ZonMw tijdlijn Translationeel onderzoek https://www.zonmw.nl/ Het laatste nieuws van de tijdlijn van Translationeel onderzoek nl-nl Fri, 14 Dec 2018 01:42:20 +0100 Fri, 14 Dec 2018 01:42:20 +0100 TYPO3 news-3353 Thu, 13 Dec 2018 14:29:05 +0100 Tips voor onderzoekers: sekse en gender integreren in onderzoek https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/tips-voor-onderzoekers-sekse-en-gender-integreren-in-onderzoek/ Om iedereen even goede zorg te kunnen bieden, moet de gezondheidszorg rekening houden met verschillen die er zijn tussen mensen. Een voorbeeld daarvan zijn de verschillen tussen mannen en vrouwen. Voor subsidieaanvragers hebben we daarom tips en tools verzameld over hoe in gezondheidsonderzoek goed aandacht te besteden aan deze verschillen. Aandacht voor verschillen tussen mannen en vrouwen in gezondheidsonderzoek komt de kwaliteit van onderzoek ten goede. Zo weet je bijvoorbeeld beter of mannen en vrouwen dezelfde risico’s lopen op een ziekte en of een behandeling goed aansluit bij zowel mannen als vrouwen. Daarbij maken we onderscheid tussen sekse en gender.

Sekse

Sekse verwijst naar een set van biologische eigenschappen van mensen en dieren. Het wordt vooral geassocieerd met fysieke en fysiologische kenmerken, waaronder chromosomen, gen-expressie, hormoonniveaus en -functies, en reproductieve/seksuele anatomie. Sekse wordt over het algemeen onderverdeeld in man of vrouw, maar er is een variatie in de biologische eigenschappen die sekse omvatten en hoe die aspecten tot uiting komen.

Gender

Gender verwijst naar de sociaal geconstrueerde rollen, gedrag, uitingen en identiteiten van meisjes, vrouwen, jongens, mannen en genderdiverse mensen. Het beïnvloedt hoe mensen zichzelf en anderen zien, hoe zij zich gedragen en met elkaar omgaan, en de verdeling van macht en middelen in een samenleving. Gender wordt over het algemeen neergezet als een binair concept (mannelijk en vrouwelijk), maar er is een grote verscheidenheid in hoe individuele mensen en groepen gender begrijpen, ervaren en uiten.

Tips

Om onderzoekers te ondersteunen met het meenemen van man-vrouwverschillen in hun onderzoeksvraag, hebben we tips en tools verzameld op deze pagina: www.zonmw.nl/faqgender. Je vindt hier onder andere informatie over de relevantie van sekse en gender, en hoe het mee te nemen in de probleemstelling en bij het maken van een plan van aanpak. Meer informatie over gender bij ZonMw: www.zonmw.nl/gender

Bron infographic: Canadian Institutes of Health Research

]]>
news-3352 Thu, 13 Dec 2018 14:25:07 +0100 Vooraankondiging oproep ERACoSysMed https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/vooraankondiging-oproep-eracosysmed/ Het programma ERACoSysMed is van plan een derde gezamenlijke call (JTC-3) te lanceren op het gebied van systems medicine. Het doel van deze internationale call is om onderzoeksprojecten te financieren die bestaande voorspellende computermodellen valideren met biomedische gegevens om de kennis over menselijke ziekten en hun behandeling te vergroten. De call staat gepland om op 1 februari 2019 online te gaan. Meer informatie

Kijk voor meer informatie over de oproep op de website van ERACoSysmed.
ERACoSysMed (ERA-net Cofund Systems Medicine) is een netwerk dat subsidieronden organiseert om de systeemgeneeskunde in Europa te stimuleren. Deze systems medicine maakt gebruik van computermodellen en grote hoeveelheden klinische en biologische data met als doel een meer persoonsgerichte zorg. Een behandeling op maat zal effectiever en minder bijwerkingen hebben. Om dit te realiseren stimuleert ERACoSysMed clinici, biologen, bio-informatici, genetici en farmacologen om internationaal samen te werken. ZonMw is nauw betrokken bij deze geïntegreerde aanpak door onder andere via bijeenkomsten en workshops de deelnemers meer bewust te maken van de mogelijkheden en het nut van systems medicine. ERACoSysMed is een vijfjarig programma dat wordt gefinancierd in het kader van de ERA-NET Cofund-regeling van de Europese Commissie in het H2020 Horizon-programma dat in januari 2015 is gestart.

]]>
news-3344 Thu, 13 Dec 2018 09:17:03 +0100 Een nieuw Europees programma voor onderzoek aan zeldzame ziekten start in 2019 https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/een-nieuw-europees-programma-voor-onderzoek-aan-zeldzame-ziekten-start-in-2019/ ZonMw is een van de partners in het nieuwe European Joint Programme on Rare Diseases (EJP RD) dat start vanaf 1 januari 2019. De EC heeft op 6 december 2018 dit nieuwe programma aangekondigd: Dit programma omvat een nieuw onderzoekconsortium dat bestaat uit meer dan 130 onderzoekfinancieringsorganisaties, universiteiten, onderzoekorganisaties, Europese onderzoek infrastructuren, ziekenhuizen en patiëntenorganisaties uit 35 landen (27 EU lidstaten, zeven geassocieerde landen en Canada). Het programma duurt vijf jaar en heeft een budget van 100 miljoen euro, waarvan 55 miljoen uit het Horizon 2020 programma van de Europese Commissie komt.

Het doel van het EJP RD is om nieuwe behandelingen en diagnostische tools te ontwikkelen die patiënten met een zeldzame aandoening bereiken. Het EJP RD ondersteunt de doelstellingen van het International Rare Diseases Research Consortium (IRDiRC). Het EJP RD is deels een opvolger van het Europese ERA-Net onderzoekprogramma E-Rare, maar omvat ook andere activiteiten. Een voorbeeld hiervan is het opzetten van een virtueel platform om toegang tot  informatie over zeldzame ziekten en onderzoekgegevens te geven. Een ander voorbeeld is het opzetten van diensten om uitwisseling te optimaliseren van informatie en kennis tussen onderzoek en klinische praktijk. De Europese Reference Networks nemen deel aan de EJP RD zodat er verbindingen zijn met de expertise centra voor zeldzame ziekten in meer dan 300 ziekenhuizen in Europa.

Het Franse instituut INSERM coördineert dit nieuwe programma. Verschillende Nederlandse partners nemen deel aan het EJP RD. Naast ZonMw ook de universitair medische centra uit Amsterdam, Groningen, Leiden, Nijmegen, Rotterdam en de Universiteit van Maastricht.

Meer informatie

]]>
news-3271 Mon, 26 Nov 2018 13:12:26 +0100 Oncode Institute breidt uit met het aanstellen van zeven talentvolle jonge vrouwelijke onderzoekers https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/oncode-institute-breidt-uit-met-het-aanstellen-van-zeven-talentvolle-jonge-vrouwelijke-onderzoekers/ Oncode Institute gaat uitbreiden. Zeven talentvolle vrouwelijke wetenschappers zijn geselecteerd om als Junior Investigators aan te sluiten bij Oncode. Ze zijn op basis van hun track record, onderzoeksgebied en hun potentiële bijdrage aan de missie van Oncode geselecteerd uit een totaal van 56 ingediende voorstellen. “Wij hebben de ambitie om nieuwe manieren te vinden om kanker te diagnosticeren en te behandelen, gebaseerd op baanbrekend onderzoek in het lab”, zegt Geert Kops, Scientific Director van Oncode Institute.

Jonge vrouwelijke onderzoekstalenten

Het Female Junior Investigator programma binnen Oncode is opgezet om jonge vrouwelijke onderzoekstalenten in een vroeg stadium van hun carrière te ondersteunen. “Wij zijn er van overtuigd dat we jonge vrouwelijke talenten moeten ondersteunen in deze fase van hun carrière. Het Oncode Female Junior Investigator programma stelt ons in staat dat te doen. Naast inbedding in de bloeiende Oncode community, zullen we deze jonge onderzoekers ook ondersteunen met een toegesneden mentorprogramma”, aldus Monique den Boer, voorzitter van de selectiecommissie. De zeven geselecteerde talenten starten per 1 januari 2019 bij Oncode.

Meer informatie

]]>
news-3180 Fri, 02 Nov 2018 13:29:09 +0100 Nationale Wetenschapsagenda: financiering voor matchmakingsbijeenkomsten https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/nationale-wetenschapsagenda-financiering-voor-matchmakingsbijeenkomsten/ Innnovatieve samenwerking tussen kennisinstellingen en maatschappelijke partners is nodig om de kans op maatschappelijke relevantie van het onderzoek groter te maken. Maar hoe vinden deze partijen elkaar? De Nationale Wetenschapsagenda heeft daartoe de call “Matchmakingbijeenkomsten” gepubliceerd. Met deze oproep wil NWO de consortia binnen de 25 routes van de NWA financieel ondersteunen bij de organisatie van dit soort bijeenkomsten. Het gaat dan om bijeenkomsten die tot doel hebben om (nieuwe) kennisketenbrede consortia te vormen en voorstellen voor vernieuwend onderzoek te ontwikkelen.

Om snelheid te houden is het een doorlopend proces en kunnen aanvragen continue worden ingediend. Per initiatief kan een bedrag van maximaal € 10.000,- worden aangevraagd dat uitsluitend bedoeld is voor de faciliteiten van het evenement. Op de website van NWO kunt u alles over de voorwaarden lezen.

Meer informatie

 

 

 

]]>
news-3166 Mon, 29 Oct 2018 13:15:15 +0100 Nieuwe epilepsiemelder herkent overgrote deel van ernstige nachtelijke aanvallen https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/nieuwe-epilepsiemelder-herkent-overgrote-deel-van-ernstige-nachtelijke-aanvallen/ Een hightech armband, ontwikkeld door wetenschappers samenwerkend in het Nederlandse ‘Tele-epilepsie Consortium’, ontdekt 85 procent van alle ernstige nachtelijke epilepsieaanvallen. Dat is een veel betere score dan elke andere nu beschikbare technologie. De betrokken onderzoekers denken dan ook dat het aantal onverwachte nachtelijke sterfgevallen bij epilepsiepatiënten kan afnemen dankzij hun armband. Ze publiceren hun resultaten deze week in het wetenschappelijke journal Neurology. SUDEP, sudden unexpected death in epilepsy, is een belangrijke doodsoorzaak bij epilepsiepatiënten. Bij patiënten met een verstandelijke beperking en onbehandelbare epilepsie, zo’n 10.000 van de 120.000 epilepsiepatiënten in Nederland, is de kans zelfs 20 procent dat ze ooit hieraan overlijden. Alhoewel er meerdere technieken zijn om patiënten ’s nachts te monitoren, worden veel aanvallen nu nog over het hoofd gezien.

Onderzoekers van het consortium hebben daarom een armbandje ontwikkeld, dat twee essentiële kenmerken van ernstige aanvallen herkent: een afwijkende hartslag, en schokkende bewegingen van de patiënt. Het armbandje stuurt in die gevallen draadloos een alarmsignaal aan verzorgers of verplegenden.

Nightwatch

Het onderzoeksteam beproefde de armband, met de naam Nightwatch, bij 28 epilepsiepatiënten met een verstandelijke beperking, over gemiddeld 65 nachten per patiënt. De armband mocht alleen een alarmsignaal afgeven bij ernstige aanvallen. De patiënten werden ook gefilmd, om te controleren of er mogelijk aanvallen waren die de Nightwatch over het hoofd zag. Uit die vergelijking blijkt dat het armbandje 85 procent van alle ernstige aanvallen signaleerde, wat een bijzonder hoge score is.

Ter vergelijking werd tegelijkertijd getest met de huidige detectiestandaard, een bedsensor die reageert op trillingen. Deze signaleerde slechts 21 procent van de ernstige aanvallen. Gemiddeld bleef de bedsensor dan ook eens per 4 nachten per patiënt onterecht stil. De Nightwatch daarentegen miste gemiddeld maar eens in de 25 nachten een ernstige aanval per patiënt. Verder bleken de patiënten weinig hinder van de armband te ondervinden en ook het verzorgend personeel was positief over het gebruik ervan.

Deze resultaten laten zien dat de armband goed werkt, vertelt onderzoeksleider prof.dr. Johan Arends, neuroloog bij Kempenhaeghe en hoogleraar aan de TU Eindhoven. De Nightwatch kan nu breed ingezet gaan worden bij volwassenen, zowel in instellingen als in de thuissituatie. Arends verwacht dat het aantal gevallen van SUDEP hierdoor met 2/3 kan afnemen, met de kanttekening dat dit ook afhangt van hoe snel en adequaat zorgverleners of mantelzorgers reageren op de alarmeringen. Bij wereldwijde toepassing kan het tienduizenden levens redden.

Samenwerking

Arends hoopt dat de goede resultaten ertoe leiden dat de Nightwatch wordt opgenomen in het basispakket van de Nederlandse zorgverzekering. In het Tele-epilepsie Consortium werken de volgende partijen samen: Expertisecentrum Kempenhaeghe, Technische Universiteit Eindhoven, Stichting Epilepsie Instellingen Nederland (SEIN), UMC Utrecht, het Epilepsiefonds, patiëntvertegenwoordigers en Livassured. Dit bedrijf is opgericht om de Nightwatch op de markt te brengen en werkt sinds 2014 mee aan het onderzoek.

De Nightwatch is een initiatief van Kempenhaeghe en de TU Eindhoven. Aan de ontwikkeling ervan is een kleine twintig jaar gewerkt. Het principe ervan is gebaseerd op een idee van Johan Arends en enkele collega’s.

Waar de Nightwatch nu nog aparte alarmen genereert op basis van de twee sensoren (hartslagsensor en bewegingssensor), is het Tele-epilepsie Consortium al aan het onderzoeken hoe die twee intelligent samenwerken kunnen om tot nog betere alarmering te komen. Ook werkt het consortium aan verbetering van alarmering op basis van geluid en video, wat in de toekomst gecombineerd kan worden met alarmering via de armband. Verder wil men in de toekomst de interpretatie van de signalen patiëntspecifiek maken.

Bron artikel: TU/e

Meer informatie

Dit project is medegefinancierd door het ZonMw Programma Translationeel onderzoek, de topsector Life Sciences & Health (LSH) en het Epilepsiefonds.

]]>
news-3149 Thu, 25 Oct 2018 11:07:03 +0200 'Open Science' kan impact en waarde gezondheidsonderzoek vergroten https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/open-science-kan-impact-en-waarde-gezondheidsonderzoek-vergroten/ Relevantere onderzoeksvragen, meer openheid over onderzoek dat niets oplevert, toegang tot onderzoeksdata, resultaten toegankelijk publiceren, meer betrokkenheid van burgers – dit alles, en meer, is Open Science. Wetenschappers en beleidsmakers spraken erover bij ZonMw tijdens een netwerkbijeenkomst op vrijdag 21 september 2018. 'Er is al veel vooruitgang geboekt, nu wordt het tijd voor vervolgstappen', concludeerde dagvoorzitter Barbara van der Linden van ZonMw.

De drie pijlers van Open Science

Zoals prof. dr. Karel Luyben, nationaal coördinator Open Science, uitlegde tijdens de netwerkbijeenkomst, heeft Open Science drie belangrijke pijlers: Open Access, FAIR data en 'citizen science'. Open Access betekent publiceren in bladen die vrij toegankelijk zijn voor iedereen. Nu zit een aanzienlijk deel van de wetenschappelijke publicaties nog achter een betaalmuur. Voor  universiteiten zijn de abonnementen een enorme kostenpost. Patiënten, maar ook hulpverleners die niet bij een universiteit werken kunnen er niet gratis bij. En dat terwijl het meeste (gezondheids)onderzoek met belastinggeld gedaan wordt. Gelukkig is er een groeiende beweging voor Open Access. ZonMw steunt het Europese Plan S, dat een keiharde deadline stelde: vanaf 1 januari 2020 moeten alle publicaties uit gesubsidieerd onderzoek Open Access zijn.
En dan de data, de ruwe uitkomsten van onderzoek. Vanwege de transparantie, maar ook omdat data vaak opnieuw te gebruiken zijn voor andere studies, moeten zij FAIR worden opgeslagen. De Engelse afkorting staat voor Findable (vindbaar), Accessible (toegankelijk), Interoperable (interoperabel) en Reusable (opnieuw te gebruiken). Bij ZonMw is het allang een beleidspeerpunt, onder de titel Toegang tot Data. En ook de betrokkenheid van burgers en patiënten staat bij ZonMw hoog in het vaandel.

Coalition of the willing

Op de netwerkbijeenkomst bespraken de aanwezigen wat er gedaan kan worden om Open Science verder te helpen. Er zijn bijvoorbeeld in de komende jaren in Europa tienduizenden datamanagers nodig, die in staat zijn om onderzoeksdata FAIR te ontsluiten. Ook moet er nog veel veranderen in de manier waarop wetenschappers geëvalueerd worden. Nu kijkt men nog vrijwel uitsluitend naar publicaties in toptijdschriften van wetenschappelijke uitgevers (die vaak niet Open Access zijn), het is de bedoeling dat in de toekomst ook de maatschappelijke impact wordt meegenomen en dat men meer rekening houdt met het feit dat wetenschap in de 21e eeuw vooral teamwork is. Om de benodigde veranderingen in gang te zetten en de bijbehorende problemen op te lossen is een 'coalition of the willing' nodig. Het enthousiasme op de netwerkbijeenkomst maakte duidelijk dat de aanwezigen daar in elk geval tot die coalitie behoren.

Meer informatie

]]>
news-3102 Thu, 18 Oct 2018 16:08:00 +0200 Leefstijl als medicijn https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/leefstijl-als-medicijn/ Naast de toepassing in preventie van aandoeningen, wordt steeds meer duidelijk dat leefstijl ook effectief is als medicijn tegen sommige ziekten zoals diabetes type 2. Het ‘medicijn’ kan bijvoorbeeld zijn: het aanpassen van een eetpatroon of in beweging komen. ZonMw investeert in opdracht van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) al jaren substantieel in onderzoek naar leefstijl. Inmiddels is ook bekend dat VWS volgend jaar € 1 miljoen extra beschikbaar stelt voor onderzoek naar leefstijlgeneeskunde via het programma Translationeel onderzoek.

Leefstijl bij ZonMw

Veel onderzoek is gericht op preventie bijvoorbeeld over roken, overgewicht en sport en bewegen. Ook is er aandacht voor preventie in de zorg. Op verzoek van VWS heeft ZonMw een Kennissynthese Voeding als behandeling van een (chronische) lichamelijke ziekte (2017) laten uitvoeren.

Translationeel onderzoek

Binnen dit type onderzoek (versnelling van de overgang van de preklinische fase naar vroeg-klinisch onderzoek in de mens) is aandacht voor ‘Personalised Medicine’, duurzame gezondheidszorg en verbetering van kwaliteit van leven. Op deze thema’s verwachten we dat er met gebruik van leefstijlinterventies grote winst behaald kan worden. Onderzoeken als ‘De zoete inval: zijn versuikerde eiwitten in voeding betrokken bij het ontstaan van type 2 diabetes?’ van Prof Schalkwijk (UM) en ‘Innovatieve koude-acclimatisatie therapie voor de behandeling van Type 2Diabetes’ van Prof. Dr. van Marken Lichtenbelt (MUMC) zullen hier een bijdrage aanleveren. Beide projecten worden gezamenlijk gefinancierd door ZonMw en het Diabetesfonds.

Doelmatigheidsonderzoek

Welke behandelwijze geeft het beste resultaat tegen welke kosten? Ook binnen het programma DoelmatigheidsOnderzoek is ruimte voor onderzoek op het terrein van zorggerelateerde preventie. Dit gaat over onderzoek naar zorg die op weg is naar het verzekerde pakket (ZvW en WLZ). Een voorwaarde voor dit onderzoek is dat het een interventie betreft die uitontwikkeld is. Het gaat hier bijvoorbeeld over ‘lopen als medicijn’ bij etalagebenen.

Meer informatie

]]>
news-3104 Fri, 12 Oct 2018 11:31:24 +0200 Miniscule vuurtoren brengt niertumor in beeld https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/miniscule-vuurtoren-brengt-niertumor-in-beeld/ Regelmatig worden kleine niertumoren operatief verwijderd, terwijl achteraf blijkt dat ze goedaardig zijn. Met een nieuwe techniek, gebaseerd op laserlicht, is het mogelijk dat onderscheid direct te maken. Ook bij sommige andere tumorsoorten lijkt dit een adequate vorm van diagnostiek. Steeds vaker worden kleine niertumoren bij toeval ontdekt tijdens een CT- of MRI-scan van de buik. De vraag is dan of zo’n tumor goed- of kwaadaardig is, om te weten of een operatie of bevriezing via cryoablatie noodzakelijk is. De bestaande diagnostiek is echter niet afdoende, vertelt Martijn de Bruin. Hij werkt als onderzoeker op de afdelingen urologie en Biomecial Engineering and Physics van het Amsterdam UMC. `Met een lange naald wordt dan een stukje weefsel uit de tumor gehaald voor analyse door de patholoog. Maar als je tijdens het nemen van zo’n biopt de tumor mist of in het centrum raakt, waarbij je voornamelijk met dode cellen te maken hebt, dan weet je nog steeds niet wat voor soort tumor het is. Dit komt toch in 20 procent van de gevallen voor.’

OCT

De Bruin heeft samen met collega’s een nieuwe techniek ontwikkeld, die direct uitsluitsel geeft zonder tussenkomst van een patholoog. Dit werd mede mogelijk gemaakt door subsidie van ZonMw vanuit het Programma Translationeel Onderzoek. De techniek is gebaseerd op de zogenaamde Optische Coherentie Tomografie (OCT), legt De Bruin uit. `De patiënt moet op zijn of haar zij liggen, zodat de nier tegen de onderkant van de huid wordt gedrukt. De interventieradioloog en de uroloog brengen dan onder geleiding van echo een holle naald in de tumor. Door die naald voeren ze een optische fiber in, die beelden maakt van de tumor. Blijkt deze kwaadaardig, dan kan in de toekomst via andere naalden de tumor meteen worden bevroren.’

De Amsterdamse onderzoeker vergelijkt de fiber met een vuurtoren. Op de tip zit een spiegeltje dat het laserlicht in een hoek van 90 graden afbuigt. Doordat de fiber 1600 omwentelingen per minuut maakt en gecontroleerd met een motortje 10 millimeter per seconde naar buiten wordt getrokken, ontstaat er een 3D-afbeelding van het omliggende weefsel. De Bruin: `We gebruiken infrarood laserlicht. Dat dringt een beetje het weefsel in. Natuurlijk wil je ook weten waar de reflectie vandaan komt. Vanwege de hoge snelheid van licht kun je geen tijdsmetingen doen zoals bij echogeluid. Daarom splitsen we het laserlicht in twee bundels: een reflecteert via het spiegeltje en de andere vanuit het weefsel. Door het verschil in reflectie te meten, kunnen we de diepte bepalen.’

Chaotische reflectie

Het mooie van laserlicht is volgens De Bruin dat het niet alleen een beeld geeft van het tumorweefsel, maar ook of het goed- of kwaadaardig is. `Bij gezond weefsel kaatst het licht in een regelmatig patroon terug. Kankercellen hebben veel meer celkernen en organellen omdat ze veel actiever zijn. Die onderdelen verstrooien het licht in een chaotische structuur.’ Door nog meer patiënten te onderzoeken, wil De Bruin kijken of het mogelijk is te bepalen hoe agressief een tumor is, wat belangrijk is voor het bepalen van de behandeling. `Bovendien kijken we of we OCT kunnen inzetten bij prostaat- en longkanker. Normaal moet je bij deze tumoren eveneens biopten nemen. Het zou natuurlijk fantastisch zijn als je ook hierbij op een veel minder invasieve en effectievere manier een diagnose kunt stellen.’

Tekst: John Ekkelboom

Meer informatie

  • ZonMw, SGF en de gezondheidfondsen vinden dat translationeel onderzoek noodzakelijk is om veelbelovende behandelmethoden bij de patiënt te krijgen. Door de krachten te bundelen kunnen beschikbare middelen efficiënter worden ingezet. Dit project is medegefinancierd door het KWF.
  • ZonMw thema Translationeel onderzoek
  • ZonMw Programma Translationeel Onderzoek

 

 

]]>
news-3096 Wed, 10 Oct 2018 11:50:13 +0200 12 oktober: Wereldreumadag https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/12-oktober-wereldreumadag/ Op 12 oktober is het Wereldreumadag. In Nederland hebben ruim 2 miljoen mensen een vorm van reuma. Reumapatiënten willen volwaardig meedoen in de maatschappij, maar de omgeving heeft niet altijd door welke extra inspanning zij hiervoor moeten leveren. We zetten ons in voor betere geneesmiddelen en behandelingen voor mensen met reuma en dat doen we door onderzoek te faciliteren. Op onze speciale pagina rondom reuma zijn deze projecten verzameld en beschreven.
> Naar de Reumapagina

]]>
news-3082 Thu, 04 Oct 2018 14:32:47 +0200 Aanpassing voorwaarden Netwerksubsidies PTO2 https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/aanpassing-voorwaarden-netwerksubsidies-pto2/ Sinds december 2017 is mogelijk om binnen het Programma Translationeel Onderzoek 2 doorlopend Netwerksubsidies aan te vragen. Er kan budget aangevraagd worden voor een reisbeurs of workshop/symposium. En er kan een communicatie -  of participatie voucher worden aangevraagd. Per jaar worden vier deadlines gehanteerd waarop de op dat moment ingediende voorstellen worden verzameld en in onderlinge competitie worden beoordeeld.

Recent zijn er een aantal aanpassingen in de voorwaarden doorgevoerd:

  • Het maximaal aan te vragen budget voor een reisbeurs is aangepast van € 15.000,- naar € 10.000,-
  • De kosten die vergoed kunnen worden bij een reisbeurs zijn beter gedefinieerd:
    • Reis- en verblijfkosten (vliegtickets, visum kosten, woon- werkverkeer en accommodatie) en materiaalkosten.
  • Er is een toelichting extensie regeling voor een reisbeurs als bijlage toegevoegd aan de oproeptekst.
  • De voorwaarden om in aanmerking te komen voor subsidie voor een workshop/symposium zijn aangescherpt:
    • De financiering van de bijeenkomst moet voor minimaal 50% door andere bronnen dan ZonMw worden gedekt. Dit kan bijvoorbeeld in de vorm van inschrijfgelden door deelnemers. In de aanvraag geeft u aan of en hoe de werving van andere subsidies geregeld is

Meer informatie

  • Kijk voor de volledige oproep op de ZonMw website
  • De eerstvolgende deadline is 30 november, 14.00 uur
]]>
news-3064 Tue, 02 Oct 2018 08:53:46 +0200 Nieuwe test spoort ziekmakende darmbacteriën razendsnel op https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/nieuwe-test-spoort-ziekmakende-darmbacterien-razendsnel-op/ Een nieuwe non-invasieve test, ontwikkeld door Nederlandse onderzoekers, kan binnen vijf uur de samenstelling van de gehele darmflora in kaart brengen. Daarmee wordt het mogelijk iedere patiënt met een inflammatoire darmziekte persoonsgericht te behandelen en het effect ervan in de tijd te volgen. Patiënten met de ziekte van Crohn of colitis ulcerosa hebben een genetische aanleg voor deze veelvoorkomende inflammatoire darmziekten. Waardoor zo’n ziekte wordt uitgelokt, is nog steeds niet bekend, vertelt Paul Savelkoul. Hij is hoogleraar medische microbiologie aan zowel de Universiteit Maastricht als het VU medisch centrum. `Wat wel duidelijk is, is dat bij een opflakkering van de ziekte bacteriën een essentiële rol spelen. De darmflora raakt dan helemaal van slag. Bepaalde bacteriën krijgen de overhand, waardoor er een ontsteking ontstaat in de darmwand. Die ontsteking wordt dan bijvoorbeeld bestreden met antibiotica. In ernstige gevallen is het zelfs noodzakelijk een stuk darmwand operatief te verwijderen.’

Lengte DNA-fragment

Groot probleem volgens Savelkoul is dat er nooit adequate microbiologische diagnostiek voorhanden is geweest om inzicht te krijgen in die ontspoorde darmflora. `Microbiologische diagnostiek, zoals bij veel andere infecties gebeurt, is voor de darmflora niet mogelijk. Van veel darmbacteriën weten we niet eens hoe we die moeten kweken. We zijn daarom op zoek gegaan naar een effectievere vorm van DNA-diagnostiek.’ Eind jaren negentig van de vorige eeuw leidde deze speurtocht naar een interessante ontdekking. Het viel de hoogleraar op dat de lengte van een bepaald stukje DNA in het genoom van bacteriën bij iedere soort verschillend is. Dat maakte de weg open om aan de hand van die DNA-stukjes bacteriën te identificeren.

Mede dankzij subsidie vanuit het Programma Translationeel Onderzoek van ZonMw hebben Savelkoul en zijn collega medisch microbioloog Dries Budding op basis van die vondst de zogenaamde ISpro-test ontwikkeld. Hierbij worden via PCR – polymerasekettingreactie – specifiek de DNA-fragmenten, die zo kenmerkend zijn voor iedere bacteriesoort, vermenigvuldigd. Daarna is het mogelijk die stukjes te analyseren. Savelkoul: `Zo kunnen we alle darmbacteriën van een patiënt via lengtescheiding identificeren. Binnen vijf uur weet je welke bacteriën in het darmmonster aanwezig zijn. De piekjes op het beeldscherm geven tevens de relatieve hoeveelheden ervan aan. Hoe hoger een piek, hoe meer van die soort in de darmen zit.’

Open systeem

Met deze test, die nu verder wordt geperfectioneerd en waarschijnlijk binnen enkele jaren beschikbaar komt voor de kliniek, is het volgens Savelkoul mogelijk alle ongeveer duizend bekende darmbacteriesoorten tegelijkertijd in beeld te brengen. `Deze test is uniek in de wereld. Het bijzondere is dat het een open systeem is. We vinden zo ook soorten die we nog niet kennen omdat we ze niet kunnen kweken.’ Voor de patiënt zijn er grote voordelen, vervolgt de onderzoeker. `Het is niet meer nodig om een stukje darmweefsel af te nemen. Een beetje ontlasting is voldoende. Tijdens controles kun je bij iedere patiënt de ideale individuele darmflora bepalen op het moment dat de ziekte rustig is. Dreigt de ontsteking op te flakkeren, dan kun je vroegtijdig ingrijpen en kijken of een gerichte behandeling aanslaat en de ideale darmflora terugkeert.’

tekst: John Ekkelboom

Meer informatie

 

]]>
news-2935 Tue, 04 Sep 2018 09:30:00 +0200 Internationale coalitie wil versnelling Open Access https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/internationale-coalitie-wil-versnelling-open-access/ Vanaf 1 januari 2020 zijn resultaten van onderzoek voor iedereen beschikbaar in Open Access tijdschriften en Open Access platforms. Dit is de kern van het plan dat vandaag door de cOAlition S, een internationale groep van onderzoeksfinanciers, waaronder NWO en ZonMw, bekend wordt gemaakt. Het doel is versnelling van de transitie naar Open Access. Het initiatief voor het versnellingsplan werd genomen door Robert-Jan Smits, special envoy Open Access bij de Europese Commissie. En wordt onderschreven door een brede coalitie van nationale en Europese onderzoeksfinanciers uit Frankrijk, Groot-Brittannië, Zweden, Noorwegen, Oostenrijk, Ierland, Luxemburg, Polen, Slovenië en Nederland. De Europese Commissie geeft aan het plan van harte te ondersteunen. Ook de European Research Council (ERC) onderschrijft het plan.

Betaalmuur

Met dit gezamenlijke initiatief wordt de internationale druk op de uitgevers opgevoerd om hun business model definitief om te gooien en Open Access over de volle breedte mogelijk te maken. Stan Gielen, voorzitter NWO: ‘Wetenschap hoort niet achter een betaalmuur, maar moet voor iedereen vrij toegankelijk zijn.’  Jeroen Geurts, voorzitter ZonMw: ‘Bij gezondheidsonderzoek hebben we ook te maken met patiënten en zorgprofessionals. Vrije toegang tot onderzoeksresultaten is voor deze groepen belangrijk.’ Naast NWO en ZonMw onderschrijven ook de VSNU, de KNAW en het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap het belang van de stappen die nu gezet worden.

Full Open Access in de praktijk

Belangrijkste consequentie van het plan is dat alle publicaties die voortkomen uit financiering van NWO, ZonMw en de andere onderzoeksfinanciers per 1 januari 2020 gepubliceerd moeten worden in volledig Open Access tijdschriften. Het publiceren in hybride tijdschriften die volgens het oude abonnementenmodel werken maar wel de mogelijkheid bieden om artikelen Open Access te maken, wordt gedurende een overgangsperiode van 2 jaar toegestaan tot eind 2021. Wel op voorwaarde dat daar het soort contracten onderligt dat de VSNU namens de gezamenlijke universiteiten met de uitgevers sluit. In disciplines waar onvoldoende mogelijkheden tot Open Access bestaan, zullen de organisaties initiatieven nemen en steunen zodat die mogelijkheden ook daar ontstaan. ‘De universiteiten zijn verheugd met deze maatregel, het is een duidelijke steun voor de onderhandelingen die wij met de uitgevers hierover voeren,’ aldus VSNU-voorzitter Pieter Duisenberg.

Meer informatie:

  • Nieuwsbericht + Plan S van NWO
  • Over Open Access op onze website
  • Voor informatie over Open Access publiceren kunnen onderzoekers de website van VSNU raadplegen .
  • In het eerder verschenen nieuwsbericht over het VWS-advies over Open Access publiceren in de gezondheidszorg 
  • in het eerder verschenen nieuwsbericht over de aanbieding van het Nationaal Plan Open Science


]]>
news-2889 Tue, 21 Aug 2018 12:42:26 +0200 De Supermens bij de Nacht van de Wetenschap op 5 oktober 2018 https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/de-supermens-bij-de-nacht-van-de-wetenschap-op-5-oktober-2018/ Onderzoekers buigen zich over het thema “Supermens”. Want als je films en series moet geloven hebben we straks allerlei chips in ons lijf die alles wat we denken, doen en voelen nauwkeurig bijhouden én delen met de rest van de wereld. Zorgt de medische wetenschap ervoor dat we haast onsterfelijk worden en creëren we robots en computers die veel slimmer zullen worden dan mensen. Onrealistisch of toch niet? Eén ding is duidelijk: technologische ontwikkelingen zijn er continu. De vraag is vervolgens: hoe gaan wij als mensen om met al die nieuwe technieken? En waar trekken we de grens?

Tipje van de sluier

Het programma start om 20.30 uur en eindigt om 01.00 uur. Het belooft een interessante bijeenkomst te worden met onder andere Dan Hasseler-Forest die vertelt over hoe films ervoor zorgen dat u droomt van superkrachten en fan wordt van de nieuwste technologie. Er wordt een Science Battle gehouden en Christine Mummery legt uit hoe u dankzij uw eigen stamcellen sneller kunt genezen van ziektes.

Dit en meer kunt u, geheel gratis, bekijken op 5 oktober 2018 in het Atrium van het Stadhuis in Den Haag (op loopafstand van het Centraal Station Den Haag). U moet zich wel van te voren aanmelden zodat we u de laatste informatie en bevestiging kunnen toe sturen.

Meer informatie en inschrijven

De Nacht van de Wetenschap wordt georganiseerd door NWO, Nationale Wetenschapsagenda en ZonMw.

]]>
news-2872 Wed, 15 Aug 2018 00:00:00 +0200 Cel- en gentherapie in opkomst maar toepassing kent belemmeringen https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/cel-en-gentherapie-in-opkomst-maar-toepassing-kent-belemmeringen/ De komende jaren komen voor verschillende vormen van kanker en andere ernstige ziekten behandelingen met celtherapie en gentherapie beschikbaar. Met deze zogenoemde advanced therapy medicinal products (ATMP’s) kunnen bijvoorbeeld afweercellen van de patiënt worden bewerkt om een tumor te herkennen en uit te schakelen. Een andere veelbelovende ontwikkeling is gentherapie voor zeldzame aandoeningen als hemofilie B. Deze ziekte is met gentherapie mogelijk te genezen. Dit blijkt uit een verkenning van de ontwikkelingen van ATMP’s die het RIVM in opdracht van het ministerie van VWS heeft uitgevoerd.

De meeste ATMP’s zijn bedoeld om ernstige, vaak zeldzame aandoeningen te behandelen. Ze kunnen levensverlengend, soms zelfs genezend zijn, of de kwaliteit van leven sterk verbeteren. Ondanks de ontwikkelingen van de afgelopen 20 jaren zijn de hoge verwachtingen nog niet uitgekomen. Wel blijft de techniek hoopgevend en worden er tussen 5 en 10 jaar nieuwe producten verwacht.

Eigenschappen toegevoegd

In algemene zin wordt er bij ATMP’s een (bijvoorbeeld ontbrekende) eigenschap aan cellen toegevoegd die bepaalde processen in het lichaam in gang zet. Zo kunnen bijvoorbeeld kankercellen worden uitgeschakeld of een stollingsfactor worden gemaakt. In Nederland wordt veel onderzoek met ATMP’s bij patiënten gedaan en stijgt het aantal studies met ATMP’s die in een vergevorderde ontwikkelingsfase zijn.

Belemmeringen

De onderzoekers constateren belemmeringen die een succesvolle behandeling met ATMP’s vooralsnog in de weg staan. Zo zijn ATMP’s moeilijk in te passen in de huidige wetgeving voor markttoelating van geneesmiddelen. Andere belemmerende factoren zijn financiering (de ontwikkeling van ATMP’s is kostbaar)en de maatschappelijke druk om ATMP’s al beschikbaar te maken voor patiënten zonder dat het werkingsmechanisme goed bekend is.
 

Meer informatie

]]>
news-2727 Mon, 09 Jul 2018 16:07:24 +0200 Kabinet stelt medisch-ethische agenda voor de komende jaren vast https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2018/07/06/kabinet-stelt-medisch-ethische-agenda-voor-de-komende-jaren-vast Met de Nota Medische Ethiek geeft het kabinet invulling aan de uitwerking van het regeerakkoord. In de nota, die aan de Tweede Kamer is gestuurd, wordt voor 3 overkoepelende thema’s – vraagstukken rond het begin van het leven, medisch-wetenschappelijk onderzoek en vraagstukken rond het einde van het leven – de agenda voor de komende jaren geschetst.  

]]>
news-2635 Tue, 26 Jun 2018 09:47:00 +0200 Nationale Wetenschapsagenda: Wie kan er indienen? https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/nationale-wetenschapsagenda-wie-kan-er-indienen/ Eind mei zijn er twee NWO calls gepubliceerd voor de uitvoering van de Nationale Wetenschapsagenda. De call Onderzoek op Routes door Consortia en een call voor Matchmaking-bijeenkomsten. Wie kan hiervoor precies indienen? Onderzoek op Routes door Consortia

Samengestelde meerjarige consortia worden via de 25 NWA-routes gestimuleerd om kennis voor wetenschappelijke doorbraken voor maatschappelijke opgaven te ontwikkelen. Voor deze call kunnen aanvragen ingediend worden door een consortium. Er worden drie categorieën van deelnemers aan een consortium onderscheiden: hoofdaanvrager, medeaanvrager en cofinanciers.

Hoofdaanvrager

De hoofdaanvrager dient namens het consortium de aanvraag in. Onderzoekers van de volgende instellingen kunnen als hoofdaanvrager optreden: Nederlandse universiteiten, universitaire medische centra, KNAW- en NWO-instituten, hogescholen en TO2-instellingen. Ook onderzoekers van het Nederlands Kanker Instituut, het Max Planck Instituut voor Psycholinguïstiek te Nijmegen, de Dubble-bundellijn bij de ESRF te Grenoble, NCB Naturalis, ARCNL en Prinses Maxima Centrum kunnen aanvragen indienen. De hoofdaanvrager mag per ronde slechts 1 aanvraag indienen. Hij/zij kan daarnaast maximaal 1 keer als medeaanvrager deelnemen aan een ander consortium.

Wie kan er optreden als medeaanvrager?

Onderzoekers van organisaties die voldoen aan de volgende drie voorwaarden kunnen optreden als medeaanvrager: De organisatie is gevestigd in Nederland, heeft een publieke taak en is onafhankelijk in de uitvoering van onderzoek, heeft geen winstoogmerk anders dan ten behoeve van het doen van verder onderzoek.

  • Organisaties met een publieke taak
    In de juridische literatuur wordt aan het begrip publieke taak een ruime uitleg gegeven: (kennis)instellingen die overheidstaken verrichten oefenen een publieke taak uit ongeacht de rechtsvorm van de instelling. Hierbij wordt gekeken naar de wijze van financiering (uit rijkskas) en naar allerlei andere factoren (lagere regelgeving, statuten, subsidiebesluiten, beleidsnota’s en zelfs feitelijke gedragingen). Privaatrechtelijke organisaties die publieke taken uitvoeren, worden ook wel hybride organisaties genoemd.
    Zorginstellingen, onderwijsinstellingen en welzijnsinstellingen zijn hier voorbeelden van.
    Of de organisatie waaraan de medeaanvrager is verbonden een publieke taak heeft, komt aan de orde bij de beoordeling van de ontvankelijkheid van een aanvraag. In het licht van de bedoeling van de NWA ligt een ruime uitleg van het begrip ‘publieke taak’ voor de hand. In geval van twijfel zou door NWO aan de medeaanvrager kunnen worden gevraagd om een nadere specificatie/toelichting/bewijs van zijn ‘publieke taak’.
    U kunt bij twijfel over de publieke taak ook even contact opnemen met het programmasecretariaat via nwa-orc@nwo.nl.
  • Rijksinstellingen en planbureaus
    Rijkskennisinstellingen en drie planbureau kunnen ook medeaanvrager zijn. Een lijst van het RKI-netwerk vindt u op de website van het KNMI.

Een medeaanvrager mag per ronde slechts 2 keer als medeaanvrager deelnemen aan een consortium.

Consortium partners

Het opnemen van maatschappelijke partijen in het consortium wordt aanbevolen, omdat onderzoeksvoorstellen onder meer beoordeeld worden op de mate van betrokkenheid van maatschappelijke partijen. Daarnaast wordt er een verplichte cofinanciering van 10% gehanteerd die geleverd dient te worden door publieke en/of private consortiumpartners die geen subsidie ontvangen. ‘Maatschappelijke partijen’ is hier een breed begrip, dat ook overheden en het bedrijfsleven kan omvatten.
Alleen onderzoekers afkomstig uit organisaties zonder winstoogmerk kunnen optreden als hoofd- of medeaanvrager en dus subsidie ontvangen. Private partijen kunnen wel als partner aan het consortium deelnemen en hierbij cofinanciering leveren, in cash dan wel in kind.

Oproep voor Matchmakingbijeenkomsten

Om de consortia te kunnen vormen kan er ingediend worden voor de call Matchmakingsbijeenkomsten.
Onderzoekers verbonden aan de volgende kennisinstellingen kunnen voor deze oproep aanvragen indienen: Nederlandse universiteiten; Universitaire medische centra; KNAW- en NWO-instituten; Hogescholen, zoals bedoeld in artikel 1.8 van de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek (WHW); TO2-instellingen ; het Nederlands Kanker Instituut; het Max Planck Instituut voor Psycholinguïstiek te Nijmegen; onderzoekers van de Dubble-bundellijn bij de ESRF te Grenoble; NCB Naturalis; Advanced Research Centre for NanoLithography (ARCNL); Prinses Máxima Centrum voor kinderoncologie.

Meer informatie

De deadline voor het indienen voor de call NWA-ORC is 11 september 2018. Voor de Matchmaking call kan doorlopend worden ingediend. Op dinsdag 26 juni organiseert NWO van 15.30-16.30 uur een webinar over het onderzoeksprogramma. Meer informatie hierover op: www.nwo.nl/nwa.
Kijk voor alle voorwaarden en meer informatie op:

]]>
news-2628 Thu, 21 Jun 2018 16:10:20 +0200 Building Blocks of Life verbindt routes tijdens NWA-Matchmaking https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/building-blocks-of-life-verbindt-routes-tijdens-nwa-matchmaking/ De Building Blocks of Life programmaraad heeft samen met zeven thematisch overlappende routes een NWA-matchmaking event georganiseerd op 12 juni. Ruim 150 deelnemers konden hun ideeën pitchen en netwerken om consortia te vormen die kunnen indienen in de Nationale Wetenschapsagenda call van NWO. Building Blocks of Life werkte samen met de volgende routes: Origins of life, Regenerative medicine, Measuring and detecting, NeurolabNL, Personalized medicine, Sustainable production of safe and healthy food & Health care research.

Het programma bestond uit een plenair gedeelte met informatie over de call en inhoudelijke pitches vanuit de verschillende routes. In de breakout sessies was ruimte om in kleinere groepjes verder te praten over specifieke vragen uit de Nationale Wetenschapsagenda, en om eigen ideeën en kennis uit te wisselen. Wetenschappelijk inspirator Jan Hoeijmakers was dagvoorzitter.

Bron: NWO

]]>
news-2572 Thu, 07 Jun 2018 16:14:15 +0200 Kennisagenda Regeneratieve geneeskunde https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/kennisagenda-regeneratieve-geneeskunde/ Afgelopen maart is de kennisagenda Regeneratieve Geneeskunde samen met twee andere kennisagenda's - Preventie en Personalised Medicine - aangeboden aan de minister van OCW en de staatssecretaris van VWS. Deze kennisagenda’s zijn een uitwerking van een deel van de publieksvragen aan de Nationale Wetenschapsagenda (NWA) op het gebied van gezondheid. Ze zijn tot stand gekomen in een samenwerkingsverband tussen NFU en ZonMw. De kennisagenda Regeneratieve geneeskunde laat zien wat er in de komende jaren in Nederland gedaan kan en moet worden. De agenda is tot stand gekomen met inbreng van vele experts. Nederland behoort internationaal tot de koplopers op dit gebied zowel in wetenschap als in technologische toepassingen. Deze kennisagenda laat zien dat Nederland structureel moet investeren om een belangrijke speler te blijven op het terrein van regeneratieve geneeskunde. Dat is zowel voor de Nederlandse economie als een duurzame gezondheidszorg relevant.

Aanbevelingen

De kennisagenda beschrijft een aantal aanbevelingen om de regeneratieve geneeskunde dichter bij de patiënt te brengen. Regeneratieve behandelingen hebben namelijk de potentie genezing op te leveren en bij te dragen aan een duurzame gezondheidszorg. Deze aanbevelingen zijn:

  • Richt een regie-orgaan op zonder winstoogmerk.
    Dit moet onder meer de samenwerking tussen kennisinstellingen en bedrijfsleven faciliteren.
  • Laat het centrale regieorgaan een routekaart maken met concrete vervolgstappen voor de regeneratieve geneeskunde. Deze vervolgstappen hebben in ieder geval betrekking op de manier van financieren van de regeneratieve geneeskunde en wet- en regelgeving.
  • Verken alternatieve businessmodellen, die bovendien naast elkaar kunnen functioneren.
  • Maak de regeneratieve geneeskunde zichtbaarder voor een groter publiek.
  • Formuleer doelstellingen waarbij ruimte is voor diverse definities van ‘succes’.

De brede basis in het Nederlandse veld vormt een uitstekende voedingsbodem om in samenwerking met private en maatschappelijke partijen nieuwe toepassingen te ontwikkelen en vergevorderde methodes te valoriseren. Regeneratieve geneeskunde zal voor doorbraken gaan zorgen in het verbeteren van levensverwachtingen voor mensen met chronische ziekten of beperkingen.

NWO call uitvoering Nationale Wetenschapsagenda

NWO heeft nu de eerste financieringsronde geopend binnen het onderzoeksprogramma Nationale Wetenschapsagenda (NWA). Met het programma worden breed samengestelde interdisciplinaire consortia gestimuleerd om onderzoeksvoorstellen in te dienen die passen binnen een of meerdere van de 25 NWA-routes, waaronder dus ook voor de route Regeneratieve geneeskunde. Het onderzoek is gericht op de hele keten van fundamenteel, toegepast en praktijkgericht onderzoek. Voor deze financieringsronde is 52,2 miljoen euro gereserveerd. De deadline voor de vooraanmeldingen is op 11 september 2018.

Meer informatie


]]>
news-2561 Tue, 05 Jun 2018 14:41:11 +0200 Start projecten adult stamcelonderzoek https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/start-projecten-adult-stamcelonderzoek/ Eind april vond een bijeenkomst plaats voor de recent gestarte projecten in het ZonMw programma Translationeel Adult Stamcelonderzoek. Het gaat om 5 Game Changer en 4 Bench to Bedside projecten. Alle projecten bevinden zich in een gebied waar Nederland sterk in is, namelijk stamcelonderzoek en gentherapie. Tijdens de bijeenkomst maakten de verschillende projectleiders kennis met elkaar en zijn een aantal belangrijke inzichten gedeeld. Er is een pilot studie uitgevoerd naar een vroege Medical Technology Assessment (MTA) voor de Bench-to-Bedside projecten. In een MTA wordt onderzocht hoe de kosten en impact van een nieuw product of een nieuwe techniek zich verhouden ten opzichte van bestaande behandeling. Gedurende het project komen data beschikbaar waarmee de MTA aangevuld kan worden. De vragen in de MTA helpen bij het nadenken over de juiste stappen voor de ontwikkeling van het product en implementatie. Een goede exercitie is om het eindproduct in gedachte te nemen en vervolgens de voorgaande stappen om het eindproduct te bereiken in beeld te brengen.

Datastewardship

Een datamanagement plan is binnen elk project een vereiste. Hierbij gaat het om de verifieerbaarheid en herbruikbaarheid van onderliggende data aan het eind van het project. De data moet uiteindelijk FAIR zijn – Findable, Accessible, Interoperable en Reusable.  FAIR data is niet alleen belangrijk voor derden, maar ook voor de onderzoeker en onderzoeksgroep zelf. Tijdens de bijeenkomst zijn praktische aanwijzingen voor het doen van goed data stewardship gegeven, welke expertise daarvoor nodig is, en wat er allemaal in een data stewardship plan kan staan.

Gebruikerscommissie

Elk project stelt een gebruikerscommissie samen waarin verschillende stakeholders betrokken zijn bij de voortgang en uiteindelijk implementatie van het project. Een gebruikerscommissie bevat bij voorkeur expertise op het gebied van regelgeving, productontwikkeling, ethische aspecten en de aandoening waar de therapie voor ontwikkeld wordt. De ervaring die de deelnemers meebrengen kan helpen bij het oplossen van knelpunten, het in kaart brengen van het vervolgtraject voor een eventueel product en het rekruteren van patiënten. Zo wordt de kans dat het product of de techniek de patiënt bereikt groter.

Meer informatie

]]>
news-2555 Tue, 05 Jun 2018 11:11:45 +0200 De lange weg naar gentherapie https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/de-lange-weg-naar-gentherapie/ Translationele onderzoeken zijn vaak projecten van lange adem. Zo ook de studie van het AMC naar gentherapie voor patiënten met de zeldzame leverziekte Crigler-Najjar. Mede dankzij subsidies, onder meer van ZonMw, kunnen nu na ruim tien jaar en veel doorzettingsvermogen de eerste klinische trials van start gaan. Tekst: John Ekkelboom

Afhankelijk van de ernst van hun aandoening moeten patiënten met de ziekte van Crigler-Najjar dagelijks vijf tot maar liefst twaalf uur vrijwel naakt in een soort zonnebank met fel blauw licht slapen. Door dat licht wordt de giftige gele kleurstof bilirubine in hun bloed omgezet in een isomeer dat het lichaam wel kan afscheiden. Bilirubine komt vrij bij de afbraak van rode bloedcellen, die een levensduur hebben van enkele weken. Normaal breekt het enzym UGT1A1 in de lever dit afvalproduct af, maar patiënten met Crigler-Najjar missen dat eiwit. Het gevolg is een stapeling van bilirubine, die kan leiden tot ernstige hersenschade en uiteindelijk de dood. Een riskante levertransplantatie is het enige alternatief voor de zeer belastende lichttherapie.

De zeldzame leverziekte komt wereldwijd naar schatting bij één op de miljoen mensen voor. Nederland telt ongeveer 25 patiënten, voor wie een aparte Najjar-stichting is opgericht. Op verzoek en met subsidie van deze patiëntenvereniging startte het AMC in 1991 een onderzoek naar de genetische achtergrond van de aandoening. Moleculair-bioloog Piter Bosma van het Tytgat Instituut van dit Amsterdamse ziekenhuis, vertelt dat gentherapie destijds een hype was. `Toen werd ook al meteen gedacht aan zo’n behandeling voor deze doelgroep. Wij hebben uiteindelijk het verantwoordelijke gemuteerde gen gevonden, maar de techniek was nog niet rijp om ook daadwerkelijk gentherapie te ontwikkelen.’

Proefdiertraject herhalen

Inmiddels heeft die techniek volgens Bosma enorme sprongen gemaakt. Om alsnog aan gentherapie voor Crigler-Najjar te kunnen werken, vroeg hij in 2007 subsidie aan bij ZonMw. Die aanvraag werd gehonoreerd vanuit het programma Translationeel Gentherapeutisch Onderzoek voor de duur van zes jaar. Dit heeft geleid tot een behandeling die binnenkort bij Crigler Najjar-patiënten uit diverse landen wordt getest. Aan deze klinische studie gingen wel de nodige hobbels vooraf. De onderzoekers hadden een vector ontwikkeld die een goede kopie van het gen voor UGT1A1 naar de lever zou moeten transporteren. Bosma: `Die vector bestaat uit een virus waaruit we alle DNA hebben verwijderd. De virale mantel, waarin we het gewenste gen plaatsen, is dus totaal onschadelijk. We hebben deze gentherapie uitgebreid getest bij Gunn-ratten, die van nature dezelfde leverziekte hebben. De behandeling was zeer effectief. Echter vanwege nieuw inzicht moesten we met een andere vector aan de slag en het uitgebreide proefdiertraject herhalen.’

Dat nieuwe inzicht kwam vanuit een lopend Engels onderzoek naar gentherapie bij hemofiliepatiënten. Door een gemuteerd gen hebben deze mensen een tekort aan een bepaalde stollingsfactor. De Engelse onderzoekers gebruiken eveneens een vector om een gezonde kopie van het gen in de lever te brengen, legt Bosma uit. `Uit de eerste resultaten van die studie bleek dat een tienmaal zo hoge dosering – in vergelijking met de hoeveelheid die wij voor ogen hadden - ook veilig is. Een hogere dosering heeft uiteraard veel meer kans van slagen. Dat is essentieel omdat je de toediening slechts één keer kunt doen. Het lichaam ziet de vector toch als een virus en gaat daartegen antilichamen maken. Een tweede dosering heeft dan geen kans van slagen meer.’  Voor een tienmaal hogere dosering was meer vector nodig. Verhoging van de productie van de gebruikte vector bleek helaas niet mogelijk. Bosma: `We waren genoodzaakt een nieuwe vector te ontwerpen, waarmee dat wel zou lukken. We moesten daardoor weer helemaal hetzelfde traject doorlopen om de werkzaamheid en veiligheid ervan aan te tonen. Dit resulteerde in jaren vertraging. Na het indienen van de testrapporten kregen we toestemming van de Centrale Commissie Mensgebonden Onderzoek – de CCMO – om met een klinische trial te beginnen.’

Databank patiënten

Bosma benadrukt dat het zonder ZonMw niet was gelukt om al die stappen te zetten. Om extra financiële speelruimte tijdens het langdurende traject te creëren, heeft hij tevens steun van en samenwerking met Franse en Italiaanse Crigler Najjar-patiëntenverenigingen en -onderzoeksgroepen gezocht. `Die samenwerking was ook nodig om een klinische trial te kunnen doen. Het gaat immers om een zeer zeldzame ziekte. Ook andere landen hebben we daarna benaderd. We hebben nu een databank met de gegevens van 120 patiënten uit Nederland, Frankrijk, Italië, de Verenigde Staten, Zweden, Tunesië en Noorwegen.’

Aangezien de vector nu ook is goedgekeurd volgens de regelgeving voor genetisch gemodificeerde organismen, kan de klinische studie van start gaan. De eerste patiënten van de in totaal zeventien worden na de zomer behandeld, weet Bosma. `Het is zowel een fase I, II als III-onderzoek. Groepsgewijs gaan we naar een steeds hogere dosering om te kijken welke optimaal en nog steeds veilig is. Daarnaast starten we een onderzoek met Europese Horizon 2020-subsidie naar de mogelijkheid om de antilichamen tegen de vector uit het bloed te filteren. Als dat lukt, kunnen we ondergedoseerde patiënten, bij wie de gentherapie onvoldoende effect heeft, toch opnieuw behandelen.’

]]>
news-2538 Fri, 01 Jun 2018 17:00:00 +0200 Subsidierondes Translationeel onderzoek geopend voor indiening https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/subsidierondes-translationeel-onderzoek-geopend-voor-indiening/ Binnen het programma Translationeel Onderzoek (PTO2) zijn 2 subsidie oproepen geopend. Indienen van een projectidee kan voor ‘Bench to bedside’ projecten en Multidisciplinaire consortia. Het doel van het programma is het versnellen van de overgang van preklinisch naar vroeg-klinisch onderzoek in de mens. Dit moeten ervoor zorgen dat kennis uit wetenschappelijk onderzoek eerder leidt tot concrete verbeteringen voor patiënten en verlaging van de ziektekosten. Beide oproepen richten zich dan ook op veiligheid en effectiviteit van nieuwe technologieën, behandelingen en medische producten die in het laboratorium zijn ontwikkeld tot de eerste toepassing bij de patiënt. Daarnaast kunnen er doorlopend aanvragen ingediend worden voor netwerksubsidies.

Bench to bedside

Bij de bench to bedside aanvragen werkt ZonMw samen met de topsector LSH en de Samenwerkende Gezondheidsfondsen (SGF). Er worden subsidies toegekend vanuit ZonMw en vanuit de topsector LSH via het uitvoerend bureau Health~Holland. In beide gevallen worden middelen vanuit de participerende gezondheidsfondsen toegevoegd. Door de krachten te bundelen kunnen beschikbare middelen efficiënter worden ingezet en kansrijke onderzoeken makkelijker de praktijk bereiken.

Budget

De financieringsgrootte is afhankelijk van de bijdrage van de deelnemende fondsen, hierdoor is het maximale subsidiebudget per project verschillend per fonds. Het minimaal aan te vragen subsidiebudget is € 300.000,-. De maximale looptijd van de projecten is 4 jaar.

Multidisciplinaire consortia

Onderzoek wordt in toenemende mate in samenwerkingsverbanden en multidisciplinair verricht. Dit levert nieuwe inzichten en innovaties op die anders niet of minder snel tot stand zouden komen. De onderzoeksvoorstellen dienen gericht te zijn op het uitwerken van een idee met een ‘proof-of-concept’, naar een klinische ‘proof-of-concept’ studie. De projecten worden ingediend en uitgevoerd door multidisciplinaire consortia en worden alleen door ZonMw gefinancierd. Binnen deze ronde is cofinanciering door bedrijven gewenst waar mogelijk en zinvol.

Budget

Het maximale budget dat per project aangevraagd kan worden is € 1.500.000,- voor een periode van maxima 6 jaar. Er kunnen in deze ronde minimaal 4 projecten worden gefinancierd.

Deadline indienen projectidee

Voor beide oproepen geldt dat de deadline voor het indienen van het projectidee  27 september 2018 is.

Netwerksubsidies

Binnen het programma is tevens een doorlopende subsidie beschikbaar gesteld om netwerkvorming te bevorderen, onderzoek en innovaties te stimuleren, (technologische) kennis met betrekking op translationeel onderzoek te vergroten en participatie van jonge onderzoekers te bevorderen. Aanvragen voor subsidies kunnen in 4 categorieën worden gedaan: een reisbeurs, geld voor een workshop/symposium, een communicatie voucher of een participatie voucher.

Meer informatie

Kijk voor de gehele oproep op:
•    Subsidieoproep PTO2 Bench to bedside projecten 2018
•    Subsidieoproep PTO2 Multidisciplinaire consortia 2018
•    Netwerksubsidies
•    ZonMw thema Translationeel onderzoek

]]>
news-2543 Thu, 31 May 2018 12:29:34 +0200 Zorgen over proefpersoon-informatie, infrastructuur en toekomstbestendigheid bij evaluatie WMO https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/zorgen-over-proefpersoon-informatie-infrastructuur-en-toekomstbestendigheid-bij-evaluatie-wmo/ In 2017 werd de Wet medisch-wetenschappelijk onderzoek met mensen (WMO) voor de derde keer geëvalueerd. Hoofddoel van de WMO is het bieden van voldoende bescherming aan proefpersonen tegen risico’s en bezwaren van deelname aan wetenschappelijk onderzoek zonder de vooruitgang van de medische wetenschap onnodig te belemmeren. Uit het evaluatieonderzoek komt naar voren dat zich bij de algemene werking van de WMO geen grote problemen voordoen. Met deze conclusie wordt de lijn doorgetrokken die ook in de vorige 2 wetsevaluaties (2004 en 2012) naar voren kwam. Wel worden op basis van het evaluatieonderzoek 32 aanbevelingen gedaan. Daarvan zijn degene die betrekking hebben op de ‘infrastructuur’, in het bijzonder de toerusting en financiering van de medisch-ethische toetsingscommissies (METC’s) en de Centrale Commissie Mensgebonden Onderzoek CCMO, het meest urgent.

Schriftelijke informatie proefpersonen ongeschikt

De schriftelijke informatie die proefpersonen uitgereikt krijgen voordat ze toestemming geven, is ongeschikt om potentiële onderzoeksdeelnemers goed te kunnen informeren. Dit is één van de meest opvallende aanbevelingen. De informatie is vaak veel te lang en het taalniveau te hoog. De onderzoekers bevelen onder andere aan dat de toetsingscommissies er (nog) beter op toezien dat de WMO op dit punt wordt nageleefd.

Onduidelijkheid rond reikwijdte

Een ander probleem is dat de vorige evaluaties van de WMO geen verandering hebben kunnen brengen in de problemen rond de reikwijdte van de WMO: valt bijvoorbeeld het biobankonderzoek (langdurige bewaring van lichaamsmateriaal voor toekomstige onderzoeksprojecten) onder de wet? Op korte termijn is de oplossing voor dit probleem gelegen in het opstellen van richtlijnen door de CCMO. Op de lange termijn mogelijk in de uitbreiding van de reikwijdte van de WMO tot andere vormen van medisch-wetenschappelijk onderzoek.

Toetsingssysteem onder druk

Een knelpunt van geheel andere orde is dat sprake blijkt van een toenemende werkdruk op de toetsingscommissies en hun secretariaten. Dit roept de vraag op of er wel voldoende menskracht en middelen zijn om het toetsingssysteem draaiende te houden. Over het toezicht op de naleving van de WMO wordt geconstateerd dat de 2 toezichthouders op de uitvoering van de wet – de Inspectie voor Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) en de CCMO – niet optimaal vorm geven aan hun toezichthoudende taak. Bij het toezicht door de IGJ gaat het met name om het toezicht op de CCMO, bij de CCMO gaat het om het toezicht op de METC’s.

Toekomstbestendigheid

Door het opvolgen van de aanbevelingen kan het functioneren van de WMO nog verder verbeteren. Maar door veranderingen in het medisch-wetenschappelijk onderzoek, zoals een toename van onderzoek met gegevens en lichaamsmateriaal, én de ontwikkelingen op het terrein van de EU-regelgeving, is er reden tot zorg over de toekomstbestendigheid van de wet en het huidige toetsingssysteem. In de evaluatie rijst alles bijeengenomen het beeld op van een systeem dat zich steeds moeizamer laat aanpassen aan die ontwikkelingen. De wetgever zou er daarom goed aan doen onderzoek te starten naar de houdbaarheid van het toetsingssysteem op de lange termijn.

Het evaluatieonderzoek

Het evaluatieonderzoek richt zich niet alleen op de algemene werking van de wet, maar ook op een aantal deelthema’s. Die betreffen de reikwijdte van de wet, het informed consent-vereiste, het functioneren van de medisch-ethische toetsingscommissies (METC’s), de proefpersonenverzekering en het toezicht op de naleving van de wet. De wetsevaluatie is uitgezet en begeleid door ZonMw in opdracht van het ministerie van VWS. De wetsevaluatie is uitgevoerd door een multidisciplinaire onderzoekgroep van de afdeling Sociale Geneeskunde van het AMC/UvA, de afdeling Medische Ethiek van het Erasmus MC en Pro Facto.

Meer weten?

•    Publicatie Derde evaluatie Wet medisch-wetenschappelijk onderzoek met mensen
•    ZonMw-project Derde evaluatie van de Wet medisch-wetenschappelijk onderzoek met mensen
•    ZonMw-programma Evaluatie Regelgeving

]]>
news-2518 Fri, 25 May 2018 13:15:35 +0200 Zes nieuwe honoreringen Programma Translationeel Onderzoek 2 – Netwerksubsidies https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/zes-nieuwe-honoreringen-programma-translationeel-onderzoek-2-netwerksubsidies/ Binnen het Programma Translationeel Onderzoek 2 is een doorlopende subsidie beschikbaar gesteld om netwerkvorming te bevorderen, onderzoek en innovaties te stimuleren, (technologische) kennis m.b.t. translationeel onderzoek te vergroten en participatie van jonge onderzoekers te bevorderen. Het Programma Translationeel onderzoek heeft als doel de overgang van preklinisch naar vroeg-klinisch onderzoek in de mens te versnellen. Op deze manier kan kennis uit wetenschappelijk onderzoek voor de patiënt eerder tot concrete verbeteringen leiden en de zorgkosten verlagen. Binnen dit programma is een deel van het budget gereserveerd om Nederlandse onderzoekers en clinici te stimuleren om meer (inter)nationale samenwerkingen aan te gaan. Aanvragen voor subsidie kunnen in vier categorieën worden gedaan: een reisbeurs, geld voor een workshop/symposium, een communicatie voucher of een participatie voucher. Meer informatie leest u in de subsidieoproep.

Nieuwe honoreringen

Begin 2018 hebben binnen één van de vier categorieën zes projecten financiering ontvangen:

  • 2nd international meeting on systems medicine
    Het doel van deze aanvraag is om een congres te organiseren over systems medicine. Systems medicine is een aanpak naar meer persoonsgerichte zorg en vraagt om gebied overstijgende samenwerking tussen onder andere clinici, biologen, modellers, bioinformatica, genetici en farmacologen. Tijdens dit congres zullen de nieuwste technieken en toepassingen besproken worden met als doel ‘big data’ optimaal te implementeren voor de beste klinische zorg en onderzoek.
  • Bezoek aan het lab van het National Eye Institute - National Institutes of Health (NEI-NIH in Bethesda, Washington)
    Het aangevraagde budget zal gebruikt worden voor een bezoek aan het NEI-NIH. Dit instituut is een van de top instituten in de Verenigde Staten die het onderzoek naar verschillende oogziektes, waaronder retinale degeneratieve ziektes, steunen door middel van subsidies, training en het onderzoek wat ter plaatse plaatsvindt. Ze hebben vooral veel patiënt georiënteerd onderzoek. Ze lopen voorop bij de ontwikkeling van therapieën met gebruik van stamceltechnologie. De kennis en de skills die daar opgedaan worden, kunnen voor het eigen onderzoek goed toegepast worden.
  • Development of COSMIN website and database for systematic reviews of outcome measurement instruments
    Het aangevraagde budget zal worden aangewend om de internationaal georiënteerde COSMIN (COnsensus-based Standards for the selection of health Measurement INstruments) website, database van systematische reviews en meetinstrumenten te vernieuwen. Hierdoor worden COSMIN tools beter toegankelijk voor (klinische) onderzoekers.
  • Leren leven met pijn (communicatiestrategie experimenteel en toegepast pijnonderzoek)
    Het doel van deze aanvraag is om zowel mensen met (chronische) pijn als mensen in hun directe omgeving correcte informatie over pijn ter beschikking te stellen. De subsidie wordt ingezet om (wetenschappelijke) kennis over pijn in lekentaal te vertalen met als doel de kennis over pijn te verbeteren, de impact van pijn te verminderen en informatie over behandelmogelijkheden aan te reiken.Via blogs, vlogs, instant messaging (Twitter) en educatieve films zal de informatie verspreid worden.
  • Quantitative imaging in Magnetic Resonance for personalized medicine 
    Het budget wordt gebruikt voor een werkbezoek om de samenwerking tussen University Hospital Network-Princess Margaret Hospital in Toronto (Canada) en MAASTRO vorm te geven. Het doel van de samenwerking is om op basis van radiomics bij MRI-scans van cervix-en rectumcarcinoom patiënten, klinische predictiemodellen te kunnen ontwikkelen.
  • Translating Genomics in Health Services: Research visit Victorian Comprehensive Cancer Centre, Melbourne, Australia
    Aan de Universiteit Twente is onderzoek gedaan naar methodologische vraagstukken rondom oncologische modeleertechnieken. De University of Melbourne en het Victorian Comprehensive Cancer Centre zijn koploper in het verzamelen van patiëntdata. Een onderzoeksbezoek vanuit Nederland zal samenwerking tussen deze drie partijen verder mogelijk maken.

Zelf subsidie aanvragen

Heeft u zelf een onderzoeksproject en wilt u ook subsidieaanvragen voor een reisbeurs, workshop/symposium, een communicatie of een participatie voucher? Ga naar de subsidieoproep Programma Translationeel Onderzoek 2 – Netwerksubsidies voor meer informatie.

]]>
news-2427 Wed, 02 May 2018 19:28:46 +0200 Onderzoeksplaatsen beschikbaar voor wetenschappers met een vluchtelingenstatus https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/onderzoeksplaatsen-beschikbaar-voor-wetenschappers-met-een-vluchtelingenstatus/ Wetenschappers die hun vaderland ontvlucht zijn en in Nederland hun wetenschappelijke carrière willen voortzetten hebben de mogelijkheid om een eenjarige aanstelling te krijgen. Via het nieuwe pilotprogramma Vluchtelingen in de wetenschap maakt NWO de financiering hiervan mogelijk. De wetenschappers moeten een masterdiploma hebben of reeds gepromoveerd zijn en daarnaast in het bezit zijn van een vluchtelingenstatus in Nederland. De pilot is ontwikkeld in samenspraak met De Jonge Akademie, de KNAW en de Stichting voor Vluchteling-Studenten UAF. Projectleiders van reeds gestarte onderzoeksprojecten (NWO of ZonMw) kunnen een aanvraag indienen.

Voortzetten wetenschappelijke carrière

Sigmund Freud en Albert Einstein. Deze belangrijke wetenschappers hebben gemeen dat ze noodgedwongen uit hun land van oorsprong moesten vluchten. In een ander land vonden ze een veilige haven waar ze hun onderzoek konden opbouwen of voortzetten. Ook nu zijn er wetenschappers die als vluchteling in Nederland verblijven. Het voortzetten van hun wetenschappelijke carrière is niet vanzelfsprekend omdat ze tegen obstakels aanlopen zoals taal, een andere werkcultuur of beperkte ruimte om een netwerk op te bouwen.

Indienen vanaf 17 mei, deadline op 13 september

Een projectleider van een lopend onderzoeksproject dat reeds gefinancierd wordt door NWO of ZonMw kan de aanvraag indienen. Hiermee vraagt de projectleider extra financiering voor de eenjarige aanstelling van een junior of senior onderzoeker met een aantoonbare vluchtelingenstatus (verblijfsvergunning voor bepaalde tijd asiel (Type III) verkregen op of na 1 januari 2013). In totaal is een budget van €750.000 beschikbaar voor de pilot, waarmee 8 - 15 aanvragen gehonoreerd kunnen worden. 

Belangstelling?

Kandidaten kunnen hun interesse voor de oproep bekend maken door een interesseformulier in te vullen. Deze gegevens worden gedeeld met de instellingen en geïnteresseerden in de oproep om te kunnen zoeken naar geschikte kandidaten voor lopende onderzoeksprojecten of projectleiders. Daarnaast bent u van harte welkom op de informatiebijeenkomst op 2 juni vanaf 14:00 uur in Utrecht. Kandidaten - zowel vluchtelingen met een wetenschappelijke achtergrond als projectleiders van een lopend onderzoeksproject – krijgen daar meer informatie over de nieuwe oproep en de betrokken organisaties.

Meer informatie


]]>
news-2419 Tue, 01 May 2018 00:00:00 +0200 Genetische geletterdheid bij de burger – Kennis en vaardigheden omtrent erfelijkheid https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/genetische-geletterdheid-bij-de-burger-kennis-en-vaardigheden-omtrent-erfelijkheid/ Welke kennis en vaardigheden heeft iemand nodig om informatie over DNA en erfelijkheid (genetica) op waarde te kunnen schatten? En om keuzes over bijvoorbeeld erfelijkheidstests te kunnen maken of om een eventuele diagnose bij zichzelf of een familielid of vriend beter te kunnen begrijpen? Dit is tijdens de bijeenkomst van het Forum Biotechnologie & Genetica op 28 maart 2018 besproken. De publiekssamenvatting geeft hiervan een beknopte weergave.

Erfelijkheid: iedereen heeft er mee te maken

Er is steeds meer kennis op het gebied van genetica en DNA, het erfelijk materiaal dat daaraan ten grondslag ligt. De mogelijkheden om via genetisch onderzoek ziekten op te sporen of mogelijk zelfs te voorkomen worden steeds groter. Ook kan iedereen via genetische testen meer leren over zijn of haar voorouders. Informatie hierover komt gevraagd en ongevraagd op iedere burger af. Iedereen zal, op een directe of indirecte manier, met genetica in aanraking komen.
Informatie over DNA en genetica zal op een begrijpelijke manier aan de burger moeten worden aangeboden. Om zelf keuzes te kunnen maken en om zich een mening te kunnen vormen in publieke discussies.

Het FBG

Het Forum Biotechnologie & Genetica is een overlegorgaan met ongeveer 40 leden van uiteenlopende professies. Het Forum komt een aantal keer per jaar bijeen om beleidsontwikkeling bij de overheid te ondersteunen. Deze ondersteuning betreft vragen die het ministerie van VWS heeft op het gebied van medische biotechnologie en humane genetica. Meer informatie kunt u vinden op de FBG website

]]>
news-2352 Mon, 16 Apr 2018 09:02:57 +0200 Welke onderzoeksprioriteiten ziet ú voor Europa? https://www.zonmw.nl/nl/over-zonmw/internationaal/welke-prioriteiten-ziet-u-voor-gezondheidszorgonderzoek-in-europa/ Veel vraagstukken binnen de gezondheidszorg zijn niet uniek voor Nederland. Daarom werken we samen met andere landen om te kijken wat er speelt en waar we gezamenlijk kunnen optrekken. Wat zijn volgens ú de belangrijkste onderzoeksprioriteiten binnen het Europese gezondheidsonderzoek?  

]]>
news-2299 Tue, 27 Mar 2018 10:44:33 +0200 ERACoSysMed Status seminar 14 maart te Parijs https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/eracosysmed-status-seminar-14-maart-te-parijs/ Op 14 maart 2018 vond de tweede status seminar van ERACoSysMed Joint Transnational Call – 1 plaats in Parijs. Op deze dag presenteerden de negen gehonoreerde projecten uit deze subsidieronde zich aan elkaar en aan de betrokken financiers. De projecten zijn inmiddels alweer halverwege hun looptijd en lieten zien waar ze op dit moment staan, wat de eerste resultaten zijn en welke stappen ze nog moeten nemen. Daarnaast verscheen iedere projectleider kort voor de camera om een filmpje over zijn of haar project op te nemen. De filmpjes verschijnen binnenkort op onze website.

De volgende onderzoekers worden vanuit Nederland gefinancierd binnen deze subsidieronde:

  • Anke-Hilse Maitland-van der Zee (UvA) & Aletta Kraneveld (UU) - SysPharmPedia: Systems pharmacology approach to difficult-to-treat pediatric asthma
  • Lodewyk Wessels (NKI) - COLOSYS: A systems approach to preventing drug resistance in colon cancer
  • Rogier Versteeg (UvA) - OPTIMIZE-NB: Optimizing first-line therapy for aggressive neuroblastoma by systems medicine
  • Joost Lumens & Frits Prinzen (UM) - PUSHCART: Personalized simulations for improving cardiac resynchronization therapy
  • Ulrich Schotten (UM) - SysAFiB: Systems medicine for diagnosis and stratification of atrial fibrillation.
  • Jeroen van der Laak (RUMC) - Sys-MIFTA: A systems medicine approach to minimize macrophage-associated interstitial fibrosis and tubular atrophy in renal allograft rejection.

Meer informatie over de projecten vindt u op de ERACoSysMed website.

]]>
news-2277 Thu, 22 Mar 2018 14:00:00 +0100 Kennisagenda’s gezondheid aangeboden aan bewindslieden OCW en VWS https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/kennisagendas-gezondheid-aangeboden-aan-bewindslieden-ocw-en-vws/ Vandaag hebben minister Ingrid van Engelshoven (OCW) en staatssecretaris Paul Blokhuis (VWS) drie kennisagenda’s in ontvangst genomen uit handen van NFU-voorzitter Ernst Kuipers. Deze kennisagenda’s zijn een uitwerking van een deel van de publieksvragen aan de Nationale Wetenschapsagenda (NWA) op het gebied van gezondheid. Ze beschrijven hoe het kennisveld met innovatief wetenschappelijk onderzoek oplossingen en wetenschappelijke doorbraken kan vinden voor de grote maatschappelijke uitdagingen van deze tijd: hoe houden we de samenleving gezond en innoveren we met wetenschappelijk onderzoek de gezondheidszorg? Routes vanuit de NWA

De NWA is gebaseerd op meer dan 11.700 vragen vanuit de samenleving, die zijn  gecategoriseerd in 25 actuele maatschappelijke vraagstukken: de routes. Wetenschap en maatschappij gaan daarin samen op zoek naar oplossingen voor deze vraagstukken. Een groot deel van de vragen aan de NWA ging over gezondheid. Brede coalities van experts zijn op basis van die vragen wetenschappelijke proposities aan het ontwikkelen, bijvoorbeeld op het terrein van digitale samenleving, hersenen en cognitie, sport en bewegen of big data. Vandaag is een mijlpaal voor drie coalities die op hun terrein een kennisagenda presenteren:

Unieke samenwerking

Voor deze drie kennisagenda’s heeft een coalitie van experts afkomstig uit verschillende organisaties de publieksvragen vertaald naar belangrijke thema’s voor toekomstig gezondheidsonderzoek. In de coalitie waren onder meer universitair medische centra, universiteiten, hogescholen, gezondheidsfondsen, patiëntenorganisaties, TO2-instellingen en het bedrijfsleven vertegenwoordigd. ZonMw en de Nederlandse Federatie voor Universitair Medische Centra (NFU) hebben de totstandkoming van de drie kennisagenda’s gecoördineerd.

Kansen

De kennisagenda’s beschrijven met welke nieuwe wetenschappelijke benaderingen de vragen kunnen worden beantwoord.  Zo biedt wetenschappelijk onderzoek  kansen voor preventie, het voorkomen van ziekte en het bevorderen van gezondheid. Bij chronische ziekten wordt vaker echt herstel mogelijk, in plaats van alleen het aanpakken van symptomen. En door beter te kijken naar verschillen tussen mensen kunnen behandelingen veel gerichter worden ingezet, met meer succes en minder bijwerkingen. Bovendien versterken de  thema's van de kennisagenda’s elkaar: kennis over de verschillen tussen mensen kan ook gebruikt worden voor preventie. Technieken uit de regeneratieve geneeskunde bieden kansen voor behandeling op maat.

Nu investeren

Nu is het moment om stevig te investeren in de wetenschappelijke vraagstukken op het terrein van gezondheid, in onderzoekers en in de technologie die ze nodig hebben, maar ook in onderwijs, opleidingen en in het toepassen van nieuwe kennis uit dit onderzoek. Het is een investering die zichzelf zal terugverdienen, zowel in harde euro's - gezonde mensen doen minder beroep op de zorg - als in kwaliteit van leven, van de zorg en van onze samenleving als geheel.

Meer informatie

]]>
news-2265 Thu, 15 Mar 2018 18:07:29 +0100 Nationale wetenschapsagenda https://www.nwo.nl/actueel/nieuws/2018/03/nwo-start-programmaronde-nationale-wetenschapsagenda.html NWO start nog dit jaar een programmaronde rondom de Nationale Wetenschapsagenda. In 2018 is daarvoor 70 miljoen euro extra beschikbaar, oplopend tot 108 miljoen in 2019 en 130 miljoen vanaf 2020. Wat houdt het precies in?  

]]>