Verslagen

Eindverslag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

In 2001 is in opdracht van ZonMw de eerste Programmeringstudie Jeugdgezondheidszorg 0-19 jaar uitgevoerd door een samenwerkingsverband van Erasmus MC-Universitair Medisch Centrum, TNO Kwaliteit van Leven, Z-org en GGD Nederland. De resultaten van deze eerste studie zijn door ZonMw gebruikt bij de beoordeling van de relevantie van project- en onderzoeksvoorstellen. ZonMw heeft gevraagd om opnieuw de studie uit te voeren ter verkrijging van een geactualiseerde onderzoeksprogrammering en prioritering op het terrein van effectonderzoek in de jeugdgezondheidszorg, ten behoeve van een evidence based jeugdgezondheidszorg.

Om dit te bewerkstelligen is een overzicht gemaakt van:

- De (resultaten van) jeugdprojecten. Hiervoor zijn alle via ZonMw en Fonds OGZ gesubsidieerde projecten systematisch geïnventariseerd die sinds 2000 zijn gestart.

- De sinds 2000 verschenen relevante wetenschappelijke (inter)nationale literatuur. Onderzocht is of er ten aanzien van die producten/activiteiten van de JGZ, nieuwe gegevens naar boven zijn gekomen op het gebied van doelmatigheid, doeltreffendheid en uitvoerbaarheid.

- Literatuur van producten/activiteiten uit het basistakenpakket JGZ met een verpleegkundige invalshoek, inclusief opvoedingsondersteuning.

- De huidige behoefte van de meest betrokken partijen (thuiszorg en GGD) welke activiteiten uit het basistakenpakket JGZ met voorrang onderzocht moeten worden.

 

Op basis van deze activiteiten is een prioritering opgesteld voor een nieuwe onderzoeksprogrammering effectonderzoek voor de JGZ, waarbij als criteria zijn gehanteerd: de aard, ernst en omvang van het volksgezondheidsprobleem, de zekerheid van gunstige en ongunstige effecten van de desbetreffende interventie, de kosten van de interventie en het maatschappelijk draagvlak. De bedoeling is dat ZonMw de nieuwe prioritering gebruikt bij de beoordeling van de relevantie van ingediende projectvoorstellen.

 

Resultaten
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Op basis van de inventarisatie van jeugdprojecten bij Fonds OGZ en ZonMw en het literatuuronderzoek inclusief onderwerpen omtrent verpleegkundige interventies die gerelateerd zijn aan producten en activiteiten uit het Basistakenpakket JGZ is een voorstel gedaan voor een nieuwe onderzoeksprogrammering en prioritering voor de jeugdgezondheidszorg. Dit voorstel is voorgelegd aan thuiszorgorganisaties en GGDen en heeft uiteindelijk geleid tot een definieve onderzoeksprogrammering. Deze programmering geldt voor stoornissen en aandoeningen, waarvan de doelmatigheid van de aanpak nog niet vaststaat.

De onderzoeksprogrammering bestaat uit 15 onderwerpen/activiteiten die met zeer hoge prioriteit onderzocht moeten worden, 10 onderwerpen/activiteiten die met hoge prioriteit onderzocht moeten worden en uit 11 onderwerpen/activiteiten die met prioriteit onderzocht moeten worden.

Er zijn 15 onderwerpen/activiteiten geselecteerd met zeer hoge prioriteit:

" Monitoring en signalering op het gebied van: psychosociale problemen (depressie, angsten, ADHD en agressie), psychomotorische ontwikkeling, sociale ontwikkeling, opvoedingsproblemen, overgewicht, het vóórkomen van pesten/geweld

" Het inschatten van zorgbehoefte op het gebied van: opvoedingsproblemen

" Screening op het gebied van spraak-/taalproblemen

" Voorlichting, advies, instructie en begeleiding op het gebied van: voorlichting door verpleegkundigen, overgewicht, bewegen, opvoedingsproblemen, verslavingen en genotmiddelen

" Omgevingsbeïnvloeding op het gebied van: schoolgezondheidsbeleid (koppeling monitoring en preventie individueel en collectief),

" Zorgsysteem, netwerken, overleg en samenwerking op het gebied van: (seksuele) kindermishandeling / - verwaarlozing

 

Er zijn 10 onderwerpen geselecteerd met hoge prioriteit:

" Monitoring en signalering op het gebied van: het gedrag t.a.v. voeding, soort voeding, manier van eten, afwijkend gedrag, hechting, astma

" Screening op het gebied van: gehoorverlies op schoolleeftijd, amblyopie, dysplastische heupontwikkeling

" Voorlichting, advies, instructie en begeleiding op het gebied van: pesten/geweld/wapens, seksueel overdraagbare aandoeningen en anticonceptie, veiligheid, met name gericht op ongevallen

" Zorgsysteem, netwerken, overleg en samenwerking op het gebied van: beleidsadvisering (lokaal preventief jeugdbeleid, integrale jeugdzorg)

 

Tot slot zijn er 11 onderwerpen die met prioriteit:

" Monitoring en signalering op het gebied van: gehoorverlies en spraak-/taalontwikkeling

" Inschatten zorgbehoefte en regelen van zorg op maat

" Screening op: scoliose, kyphose en hyperlordose , refractieafwijkingen, hoofdomtrek

" Voorlichting, advies, instructie en begeleiding op het gebied van: voeding van schoolkinderen en van oudere jeugd, veiligheid, met name gericht op zelfverdediging/sociale weerbaarheid/faalangst, seksualiteit en relaties, dood/rouw/suïcide

" Zorgsysteem, netwerken, overleg en samenwerking op het gebied van: participatie aan buurt-/wijknetwerken.

 

Uit de definitieve onderzoeksprogrammering en -prioritering blijkt dat er enkele opvallende veranderingen zijn in vergelijking met de resultaten van de eerste Programmeringstudie.

- Overgewicht is in de vorige Programmeringstudie niet apart benoemd, maar was verwerkt in de onderwerpen voeding en beweging.

- Het monitoren van opvoedingsproblemen van ouders, hun zorgbehoefte en de gegeven voorlichting en advies bij hun opvoedingsproblemen is nu apart opgenomen.

- Alle onderdelen die vallen onder het onderwerp kindermishandeling zijn samengevoegd en vallen in de groep zeer hoge prioriteit onder zorgsysteem, netwerken, overleg en samenwerking.

- Gezien het belang en de rol van de verpleegkundige in de JGZ, is een state of the art van verpleegkundig onderzoek opgenomen in deze update van de Programmeringstudie.

 

De bedoeling is dat ZonMw de nieuwe prioritering gebruikt bij de beoordeling van de relevantie van ingediende projectvoorstellen. ZonMw wordt aanbevolen om proactief met deze onderzoeksprogrammering en - prioritering om te gaan en deze kenbaar te maken aan onderzoeksinstellingen en universiteiten, zodat zij hun onderzoeksvoorstellen hierop kunnen baseren. Het eindrapport bevat een Cd-rom met o.a. het literatuuronderzoek waarin per JGZ-activiteit verslag wordt gedaan van de resultaten en de conclusie op de vraag hoe dringend effectiviteitsonderzoek nodig is.

 

Aanbevolen wordt de geschetste onderzoeksprogrammering als leidraad te gebruiken voor effectonderzoek in de JGZ om zodoende een effectiever en doelmatiger JGZ te verkrijgen.

 

Deze opgestelde prioritering van effectonderzoek wil geenszins inhouden dat onderzoek naar reeds doelmatige preventieprogrammas niet nodig is. Onderzoek naar doelmatige preventieprogrammas om gezondheidswinst te behouden en waar mogelijk te vergroten blijft ook belangrijk.

 

Samenvatting van de aanvraag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

In 2001 is de Programmeringstudie effectonderzoek JGZ (Dijkstra e.a.) afgerond. Deze studie had tot doel om een onderzoeksprogrammering en -prioritering te verkrijgen op het terrein van effectonderzoek JGZ.

Inmiddels zijn in het Preventieprogramma en het programma Gezond Leven ruim 150 jeugdprojecten van start gegaan, waarvan een derde relevant is voor de JGZ. Tevens zijn verschillende jeugdprojecten uit het Praeventiefonds en Fonds OGZ afgerond. In de Programmeringstudie (2001) is deze informatie niet meegenomen. Dit betekent dat op een groot aantal terreinen, die worden genoemd in de onderzoeksprioritering recent Nederlandse resultaten beschikbaar zijn gekomen of (binnenkort) te verwachten zijn. Daarnaast zijn inmiddels waarschijnlijk nieuwe feiten in de (inter)nationale Iiteratuur bekend over de doeltreffendheid, doelmatigheid en uitvoerbaarheid van de producten van jeugdgezondheidszorg. En is wellicht het antwoord op de vraag ‘Welke onderdelen van de JGZ voor 0 tot 19-jarigen moeten met voorrang onderzocht worden volgens de meest betrokken partijen (= thuiszorgorganisaties en GGD’en) in de loop van de tijd veranderd.

Door het bovenstaande is een update van de programmeringstudie effectonderzoek JGZ wenselijk. Momenteel is (onder andere voor ZonMw) niet duidelijk welke nieuwe projecten met prioriteit opgestart dienen te worden. Na een update van de programmeringstudie kan hier antwoord op gegeven worden.

In dit project wordt een geactualiseerde onderzoeksprogrammering en -prioritering verkregen op het terrein van effectonderzoek JGZ door:

a. een systematische inventarisatie uit te voeren van de resultaten/uitkomsten van de projecten bij het Praeventiefonds, ZonMw en fonds OGZ, die sinds het verschijnen van de Programmeringstudie effectonderzoek JGZ (Dijkstra e.a. 2001) verschenen zijn.

b. een update uit te voeren van de (destijds) geprioriteerde JGZ-producten, aangevuld met onderwerpen op het gebied van verpleegkunde (met name opvoedingsondersteuning).

c. een conceptvoorstel op te stellen voor onderzoeksprogrammering en prioritering van effectonderzoek in de JGZ.

d. een behoefteonderzoek / veld- en expertraadpleging te houden, waarin het genoemde voorstel bij c. wordt getoetst bij het veld.

e. naar aanleiding van bovengenoemde fasen het opstellen van een onderzoeksprogrammering en -prioritering van effectonderzoek in de JGZ.

De resultaten van het project, het definitieve onderzoeksprogramma, worden bekendgemaakt aan het veld (thuiszorgorganisaties en GGD’en), JGZ-deskundigen/experts, landelijke organisaties op het terrein van de jeugdgezondheidszorg, middels het toesturen van het eindrapport en middels artikelen in relevante vakbladen.

 

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: NavigatieDirect naar: Onderkant website