Verslagen

Voortgangsverslag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Overgewicht is een groot probleem in gemeenten Tiel, Culemborg, West Betuwe en Maasdriel. Daarom zijn deze gemeenten in fase 1 met elkaar aan de slag gegaan om ieder te komen tot een integraal, op maat, gedegen, en gedragen plan van aanpak (incl. implementatiestrategie voor erkende interventies en evaluatie/monitoringsplan) ten behoeve van Gezond Gewicht voor hun eigen gemeente.

 

Op dit moment worden deze plannen uitgevoerd (Fase 2). Iedere gemeente heeft een eigen lokale werkgroep met daarin inwoners, gemeente en andere samenwerkingspartners. Deze werkgroep wordt begeleid door een duo van de GGD gezondheidsmakelaar en een welzijnswerker. In de lokale werkgroepen en in regionaal verband leren we met en van elkaar over het implementeren van bestaande

kennis, het vormgeven van cocreatieprocessen samen met inwoners en het toepassen van de methode van Appreciative Inquiry. En ook over analyse van de lokale gezondheidssituatie, een integrale benadering, erkende interventies en hoe deze op maat te maken zijn met behoud van werkzame elementen en het opstellen van een effectieve

implementatiestrategie.

 

Stand van zaken per november 2020:

• In West Betuwe is in september 2020 gestart met de uitvoering van FitGaaf! op alle kinderdagverblijven in de 5 kernen en op 4 scholen.

• In Tiel zijn er 5 intermediairs getraind voor de interventie goedkoop gezonde voeding. Voorbereidingen voor ‘liever bewegen dan moe’ in de bestaande beweeggroepen zijn getroffen. Door corona kwamen de beweeggroepen stil te liggen en is de inhoud omgezet in webinar-vorm (18 deelnemers).

• In Culemborg kon ivm de corona-maatregelen de interventie ‘Voor je het weet zijn ze groot’ niet doorgaan. De opvoedcafé’s zijn wel doorgegaan.

• Alle voorscholen in de gemeente Maasdriel (7 locaties) en 2 kinderdagverblijven willen beweegkriebels gaan implementeren. De training die pedagogisch medewerkers hiervoor gaan volgen is uitgesteld ivm corona. Werving van de andere kinderopvanglocaties in Maasdriel is in gang gezet. Fysieke wijkactiviteiten om aandacht en draagvlak te creëren rondom de implementatie en versterking van beweegkriebels moesten worden afgezegd, in plaats daarvan is gekozen voor een goody-bag uitdeel actie met spelletjes, tips en adviezen voor thuis. Middels een online enquête is een behoefte peiling gedaan (respons 82 ouders) voor de ouderworkshops ‘Eetplezier en beweegkriebels’. Studenten van de HAN gaan de data analyseren.

 

De organisatie en samenwerking in de gemeenten staat en loopt zoals beschreven in het plan van aanpak (maart 2020).

 

Zichtbaarheid van de lokale aanpak is nu nog belangrijker aangezien mensen veel meer thuis blijven. Begin december organiseren we een regionale inspiratiesessie over communicatie. In alle gemeenten zijn hier al stappen in gezet (beeldmerk/naam, communicatie kanalen verstevigd).

 

Er zijn goede stappen gemaakt in de bestuurlijke borging binnen de gemeenten, maar financiële ruimte voor interventies blijft een continue uitdaging in de 4 gemeenten die ieder weinig budget hebben.

In de gesprekken met de gemeenten, lokale partners en de werkgroepleden is borging van de interventies doorlopend onderwerp van gesprek. Het is ook als item opgenomen in onze monitoring en evaluatie structuur. Dat de kinderdagverblijven in Maasdriel zelf de implementatie van beweegkriebels financieren laat zien dat er sprake is van intrinsieke motivatie en draagvlak en dat is gunstig in het kader van borging. Door dit project te benutten om lokale professionals op te leiden (goedkoop gezonde voeding) en aanpassingen te doen in bestaande structuren (zoals liever bewegen dan moe, opvoed café, leerhuis) zetten we bij de start in op het creëren van duurzame activiteiten. Ook is ingezet op een traject van visie vorming op implementatie van de ketenaanpak ‘kind naar gezonde gewicht’ binnen GGD Gelderland Zuid (op management niveau met hulp van landelijke JOGG-experts). Hiermee zetten we regiobreed in om op langere termijn de lokale ontwikkelingen op dit vlak te kunnen versnellen en steunen.

 

Tot slot, we schatten in dat we per gemeente circa 150-400

Resultaten
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

De beoogde resultaten in 2022 zijn dat we in de 4 deelnemende gemeenten :

A: De preventieve infrastructuur mbt gezonde leefstijl is verbeterd.

Sterke lokale netwerken in de 4 gemeenten rondom de preventie van overgewicht waar ook inwoners een nadrukkelijke rol hebben.

 

B: Het structurele aanbod van preventieve activiteiten is vergroot en/of versterkt

De implementatie van 7 erkende interventies op 43 verschillende locaties. Daarmee bereiken we naar schatting 1100 inwoners.

De interventies zijn: FitGaaf! in West-Betuwe (6 Scholen en 3 kinderopvanglocaties), Beweegkriebels (10 Kinderopvang locaties) en de Ouderworkshop Eetplezier en Beweegkriebels in Maasdriel (10 Ouderworkshops ), de theater voorstelling ‘Voor je het weet zijn ze groot’ in Culemborg (3 voorstellingen met elk 30 deelnemers) en in Tiel ‘Liever bewegen dan moe’ (2 groepen), de Daily Mile (3 Scholen), en ‘Goedkoop gezonde voeding (6 workshops).

 

C: De omgeving (sociaal/fysiek) meer ingericht om gezond gedrag makkelijk te maken

Halverwege 2022 zet 65% van de scholen in de geprioriteerde gebieden in op gezonde school thema Voeding en/of Sport & bewegen. In 2 van de 4 gemeenten is een verbetering of vernieuwing aangebracht in buiten speelfaciliteiten. In alle gemeenten wordt een mix aan communicatiemiddelen ingezet om de sociale omgeving te stimuleren tot gezond gedrag.

 

D: Signalering, doorverwijzing en/of zorg voor inwoners met overgewicht verbeterd

in alle 4 de gemeenten is het gedachtegoed van het ketenaanpak model van Care4obesity gedeeld en heeft de gemeente intern besproken in hoeverre ze de mogelijkheden willen verkennen om dit te implementeren. In 1 of 2 gemeenten zijn de eerste stappen zijn gezet om te komen tot een implementatie. Binnen de GGD is op management niveau visie gevormd omtrent deze andere manier van werken en is richting alle gemeenten in het werkgebied ingezet op agendasetting.

 

Stand van zaken per november 2020

Er zijn goede stappen gemaakt in het verstevigen van structuren binnen de gemeenten en tussen de gemeenten, met name de integrale samenwerking tussen GGD, gemeente en welzijn is verstevigd. Ook wordt ingezet op verschillende communicatie voorzieningen en kanalen om inwoners te bereiken (website/online enquêtes/ filmpjes). Implementatie op scholen en kinderdagverblijven gaat goed. Vooral wijkgerichte activiteiten (zoals bijvoorbeeld opvoedtheater en workshops) zijn nu nog niet mogelijk vanwege de Corona-maatregelen. Begin 2021 worden de lokale implementatieplannen voor 2021 en 2022 opgesteld.

 

Verschillende monitoring en evaluatieonderzoeken zijn uitgevoerd: het onderzoek naar de preventieve infrastructuur is gedaan en de resultaten worden in december verspreid. De MIDI-vragenlijsten zijn afgenomen en gebruikt om de implementatieplannen aan te scherpen. Aanbevelingen en verbetervoorstellen naar aanleiding van de onderzoeken zijn meegenomen in de processen in de kerngroep, de werkgroepen en de lokale praktijken. De effectenpleinsessies zullen in 2021 gaan wel plaatsvinden.

 

Wat betreft het samen leren, komen in kerngroepbijeenkomsten verschillende onderwerpen aan de orde die de duo’s gezondheidsmakelaars/welzijnswerkers nieuwe kennis en inzichten brengen. Denk aan monitoring en evaluatie tools, kennis over erkende interventies, kenmerken van implementatie en processtappen. Deze kennis vloeit via de duo’s door naar de lokale werkgroepen. Daarnaast zijn er 3 regionale bijeenkomsten georganiseerd, met als doel kennisuitwisseling, onder andere op het thema inwonersbetrokkenheid (feb 2020) en communicatie (gepland dec 2020). Landelijke beschikbare kennis (JOGG, thema-instituten, RIVM, ervaring projecten elders in het land) wordt doorgezet naar lokale professionals.

 

Tot slot, met ons project zijn tot nu toe deze inwoners/deelnemers bereikt:

• Fitgaaf!: 290 kinderen en hun ouders/broertjes/zusjes,

• 5 intermediairs getraind goedkoop gezonde voeding,

• 150 goodybags uitgedeeld aan kinderen en ouders,

• 41 deelnemers in Culemborg (opvoed café, leerhuis-activiteiten en alternatieve actie richting deelnemers voor je het weet zijn ze groot

Samenvatting van de aanvraag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Overgewicht komt in de regio Rivierenland significant vaker voor dan landelijk en de naburige regio Nijmegen. De gemeenten Culemborg, Tiel, Maasdriel en West Betuwe onderkennen het probleem van overgewicht in hun gemeente. Het stimuleren van gezond gewicht, gezond eten en bewegen is bij hen een prioriteit. Zij geven ieder nu al op hun eigen manier hun lokale integrale aanpak Gezond Gewicht vorm. Dat doen ze samen met de lokale GGD-gezondheidsmakelaar, de adviseur gezonde school en andere betrokken partners uit welzijn, zorg en sport. Deze lokale aanpakken worden ondersteund met een regionale aanpak uitgevoerd door de GGD, waarbij samen met onder andere het ziekenhuis in Tiel, Rabobank en fruittelers ingezet wordt op het delen van inspirerende voorbeelden, stimuleren van fruit eten en het organiseren van gecombineerde leefstijlinterventies voor kinderen met overgewicht.

 

Bij het vormgeven van de lokale integrale aanpak lopen gemeente en GGD echter tegen twee problemen aan: het implementeren van erkende interventies en het betrekken van de lokale gemeenschap en daarmee creëren van voldoende draagvlak en eigenaarschap. Het is gecompliceerd om erkende interventies daadwerkelijk geïmplementeerd te krijgen. Lokaal maatwerk, te weinig draagvlak en te weinig kennis over het beschikbare aanbod van interventies spelen hierin een rol. En dit terwijl het betrekken van inwoners en het samen op maat maken van de integrale aanpak en interventies ervoor zorgt dat de aanpak en interventies beter aansluiten bij het leven van inwoners en zij zich mede-verantwoordelijk gaan voelen. En dit geldt ook voor het betrekken van professionals en verschillende beleidsterreinen van de gemeente. Als zij zich ook meer verantwoordelijk voelen dan wordt de aanpak integraler en effectiever. Cocreatie is een belangrijke voorwaarde voor succes, naast het (gezamenlijk) opstellen van een goede implementatiestrategie. Hierbij is aandacht voor het passend maken van interventies met behoud van werkzame elementen, wordt ingespeeld op de lokale bevorderende en belemmerende factoren van implementatie en worden de benodigde randvoorwaarden voor de uitvoer gerealiseerd. Implementatie en cocreatie vormgeven is eenvoudiger gezegd dan gedaan. Er is nog veel te leren in het verbeteren van de inzet van effectieve interventies en tegelijkertijd vormgeven aan cocreatie met inwoners.

 

Vandaar dat GGD Gelderland Zuid, in samenwerking met academische werkplaats publieke gezondheid AMPHI Integraal Gezondheidsbeleid, de Werkplaats Sociaal Domein Nijmegen (WSDN) en de 4 gemeenten middels deze aanvraag willen inzetten op het samen leren. Samen leren om zo in cocreatie met inwoners en lokale professionals lokale integrale, gedegen en gedragen plannen Gezond Gewicht op te stellen. Hierbij wordt lokaal op maat een strategie voor implementatie van erkende interventies in de eigen gemeente vorm gegeven en een evaluatie- en monitoringsplan voor fase 2 opgesteld, om samen te kunnen blijven leren tijdens de uitvoer van de plannen.

 

DOELSTELLING VAN FASE 1:

Gemeenten Tiel, Culemborg, West Betuwe en Maasdriel hebben ieder een integraal, op maat, gedegen, en gedragen plan van aanpak (incl. implementatiestrategie voor erkende interventies en evaluatie/monitoringsplan) ten behoeve van Gezond Gewicht.

In fase 2 worden deze plannen op een goede manier uitgevoerd.

 

In fase 1 en 2 zullen we samen gaan leren. In de lokale werkgroepen leren de leden van elkaar: ze leren samen bestaande kennis te implementeren, cocreatieprocessen vorm te geven en de methode van Appreciative Inquiry hierbij toe te passen, ze leren van de analyse van hun lokale gezondheidssituatie, over een integrale benadering, over erkende interventies en hoe deze op maat te maken zijn met behoud van werkzame elementen en over het opstellen van een effectieve implementatiestrategie. Maar ook op regionaal niveau leren gemeenten en lokale werkgroepen van elkaar: door elkaar te inspireren, gebruik te maken van elkaars kennis, netwerk, ervaring en expertise en waar mogelijk ook de krachten te bundelen. Vanuit AMPHI, WSDN en GGD zull

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: NavigatieDirect naar: Onderkant website