Investeren in onderzoek op het gebied van preventie blijft van groot belang zoals blijkt uit de trends die worden geschetst in de Volksgezondheid Toekomst Verkenning (VTV) 2014. De levensverwachting van de Nederlandse bevolking blijft stijgen, maar minder hard dan voorheen en het aantal mensen met een chronische aandoening neemt toe.

Zo komt het aantal mensen met diabetes op 1,2 miljoen en het aantal mensen met een stemmingsstoornis op 0,8 miljoen. De meeste ziektelast wordt veroorzaakt door hart- en vaatziekten, kanker en psychische stoornissen.

De toename van chronische aandoeningen betekent niet altijd een even groot verlies van kwaliteit van leven. Veel mensen voelen zich gezond en doen volwaardig mee in de maatschappij. Een nieuw concept gezondheid biedt een ander kader voor het inzetten van interventies ter bevordering van gezondheid en het verzamelen van kennis hierover.

Aandacht voor gezonde leefstijl

Hoewel de trends in gezonde leefstijl niet langer op alle terreinen ongunstig zijn, blijft aandacht voor leefstijl en kennis over effectieve interventies op dat terrein van belang. Zo neemt het totaal aantal rokers af maar is het aantal rokers onder laagopgeleiden 1,5 keer zo hoog als onder hoogopgeleiden. Het percentage mensen met overgewicht blijft onverminderd hoog. Het aantal jongeren dat extreem drinkt is erg hoog, ook in vergelijking met andere landen. De ambitie van het kabinet is om deze trends omlaag te buigen dan wel gelijk te houden.   

Wat levert het op?

De maatschappelijke baten van preventie moeten helder zijn. Informatie hierover is van doorslaggevend belang voor (beleids)beslissingen. Kennis over de (kosten)effectiviteit van interventies is hiervoor cruciaal, ook op de langere termijn, evenals inzicht in het implementatieproces. Uit de onafhankelijke evaluatie van het 2e en 3e Programma Preventie blijkt dat programmeren op preventieonderzoek leidt tot maatschappelijke impact. De programma’s van het Preventiekader leveren concrete kennis en zichtbare resultaten op en stimuleren dat successen een structurele plaats krijgen. Hierbij is het onontbeerlijk dat eindgebruikers van de te ontwikkelen kennis betrokken zijn bij de programmering in alle fasen van het proces. Dit zijn niet alleen professionals maar ook bijvoorbeeld gemeenten, verzekeraars en landelijke overheid. Alle relevante partijen hebben een plek bij de totstandkoming van subsidieoproepen, in commissies, bij het beoordelingsproces, bij monitoring van projecten en implementatie.

Preventie bij ZonMw

Het programmakader Preventie levert een bijdrage aan het bevorderen van gezond gedrag en het voorkomen van ziekte. Dit gebeurt onder andere door de ontwikkeling van nieuwe of verbeterde interventies en deze te toetsen op effectiviteit, doelmatigheid en best practices. Daarnaast wordt regie gevoerd op het implementeren van resultaten in de praktijk. Veelal zijn hier verschillende partijen bij betrokken. Het programmakader telt op dit moment 20 startende, lopende of afrondende programma’s. Deze programma’s zijn ingedeeld in de domeinen gebruikt in het Nationaal Programma Preventie (NPP). Binnen het Preventiekader besteden we aandacht aan de thema’s kanker, gehoorschade, seksuele gezondheid, overgewicht, voeding, leefstijl en screening. Preventie is gerelateerd aan ZonMw-brede thema’s als participatie, diversiteit, jeugd, geestelijke gezondheidszorg, zorg en ondersteuning in de buurt, begrip gezondheid, nudging, onderwijs, internationaal en implementatie.

Maatschappelijke opgave preventie

Preventie kan mens en maatschappij gezonder maken, maar de resultaten zijn vaak pas na lange tijd zichtbaar. De inzet van veel partijen is nodig om echt effect te bereiken. Daarom is het belangrijk dat gemeenten, verzekeraars, zorgaanbieders en maatschappelijke organisaties afspraken maken voor de langere termijn. Dat is het doel van het Nationaal Programma Preventie (NPP): Alles is gezondheid dat loopt van 2014 tot 2020. Het NPP richt zich op verschillende domeinen en onderwerpen. Uitgangspunten zijn een integrale aanpak, positieve positionering van preventie en minder vrijblijvendheid. Dat moet zo dicht mogelijk bij de burger gebeuren. ZonMw sluit hierbij aan door ook haar programmering in te delen in de binnen het NPP gebruikte domeinen om zo de vertaalslag van de resultaten naar de praktijk te versnellen. De domeinen zijn: preventie in de zorg; opvoeding en onderwijs; gezond werken; gezonde wijk; gezondheidsbescherming; sport, bewegen en voeding.

 

 

Naar boven
Direct naar: NavigatieDirect naar: InhoudDirect naar: Onderkant website