Sinds 2013 bestaat het Nederlands Netwerk voor Tabaksonderzoek (NNvT). Het netwerk is opgericht als platform voor kennisuitwisseling van wetenschappelijk tabaksonderzoek in Nederland.

Het netwerk wil bijdragen aan een betere afstemming van wetenschappelijk onderzoek, praktijk en beleid. Om dit te bereiken werkt de NNvT samen met ZonMw en het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) aan het opstellen van een nationale onderzoeksagenda op het gebied van tabaksontmoediging. De Alliantie Nederland Rookvrij (ANR) faciliteert dit proces.

Prioriteiten in onderzoeksthema’s

Samen met onderzoekers, maatschappelijke partijen en financiers van onderzoek zijn er drie onderzoeksprioriteiten vastgesteld:

  1. Interventies om te voorkomen dat jongeren beginnen met roken, met onder meer aandacht voor omgevingsinterventies die de verleiding van tabak verminderen, zoals prijs, verkoopbeperkingen, rookvrije buitenruimten en scholen, tabakspromotie, en verpakkingen.
  2. Verbeteren van bereik en gebruik van effectief bewezen interventies, met bijzondere aandacht voor strategieën om méér te bereiken bij groepen die met de bestaande interventies onvoldoende worden bereikt, zoals laagst opgeleiden, mensen met psychische problemen, mensen met een co-morbiditeit, mensen met een dubbele verslaving, oudere rokers, zwangere rokers en jongvolwassenen.
  3. Sociale en politieke determinanten van (totstandkoming van en effectieve implementatie van) nationaal en lokaal tabaksbeleid, waaronder de rol van de tabaksindustrie.

Andere belangrijke onderzoeksthema’s zijn dat roken meer onderzocht zou moeten worden in de context waarin het voorkomt, dat een multidisciplinaire aanpak op veel van de thema’s noodzakelijk is en dat er behoefte is aan meer monitoring, bijvoorbeeld van lopend onderzoek, maar ook van het gebruik van elektronische sigaretten.

Onderzoeksprioriteiten bepaald met stakeholders: een proces

De onderzoeksprioriteiten zijn samen met stakeholders tijdens verschillende bijeenkomsten vastgesteld. In maart 2015 werd een eerste brainstormbijeenkomst gehouden bij ZonMw, met een kerngroep van onderzoekers, financiers van onderzoek en vertegenwoordigers van maatschappelijke partijen. Tijdens deze bijeenkomst is besloten om twee studies uit te voeren.

  1. Quick Scan van de literatuur over tabaksonderzoek (uitgevoerd door het Trimbos-instituut) om het beschikbare onderzoek binnen zeven thema’s op het gebied van tabaksontmoediging te inventariseren, vooral ten aanzien van de effectiviteit van tabaksontmoedigende maatregelen (zie Bommelé et al, 2015).
  2. Delphi-studie (dr. Gera Nagelhout, Universiteit Maastricht) om te komen tot consensus over onderzoeksprioriteiten binnen de groepen van onderzoekers, maatschappelijke partijen en financiers.

De resultaten van beide studies zijn gepresenteerd tijdens een expertmeeting op 29 maart 2016. Aan de hand van de uitkomsten, hebben de aanwezigen (ongeveer 40) verder gesproken over de belangrijkste onderzoeksprioriteiten. Uit deze discussie zijn de drie onderzoeksthema’s ontstaan.

Vervolg

Op 10 februari 2017 vond het NNvT congres plaats. Tijdens het congres werd een paneldiscussie gehouden met vertegenwoordigers uit de wetenschapswereld, financiers, praktijk en beleid. De onderzoeksagenda werd gepresenteerd en er werd gediscussieerd over de mogelijkheid om in Nederland meer structureel samen te werken rondom de onderzoeksprioriteiten ter ondersteuning van de Rookvrije Generatie. Het algehele beeld van de paneldiscussie en de reactie uit de zaal was dat er brede steun en interesse is om meer structureel samen te werken rondom de thema’s, maar dat er financiële incentives nodig zijn om daadwerkelijk onderzoeksgroepen in de gewenste richting te bewegen. De mogelijkheden hiervoor worden momenteel onderzocht.

Naar boven
Direct naar: NavigatieDirect naar: InhoudDirect naar: Onderkant website