Verslagen

Eindverslag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Het project Bossche Jeugd in Balans, uitgevoerd in de wijk West in 's-Hertogenbosch, is gericht op het organiseren van een sluitende keten rondom de aanpak van overgewicht. Er is ingezet op preventie van overgewicht en bewustwording rondom een gezonde leefstijl. Daarnaast is er gewerkt aan het signaleren van overgewicht, het motiveren en toeleiden van ouders en kinderen naar passende interventies. Voor kinderen met overgewicht is een specifiek programma ontwikkeld en uitgevoerd. Het Gezonde Slagkracht project bestaat uit drie onderdelen.

 

Er is een bewustwordingscampagne uitgevoerd om de jeugd, hun ouders en professionals bewust te maken van het belang van een gezonde leefstijl door rondom scholen activiteiten te organiseren waarbij gezonde voeding, bewegen, opvoeding en natuur & milieu centraal staan. Er is een website ontwikkeld (www.samengezondin.nl) waar scholen, professionals in de wijk, andere gemeenten en GGD-en kunnen zien welke activiteiten ingezet kunnen worden of waar ideeën opgedaan kunnen worden. De partners op dit onderdeel zijn de GGD, Vivent Thuiszorg, ZLTO, Koning Willem 1 College, De Groene Poort, welzijnsinstelling Divers, De Klasseboer. Van de gemeente 's-Hertogenbosch zijn betrokken de afdelingen 'S-PORT, milieu en jeugd & onderwijs.

 

Daarnaast is het programma Lekker in je Vel uitgevoerd voor kinderen met overgewicht/obesitas en hun ouders. Door het Jeroen Bosch Ziekenhuis, de gemeente 's-Hertogenbosch, Divers en de GGD is dit programma ontwikkeld waarbij de kinderen én hun ouders niet alleen in groepen begeleid worden op weg naar een gezondere leefstijl, maar ook bij de gezinnen thuis aan de keukentafel gesprekken worden gevoerd door de Lekker in je Vel groepscoaches. De drie pijlers van het programma zijn voeding, beweging en opvoeding en de methodiek is erop gericht aan te sluiten op de behoefte van de ouders en kinderen zelf. Er zijn vijf groepen van ongeveer 8 kinderen en hun oudes gestart. Opvallend resultaat was de motivatie van de deelnemers. In één van de groepen zijn de kinderen en ouders élke week gedurende drie maanden naar de bijeenkomsten gekomen. Voor een doelgroep die door veel professionals als moeilijkte bereiken wordt beschouwd een opvallend positief resultaat.

 

Het uitgangspunt bij aanvang van het project was het organiseren van samenwerking met de huisartsen in de wijk voor het signaleren van overgewicht en het toeleiden van kinderen naar een passend aanbod, indien nodig naar het Lekker in je Vel programma. Al snel bleek echter dat deze samenwerking onvoldoende van de grond kwam. Om toch te kunnen starten met de groepen is ervoor gekozen om actief de professionals rondom de scholen te betrekken. De Intern Begeleiders, de Sociaal Verpleegkundigen (GGD) en Voorlichters Eigen Taal en Cultuur (GGD) bleken de juiste sleutelfiguren om de taken signaleren, motiveren en toeleiden te vervullen.

 

Door de uitvoering van Bossche Jeugd in Balans is binnen de gemeente meer aandacht gekomen voor de problematiek rondom overgewicht bij de jeugd en is de keuze gemaakt om het thema Gezondheid expliciet onder te brengen bij de activiteiten die worden uitgevoerd in het kader van het Centrum voor Jeugd en Gezin. Dit betekent dat er blijvend aandacht wordt besteed aan de preventie van overgewicht door activiteiten op het gebied van gezondheid, bewegen, opvoeding in samenhang te organiseren in die buurten waar de problematiek het grootst is. En daarnaast wordt gewerkt aan de doorontwikkeling van de taken signaleren, motiveren en toeleiden van de jeugdgezondheidszorg (GGD) binnen de CJG zorgstructuur (Zorg Advies Teams) rondom het onderwijs. Het Jeroen Bosch Ziekenhuis, de gemeente en de GGD werken tevens in gezamenlijkheid door aan de voortzetting van het programma Lekker in je Vel.

Resultaten
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

A. Wijkcampagne Samen Gezond In

 

1. De campagne Samen Gezond In is aangesloten bij een project op het gebied van biodiversiteit. Hierdoor is samenwerking gestart met andere partners dan in eerste instantie verwacht.

 

2. De boodschappen rondom de thema’s gezondheid, bewegen en natuur en milieu hangen samen en versterken elkaar. Hierdoor is er een mooi integraal pakket aan activiteiten ontwikkeld waar scholen gebruik van kunnen maken.

 

3. De activiteiten van de wijkcampagne zijn uitgevoerd door de wijk gezondheidswerkers van de GGD, partners vanuit Biodiversiteit en in samenwerking met de sportmedewerkers (van de afdeling ’S-PORT). In eerste instantie is gekozen voor een wijkgerichte bewustwordingscampagne in West. Maar gezien het entousiasme van de scholen (en de projectmedewerkers) is ervoor gekozen om de inzet specifiek op ouders, kinderen en professionals rondom de scholen in te zetten en te verbreden naar andere aandachtswijken. Een directe uitrol dus.

 

4. Kinderen en hun ouders hebben meer besef en verantwoording voor voedsel, de voedselproductie en de verwerking bij kinderen gecreëerd, door: Belevend Leren. Er op uit gaan, zelf doen en ervaren. Een bijzonder effectieve manier van lesgeven en kennis verwerven.

 

 

B. Lekker in je Vel/Groepscoach

 

1. Eind 2010 zijn de eerste twee groepen van 8 kinderen en hun ouders gestart. In 2011 zijn nog drie groepen van start gegaan. Alle groepen hebben de eerste intensieve fase van 3 maanden achter de rug. Een paar groepen zijn nog in de minder intensieve fase 2 en een paar groepen zijn inmiddels in de laatste fase 3 beland, waarbij ze elkaar nog maar een paar keer ontmoeten onder begeleiding van de groepscoach. In totaal zijn 40 kinderen toegeleid naar 5 groepen van het Lekker in je Vel programma. en motiveren veel meer tijd vergde dan verwacht.

 

2. Gebleken is dat motiveren en toeleiden veel meer tijd vergde dan verwacht. Des te opvallender is het dat éen van de meest significante resultaten is de actieve deelname van ouders én kinderen aan de groepsbijeenkomsten. Het betreft een lastig te bereiken doelgroep en blijkbaar is de aanpak: in groepsverband met ouders én kind waarbij ingespeeld wordt op de eigen behoefte een succesvolle benadering.

 

3. Nog niet alle groepen hebben het volledige programma afgerond (juli 2012) dus het is nog te vroeg om echt lange termijn effecten vast te stellen van het programma. Onder voorbehoud kunnen we de volgende positieve punten melden:

- Kinderen eten het gezonde eten dat hun ouders hen aanbieden;

- De kinderen en ouders doen mee aan de activiteiten in de groep;

- Ouders geven hun kinderen positieve feedback;

- De kinderen vragen om hulp wanneer iets niet goed lukt.

 

4. De medische onderzoeken zijn (juli 2012) nog niet afgerond dus deze gegevens zijn nog niet beschikbaar. Uit de voorlopige gegevens zien we onder voorbehoud de volgende positieve ontwikkelingen:

- Het gewicht van de deelnemers daalt;

- De deelnemers voelen zich in (psycho-)sociaal opzicht beter.

 

5. De samenwerking tussen het Jeroen Bosch Ziekenhuis, gemeente 's-Hertiogenbosch en GGD wordt gecontinueerd om de borging van het Lekker in je Vel programma verder gestalte te geven.

 

 

C. Ketensamenwerking

 

 

1.In eerste instantie was het uitgangspunt dat huisartsen zouden toeleiden naar passend aanbod, waaronder Lekker in je Vel. Dit bleek onvoldoende op te leveren. Gebleken is dat het effectiever is de sociaalverpleegkundigen in de zorg(advies)teams op de scholen, de Intern Begeleiders en Voorlichters Eigen Taal en Cultuur te betrekken. Hierop kwam een nieuwe werkwijze tot stand.

 

2. Hierdoor zijn nieuwe inzichten ontstaan over de uitbreiding van de ‘handvatten’ om de doelgroep ouders en kinderen te benaderen, betrekken en motiveren. Het uitgangspunt is dat deze worden geborgd door de taak van signaleren, motiveren en toeleiden bij de sociaal verpleegkundige in CJG zorg(advies)teams (ZAT's).

 

3. In het werkveld is meer aandacht voor de problematiek en wordt breder gedragen dat overgewicht/obesitas vaak samenhangt met andere problematieken.

 

 

Voortgangsverslag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Het project Bossche Jeugd in Balans bestaat uit drie onderdelen: de wijkcampagne “Samen Gezond in West”, het programma “Lekker in je Vel” en de verbetering van de ketensamenwerking.

 

Het doel van de wijkcampagne is het creëren van bewustwording bij kinderen, ouders en professionals van een gezonde leefstijl. Er worden uiteenlopende activiteiten georganiseerd samen met en rondom de scholen op het gebied van voeding en beweging. Op de scholen zelf wordt het lesprogramma “Lekker Fit!”uitgevoerd.

 

Met het programma “Lekker in je Vel” worden kinderen met overgewicht en hun ouders in groepsverband door een gezinscoach begeleid naar een duurzame gedragsverandering en verbetering van leefstijl. Juist de interactie tussen de kinderen en ouders onderling maakt dat zij gemotiveerd blijven om deel te nemen. Daar waar nodig zorgt de gezinscoach voor individuele begeleiding of legt de verbinding met activiteiten, zorg of hulp in de wijk zoals een diëtist, fysiotherapeut, specifiek sportaanbod of indien nodig schuldhulpverlening. Dit programma wordt uitgevoerd in samenwerking met de kinderartsen van het Jeroen Bosch Ziekenhuis, de GGD en welzijnsinstelling Divers.

 

Bij de opzet van het project was het uitgangspunt dat de huisartsen in de wijk werden betrokken bij de ketensamenwerking in de wijk. Al snel bleek dat signaleren en doorverwijzen door huisartsen te complex was om binnen de projectperiode en beschikbare middelen te realiseren. Vervolgens hebben we de keuze gemaakt om de toeleiding naar het aanbod in de wijk, waaronder het programma "Lekker in je Vel", via de sleutelfiguren in en rondom de school te laten verlopen.

 

Resultaten
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

In veel gevallen hebben projecten resultaten die vooraf verwacht werden maar ook resultaten die niet voorzien werden. Zo ook in het Bossche project Jeugd in Balans. (2)

 

Voor wat betreft de wijkcampagne heeft het langer geduurd dan verwacht voordat we daadwerkelijk van start konden gaan met de campagne juist vanwege de samenwerking met de scholen. Maar ook vanwege de samenwerking met een projectgroep die zich bezighoudt met bio-diversiteit. Gebleken is dat de doelen vanuit het oogpunt van bio-diversiteit (milieu en duurzaamheid) uitermate goed aansluiten bij de doelen van onze campagne gericht op een gezonde leefstijl. Deze koppeling was vooraf niet voorzien. Verder is gezocht naar een aansprekende manier om de doelgroep te bereiken en is gekozen voor mail-verkeer met de schoolkinderen. Helaas is het nog te vroeg om hier de opbrengsten van te kunnen laten zien. (6)

 

Voor het programma "Lekker in je Vel" is met name de samenwerking met het Jeroen Bosch Ziekenhuis een resultaat op zich. Het eerste half jaar zijn we vooral gericht geweest op het verder ontwikkelen van de methodiek, uitwerken van de plannen en het zoeken van aansluiting bij de verschillende doelgroepen. Allereerst de professionals in de wijk om de "keten" van partijen goed op elkaar aan te laten sluiten. Het bleek toch echt dat er flink geinvesteerd moest worden in het gat tussen signaal van overgewicht en toeleiding naar het beschikbare aanbod in de wijk. Een belangrijk resultaat voor de partijen in de Bossche wijk West is het actief betrekken van de beschikbare sleutelfiguren in de wijk. Deze hebben we voornamelijk in en rondom de school gevonden maar deze nieuwe werkwijze heeft geleid tot vier (vanaf april 2011 vijf) groepen met ontzettend enthousiaste kinderen en ouders die vrijwel allemaal alle bijeenkomsten bijwonen. En bovendien een vijftal bevlogen en betrokken gezinscoaches die allen vanuit hun verschillende expertise elkaar aanvullen om praktische invulling te geven aan de drie pijlers bewegen, voeding en opvoeding van het programma.

 

Samenvatting van de aanvraag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

De Bossche jeugd is, net als de jeugd in veel andere steden, te zwaar. In enkele wijken is het percentage van kinderen met overgewicht zelfs 25%. Dit is significant hoger dan het stedelijk gemiddelde van 14%.

 

In ’s-Hertogenbosch wordt al geruime tijd ingezet op het tegengaan van overgewicht. In deze aanpak wordt samengewerkt met de afdelingen welzijn, sport & recreatie en jeugd & onderwijs.

Zo is om de diëtist laagdrempelig te maken “Op 1 lijn” gestart, wordt het welbekende project “Schoolgruiten” uitgevoerd en zijn uiteenlopende vormen van beweegaanbod beschikbaar waaronder “Slimm” (ook wel Beat-it genaamd). Daarnaast lopen er nog initiatieven zoals “Tenqy”, een project uitgevoerd door de Stichting Waterwijs en Brabant Water in het voortgezet onderwijs dat kinderen stimuleert meer water te drinken. Mogelijk zal dit ook op Bossche basisscholen ingezet worden. Met Fhealinc, een initiatief van het Jeroen Bosch Ziekenhuis, HAS Den Bosch, Avans Hogeschool, de ZLTO en de gemeente wordt innovatie op het gebied van voeding en gezondheid gestimuleerd.

 

Vanuit het jeugd gezondheidsbeleid is met het betrekken van de gezondheidsmakelaar een extra impuls gegeven aan dit thema en is inmiddels een stedelijke werkgroep gestart. Deze heeft zich ten doel gesteld een integrale en sluitende aanpak van overgewicht te ontwikkelen als pilot in de wijk West. De partners in deze werkgroep zijn Vivent (TZO), GGD, Divers, het Jeroen Bosch Ziekenhuis (Obesity Lifestyle Intervention Centre), een huisarts, een fysiotherapeut, de Brede Bossche scholen en de gemeente (sport & recreatie en jeugd & onderwijs).

 

Binnen de werkgroep en in de wijk signaleren we hiaten in de sluitende aanpak die we voor ogen hebben. Allereerst blijken ouders van kinderen waarbij overgewicht is geconstateerd niet altijd gemotiveerd te zijn om hier iets aan te doen. Ten tweede blijkt dat wanneer kinderen een schoolnabij traject volgen (diëtist, extra sport) geen gebruik maken van het vervolg aanbod. Dit zou kunnen duiden op een gebrek aan motivatie en/of een aanbod dat niet voldoet aan de behoefte. Als laatste moeten we constateren dat de huisartsen (1e lijn) niet tot onvoldoende betrokken zijn in de signalering en doorverwijzing bij deze problematiek.

 

Deze knelpunten zijn voor ons aanleiding om de aanpak te optimaliseren, intensiveren en uitbreiden. Als het gaat om het verbeteren van de collectieve preventie richten we ons op het uitdragen van een gezonde leefstijl. Daarnaast is het belangrijk de bewustwording van ouders te verbeteren. Hen bewust maken van het probleem van overgewicht, maar bovenal hen bewustmaken van hun eigen rol. Zij hebben een voorbeeld functie en rol als opvoeder die een belangrijke factor is in de aanpak van het probleem. De komende tijd zal een programma ontwikkeld worden om in de wijk West, in samenwerking met basisscholen en het wijk CJG de drie pijlers een gezonde voeding, gezond bewegen en het gezonde voorbeeld onder de aandacht te brengen.

 

Een tweede onderdeel waar we mogelijkheden zien om te verbeteren is de wijze van interveniëren bij kinderen/gezinnen waarbij reeds overgewicht is geconstateerd. We optimaliseren het reeds lopende project “Op 1 lijn” maar gaan een stap verder. Voor kinderen is het noodzakelijk dat hun omgeving ook ondersteund bij een verandering van leefstijl. Daarom gaan we een interventie ontwikkelen die zich op het hele gezin richt. Door inzet van een gezinscoach die systeem gericht en vraaggericht werkt voeren we de zogenaamde “systeem interventie” uit. Afhankelijk van de behoefte aan ondersteuning bij het gezin wordt een programma op maat binnen de wijk georganiseerd. Hierbij maken we gebruik van de ervaringen en resultaten van een van onze samenwerkingspartners, het Jeroen Bosch Ziekenhuis.

 

Het laatste projectonderdeel betreft het verbeteren van de wijze waarop huisartsen aansluiten op het preventie en zorgaanbod rondom overgewicht. De gezinscoach betrekt de huisartsen bij onze aanpak in de wijk en gaat samenwerkingsafspraken maken met het lokale netwerk. Op deze wijze verwachten we een gedegen sluitende keten va

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: NavigatieDirect naar: Onderkant website