Verslagen

Eindverslag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Vallen bij ouderen is een belangrijk gezondheidsprobleem. Jaarlijks komen 83.000 Nederlanders van 65 jaar en ouder op de Spoedeisende Hulp van een ziekenhuis met letsels veroorzaakt door een val, en dit aantal stijgt. Preventieve maatregelen, zoals aanpassingen in huis, beweging, een goede conditie en bijvoorbeeld controleren van het medicijngebruik kunnen de kans om te vallen verlagen. Om te bereiken dat ouderen dergelijke maatregelen nemen is door VeiligheidNL de methode ‘Halt! U Valt’ ontwikkeld.

‘Halt! U Valt’ is een multidisciplinaire en multifactoriële aanpak. Deze aanpak wordt door lokale partijen, zoals GGD-en, thuiszorgorganisaties, gemeente en welzijnsorganisaties met elkaar aangeboden. ‘Halt! U Valt’ wordt planmatig opgezet, afhankelijk van context en doelgroep worden diverse valpreventie activiteiten georganiseerd voor de doelgroep zelfstandig wonende ouderen (65+).

Doel van dit onderzoek was na te gaan of ‘Halt! U Valt’ effectief is om verandering te bewerkstelligen in gedragsdeterminanten, preventief gedrag, valfrequentie en ernst van vallen bij zelfstandig wonende ouderen (65+).

 

De onderzoeksvragen waren:

1. Wat is het effect van ‘Halt! U Valt’ op gedrag en gedragsdeterminanten m.b.t. valpreventie?

2. Wat is het effect van ‘Halt! U Valt’ op het aantal valletsels behandeld op SEH afdeling van ziekenhuizen?

3. Is er een relatie tussen het effect van ‘Halt! U Valt’ op de incidentie van valletsel bij SEH en effect op gedragsdeterminanten?

4. Is er een relatie tussen de mate van succesvolle implementatie en het effect op de gedragsdeterminanten?

5. Is er een relatie tussen de mate van succesvolle implementatie en het effect op het aantal valletsel bij de SEH?

6. Hoe verliep de implementatie bij de deelnemende gemeenten en wat waren hierbij bevorderende en belemmerende factoren

 

Methoden:

De studie bestond uit drie onderdelen: een survey onderzoek (t.b.v. onderzoeksvraag 1), analyses op het Letsel Informatie Systeem (LIS) van VeiligheidNL (onderzoeksvraag 2 en 3) en een implementatie onderzoek (onderzoeksvraag 4 tot en met 6). Het betrof een quasi experimenteel design met een voormeting en nameting bij een interventiegroep en een controlegroep. Het onderzoek is uitgevoerd in negen gemeenten waar men 2011/2012 ‘Halt! U Valt’ werd uitgevoerd (“interventiegemeenten”) en in een tweetal gemeenten in 2011/2012 geen ‘Halt! U Valt’ is uitgevoerd (“controlegemeenten).

 

Survey

In de survey zijn data over gedrag en determinanten van gedrag verzameld middels een voor- en nameting. Ouderen van 65 jaar en ouder woonachtig in de interventiegemeenten ontvingen een vragenlijst voor de start en na afloop van de ‘Halt! U Valt’ activiteiten. Op dezelfde twee meetmomenten is een zelfde vragenlijst afgenomen onder 65 plussers in controlegemeenten. Voor en nameting zijn uitgevoerd als twee onafhankelijke steekproeven. De voormeting leverde 2836 respondenten ( respons 36%), de nameting 3297 (respons 43%).

 

Letsel Informatie Systeem (LIS)

Op basis van het Letsel Informatie Systeem (LIS) van VeiligheidNL zijn data verkregen over het aantal ouderen in de interventie- en controlegemeenten dat met letsel ten gevolge van vallen op de Spoedeisende Hulp van een ziekenhuis kwam. In deze studie is de jaarlijkse incidentie voor de jaren 2007 - 2012 van de interventiegroep vergeleken met de controlegroep.

 

Implementatie onderzoek

Gegevens over de mate waarin en de wijze waarop ‘Halt U Valt’ is geïmplementeerd zijn op drie manieren verzameld: activiteitenoverzichten ingevuld door de coördinatoren van het ‘Halt! U Valt’ project, van interviews met de coördinatoren, en analyse van beschikbare project documenten.

Deze gegevens werden gebruikt om de kwaliteit van de implementatie, en de bevorderende en belemmerende factoren daarbij te beschrijven. Om de mate van implementatie te kunnen relateren aan de effecten van ‘Halt! U Valt’ is een implementatie-index samengesteld op basis van vijf aspecten: voorbereidingsfase, uitvoeringsfase, activiteiten en bereik van einddoelgroep, activiteiten en bereik van intermediairs en een overall rapportcijfer.

 

Resultaten
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Effect op de determinanten, gedrag en zelf gerapporteerde valfrequentie

De belangrijkste effectmaat is het verschil tussen interventie- en controlegroep in de verandering tussen voormeting en nameting, gecorrigeerd voor verstorende variabelen. Alleen voor eigen effectiviteit en deelname aan sociale activiteiten vinden we een significant verschil. De score op eigen effectiviteit is in de controlegroep gedaald, in de interventiegroep gelijk gebleven, resulterend in een positief significant resultaat. De deelname aan sociale activiteiten is in de interventiegroep gedaald, in de controlegroep gelijk gebleven, resulterend in een significant negatief verschil. Voor alle andere determinanten (attitude, kennis sociale kaart, intentie en preventief gedrag, aantal voorzieningen in huis, het aantal zelf gerapporteerde keer dat men het afgelopen jaar is gevallen en de ernst van het letsel) vinden we geen verschillen.

Als we de groep respondenten van de survey die in de nameting aangeeft iets van de interventie te hebben gemerkt (54%) vergelijken met de groep respondenten waarbij dat niet het geval is zien we meer verschillen. De attitude, eigen effectiviteit, kennis van de sociale kaart, de intentie, het gedrag en voorzieningen in huis alsmede de deelname aan sociale activiteiten krijgen in de groep die bereikt is een hogere (gunstigere) score dan de groep die niet is bereikt. Dit kan een aanwijzing zijn voor de effectiviteit van ‘Halt! U Valt’. Maar ook de valfrequentie is hoger en de ernst van het letsel zwaarder bij de groep die is bereikt dan bij de groep die niet is bereikt. Mogelijk worden vooral ouderen bereikt die meer kwetsbaar zijn.

 

Effect op incidentie letsels ten gevolge van vallen

In de meeste gemeenten zijn de valpreventieactiviteiten in het kader van ‘Halt! U Valt’ gestart in najaar 2011 en liepen ze door in 2012. We zien in de interventiegemeenten een stijging in de incidentie vanaf 2008 tot en met 2011, waarna een daling volgt in 2012. Deze daling in 2012 is niet terug te vinden bij de (twee) controle gemeenten of bij de overige patiënten die met valletsel de SEH van het ziekenhuis hebben bezocht. Dit kan wijzen op effectiviteit van ‘Halt! U Valt’. De aantallen fluctueren echter over de laatste zes jaar vrij sterk.

 

Relatie tussen implementatie en effecten

Er is geen verband gevonden tussen de mate van succesvolle implementatie (implementatie index) en verandering in gedragsdeterminanten of incidentie van letsels.

 

Implementatie van Halt! U valt

‘Halt! U Valt’ is in de interventiegemeenten op verschillende manieren vormgegeven, aansluitend bij de praktische mogelijkheden in de betreffende gemeenten. Lokale organisaties werkten goed samen en er was betrokkenheid van meerdere relevante disciplines. Toch kwamen de kernelementen van ‘Halt! U Valt’ niet goed uit de verf: nergens werd een planmatige opzet gehanteerd, er was geen fasering in activiteiten en de uitgevoerde valpreventie activiteiten vormden niet de gewenste mix van effectieve interventies aansluitend bij geïdentificeerde risicofactoren in de doelgroep.

 

Conclusie

Gebaseerd op de resultaten van dit onderzoek kunnen we niet concluderen dat ‘Halt! U Valt’ een aantoonbaar effect heeft op gedragsdeterminanten, gedrag, valfrequentie of de ernst van het letsel. Ook vinden we geen verband tussen de kwaliteit van de implementatie en de effectiviteit van Halt! U valt. Mogelijke verklaringen hiervoor zijn:

 

- ‘Halt! U Valt’ kenmerkt zich door de flexibele uitvoering in de praktijk, daardoor was gecontroleerde evaluatie van de effectiviteit lastig. Zo bleek in deze studie het contrast tussen interventie- en controlegemeenten beperkt. In de interventiegemeenten was de implementatie van activiteiten en het bereik laag.

 

- ‘Halt! U Valt’ is eigenlijk een implementatie-methodiek, waarbij de effectiviteit staat of valt bij de kwaliteit van de kernelementen die worden ingezet. Het voordeel is dat ‘Halt! U Valt’ goed in te passen is in de lokale praktijk, het nadeel is dat vaak de meest effectieve elementen achterwege worden gelaten omdat deze het meest arbeids-/kostenin

Voortgangsverslag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Is de methode Halt! U Valt effectief om vallen bij ouderen te voorkomen?

 

Jaarlijks worden 70.000 Nederlanders (65+) in een ziekenhuis behandeld wegens verwondingen door een val, waarvan de helft moet worden opgenomen. Maatregelen zoals kleine aanpassingen in huis, veranderingen in gewoonten, een goede conditie en voldoende beweging verminderen de kans op een val. Om te bereiken dat ouderen dergelijke maatregelen nemen, is het valpreventieprogramma interventiemethode Halt! U Valt ontwikkeld. We onderzoeken hoe effectief dit programma is om vallen en verwondingen door een val te beperken. Daartoe bepalen we of het aantal ouderen dat in het ziekenhuis wordt behandeld voor verwondingen door een val lager is in gemeenten waar Halt! U Valt activiteiten zijn georganiseerd dan in gemeenten waar dat niet zo is. We inventariseren daartoe in welke (deel-) gemeenten Halt! U valt de afgelopen jaren is uitgevoerd. We vergelijken vervolgens of er meer ouderen zijn behandeld in gebieden met postcodes waar geen Halt! U valt activiteiten waren dan in gebieden waar dat wel het geval was. Ook gaan we na of het aantal in het ziekenhuis behandelde ouderen in gebieden waar Halt! U valt werd georganiseerd daarna is afgenomen.

Daarnaast onderzoeken we of de mening over valpreventie, de kennis van mogelijke maatregelen en het aantal genomen maatregelen bij ouderen verandert door de activiteiten van Halt! U Valt. Afgelopen jaar hebben circa 2.000 ouderen in acht gemeenten waar men Halt! U valt activiteiten gaat organiseren voorafgaande daaraan een vragenlijst ingevuld (voormeting). Dezelfde vragenlijst is ook ingevuld door circa 1.000 ouderen in drie gemeenten waar zeker geen Halt! U valt activiteiten plaatsvinden (controlegroep). Anderhalf jaar later krijgt een nieuwe steekproef van ouderen in deze gemeenten weer een vragenlijst in te vullen (nameting) om te bepalen wat er tengevolge van Halt! U valt is veranderd.

Omdat de effectiviteit van Halt! U valt zal afhangen kwaliteit van de uitvoering en het bereik van de doelgroep houden we in de gemeenten die deelnemen aan de survey bij hoe het programma is uitgevoerd, welke activiteiten zijn georganiseerd en hoeveel ouderen hiermee werden bereikt. Daartoe hebben we een aantal formulieren ontwikkeld die door de coördinator in de gemeente kunnen worden ingevuld. We zijn bij een eerste gemeente bezig uit te testen of we zo de geschikte informatie krijgen. Daarnaast ontwikkelen we momenteel gebaseerd op de gegevens die we zo krijgen een index die de mate van implementatie van Halt ! U valt aangeeft. Volgend jaar willen we vervolgens alle gegevens combineren om vast te stellen hoe effectief Halt! U valt is om verwondingen door vallen bij ouderen te voorkomen.

 

Resultaten
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Ten behoeve van het onderzoek is een vragenlijst (voormeting) en een vragenlijst (nameting) ontwikkeld.

In samenwerking met GGD van diverse regio's zijn gemeenten geselecteerd waar Halt! U valt activiteiten worden georganiseerd. Acht gemeenten waren bereid mee te werken aan het vragenlijstonderzoek en drie gemeenten waren bereid als controlegemeente een vragenlijstonderzoek uit te voeren. De voormetingen in deze gemeenten is uitgevoerd.

De gegevens van deze vragenlijsten zijn ingevoerd in een databestand.

In samenwerking met Universiteit Wageningen zijn formulieren ontwikkeld om bij te houden hoe het programma wordt uitgevoerd, welke activiteiten worden georganiseerd in het kader van Halt! U valt, wat het bereik is van deze activiteiten onder ouderen (65+) en welke activiteiten gericht op valpreventie daarnaast (al) plaatsvinden buiten Halt! U valt om.

Ten behoeve van de analyses op LIS naar aantal behandelde slachtoffers in het ziekenhuis is een database samengesteld van bestellers van de handboeken van Halt! U valt. Via een internet enquete willen we vervolgens via deze bestellers te weten komen in welke postcode gebieden Halt! U valt activiteiten in het verleden zijn uitgevoerd.

 

 

Samenvatting van de aanvraag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Reducing the incidence of falls among the elderly is a public health priority. Every year in the Netherlands an average of 1,800 elderly people (65+) die after a fall, 69,000 are treated at an A&E department and 39,000 are hospitalized. ‘Halt! U valt’ is a Dutch multifactor fall prevention method to prevent falls among the elderly (65+) that is used by many local organizations. The effectiveness of 'Halt U valt' has yet to be demonstrated.

 

The effects of ‘Halt! U valt’ will be evaluated in a real-life setting, applying multiple methods on two different outcome levels using a pre-test and post-test design with intervention and control groups. The two outcome levels are the incidence of fall injuries treated at the A&E department of hospitals and behavioural determinants related to fall prevention.

 

Fall incidence data will be collected from records in five hospitals. Based on patients’ registered postcodes we can compare the incidence of fall injuries among patients in communities where ‘Halt! U valt’ is used before and after the intervention and with the incidence of injuries among patients in control communities without this intervention.

Behavioural determinants will be assessed in two surveys (before implementation and after implementation) in the same communities where ‘Halt! U valt’ is executed (intervention group) and is not executed (control group).

 

The local orientation of the project enables us to monitor the ‘Halt! U valt’ projects executed by local partners. An inventory of the activities and their reach will be developed to gain more insight into the activities actually performed in the context of ‘Halt! U valt’. This information will be used to assess the degree of successful implementation for each community. To this end we will construct an implementation index (showing scores in respect of the nature, number and reach of organized activities, on the basis of predetermined criteria). In a secondary analysis of the effectiveness of ‘Halt! U valt’ we will use this index to evaluate the relation between the degree of implementation and the observed effects. A subgroup analysis will also be performed to estimate the effects of 'Halt! U valt' for different subsets of “Halt! U valt” activities.

 

The study aims to provide answers to the following questions:

- What is the effect of ‘Halt! U valt’ on the incidence of fall injuries treated at A&E departments among elderly people aged 65 and older?

- What is the effect of ‘Halt U valt!’ on behavioural determinants of fall prevention among people aged 65 and older?

- What is the relationship between changes in behavioural determinants of fall prevention and the incidence of fall injuries among elderly people aged 65 and older?

- What is the relationship between the degree of successful implementation (as summarized in the implementation index) and behavioural determinants and incidence of fall injuries (dose-response relationship)?

 

 

 

 

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: NavigatieDirect naar: Onderkant website