Sport en bewegen is goed voor de gezondheid. Af en toe kunnen we wat extra motivatie gebruiken of kan het wat laagdrempeliger gemaakt worden. ehealth helpt daarbij.

ZonMw financiert veel sport- en beweegprojecten waarin e-health een belangrijke rol heeft. Zo zijn er projecten waarmee patiënten met Parkinson of artrose thuis beweegoefeningen kunnen doen. Maar ook op het gebied van blessurepreventie. Bijvoorbeeld via een app of een website advies op maat krijgen met voorbeelden van oefeningen voor thuis of tijdens de training.

 

‘Meta-grip tool’

Klimmen wordt voor het eerst in Tokyo 2020 gepresenteerd op de Olympische en Paralympische Spelen in drie disciplines: snel klimmen, touwtrekken en boulderen.
Er bestaat een behoefte om de functionele grijpkracht objectief te beoordelen. Een specifieke krachtmeting van de handen en vingertoppen is essentieel voor prestatie monitoring, blessurepreventie en herstel. Daarom ontwikkelt VU Amsterdam een innovatieve 'meta-grip'-tool om klimspecifieke kracht te meten in verschillende grijptechnieken en verschillende hellingshoeken, randdiepten en grepen. De 'meta-grip'-tool kan aan elke huidige klimwand worden bevestigd, waardoor het een veelzijdig, gebruiksvriendelijk apparaat is.

Als voorbereiding

Op korte termijn is de tool 'meta-grip' bedoeld om te voldoen aan de behoeften van topsporters die zich voorbereiden op Tokyo. Dankzij de regelmatige krachtmetingen kunnen zij sneller hun zwaktepunten identificeren. Op de langere termijn kan het apparaat worden aangepast aan andere gebruikersgroepen zoals recreatieve klimmers, commerciële sportscholen, sportfysiotherapeuten en/of onderzoekers.

Take a mental break

Onderzoek onder een brede groep sporters levert aanwijzingen dat voldoende mentaal herstel inderdaad een belangrijke factor is bij het voorkomen van blessures. Aan de hand van gegevens van 2000 (halve) marathonlopers is een mobiele ‘Mental-Break-app’ gebouwd (REMBO). Deze app helpt hardlopers doelen te stellen en daarvoor een goed loopschema te hanteren. Daarnaast krijgt de sporter feedback over zijn mentale herstel en kan hij herstelactiviteiten inplannen. De app is ook gelinkt aan een Facebookpagina met algemene informatie over het bevorderen van herstel en blessurepreventie. Hardlopers kunnen de app gratis downloaden.

Bewuster met de app

De app geeft aan of zij weer toe zijn aan een pittige training, liever rustiger doen, zelfs beter iets anders doen, en hoe ze beter mentaal kunnen herstellen. Dit is van belang voor hardlopers met obsessieve passie voor hun sport of als ze veel mentale belasting ervaren. Uit het onderzoek blijkt namelijk dat deze groepen een hogere herstelbehoefte vragen. De app werkt hierbij als bewustwording en rem om te zorgen dat ze niet over hun grenzen gaan. Daarmee is met het onderzoek een belangrijke stap gezet in het belichten van de belangrijke rol van mentale aspecten bij preventie van hardloopblessures.

Vochtbalans: niet alleen relevant voor topsporters

Lichaamshydratatie (de vochtbalans in het lichaam) is uiterst belangrijk voor een goede sportprestatie. Wie te weinig drinkt, gaat minder hard en loopt bovendien meer kans op blessures. Maar te veel drinken is ook weer niet goed. Hoe vind je de juiste balans tussen verdrogen en verdrinken? Ton van Leeuwen (AMC) werkt aan een apparaatje waarmee sporters hun waterhuishouding kunnen meten.

Meten met licht

Van Leeuwens vakgebied, biomedische optica, biedt oplossingen: ‘Als je met licht op water schijnt, wordt dat op een bepaalde manier verstrooid en geabsorbeerd. Zo kun je met licht het vochtgehalte in weefsels meten.’ Ook de medische wereld kijkt met belangstelling toe. ‘Denk maar aan de intensive care, waar patiënten veel vocht krijgen om uitdrogen te voorkomen. Maar ook daar geldt: niet te veel en niet te weinig. Daarom hebben we ook metingen gedaan in het ziekenhuis.’ Het is nog wel een uitdaging om de vochtbalans met een eenvoudige meting vast te stellen. Vocht verplaatst zich snel tussen bloed en de cellen. Er zijn dus meerdere metingen nodig om de vochthuishouding goed te kunnen meten.

De projecten

Coach die nooit slaapt

Telefoon

De chatbot CATO (Chatbot-Assisted Thriving Optimization) moet sporters gaan helpen met hun mentale herstel, bijvoorbeeld na een verloren wedstrijd. Het gaat werken via Whatsapp of Facebook Messenger: wat de gebruiker het liefst wil. Yannick Balk (UvA), een van de winnaars van de Nationale Sportinnovator Prijs 2018: ‘Het gaat zowel reactief als een proactief werken. Omdat het gericht is op mentaal herstel begint het wel met monitoren van de status van een sporter.’ Aan de hand van de testresultaten van de pilot die in het voorjaar plaatsvindt, worden dan weer verbeteringen doorgevoerd. Het plan is dat er einde van het jaar een prototype chatbot is. Balk ziet ook mogelijkheden voor buiten de sportwereld, bijvoorbeeld voor medewerkers van een ziekenhuis, die hun werk vaak ‘mee naar huis’ nemen.

Chatbot CATO

Evaluatie versterk je enkel

Versterk je enkel app

Enkelbandletsel is een van de meest voorkomende sportblessures in Nederland. Een achtweeks trainingsprogramma vermindert dit risico mits de sporter tenminste driekwart van het programma uitvoert. Versterk je Enkel draagt hieraan bij via twee toegankelijke tools: een mobiele app en een informatieve folder. Beide tools vergroten de therapietrouw.

Evaluatie versterk je enkel

Bekijk ook:

Project E-exercise
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Fysiotherapie, bestaande uit voorlichting, oefeningen en beweegopdrachten, is effectief in het verbeteren van het functioneren en verminderen van pijn bij mensen met artrose aan de heup en/of knie. Gezien het grote aantal patiënten met artrose is hierbij behoefte aan goedkope interventies. Gebruik van technologie lijkt daar een potentiële oplossing voor. In samenwerking met patiënten, fysiotherapeuten en experts is de interventie e-Exercise ontwikkeld.

Binnen e-Exercise worden 5 fysiotherapiebehandelingen en een web-applicatie geïntegreerd aangeboden. Patiënten hebben gemiddeld 10 van de 12 modules gevolgd en gaven aan dat e-Exercise stimuleerde om thuis actief te worden. De kosten van de interventie e-Exercise waren significant lager dan die van reguliere fysiotherapie, wat te verklaren is door het behandelgemiddelde dat bij e-Exercise op 5 sessies lag en bij reguliere fysiotherapie op 12. Vanuit maatschappelijk en gezondheidszorgperspectief zijn er echter geen significante verschillen in kosteneffectiviteit. E-exercise is in 2017 ingebouwd in de HWO-Afsprakenapp.

Project Park-in-shape
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Mensen met de ziekte van Parkinson zijn vanwege een combinatie van lichamelijke (trillen, stijfheid, traagheid) en geestelijke verschijnselen (depressie, dementie, apathie) sterk geneigd tot een inactieve levensstijl. Te weinig beweging kan weer leiden tot een verergering van de klachten en verhoogt het risico op bijkomende ziekten. Om mensen met Parkinson te stimuleren meer te bewegen werd onder andere gebruik gemaakt van een app die direct feedback geeft over het sporten.

Daarnaast biedt de app de mogelijkheid om mensen uit de omgeving hiervan op de hoogte te brengen door ze uit te nodigen als ‘supporter’. Hierdoor werden patiënten gestimuleerd om minimaal 3 dagen per week actief te zijn. Uit het vooronderzoek blijkt dat de therapietrouw voor de aangeboden activiteit uitstekend was en de fitheid van de deelnemers aanzienlijk is verbeterd. Effecten op andere gebieden zoals cognitie, kwaliteit van leven, depressie en lopen moeten blijken uit de grotere Park-in-Shape studie.

Project myTemp
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Het is helaas voorgekomen dat recreatieve sporters overleden tijdens sportevenementen. Na het onwel worden van deze sporters werd een hoge temperatuur gemeten wat fataal kan zijn geworden. myTemp BV heeft een slikbare pil ontwikkeld die nauwkeurig, betaalbaar en continu de temperatuur van het lichaam meet. De sporter ervaart daarbij minimale hinder. In de topsport kan de kerntemperatuur ook een indicator zijn voor prestatieverbetering tijdens evenementen in extreme weersomstandigheden.

myTemp BV en Radboudumc werken in dit project samen met als doel de pil in de markt te zetten. Er is wereldwijde interesse vanuit onderzoeksinstellingen voor het systeem. Daarnaast blijft myTemp BV samen met Radboudumc betrokken bij het onderzoek naar thermofysiologie en interventies om oververhitting -met name in de aanloop naar Tokyo 2020 - of onderkoeling tegen te gaan.

Project INSPIRE
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Online advies bij hardloopblessures. Het aantal hardlopers stijgt en daarmee ook het aantal blessures. Om dit te voorkomen is er een online preventieprogramma ontwikkeld. Bij inschrijving van bijvoorbeeld een hardloopevenement ontvangen de deelnemers een link naar het preventieprogramma. Daar zijn tips te lezen hoe je blessures kunt voorkomen.

Oefenen en advies

TennisReady

Tennis

Op basis van wetenschappelijke gegevens is een oefenprogramma opgesteld dat zou moeten leiden tot minder enkel-, knie- en schouderblessures in het tennis. Dit programma wordt aangeboden via de app KNLTB TennisReady. Op verzoek van de tennissers wordt er gebruik gemaakt van filmpjes waarin duidelijk wordt hoe je de oefening moet uitvoeren. 

Blessurepreventie in het tennis

VolleyVeilig

VolleyVeilig

Op basis van wensen van de volleyballers en de literatuur werd een blessurepreventieprogramma van maximaal een kwartier ontwikkeld. Dit programma wordt in trainingen als warming-up gebruikt. Opvallend is dat het programma met in totaal 75 oefeningen heel flexibel van opzet is en aangepast is aan verschillende groepen qua leeftijd en sekse. VolleyVeilig is beschikbaar via de website www.volleyveilig.nl en applicatie voor smartphone/tablet.

VolleyVeilig-programma
Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: NavigatieDirect naar: Onderkant website