnaast zet Arfan zich in om bij te dragen aan maatschappelijke impact op onderwerpen zoals diversiteit, inclusiviteit en Citizen Science. Samen met Arfan gaan wij verder met kennis werken aan een goede gezondheid voor iedereen’, aldus Huib Pols, ad-interim voorzitter ZonMw.

Lid raad van bestuur NWO

‘Wij kijken er naar uit om Arfan Ikram te verwelkomen als lid van de raad van bestuur van NWO voor het Medische Wetenschappen domein. Sinds 2017 is de voorzitter van ZonMw tevens lid van ons bestuur om zo onze nauwe samenwerking vorm te geven. We verwachten dat Arfan een mooie verbinding kan maken tussen de medische wetenschappen en alle andere wetenschapsgebieden binnen NWO’, aldus Marcel Levi, voorzitter raad van bestuur NWO.

Over Arfan Ikram

Arfan Ikram is oorspronkelijk opgeleid als arts en heeft na zijn promotie zijn carrière sinds 2010 volledig gericht op wetenschappelijk onderzoek en onderwijs. Hij heeft zich lange tijd gefocust op neurologische aandoeningen, zoals dementie en beroerte, die hij vanuit een epidemiologische benadering heeft bestudeerd. De afgelopen jaren heeft hij zijn aandacht verbreed naar onderwerpen als health (brain) aging, multimorbiditeit, health journeys en life-course epidemiologie. Zijn interesse gaat tevens uit naar het waarborgen van de methodologie van medisch wetenschappelijk onderzoek. Arfan is sinds 2017 als hoogleraar en afdelingshoofd Epidemiologie werkzaam bij Erasmus MC. Daarnaast is hij ook aangesteld als adjunct-hoogleraar Epidemiologie bij Harvard T.H. Chan School of Public Health in Boston (VS). Arfan heeft veel ervaring in grootschalige cohortstudies, waaronder zijn leidende rol in het Erasmus Rotterdam Gezondheid Onderzoek (ERGO). Arfan is ook lid van de Jonge Akademie van de KNAW.

Arfan Ikram start per 1 augustus met zijn inwerkperiode en zal eerst nader kennismaken met beide organisaties om vervolgens het veld, waarin ZonMw en NWO werken, verder te leren kennen.

]]>
news-8596 Tue, 10 May 2022 10:34:21 +0200 Sluiting eerste ronde onderzoeksprogramma ME/CVS https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/sluiting-eerste-ronde-onderzoeksprogramma-mecvs/ Op 21 april 2022 om 14:00 uur sloot de eerste subsidieoproep van het onderzoeksprogramma ME/CVS. Hoeveel aanvragen zijn er ingediend en wanneer wordt bekend welke onderzoeken er starten? In deze update lees je meer over de status van het onderzoeksprogramma. Proces eerste ronde: consortia en biomedisch onderzoek

Sluiting eerste ronde

In de eerste subsidieronde van het onderzoeksprogramma konden projectleiders subsidie aanvragen voor het vormen van consortia. Daarnaast konden deze samenwerkingsverbanden financiering aanvragen voor onderzoeksprojecten over biomedisch onderzoek naar ME/CVS. Deze oproep heeft opgeleverd:

  • 3 consortia-voorstellen
  • 22 deelprojecten met onderzoeksvoorstellen

Beoordeling en besluitvorming

Momenteel worden de ingediende aanvragen beoordeeld door onafhankelijke referenten. De onderzoeksvoorstellen worden beoordeeld door buitenlandse referenten. De consortia worden beoordeeld door Nederlandse referenten, omdat buitenlandse referenten niet bekend zijn met de organisatie van het wetenschappelijk onderwijs en onderzoek in Nederland. In september vindt de klankbordvergadering plaats, waarin vertegenwoordigers van vier patiëntenorganisaties de voorstellen bespreken. Zij nemen hun conclusies mee naar de vergadering van de programmacommissie. Hieruit volgt een advies aan het bestuur van ZonMw. In dit advies is geformuleerd welke voorstellen voor honorering in aanmerking komen en welke niet.

Meer informatie over het subsidieproces

Voor meer informatie over het subsidieproces, bezoek de subsidiepagina op onze website. Of download de infographic ‘In 10 stappen subsidie aanvragen (pdf)'.

Download de infographic

Honorering, toewijzing en startdatum

Na de besluitvorming door de commissie ontvangen projectleiders eind 2022 bericht over de honorering of afwijzing van hun voorstel. Eind 2022 / begin 2023 wordt bekend welke projecten er zijn gehonoreerd. Deze projecten zullen in 2023 van start gaan.

Nieuwe subsidieronde eind 2022

Eind 2022 opent een nieuwe subsidieronde. Over de inhoud van de oproep wordt overleg gevoerd met de klankbordgroep en de programmacommissie. Op de hoogte blijven? Hou onze website en LinkedIn-pagina 'Kennis over leven met een ziekte of beperking' in de gaten. Of abonneer je op onze nieuwsbrief.

Meer weten?

Meer informatie over het onderzoeksprogramma ME/CVS vind je op www.zonmw.nl/mecvs. Of ga direct naar de veelgestelde vragen.

]]>
news-8592 Mon, 09 May 2022 10:49:14 +0200 Helpt een voorlichtingsvideo patiënten bij de keuze van een behandeling? https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/helpt-een-voorlichtingsvideo-patienten-bij-de-keuze-van-een-behandeling/ Hoe zorg je er als arts voor dat de voorlichting die je geeft aan patiënten zo objectief mogelijk is? En welke manieren van voorlichting heb je? Dr. Christianne Buskens en drs. Elise Meima – van Praag hebben binnen hun studie een vernieuwende manier gekozen om patiënten te informeren. Met behulp van een netwerksubsidie hebben zij een voorlichtingsvideo gemaakt die de behandelmogelijkheden op een neutrale wijze uitlegt. news-8587 Wed, 04 May 2022 09:46:26 +0200 Dr. Betty Tijms ontvangt de Women in Science beurs https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/dr-betty-tijms-ontvangt-de-women-in-science-beurs/ We feliciteren dr. Betty Tijms, onderzoeker van de programma's Memorabel en VIDI, met haar prijs voor de Women in Science beurs. In haar onderzoek brengt ze verschillende onderliggende oorzaken van dementie in kaart, om uiteindelijk te kunnen bijdragen aan een behandeling op maat voor mensen met dementie. Lees het artikel en bekijk het filmpje over het onderzoek van dr. Betty Tijms.

]]>
news-8582 Tue, 03 May 2022 10:18:36 +0200 Innovatief vaccin activeert afweer tegen bloedcelkanker https://publicaties.zonmw.nl/innovatief-vaccin-activeert-afweer-tegen-bloedcelkanker/ Bloed- en beenmergkanker zijn goed te behandelen met een stamceltransplantatie van een donor, maar soms keert de tumor terug. Onderzoekers van het Radboudumc onder leiding van Harry Dolstra ontwikkelden een nieuw dendritische celvaccin. Dat heractiveert de afweercellen van de donor waardoor de tumor wordt opgeruimd. Ze toonden aan dat het vaccin veilig is voor patiënten. news-8544 Thu, 21 Apr 2022 15:58:13 +0200 Op maat gemaakte afweercellen als kankertherapie https://publicaties.zonmw.nl/op-maat-gemaakte-afweercellen-als-kankertherapie/ Immuuntherapie is de grootste doorbraak in de behandeling van kanker sinds de ontwikkeling van chemotherapie. Er bestaan verschillende varianten van, maar allemaal stimuleren ze het eigen immuunsysteem om tumorcellen op te ruimen. Prof. dr. John Haanen werkt aan een nieuwe vorm van immuuntherapie. Gebruikmakend van CRISPR-Cas-technieken kan de patiënt in de toekomst op maat gemaakte T-cellen toegediend krijgen om de tumor te bestrijden. news-8518 Thu, 14 Apr 2022 11:33:59 +0200 Gentherapie in ontwikkeling voor zeldzame aangeboren oogziekte https://publicaties.zonmw.nl/gentherapie-in-ontwikkeling-voor-zeldzame-aangeboren-oogziekte/ Een klein foutje in je DNA kan grote gevolgen hebben. Zo kan een mutatie in het zogeheten CRB1-gen een zeldzame vorm van nachtblindheid veroorzaken die uitmondt in blindheid. Een aangeboren mutatie klinkt misschien alsof er geen behandeling mogelijk is, maar de medische wetenschap is gelukkig niet voor één gat te vangen. Dr. Jan Wijnholds werkt aan gentherapie om de achteruitgang van het zicht te stoppen, of op z’n minst flink af te remmen. news-8500 Tue, 05 Apr 2022 16:05:48 +0200 Nieuwe inzichten door identificatie van 75 genetische risicofactoren bij alzheimer https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/nieuwe-inzichten-door-identificatie-van-75-genetische-risicofactoren-bij-alzheimer/ Een internationale groep onderzoekers, waaronder Nederlandse onderzoekers, heeft vijfenzeventig genetische risicofactoren geïdentificeerd die geassocieerd zijn met de ziekte van Alzheimer. Hun resultaten zijn gepubliceerd in Nature Genetics. Het onderzoek wordt geleid door Jean-Charles Lambert van Institut Pasteur de Lille, Frankrijk en gefinancierd vanuit het internationale programma JPND, waarbij ZonMw is aangesloten. Bekijk het nieuwsbericht op de website van het Amsterdam UMC.

JPND en ZonMw

ZonMw is aangesloten bij het internationale programma JPND via het Onderzoeksprogramma Dementie en het programma Memorabel. Zo wil ZonMw Nederlands dementieonderzoek internationaal op de kaart zetten en verbinden met internationale partijen.

]]>
news-8472 Mon, 28 Mar 2022 15:23:51 +0200 Nieuw: HTA-methodologie https://www.zonmw.nl/nl/onderzoek-resultaten/doelmatigheidsonderzoek/programmas/programma-detail/hta-methodologie-2021-2024/ Hoe bewijs je dat een innovatie ook werkelijk doelmatig is? Bestaande HTA (Health Technology Assessment)-methodieken schieten soms te kort. In het programma HTA Methodologie 2021-2024 werken Zorginstituut Nederland, ZonMw én het veld samen aan verbetering en overzicht. news-8434 Wed, 16 Mar 2022 15:11:01 +0100 Wijziging Algemene subsidiebepalingen ZonMw per 1 april 2022 https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/wijziging-algemene-subsidiebepalingen-zonmw-per-1-april-2022/ Per 1 april 2022 wijzigen de Algemene subsidiebepalingen ZonMw met betrekking tot de eindverantwoording door de subsidieontvanger. Per 1 april 2022 wijzigen de Algemene subsidiebepalingen ZonMw met betrekking tot de eindverantwoording door de subsidieontvanger. De grootste verandering is dat voortaan voor projecten met een subsidie van € 125.000,- of meer als eindverantwoording een controleverklaring van een accountant wordt vereist.  Deze wijziging brengt de ZonMw-subsidiebepalingen in lijn met de 'Aanwijzingen voor subsidieverstrekking', een regeling die voor de rijksoverheid en veel zelfstandige bestuursorganen (zbo's) van toepassing is. Bekijk de gewijzigde subsidiebepalingen.

We realiseren ons dat deze wijziging extra inspanningen en kosten vergt van projectuitvoerders. ZonMw werkt echter met publieke middelen, en daarbij hoort een zorgvuldige verantwoording. We zullen alles in het werk (blijven) stellen om de verantwoording zo hanteerbaar mogelijk te houden.

Van toepassing op nieuwe toekenning

De wijziging is van toepassing op alle subsidies, die na 1 april 2022 zijn toegekend. De eindverantwoording van subsidies, die voor 1 april 2022 datum zijn toegekend, kan onder de regels van ZonMw- subsidiebepalingen 2013 worden ingediend. Accountantskosten kunnen tot een bepaald maximum bedrag als subsidiabele kosten worden opgevoerd.

Administratieve lasten in lijn met hoogte subsidiebedrag

Het uitgangspunt voor deze wijziging is om de administratieve lasten voor de ontvanger in lijn te brengen met de hoogte van het ontvangen subsidiebedrag. Hoe lager het subsidiebedrag is, hoe minder of hoe eenvoudiger de voorwaarden zijn, en hoe efficiënter de verantwoording is ingericht.

Vragen

Heeft u toch nog vragen? Neem dan gerust contact op met Abdalla Adoly via telefoonnummer 070 349 51 29 of stuur een mail naar control@zonmw.nl.

Meer informatie

]]>
news-8424 Tue, 15 Mar 2022 09:51:25 +0100 Subsidie voor evaluatie Wet medisch-wetenschappelijk onderzoek met mensen en CCMO https://www.zonmw.nl/nl/subsidies/openstaande-subsidieoproepen/detail/item/vierde-evaluatie-wmo-en-ccmo/ Voor de Vierde evaluatie van de Wet medisch-wetenschappelijk onderzoek met mensen en de evaluatie van de Centrale Commissie Mensgebonden Onderzoek (CCMO) is een subsidie beschikbaar gesteld van € 280.000. De subsidie kan aangevraagd worden door multidisciplinaire onderzoeksgroepen tot dinsdag 26 april 2022, 14.00 uur. news-8421 Mon, 14 Mar 2022 17:22:11 +0100 Langdurig beschermen tegen covid-19 van mensen met immuunstoornis is maatwerk https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/langdurig-beschermen-tegen-covid-19-van-mensen-met-immuunstoornis-is-maatwerk/ Tijdens een impactsessie op 10 maart presenteerden 4 studies, naar het effect van vaccinatie bij kwetsbare groepen, hun nieuwste resultaten. Juist nu de samenleving opengaat is een kleine groep mensen mogelijk extra kwetsbaar. Zo ook Lize. Zij heeft het syndroom van Down. “Ik vond het niet eerlijk dat mijn vriendinnen in een instelling eerder een vaccin kregen dan ik”, aldus Lize Weerdenburg. Lize is 34 jaar en heeft het syndroom van Down en woont op zichzelf. Mensen met Down zijn extra kwetsbaar, maar kregen geen voorrang op vaccinatie wanneer ze op zichzelf woonden. Daarnaast is Lize getrouwd met Ruben, die niet alleen het syndroom van Down heeft, maar ook nierpatiënt is en hierdoor dubbel zo kwetsbaar. Lize heeft twee vaccinaties Astra Zeneca gekregen volgens het schema van de vaccinatiecampagne. In november 2021 kreeg Lize corona en moest zeopgenomen worden in het ziekenhuis.Het bericht dat Lize een booster mocht krijgen, kwam op het moment dat ze het ziekenhuis in ging. “Dat ik later dat vaccin kreeg, vond ik niet leuk. En in het ziekenhuis miste ik Ruben en wilde ik zo snel mogelijk weer naar huis,” aldus Lize over haar ziekte.

Maken mensen met immuunstoornis minder antistoffen aan?

Tijdens een impactsessie op 10 maart 2022, georganiseerd door ZonMw, presenteren 4 van de 8 door ZonMw gefinancierde studies naar het effect van vaccinatie bij kwetsbare groepen hun nieuwste resultaten. Juist nu de samenleving opengaat is een kleine groep mensen mogelijk extra kwetsbaar. Immuungecompromitteerde patiëntengroepen reageren zeer verschillend op vaccinatie. Daarom is het van belang om groepen afzonderlijk te volgen en te adviseren. De Gezondheidsraad, het RIVM en de medisch specialisten stellen, mede op basis van het lopende onderzoek, adviezen op voor vaccinatie bij deze kwetsbare groepen. Zo heeft de Gezondheidsraad, aan de hand van een perskennissessie van ZonMw in de zomer van 2021, besloten dat sommige groepen een derde primaire prik moesten krijgen. Met de derde prik hadden deze groepen in de meeste gevallen hetzelfde resultaat als de twee prikken bij gezonde mensen. Resultaten laten nu zien dat een 3de (primaire) vaccinatie bij veel groepen/patiënten zorgt voor een verbeterde antistofrespons.

Bescherming tegen een COVID-19 infectie is maatwerk

Erfelijke (genetische) aandoeningen of ziekten kunnen zorgen voor een minder goed functionerend immuunsysteem. Bij ziekten als reuma, de ziekte van crohn of multiple sclerose is het afweersysteem te scherp afgesteld, waardoor mensen zieker worden na een coronainfectie. De antistofrespons na vaccinatie is minder sterk in sommige gevallen. Bij 90% van de patiëntengroepen met immuunsysteemonderdrukkende medicatie werd een goede aanmaak van antistoffen zichtbaar. Bij een kleine groep mensen, zoals de groep die rituximab gebruikt, is dit effect er helaas niet na een derde primaire vaccinatie. Het RIVM en de gezondheidsraad baseren hun beleid op deze onderzoeksresultaten en kijken hierbij naar het specifieke type medicijn: mensen beschermen tegen COVID-19 is maatwerk.

Bijzondere bijvangst uit de COVALENT studie naar voorspeller effect vaccinatie

Ook mensen met HIV en longtransplantatiepatiënten maken minder anti-stoffen aan na twee primaire vaccinaties. En mensen die zogenaamde anti-CD20 remmers gebruiken reageren ook slecht, al lijkt een ander type afweer, de T-cel respons, weer grotendeels goed te werken. De benodigde inzet van immuunsysteem-onderdrukkende medicatie tijdens een longtransplantatie zorgt er bij patiënten voor dat het zogenaamde torque teno virus (TTV) gemeten kan worden. Waarschijnlijk draagt iedereen dit virus bij zich, maar alleen bij mensen met verminderde afweer is dit virus in meetbare hoeveelheden aanwezig. De hoeveelheid TTV in het bloed van een patiënt is een goede voorspeller voor de antistofrespons na vaccinatie – hoge niveaus van TTV betekenen dat een patiënt slechts zeer beperkt of geen antistoffen zal aanmaken na vaccinatie, blijkt uit de COVALENT studie. Een vroege 3de vaccinatie kan bij het gebruik van sommige medicatie helpen om de antistofrespons te herstellen. Is dit voor iedereen een adequate voorspeller? Dat zou een goede oplossing zijn, maar eerst zal gekeken worden of het effect bij niertransplantatiepatiënten net zo meetbaar is.

Voor Lize en andere volwassenen met Downsyndroom geldt dat het effect van de derde primaire vaccinatie onderzocht wordt. Ook wordt nu in de PRIDE-studie naar het effect van vaccinatie op mensen met Down, onderzoek gedaan naar het effect bij kinderen in deze categorie. En Lize? Lize is blij dat ze weer kan genieten thuis met Ruben en aan de slag kan in de lunchroom waar ze werkt.

Meer informatie

]]>
news-8399 Tue, 08 Mar 2022 14:22:54 +0100 Reuma vroeg opsporen om ziektelast te verlagen https://publicaties.zonmw.nl/reuma-vroeg-opsporen-om-ziektelast-te-verlagen/ Voorkomen dat hoog-risico patiënten reumatoïde artritis (RA) ontwikkelen, dat is wat onderzoekers willen. Ondanks vroege klachten van deze patiënten als gewrichtspijnen, kunnen artsen hen helaas nog niet behandelen zolang de diagnose nog niet gesteld is. Met een speciale beeldtechniek willen onderzoekers hoog-risico patiënten opsporen, nog voordat ze uitwendig vast te stellen gewrichtszwelling ontwikkelen. Met zicht op toekomstige effectieve behandelingen, is de hoop dat in de toekomst de ontwikkeling van RA kan worden voorkomen. news-8383 Mon, 07 Mar 2022 10:52:59 +0100 Ziekte van Alzheimer met jaren vertragen https://publicaties.zonmw.nl/ziekte-van-alzheimer-met-jaren-vertragen/ Geheugenverlies gaat vaak samen met ouderdom en is niet uitzonderlijk. Als het steeds ernstiger wordt en ook het dagelijks functioneren beïnvloedt, kan er dementie ontstaan. Alzheimer is de meest voorkomende vorm van dementie bij ouderen, en voor de genezing is nog geen medicijn. Onderzoekers willen de ziekteprogressie vertragen met een bestaand medicijn dat de opslag van nieuwe informatie in het brein verbeterd.