Verslagen

Eindverslag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

De VIMP aanvraag is ingediend om kennis en inzicht over het WIJS programma verder te kunnen verspreiden. WIJS of "Wat Is Jouw Stijl" is een multidisciplinair naschools programma voor kinderen met overgewicht en obesitas. Het WIJS programma heeft als doel het verhogen van het psychisch welbevinden en leefstijlverandering, met uiteindelijk een BMI daling als gevolg. WIJS wordt uitgevoerd in Den Haag in wijken met een hoge achterstandsscore (Krachtwijken). De VIMP aanvraag had als doel: het uitvoeren van een effectevaluatie en literatuuronderzoek om het WIJS programma in maart 2013 te kunnen voordragen voor erkenning als "(waarschijnlijk) bewezen" effectieve interventie voor jongeren met overgewicht.

 

Het literatuuronderzoek laat zien dat het onderscheidend vermogen van het WIJS programma in vergelijking met andere interventies zit in de volgende aspecten: De inclusie van kinderen kan verlopen via het programma "De gewichtige vakleerkracht" waardoor verwijzing via een zorgverlener niet noodzakelijk is voor deelname. Deze wijze van inclusie zorgt voor een besparing van zorgkosten. Daarnaast onderscheidt het zich door de specifieke doelgroep. WIJS is als interventie getest bij kinderen met hoofdzakelijk een niet-Nederlandse herkomst. Daarnaast wordt de interventie gesitueerd in de directe woon- of schoolomgeving van het kind, waardoor de drempel tot deelname wordt verlaagd.

 

Door het uitvoeren van procesevaluaties is het mogelijk het WIJS programma elk schooljaar opnieuw te verbeteren. Een terugkerend aandachtspunt is het betrekken van ouders bij het programma. Tijdens het schooljaar 2012-2013 werden huisbezoeken en activiteiten gericht op gezamenlijke deelname van ouders en kind aan het WIJS programma ingezet om de betrokkenheid te vergroten.

De huisbezoeken lijken een positieve bijdrage te leveren aan de betrokkenheid van ouders bij het WIJS programma.

 

Binnen de WIJS groepen zijn veranderingen zichtbaar voor competentiebeleving, het drinken van zoete dranken en het eten van tussendoortjes. De gewichtstatus van de deelnemers verbetert maar deze verbetering lijkt niet duurzaam. Tijdens de follow-up meting, ongeveer een half jaar na afloop van het programma, zijn de meeste kinderen weer teruggevallen in de status die zij bij de start aan het programma hadden. De aanpak van overgewicht bij kinderen uit de Krachtwijken zal zich dus niet moeten beperken tot eenmalige deelname aan een interventie maar tot een permanent aanbod van activiteiten in zowel de school als de thuisomgeving.

 

 

 

 

 

Resultaten
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

WIJS (Wat Is Jouw Stijl) is een naschools multidisciplinair programma voor kinderen in de leeftijd van 8 t/m 12 jaar met overgewicht of obesitas in de Krachtwijken van Den Haag. Gedurende één schooljaar volgen deelnemers voedings- en bewegingslessen en worden ze gecoacht naar een gezondere leefstijl. Het einddoel van WIJS is gericht op verhoogd psychisch welbevinden en algehele leefstijlverandering, met als gevolg daarvan een duurzame daling van de BMI.

 

Belangrijke toegevoegde waarden van het programma in vergelijking met andere Nederlandse programma’s zijn de inclusie van deelnemers via “De Gewichtige Vakleerkracht”. “De Gewichtige Vakleerkracht” meet en weegt zijn/haar leerlingen, stelt de gewichtsstatus vast en verwijst indien van toepassing de leerling door naar WIJS. Een verwijzing via een zorgverlener is dus niet noodzakelijk voor deelname aan het programma. Verder is WIJS als interventie getest bij kinderen met een niet-Nederlandse afkomst. Als laatste wordt de interventie gesitueerd in de directe woon- of schoolomgeving van het kind. Hierdoor wordt de drempel tot deelname aan de interventie verlaagd. Het WIJS is programma zichtbaar en bereikbaar in de wijk, werkt het samen met scholen, JGZ, GGD, de Gemeente Den Haag en private partijen en maakt de zorgketen sluitend.

 

De interventie wordt uitgevoerd conform de EPODE aanpak. Dit is een aanpak waarvan is vastgesteld dat die op de lange termijn kan leiden tot een dalende prevalentie van overgewicht bij jongeren. Daarnaast sluit de opzet van de interventie aan bij het advies van de Gezondheidsraad over mogelijke behandelmethoden voor kinderen met overgewicht of obesitas waarin de multidisciplinaire aanpak gedurende een langere periode als de meest effectieve wordt gezien. In de aanpak van overgewicht staat naast het individuele kind ook de thuis- en schoolomgeving centraal. WIJS speelt in op de schoolomgeving door een naschoolsprogramma aan te bieden. In het afgelopen schooljaar is de thuisomgeving actiever betrokken door ouders thuis te bezoeken. Dit heeft geleid tot een actievere deelname van ouders aan de activiteiten die WIJS voor ouders en kind organiseert.

 

De effectevaluatie laat zien dat de gewichtstatus van de deelnemers verbetert maar dat deze verbetering niet duurzaam. Tijdens de follow-up meting, ongeveer een half jaar na afloop van het programma, zijn de meeste kinderen weer teruggevallen in de status die zij bij de start aan het programma hadden. De aanpak van overgewicht bij kinderen uit de Krachtwijken zal zich dus niet moeten beperken tot eenmalige deelname aan een interventie maar tot een permanent aanbod van activiteiten in zowel de school als de thuisomgeving. De ontwikkeling van WIJS laat zien dat om duurzame resultaten te bereiken ook voor interventieontwikkeling een lange termijn aanpak nodig is. Het blijft een continu proces van ontwikkelen, meten en verbeteren wat uiteindelijk kan leiden tot een effectief programma voor de aanpak van overgewicht. Binnen WIJS zijn de eerste stappen in een periode van 3 jaar duidelijk gezet en zijn de huidige resultaten een goede basis voor de doorontwikkeling tot een duurzaam en effectief programma.

 

Samenvatting van de aanvraag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Achtergrond

Sinds 2008 is het Lectoraat Leefstijlverandering bij Jongeren van De Haagse Hogeschool bezig met de ontwikkeling en uitvoering van het programma “WIJS” (Wat Is Jouw Stijl). WIJS is een multidisciplinair leefstijlprogramma voor jongeren met overgewicht en obesitas van 8 tot 16 jaar. Het programma wordt uitgevoerd op wijkniveau. Het doel van WIJS is gericht op het verhogen van het psychisch welbevinden en een algehele leefstijlverandering en daarmee een duurzame daling van de BMI van de jongeren. Om dit doel te behalen wordt vanuit drie disciplines een naschools programma aangeboden waarin de kinderen twee maal per week 90 minuten worden gecoacht en beweeg- en voedingslessen krijgen. Het programma duurt één schooljaar, met afbouw van intensiteit. De lessen zijn afgestemd op de leeftijd en sociale omgeving van de kinderen. Vorig schooljaar (2010-2011) is een pilot uitgevoerd bij twee groepen basisschoolleerlingen en één school voor voortgezet onderwijs. Tijdens de pilot is aan de hand van deze evaluaties het programma tussentijds en na afloop bijgesteld. Dit heeft geleid tot een compleet programma voor het schooljaar 2011-2012 dat goed overdraagbaar is naar andere settings. Het WIJS programma is beschreven in een businessplan (bijlage I) en aangemeld bij de i-database van het Centrum Gezond Leven (CGL). Door het ontbreken van onderzoeksgegevens is het op dit moment niet mogelijk om het programma in te dienen voor het erkenningstraject.

 

Opbrengst project

Een door het CGL erkende interventie op niveau II-III. Het WIJS programma is geschikt om het CGL erkenningstraject te doorlopen. We willen ons hierbij richten op een erkenning op niveau II-III. WIJS voldoet al aan veel criteria voor deze erkenning, op dit moment ontbreekt echter een effectevaluatie met sterke bewijskracht en moet de werkzaamheid van de interventie verder worden onderbouwd vanuit de theorie.

 

Doel

Uitvoeren van een effectevaluatie en literatuuronderzoek om WIJS in maart 2013 te kunnen voordragen voor erkenning als "(waarschijnlijk) bewezen" effectieve interventie voor jongeren met overgewicht. Een erkenning door het CGL zien wij als waarborg voor verdere verspreiding van de WIJS interventie.

 

Doelgroep

Als erkende interventie kan WIJS door gemeenten worden ingezet als onderdeel van de lokale aanpak tegen overgewicht. Momenteel wordt WIJS uitgevoerd op vijf basisscholen en één school voor voortgezet onderwijs in achterstandswijken in Den Haag (in totaal 110 leerlingen). Daarnaast tonen meerdere andere scholen in Den Haag en andere gemeenten veel interesse in WIJS.

 

Afzender

Het lectoraat wordt als belangrijkste afzender gezien vanwege haar binding met onderwijs, onderzoek en praktijk. Het lectoraat heeft als doel praktijkgerichte onderzoeksresultaten te verspreiden onder professionals maar ook onder studenten als toekomstige beroepsbeoefenaren. Hierbij is het van belang om aan te geven wat de waarde is van het gebruik van kwalitatieve en effectieve interventies bij de aanpak van overgewicht bij kinderen.

 

Vernieuwing

Een procesevaluatie moet duidelijk maken waar rekening mee gehouden moeten worden als het WIJS verder verspreid gaat worden. Naast een erkenning van kwaliteit en effectiviteit moeten de te verzamelen procesmatige gegevens input bieden aan verdere succesvolle implementatie.

 

Context

In het pilotjaar 2010-2011 is WIJS gefinancierd middels een publiek-private samenwerking. Mede op basis van de resultaten van de pilot hebben zowel de GGD Den Haag als zorgverzekeraar Azivo toegezegd de financiering voort te zetten. Hiermee uiten financiers het belang van een multidisciplinaire leefstijlinterventie zolang deze niet is opgenomen in de basisverzekering.

 

Aanpak

Om in aanmerking te komen voor erkenning zal een literatuuronderzoek en effectevaluatie worden uitgevoerd. Voor een uitgebreide beschrijving zie de bijlagen II en III.

 

Communiceren

Het lectoraat zal gedurende het project en na afloop van het erkenningstraject zorgdragen voor het verspreiden van de resultaten binnen de landelijke Gezonde Slagkracht en JOGG gemeenten.

 

Acties en planning

Het project richt zich vooral op het uitvoeren van het benodigde onderzoek. Voor de financiering is een aparte bijlage toegevoegd zie "toelichting begroting". Het onderzoek is verdeeld in 2 fases. De 1ste richt zich op een erkenning op niveau I (maart 2012) en de 2de op een erkenning op niveau II-III (maart 2013). Na fase 1 wordt het mogelijk om kennis over de kwaliteit van het WIJS programma te verspreiden.

 

Evaluatie

Het doel van het project wordt bereikt als het WIJS programma de gewenste erkenning krijgt op niveau II-III. Dit zal afhangen van de resultaten van de effectevaluatie. Indien het erkenningstraject positief is zal de verspreiding van het WIJS programma buiten de regio Den Haag en continue financiering door relevante partners een maat zijn om te beoordelen of een erkende interventie ook daadwerkelijk zorgt voor verdere implementatie.

 

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: NavigatieDirect naar: Onderkant website