Verslagen

Eindverslag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

ACHTERGROND

Depressie bij ouderen is een belangrijk gezondheidsprobleem met nadelige persoonlijke, maatschappelijke en economische gevolgen. Depressie heeft daarbij een slechte prognose. Preventie kan een substantiële bijdrage leveren aan terugdringen van het aantal nieuwe gevallen. De grootste risicofactor voor het krijgen van een depressie is namelijk de aanwezigheid van lichte tot matige depressieve klachten die zich nog niet ontwikkeld hebben tot een volwaardige depressie. Internationaal onderzoek heeft laten zien dat life-review tot afname van deze klachten kan leiden. Life review is een laagdrempelige, specifiek voor ouderen ontwikkelde methodiek, waarin ouderen vertellen over hun leven en hun leven evalueren. In deze studie is de life-review cursus ‘Op zoek naar zin’ voor ouderen met depressieve klachten onderzocht op effectiviteit en kosteneffectiviteit. Ook is onderzocht welke kenmerken van de deelnemers voorspellend waren voor de mate waarin zij profijt van de cursus hebben gehad. Tenslotte zijn met enkele deelnemers interviews gehouden om na te gaan wat in hun ogen de werkzame componenten van de cursus zijn geweest.

 

METHODE

Er is een gerandomiseerde trial uitgevoerd waarbij de deelnemers werden toegewezen aan de interventie ‘Op zoek naar zin’ (n=83) of een alternatieve, minimale interventie, de film ‘De kunst van het ouder worden’ (n=88). Als uitkomstmaten zijn depressieve klachten, mastery, angstklachten, levenstevredenheid, kwaliteit van leven en reminiscentiestijlen meegenomen. Als prognostische factoren zijn sexe, leeftijd, opleiding, en het aantal depressieve klachten en de mate van mastery voor de start van de interventie gemeten. Voor de uitvoering van de kosteneffectiviteitsanalyse zijn directe medische en niet-medische kosten in kaart gebracht.

Metingen vonden plaats voorafgaand aan de interventie, na drie maanden - d.w.z. direct na afloop van de cursus - en zes maanden na beëindiging van de cursus. Bij het analyseren van de data is gebruik gemaakt van het ‘intention-to-treat’ principe met regressie imputatie bij missende waarden. Om de effectiviteit vast te stellen zijn effectgroottes berekend. Om de kosteneffectiviteit te berekenen is een economische evaluatie vanuit maatschappelijk perspectief uitgevoerd. Voorts zijn er twee sensitiviteitsanalyses uitgevoerd: één waarin ook de kosten die toegeschreven konden worden aan productieverlies in verband met betaalde arbeid is meegenomen en één om de kosteneffectiviteit te evalueren wanneer de interventie door één in plaats van twee professionals gegeven zou zijn. Tenslotte zijn in een kwalitatieve substudie 20 deelnemers gevraagd naar hun ervaringen met de cursus. Wat waren de werkzame componenten van de cursus in hun ogen? Ook zijn nog een drietal bijeenkomsten geobserveerd. Voor de analyse hebben wij gebruik gemaakt van een top-down, theorie gedreven benadering gericht op het verkrijgen van nieuwe inzichten ongeacht of de observatie meerdere keren was gemaakt of gemakkelijk kon worden geclassificeerd.

 

RESULTATEN

Resultaten laten zien dat de cursus ‘Op zoek naar zin’ effectief is: het vermindert de depressieve klachten van mensen van 50 jaar en ouder. De cursus is even effectief voor vrouwen als mannen, en de effectiviteit is ook niet afhankelijk van leeftijd, opleidingsniveau, ernst van de depressieve klachten, mate van mastery of reminiscentiestijlen voor aanvang van de cursus. Wel gaan de gunstige effecten van deelname aan de cursus samen met hogere kosten. Of dit acceptabel is hangt af van de bereidheid te betalen: als men niets wil betalen, dan is de kans dat de cursus ‘Op zoek naar zin’ acceptabel is bijna nihil (1% bij de nameting en 0% na de follow-up van 6 maanden), maar boven de €10.000 is deze kans 73%. Deelnemers geven vooral aan dat zij de ontmoeting met andere mensen belangrijk vinden en de uitwisseling van ervaringen en herkenning van problemen. Over het algemeen, vinden zij het ophalen van herinneringen leuk om te doen.

 

CONCLUSIE

De cursus ‘Op zoek naar zin’ is effectief voor mensen van 50 jaar en ouder met lichte tot ernstige depressieve symptomen. Of deze cursus ook de voorkeur verdient boven andere preventieve cursussen is nog onbeslist, omdat van die cursussen vaak niet de kosteneffectiviteit bekend is. Op zoek naar zin is een vrij dure interventie vanwege de aanwezigheid van twee hulpverleners. Het lijkt daarom zinvol om nader te analyseren wie het meest baat heeft bij de interventie en in welke subgroepen de stijgende kosteneffectiviteit het best is. Bijvoorbeeld: op grond van de interview veronderstellen wij dat het excluderen van deelnemers die liever praten dan creatieve opdrachten uitvoeren, de kosteneffectiviteit zou kunnen bevorderen. Dergelijke informatie is van groot belang om na te gaan aan wie deze interventie in de toekomst zou moeten worden aangeboden.

 

Resultaten
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

De cursus 'Op zoek naar zin' blijkt effectief te zijn: het vermindert de depressieve klachten van mensen van 50 jaar en ouder. De cursus is even effectief voor vrouwen als mannen, en de effectiviteit is ook niet afhankelijk van leeftijd, opleidingsniveau, ernst van de depressieve klachten, mate van mastery of reminiscentiestijlen voor aanvang van de cursus. Wel gaan de gunstige effecten van deelname aan de cursus samen met hogere kosten. Deelnemers geven vooral aan dat zij de ontmoeting met andere mensen belangrijk vinden en de uitwisseling van ervaringen en herkenning van problemen.

Voortgangsverslag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Zie bijlage

Resultaten
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

zie bijlagen

Samenvatting van de aanvraag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Depression among the elderly is a major health problem. Prevention can make an important contribution towards reducing the number of new cases. The main risk factor for depression is the presence of slight and moderate depressive symptoms. International studies have shown that integrative reminiscence reduces depressive symptoms. Integrative reminiscence is a low threshold method specifically developed for the elderly that involves their telling about and evaluating their lives. A reminiscence course called Looking for Meaning has been developed by the Trimbos Institute for elderly people with depressive symptoms. This course is already being given at numerous Mental Health Care Institutes.

The assessment of the course?s effectiveness in general and its cost effectiveness in particular is a central part of the project. In Study 1 we conduct a randomized controlled trial to assess the effects of the course on depression, wellbeing, meaning in life and quality of life. This study also focuses on economic analyses. Study 2 uses qualitative methods (participant observation and interviews) to examine what the course means to the participants.

 

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: NavigatieDirect naar: Onderkant website