Verslagen

Eindverslag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Gemeenten zijn sinds 2015 verantwoordelijk voor de re-integratie van mensen met psychische problemen waarvan een groot deel geen regulier werk heeft. Veel gemeenten worstelen met deze opgave en zijn op zoek naar interventies waarmee deze mensen geholpen kunnen worden. Groene re-integratie interventies lijken veelbelovend. Ze sluiten aan bij het inzicht dat de groene omgeving bijdraagt aan het herstel van mensen met psychische problemen. Voorbeelden van groene re-integratie praktijken zijn stadslandbouwbedrijven, wijktuinen, landschapsonderhoud, zorgboerderijen en tuinderijen. Er is nog weinig kennis over de werkzame elementen en effecten van groene re-integratie. Het overal doel van het project was daarom kennis over groene re-integratie interventies te vergroten, het van elkaar leren en verder uitrollen en opschalen van de groene interventies. Door middel van interviews, een lerend netwerk (initiatiefnemers, gemeenten en deskundigen) en literatuurstudie hebben we gegevens verzameld en gedeeld. We concluderen dat de groep mensen met psychische problemen divers is, er verschillende soorten trajecten zijn met doelen die variëren van zinvolle daginvulling, activering, herstel van burn out en stress tot toeleiding naar betaald werk. Veel van de mensen die een groen traject volgen hebben te maken met een combinatie van problemen; vaak speelt er meer dan werkloosheid. De conclusie is dat groene projecten een mix van groene en sociale kwaliteiten bezitten. Het gaat om de persoonlijke en betrokken manier van begeleiden met focus op mogelijkheden, het Onderdeel zijn van een sociale gemeenschap waardoor mensen herkenning en steun ervaren, de Aard van het werk: gevarieerd, zinvol, concreet, divers, met specifieke betekenis van werken met planten en de Groene omgeving: buiten, rust, ruimte, prikkelarm, appèl op zintuigen, metaforen. Op basis van wetenschappelijke theorieën en interviews die gehouden zijn met deelnemers van groene re-integratie praktijken blijkt dat bij groene re-integratie 4 mechanismen een rol spelen: • Een biologisch mechanisme: van meer beweging en buitenlucht • Een psychologisch mechanisme: van reflectie en zicht op interne en externe hulpbronnen • Een mentaal herstel mechanisme: van er even uit zijn, zachte fascinatie voor de groene omgeving • Een sociaal mechanisme: van sociaal contact, ergens bij horen en samen leren. Gemeenten zien veel kansen voor re-integratie in het groen. Met groene initiatieven kunnen gemeenten verschillende doelen met elkaar verbinden. Het gaat om het koppelen van zorg, re-integratie en participatie met de kwaliteit van de leefomgeving, groenbeheer en sociale cohesie. Toch zijn er nog verschillende knelpunten die verdere toepassing van groene re-integratie in de weg staan. Het project heeft geleid tot diverse adviezen voor gemeenten en groene re-integratie initiatieven Adviezen voor gemeenten • Ontschotten binnen gemeenten: Als schotten tussen afdelingen (sociaal en groen/leefomgeving) worden weggehaald kunnen doelen en financiële middelen van verschillende beleidsterreinen worden gekoppeld en kan er met groen verschillende doelen worden behaald en is er meer budget beschikbaar. • Ondersteun bedrijven en maatschappelijke groene initiatieven. Initiatieven en bedrijven vinden de procedures voor re-integratie vaak te complex. • Social return in de aanbesteding meenemen. Door social return als voorwaarde mee te nemen in de voorwaarden krijgen aanbieders die plek bieden aan mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt een betere kans. • Samenwerking. Samenwerking tussen nieuwe initiatieven, hoveniers- die veel groenonderhoud binnen gemeenten uitvoeren- , en re-integratieprojecten kan het groen een nieuwe impuls geven. • Ketens vormen. Door samenwerking kunnen mensen met psychische problemen doorstromen van werkplekken met veel ondersteuning naar werkplekken met minder ondersteuning. • Leernetwerk gemeenten. Gemeenten zijn zoekende hoe ze invulling geven aan de WMO, participatiewet en andere veranderingen in het sociale domein. Verschillende gemeenten hebben instrumenten en ideeën die ook voor andere gemeenten interessant zijn. Adviezen voor groene re-integratie initiatieven • Methodisch werken. In de GGZ is veel aandacht voor effectieve interventies en effectieve re-integratie methodieken waar groene re-integratie initiatieven geen gebruik van maken. Ze kunnen baat hebben bij het koppelen van hun aanpak met die van als effectief genoemde interventies zonder de kwaliteiten als informele karakter te verliezen. • Impact in kaart brengen (op verschillende beleidsterreinen). Juist om omdat met groen diverse beleidsdoelen gerealiseerd kunnen worden is het van belang de maatschappelijke impact van groene initiatieven te onderbouwen.

Resultaten
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Het overal doel was kennis over groene re-integratie interventies te vergroten, het van elkaar leren en verder uitrollen en opschalen van de groene interventies. Er is een inventarisatie gemaakt van groene re-integratie initiatieven in Nederland. Er zijn drie verschillende typen initiatieven beschreven.

• Activering en arbeidsmatige dagbesteding voor een diverse groep inwoners vooral gefinancierd vanuit de WMO. • Re-integratietraject voor mensen uit de participatiewet en Wajongers waarvoor re-integratiemiddelen beschikbaar zijn.

• Herstel van burn-out en stress: nature based therapy. Re-integratie voor deelnemers die zijn uitgevallen op het werk.

 

De werkzame elementen van de groene interventie en een theoretische onderbouwing zijn beschreven. Er zijn drie bijeenkomsten gehouden met actieve betrokkenheid van initiatiefnemers van 6 groene interventies en beleidsmedewerkers van 5 gemeenten en deskundigen van het Trimbos Instituut en de KPC groep. Tijdens deze bijeenkomsten is duidelijk geworden wat de betekenis is van deze initiatieven voor gemeenten, hoe gemeenten de initiatieven kunnen ondersteunen en welke knelpunten opgelost moeten worden.

 

We concluderen dat groene projecten een mix van groene en sociale kwaliteiten bezitten. Het gaat om de persoonlijke en betrokken manier van begeleiden met focus op mogelijkheden, het Onderdeel zijn van een sociale gemeenschap waardoor mensen herkenning en steun ervaren, de Aard van het werk: gevarieerd, zinvol, concreet, divers, met specifieke betekenis van werken met planten en de Groene omgeving: buiten, rust, ruimte, prikkelarm, appèl op zintuigen, metaforen.

 

Op basis van wetenschappelijke theorieën en interviews die gehouden zijn met 26 deelnemers van groene re-integratie praktijken blijkt dat bij groene re-integratie 4 mechanismen een rol spelen:

• Een biologisch mechanisme: van meer beweging en buitenlucht

• Een psychologisch mechanisme: van reflectie en zicht op interne en externe hulpbronnen

• Een mentaal herstel mechanisme: van er even uit zijn, zachte fascinatie voor de groene omgeving

• Een sociaal mechanisme: van sociaal contact, ergens bij horen en samen leren.

 

Gemeenten zien veel kansen voor re-integratie in het groen. Met groene initiatieven kunnen gemeenten verschillende doelen met elkaar verbinden. Het gaat om het koppelen van zorg, re-integratie en participatie met de kwaliteit van de leefomgeving, groenbeheer en sociale cohesie. Toch zijn er nog verschillende knelpunten die verdere toepassing van groene re-integratie in de weg staan. Het project heeft geleid tot diverse adviezen voor gemeenten en groene re-integratie initiatieven

 

Adviezen voor gemeenten

• Ontschotten binnen gemeenten: Als schotten tussen afdelingen (sociaal en groen/leefomgeving) worden weggehaald kunnen doelen en financiële middelen van verschillende beleidsterreinen worden gekoppeld.

• Ondersteun bedrijven en maatschappelijke groene initiatieven. Initiatieven en bedrijven vinden de procedures voor re-integratie vaak te complex.

• Social return in de aanbesteding meenemen. Door social return als voorwaarde mee te nemen in de voorwaarden krijgen aanbieders die plek bieden aan mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt een betere kans.

• Samenwerking. Samenwerking tussen nieuwe initiatieven, hoveniers- die veel groenonderhoud binnen gemeenten uitvoeren- , en re-integratieprojecten kan het groen een nieuwe impuls geven.

• Ketens vormen. Door samenwerking kunnen mensen met psychische problemen doorstromen van werkplekken met veel ondersteuning naar werkplekken met minder ondersteuning. • Leernetwerk gemeenten. Gemeenten zijn zoekende hoe ze invulling geven aan de WMO, participatiewet en andere veranderingen in het sociale domein. Verschillende gemeenten hebben instrumenten en ideeën die ook voor andere gemeenten interessant zijn. Adviezen voor groene re-integratie initiatieven

• Methodisch werken. In de GGZ is veel aandacht voor effectieve interventies en effectieve re-integratie methodieken waar groene re-integratie initiatieven geen gebruik van maken. Ze kunnen baat hebben bij het koppelen van hun aanpak met die van als effectief genoemde interventies zonder de kwaliteiten als informele karakter te verliezen.

• Impact in kaart brengen (op verschillende beleidsterreinen). Juist om omdat met groen diverse beleidsdoelen gerealiseerd kunnen worden is het van belang de maatschappelijke impact van groene initiatieven te onderbouwen.

 

Het project heeft de volgende produkten opgeleverd:

• Factsheet voor gemeenten en initiatieven en gepubliceerd op de site van de VNG

• Interventie beschrijving ingediend bij databank erkende interventies

• Onderzoeksrapport: MSC scriptie

• 2 artikelen voor online magazine Trots op je Vak en voor de website van het VNG

Samenvatting van de aanvraag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Gemeenten zijn sinds 2015 verantwoordelijk voor de re-integratie van mensen met psychische problemen waarvan een groot deel geen regulier werk heeft. Vaak worstelen gemeenten met deze opgave en zijn ze op zoek naar interventies waarmee deze mensen met een vaak grote afstand tot de arbeidsmarkt geholpen kunnen worden. Groene IPS re-integratie interventies lijken veelbelovend. Interessante voorbeelden zijn stadslandbouwbedrijven, wijktuinen, landschapsonderhoud, zorgboerderijen en tuinderijen. Deze initiatieven verschillen van elkaar maar vertonen ook veel overeenkomsten in de uitgangspunten en werkwijze. Het beter inzichtelijk maken van de werkzame principes van groene re-integratie staat in deze aanvraag centraal. Gemeenten die betrokken zijn bij dit onderzoek werken al samen met groene professionals en draaien al pilots. De groene professionals combineren re-integratie vaak met andere doelen zoals lokale voedselproductie en het verbeteren van de kwaliteit van de leefomgeving. Ze sluiten aan bij het inzicht dat de groene omgeving bijdraagt aan het herstel van mensen met psychische problemen. Betrokken gemeenten geven aan dat ze behoefte hebben aan een explicitering van de onderbouwing van de groene re-integratie praktijk, inzicht in de werkzame elementen en de effecten. Ze willen leren van de ervaringen van andere gemeenten en groene professionals. In dit project formeren we een netwerk van gemeenten, groene re-integratie praktijken, klanten van de re-integratietrajecten, onderzoekers en deskundigen. We beschrijven de theoretische onderbouwing, werkzame elementen en organisatie van groene re-integratie voor mensen met psychische problemen. We doen dit op basis van interviews met de projectleiders van de groene re-integratie praktijken, deskundigen van gemeenten en focusgroep gesprekken met re-integratieklanten en discussies en uitwisseling in het projectteam. We verkennen ook hoe groene re-integratie interventies structureel ingebed kunnen worden in de gemeentelijke praktijk en verder kunnen worden opgeschaald en uitgerold. Het project leidt tot een toegankelijke factsheet voor gemeenten en re-integratiepraktijken, een systematische beschrijving van de groene interventie die wordt aangemeld bij de databank van erkende interventies en een actieplan voor de verdere opschaling en uitrol. We bouwen een lerend netwerk dat doorgaat na de projectperiode. Het project biedt dan de opmaat voor een langere termijn studie van de effecten (vervolgaanvraag).

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: NavigatieDirect naar: Onderkant website