Verslagen

Eindverslag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Het doel van dit project was drieledig:

 

1. Een eerder effectief gebleken stoppen-met-roken interventie voor rokende ouders structureel inbedden in de praktijk

 

2. Rokende ouders van kinderen tussen de 0 en 12 jaar via zorgprofessionals in contact brengen met een effectief stoppen-met-roken programma

 

3. Zorgprofessionals een tool in handen te geven om rokende ouders snel en makkelijk aan te melden voor een effectief stoppen-met-roken programma

 

Binnen dit project hebben we het effectieve stoppen-met-roken programma Rookvrije Ouders structureel weten te borgen binnen het programma Rookvrij Opgroeien van het Trimbos-instituut.

 

We hebben tevens intensieve samenwerking gezocht met zorgprofessionals die in hun werk in aanraking komen met rokende ouders. Denk hierbij bijvoorbeeld aan kinderlongartsen, longverpleegkundigen en jeugdartsen.

Een totaal van 370 professionals hebben hierdoor momenteel de tool beschikbaar om rokende ouders efficient door te verwijzen via drie makkelijke en niet-tijdsintensieve manieren:

 

1. direct online

2. via fax

3. via telefoon

 

Uit 22 telefonische interviews met deelnemende professionals bleek dat professionals zeer gemotiveerd zijn om aan stoppen met roken mee te werken en dat alle hulp welkom is. Het project werd ervaren als laagdrempelig en duidelijk. Ook vonden de professionals de materialen duidelijk en makkelijk te hanteren.

Resultaten
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Een belangrijke eerste stap is geweest, dat we de interventie structureel hebben weten te borgen binnen het programma Rookvrij Opgroeien van het Trimbos-instituut. Dit betekent dat de interventie, die we nu ‘Rookvrije Ouders’ hebben genoemd, onderdeel uitmaakt van alle communicatie uitingen rondom Rookvrij Opgroeien (website, interventiemateriaal, voorlichting richting professionals etc.).

 

Om een sterke infrastructuur te waarborgen is er een Expertteam opgericht met vertegenwoordigers van van o.a. de Sectie Kinderlongartsen, de Vereniging voor Longverpleegkundigen, de JGZ en GGD-en, Astmaklinieken en de KNOV hebben meegedacht en zich verbonden aan de interventie. Op verzoek van de expertgroepleden is het ontwikkelen van draagvlak ingestoken via het netwerk van de expertgroep met aandacht voor zowel de uitvoerende professional als voor de coördinerende professional. Inmiddels hebben 370 professionals materialen ontvangen over Rookvrije ouders, dat is ruim boven het verwachte aantal van 100.

 

Er zijn verschillende materialen ontwikkeld om het draagvlak voor de interventie te vergroten. De volgende materialen zijn ontwikkeld:

1. Een informatiekaart voor de uitvoerende zorgprofessional

2. Een ansichtkaart formaat informatiekaartje voor de ouder met praktische info over de telefonische coaching

3. Een PowerPoint presentatie die door zorgprofessionals wordt gebruikt om het project onder de aandacht van het management en hun netwerk te brengen

4. Een Informatiebrief voor zorgprofessionals, waar de drie manieren van aanmelden van ouders in worden genoemd, zodat iedere zorgprofessional haar eigen manier kan kiezen (fax, telefoon, website)

5. Een website die binnen Rookvrij Opgroeien is opgenomen: www.rokeninfo.nl/rookvrijeouders voor zorgprofessionals

 

Samenvatting van de aanvraag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Deze aanvraag komt voort uit de resultaten van een recent door ZonMw gefinancierd onderzoek (project 24000224). Vanuit het idee dat rokende ouders een belangrijke subgroep vormen binnen de populatie van volwassen rokers (20-40%) en dat blootstelling aan rookgedrag van ouders een belangrijke factor vormt in onder meer de ontwikkeling van astma en andere (long)ziekten, maar ook de kans vergroot dat kinderen zelf gaan roken op latere leeftijd, hebben we in dit onderzoek gekeken naar de effectiviteit van een telefonisch stoppen-met-roken coachingstraject voor rokende ouders. Rokende ouders werden geworven via de basisscholen van hun kinderen. Er werd gebruik gemaakt van een proactieve aanpak waarbij ouders gebeld werden door een coach wanneer zij aangaven geïnteresseerd te zijn in stoppen met roken. Dit proactieve aspect is nieuw en vormt een belangrijke wijziging ten opzichte van de bestaande werkwijzen, namelijk dat mensen zelf op zoek moeten naar hulpmiddelen om te stoppen met roken.

 

In de betreffende interventie werden ouders at random toegewezen aan een telefonische coaching conditie (n=256) of een standaard zelfhulpbrochure conditie (n=256). Ouders die deelnamen aan telefonische coaching hadden een grotere kans om te stoppen met roken in vergelijking tot ouders die een zelfhulpbrochure ontvingen (7-dagen puntprevalentie abstinentie na 3 maanden: 44.5% vs. 12.1% en na 12-maanden: 34.0% vs. 18.0%). Daarnaast gebruikten ouders die deelnamen aan telefonische coaching vaker nicotinevervangers (48.1% vs. 20.9%), rookten ze minder sigaretten per dag (11.1 vs. 13.3), ondernamen ze vaker een stoppoging (85.2% vs. 68.1%) en stelden ze vaker een volledig rookverbod in huis in (39.5% vs. 26.1%). Concluderend kan gesteld worden dat telefonische coaching met de beschreven proactieve aanpak een effectieve methode is om ouders te ondersteunen bij het stoppen met roken. Zelfs op ouders die niet gestopt zijn had telefonische coaching positieve effecten.

 

De resultaten van het hierboven beschreven onderzoek bevatten belangrijke implicaties voor de praktijk. Ten eerste suggereren de bevindingen dat de populatie van rokende ouders ontvankelijk is voor ondersteuning bij het stoppen met roken. Ten tweede toont dit onderzoek aan dat telefonische coaching met de proactieve aanpak een grote impact kan hebben op rokende ouders. Deze bevindingen bieden de mogelijkheid om op grote schaal rokende ouders in contact te brengen met een zeer effectieve methode om het stoppen met roken. De maatschappelijke gezondheidswinst van het stoppen met roken van ouders is bijzonder groot. Enerzijds is er minder kans op rookgerelateerde aandoeningen bij de ouders zelf, anderzijds is er de gezondheidswinst voor hun kinderen (minder blootstelling aan rook en een lagere kans om zelf te beginnen met roken).

 

In het beschreven onderzoek zijn, om ouders te bereiken, op scholen brieven meegegeven aan de kinderen. Het zou geen structurele oplossing zijn om scholen te vragen om kinderen elk jaar een brief te mee te geven waarin ouders de mogelijkheid wordt geboden deel te nemen aan een stoppen-met-roken interventie. Daarnaast was de response met deze methode ook laag: om te komen tot een sample van 512 rokende ouders (2 x 256), zijn meer dan 30.000 brieven naar ouders gestuurd.

 

Het overkoepelende doel van deze VIMP is om deze interventie te verspreiden onder zo veel mogelijk rokende ouders. Om te zorgen voor een meer structurele aanpak dient het aanbieden van de interventie meer ingebed te raken in bestaande systemen. Dit willen we bereiken door de interventie onder de aandacht te brengen bij verschillende partijen die hier een rol in kunnen spelen, zoals schoolartsen, maar ook (wanneer kinderen nog jonger zijn) consultatiebureaus en verloskundigen (hoe eerder ouders stoppen, hoe beter). Zij kunnen rokende (aanstaande) ouders in contact brengen met de interventie. In concreto betekent dit dat door de betreffende schoolarts of verloskundige gevraagd wordt of de (aanstaande) ouder toestemming geeft om gebeld te worden door een telefonische coach. Bij toestemming wordt het telefoonnummer doorgegeven aan de telefonische coachingsservice (quitline). Vanuit het Trimbos-instituut hebben wij goede contacten met verschillende telefonische coachingsservices in Nederland (o.a. Sinefume en Luchtsignaal). Daarnaast willen we ons ook richten op extra kwetsbare groepen, zoals ouders van kinderen met astma. Hierbij is het dan de taak van de betreffende huisarts of longarts om de ouders door te verwijzen naar onze interventie (in totaal 15 kinderlongartsen hebben al aangegeven deel te willen nemen).

 

Middels deze strategieën hopen wij deze effectieve interventie onder de aandacht te brengen bij een zo groot mogelijke groep, om op die manier zoveel mogelijk ouders te laten stoppen met roken.

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: NavigatieDirect naar: Onderkant website