Verslagen

Samenvatting van de aanvraag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

De preventie van schadelijk alcoholgebruik is één van de onderwerpen die prioriteit heeft binnen het Nationaal Preventie Programma (NPP) 'Alles is gezondheid'. ZonMW levert via het vijfde Programma Preventie kennis om de preventiepraktijk te verbeteren en om het NPP te ondersteunen. Om prioriteiten voor de kennisagenda schadelijk alcoholgebruik te kunnen vaststellen heeft ZonMw het Trimbos-instituut gevraagd om de kennissynthese over schadelijk alcoholgebruik uit 2010 te updaten en om een roadmap te ontwikkelen om de Zweedse STAD-aanpak te vertalen naar Nederland.

 

De volgende onderzoeksvragen staan centraal in deze studie:

 

(1) Wat zijn de belangrijkste wetenschappelijke ontwikkelingen (vanaf 2010) met betrekking tot de preventie van schadelijk alcoholgebruik, uitgesplitst naar de verschillende domeinen: school, wijk, werk, zorg en vroege opsporing?

 

(2) Hoe kan de Zweedse STAD-aanpak, met behoud van de effectieve elementen, het beste worden aangepast zodat hij aansluit op de Nederlandse preventiepraktijk en de Nederlandse cultuur?

 

(3) Wat zijn de belangrijkste kennislacunes met betrekking tot de preventie van schadelijk alcoholgebruik?

 

Plan van aanpak

Om de eerste onderzoeksvraag te beantwoorden voeren we literatuuronderzoek uit aangevuld met consulatie van experts uit Nederland en het buitenland. Als eerste zullen we het Nederlandse alcoholpreventie-onderzoek van de afgelopen 5 jaar verzamelen en beknopt beschrijven. Uit de CGL interventie databank worden de beschreven effectieve interventies voor schadelijk alcoholgebruik geselecteerd en beschreven. Daarnaast verzamelen en beschrijven we beknopt het promotie onderzoek dat in Nederland is uitgevoerd op het thema schadelijk alcoholgebruik van de afgelopen 5 jaar. In de internationale literatuur verzamelen we meta-analyses en reviews over preventie van schadelijk alcoholgebruik die de afgelopen 5 jaar zijn verschenen en verwerken de conclusies in de update. Daarnaast maken we gebruik van de resultaten een meta-analyse die het Trimbos-instituut heeft uitgevoerd naar de effectiviteit van alcoholpreventie gericht op jongeren. Om een zo compleet mogelijk beeld van de ontwikkelingen te krijgen zullen we aanvullende informatie over effectieve alcoholpreventie verzamelen bij experts van NIAAA uit de Verenigde Staten en Eurocare. Beide organisaties hebben een uitgebreide database van effectieve interventies met betrekking tot schadelijk alcoholgebruik.

 

De tweede onderzoekvraag wordt uitgewerkt in samenwerking met het STAD-team uit Stockholm en vertegenwoordigers van een aantal Nederlandse gemeenten die verantwoordelijk zijn voor lokaal alcoholpreventiebeleid. Gestart wordt met een bijeenkomst in Stockholm met het STAD-team en in Nederland met vertegenwoordigers van Nederlandse gemeenten. Op basis van de twee bijeenkomsten, de aanwezige interventiebeschrijving, de uitgevoerde onderzoeken naar de effectiviteit en de kosten-effectiviteit en de startbijeenkomst in Stockholm zal het Trimbos-instituut de volgende punten uitwerken:

• Beschrijving van de wetenschappelijke onderbouwing van STAD, beschrijving van de effectieve elementen en de bijdragen die van stakeholders wordt verwacht.

• Culturele vergelijking van alcoholgerelateerde schade, de determinanten die een bijdrage leveren aan schadelijk alcoholgebruik, alcoholbeleid en publieke opinie ten aanzien van alcohol.

• Beschrijving van de randvoorwaarden en procesfactoren die nodig zijn voor optimale implementatie.

• Verkennen welke effectieve elementen van Nederlands alcoholbeleid toegevoegd kunnen worden aan de STAD-aanpak, zoals het betrekken van ouders, toepassen op festivals en via een ‘nudging’ strategie de beschikbaarheid van alcoholvrije dranken vergroten.

 

Op basis van bovenstaande verkenning wordt een conceptversie van de interventie-beschrijving STAD 2.0 uitgewerkt en een voorstel voor de implementatie in Nederland.

 

Op basis van het literatuuronderzoek en de beschrijving van de STAD 2.0-aanpak zal het Trimbos-instituut de kennishiaten vaststellen en aanbevelingen formuleren voor de kennisagenda.

 

Deliverables

R

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: NavigatieDirect naar: Onderkant website