Verslagen

Eindverslag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

In het huidige project wordt onderzocht of excessief drinkgedrag van jongvolwassenen verminderd kan worden door een tweetal strategieën die specifiek zijn gericht op het beïnvloeden van het meer impliciete kanaal: drinker imago verandering en “cue reminders” (geheugensteuntjes). Doel was om deze strategieën middels modules in te bedden en te evalueren binnen het bestaande programma Drinktest.nl. Ter voorbereiding op de interventieontwikkeling zijn twee onderzoeken uitgevoerd om te kijken naar de rol van verschillende type drinker imago’s op drankgebruik en “cues” die gebruikt kunnen worden als geheugensteun bij het realiseren van voornemens van minder drinken. De eerste studie liet zien welke imagokenmerken een mogelijke rol spelen bij drinkgedrag en welke geheugensteuntjes gebruikt kunnen worden. Op basis van het onderzoek werd duidelijk dat imagokenmerken (bijv. verantwoordelijk, sociaal) verschillen per imago. In de tweede prospectieve surveystudie werd onderzocht: (1) welke imago’s al dan niet drankgebruik, intentie en openheid voor risico (behavioral willingness) voorspellen, (2) of er subgroep verschillen zijn (geslacht, etc.) in het effect van de imago’s, (3) of imago’s te relateren zijn aan gedragsverandering over tijd, (4) imago stabiliteit, (5) in hoeverre eigenschappen van imago’s een rol spelen en (6) of persoonlijkheidskenmerken van jongvolwassenen hiermee samenhangen. Dit onderzoek gaf inzicht in de te selecteren imago’s voor de interventie en liet voornamelijk zien dat de niet- en veel drinker imago’s gerelateerd waren aan drankgebruik en dat daarnaast vooral het matige drinker imago een aanknopingspunt biedt voor interventies omdat veel-drinkers zich graag met dit imago identificeren en deze het positiefst vinden. Verder is er een “meta-analyse” uitgevoerd waarbij alle resultaten van bestaande publicaties over gezondheidsgerelateerde prototypes zijn gebundeld. Dit gaf inzicht in (1) de mechanismen van prototypes van risico- en gezondheidsbevorderende gedragingen, (2) welke manier van het meten van prototypes het beste past en (3) de mechanismen van lijken op (similarity) en positief vinden (favourability) van prototypes. Daarnaast is in een extra pilot studie de acceptatie van een cue reminder getest.

In 2012 zijn de modules rondom de cue reminders en imago’s ontwikkeld en ingebed in Drinktest.nl. De interventie is getest alvorens deze online uit te zetten vanaf september 2012. Door middel van een randomised controlled trial werd het effect gemeten. Excessieve drinkers werden binnen de interventie random verdeeld over 4 condities zodat kon worden vergeleken welke strategieën het effectiefst werken om drankgebruik te verminderen. Iedere deelnemer kreeg eerst een module met algemene vragen over hun kennis en bewustzijn van hun alcoholgebruik. Vervolgens kreeg een ieder persoonlijke tips en adviezen, bijvoorbeeld over verantwoord drankgebruik en hoe om te gaan met moeilijke situaties. Dit onderdeel staat gelijk aan de oorspronkelijke Drinktest. De eerste conditie kreeg alleen deze module aangeboden. In conditie 2 werd tevens imago feedback gegeven: Na de oorspronkelijke Drinktest gaf iemand aan welke persoonlijke eigenschappen hij/zij belangrijke vindt. Ze kregen daarbij feedback over de eigenschappen die volgens andere leeftijdsgenoten horen bij veel- en matige drinkers en werden geïnformeerd dat minder te drinken bij kan dragen aan het realiseren van positieve imagokenmerken, die vooral passen bij een matig drinken. Op deze manier werd hun zelfbeeld als het ware gecontrasteerd met het beeld dat (andere) mensen hebben van matig en veel drinken. In conditie 3 werd als aanvulling op de standaard Drinktest een cue reminder aangeboden. Respondenten werden eerst begeleid in het stellen van doelen om hun drankgebruik te verminderen en kregen daarbij een geheugensteuntje aangeboden (siliconen polsbandje, gedragen gedurende een maand) ter herinnering aan hun voornemens en doelen. Indien gewenst, kozen ze een eigen of geen geheugensteuntje. Tot slot ontving de vierde conditie een combinatie van modules (Drinktest, eigenschappen op basis van imago’s en cue reminder).

Veranderingen in determinanten en alcoholgebruik werden geevalueerd middels nametingen bij 1 en 6 maanden. Ten opzichte van de voormeting verminderde in alle condities het alcoholgebruik. Uit de evaluatie bleek dat de afzonderlijke strategieën in vergelijking met de standaard Drinktest, bijdroegen tot een grotere verandering in alcoholgebruik. Een combinatie van beide strategieën bleek niet tot een groter effect te leiden, dan elk van de strategieën afzonderlijk.

 

Resultaten
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Het project is voorafgaand aan het onderzoek goedgekeurd door de medisch ethische commissie van het Erasmus MC, Rotterdam. Een eerste studie onder 152 jongvolwassenen tussen 18-25 jaar liet zien dat jongvolwassenen onderscheid maken in verschillende typen drinkerimago’s in termen van persoonskenmerken, beoordeling, identificatie en voorstelbaarheid. Een tweede studie onder 450 jongvolwassenen liet zien dat de vijf imago’s (niet drinker, matige drinker, veel drinker, tipsy en dronken persoon) verschillen in voorspellend vermogen van gedrag, intenties en gewilligheid tot gedrag. Dit verschilde op basis van gedrag, geslacht en opleidingsniveau. Deze studie liet ook onder 384 jongvolwassenen zien dat persoonlijkheidskenmerken van proefpersonen geen verschil uitmaken op de relatie tussen imago’s en gedrag. Onder de 450 jongvolwassenen bleek dat vooral de matige drinker positief wordt beoordeeld en dat jongvolwassenen zich graag willen identificeren met dit imago, met name excessieve drinkers. Ook vinden excessieve drinkers het aangeschoten imago aantrekkelijk. Wel geldt, hoe meer men zich identificeert met niet-drinkers, hoe hoger de intentie om verantwoord te drinken. Voor vrouwen is dit effect groter. Hoe meer mannen het dronken en veel-drinker imago positief beoordelen, hoe meer gewillig zij zijn om meer te drinken. Vrouwen hebben in dat geval ook minder intentie tot gezond gedrag. Vooral identificatie met het aangeschoten en veel-drinker imago heeft groot effect op intenties van mannen. Ook hebben sociale normen en attitude (opvattingen) effect op intentie, terwijl gevoel van controle vooral bij mannen effect heeft op gewilligheid. Samen geven de resultaten aan dat jongvolwassenen met betrekking tot gedrag zich tegen de extremen af te zetten: drinkers tegen het niet-drinker imago maar ook het dronken imago en niet-drinkers tegen meer drinkende imago’s. De resultaten laten zien dat jongvolwassenen vooral willen drinken voor plezier (aangeschoten imago) maar wel het gevoel van controle willen hebben (aangeschoten en matige drinker imago’s). Met betrekking tot de voorspellers van gedrag – intentie en gewilligheid – spelen ook imago’s buiten de extremen van de niet- en veel-drinker een rol. Daarnaast blijkt dat hoe stabieler het beeld van lijken op het niet-drinker prototype is, hoe sterker de intentie is om verantwoord te drinken. Ook blijkt dat hoe stabieler het beeld van lijken op het dronken prototype, des te lager de intentie is om verantwoord te drinken. Verder bleek uit de meta-analyse dat (1) prototypes relevant zijn voor het bestuderen van gedrag, intentie en gewilligheid, (2) het lijken op prototypes een sterker verband heeft met deze uitkomsten dan het positief vinden van prototypes, (3) prototypes van risicogedrag over het algemeen sterker effect hebben op deze drie uitkomsten dan prototypes van gezond gedrag en (4) dat directe vragen over de prototypes een sterker effect opleveren dan indirecte vragen. Als voorbereiding op de interventie is in een extra pilotstudie de acceptatie van een cue reminder als geheugensteun getest: volwassenen (18+) konden kiezen om een siliconen polsbandje te ontvangen of een eigen of geen geheugensteuntje te nemen. Tot slot zijn twee modules ontwikkeld welke aansluitend op de oorspronkelijke Drinktest.nl. Er zijn hierbij de twee strategieën toegevoegd: aanbieden van polsbandjes als geheugensteun van voornemens en verandering van drinker imago’s door middel van persoonlijk advies op basis van eigenschappen horende bij de imago’s en bij de deelnemer. Een totaal van 6378 personen zijn Drinktest.nl gestart. Van dit aantal zijn er niet-excessieve drinkers, duplicaten en personen die niet de volledige interventie hebben doorlopen of die een “outlier” waren. Na verwijdering van deze gegevens, bleven er 2634 excessieve drinkers (51% mannen) over die de interventie volledig hebben doorlopen. Hiervan hebben 1480 personen aan minimaal een van de twee vervolgmetingen meegedaan en 599 personen hebben aan alle drie de metingen (interventie en twee nametingen) meegedaan. De “last observation carried forward” methode werd toegepast om met de uitval om te gaan. De resultaten laten zien dat respondenten in alle condities hun alcoholgebruik hebben verminderd, zij minder gewillig waren om te drinken en zij meer de intentie hadden om te minderen. Wel hadden respondenten die een cue reminder óf prototype feedback hadden gekregen hun alcoholgebruik meer geminderd dan mensen die deze strategieën niet hadden ontvangen. Dus, de strategieën kunnen afzonderlijk een meerwaarde bieden op de oorspronkelijke Drinktest.

Voortgangsverslag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

In het huidige project wordt onderzocht of excessief drinkgedrag van jongvolwassenen verminderd kan worden door een tweetal strategieën die specifiek zijn gericht op het beïnvloeden van het meer impliciete kanaal: drinker imago verandering en “cue reminders.” Doel was om deze strategieën middels modules in te bedden en te evalueren binnen het bestaande programma Drinktest.nl. Ter voorbereiding op de interventieontwikkeling zijn twee onderzoeken uitgevoerd om te kijken naar de rol van verschillende type drinker imago’s op drankgebruik en “cues” die gebruikt kunnen worden als geheugensteun bij het realiseren van voornemens van minder drinken. De eerste studie liet zien welke imagokenmerken een mogelijke rol spelen bij drinkgedrag en welke geheugensteuntjes gebruikt kunnen worden. Op basis van het onderzoek werd duidelijk dat imagokenmerken (bijv. verantwoordelijk, sociaal) verschillen per imago. In de tweede prospectieve surveystudie werd onderzocht: (1) welke imago’s al dan niet drankgebruik, intentie en openheid voor risico (behavioral willingness) voorspellen, (2) of er subgroep verschillen zijn (geslacht, etc.) in het effect van de imago’s, (3) of imago’s te relateren zijn aan gedragsverandering over tijd, (4) imago stabiliteit, (5) in hoeverre eigenschappen van imago’s een rol spelen en (6) of persoonlijkheidskenmerken van jongvolwassenen hiermee samenhangen. Dit onderzoek gaf inzicht in de te selecteren imago’s voor de interventie en liet voornamelijk zien dat de niet- en veel drinker imago’s gerelateerd waren aan drankgebruik en dat daarnaast vooral het matige drinker imago een aanknopingspunt biedt voor interventies omdat veel-drinkers zich graag met dit imago identificeren en deze het positiefst vinden. Daarnaast is in een extra pilot studie de acceptatie van een cue reminder getest. In 2012 zijn de modules van cue reminders en imago’s ontwikkeld en ingebed in Drinktest.nl. De interventie is getest alvorens deze online uit te zetten vanaf september 2012. Excessieve drinkers worden binnen de interventie random verdeeld over 4 condities zodat kan worden vergeleken welke strategieën het effectiefst werken om drankgebruik te verminderen. Iedere deelnemer krijgt eerst een module met algemene vragen over hun kennis en bewustzijn van hun alcoholgebruik. Vervolgens krijgt ieder persoonlijke tips en adviezen, bijvoorbeeld over verantwoord drankgebruik en hoe om te gaan met moeilijke situaties. Dit onderdeel staat gelijk aan de oorspronkelijke Drinktest. De eerste conditie krijgt alleen deze module aangeboden. In conditie 2 wordt imago feedback gegeven: Na de oorspronkelijke Drinktest geeft iemand aan welke persoonlijke eigenschappen hij/zij belangrijke vindt. Ze krijgen advies over welke eigenschappen volgens andere leeftijdsgenoten bij horen veel- en matige drinkers en worden aangemoedigd om minder te drinken om zo gewenste eigenschappen van een matige drinker te verkrijgen. In conditie 3 wordt in aanvulling op de standaard drinktest cue reminder informatie aangeboden. Respondenten worden geholpen om doelen te stellen voor hun drankgebruik. Zij krijgen daarbij een geheugensteun aangeboden (siliconen polsbandje, gedragen gedurende een maand) ter herinnering aan hun voornemens en doelen. Indien gewenst, kiezen ze een eigen of geen geheugensteuntje. Tot slot ontvangt de vierde conditie een combinatie van modules (drinktest, eigenschappen op basis van imago’s, cue reminder). Niet-excessieve drinkers worden doorgeleid naar de oorspronkelijke Drinktest.

Resultaten
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Het project is voorafgaand aan het onderzoek goedgekeurd door de medisch ethische commissie van het Erasmus MC, Rotterdam. Een eerste studie onder 152 jongvolwassenen tussen 18-25 jaar liet zien dat jongvolwassenen onderscheid maken in verschillende typen drinkerimago’s in termen van persoonskenmerken, beoordeling, identificatie en voorstelbaarheid. Een tweede studie onder 450 jongvolwassenen liet zien dat de vijf imago’s (niet drinker, matige drinker, veel drinker, tipsy and dronken persoon) verschillen in voorspellend vermogen van gedrag, intenties en gewilligheid tot gedrag. Dit verschilde op basis van gedrag, geslacht en opleidingsniveau. Deze studie liet ook onder 384 jongvolwassenen zien dat persoonlijkheidskenmerken van proefpersonen geen verschil uitmaken op de relatie tussen imago’s en gedrag. Vooral de matige drinker wordt positief beoordeeld en jongvolwassenen willen zich graag met dit imago identificeren, met name de excessieve drinkers. Ook vinden excessieve drinkers het aangeschoten imago aantrekkelijk. Wel geldt, hoe meer men zich identificeert met niet-drinkers, hoe hoger de intentie om verantwoord te drinken. Voor vrouwen is dit effect groter. Hoe meer mannen het dronken en veel-drinker imago positief beoordelen, hoe meer gewillig zij zijn om meer te drinken. Vrouwen hebben in dat geval ook minder intentie tot gezond gedrag. Vooral identificatie met het aangeschoten en veel-drinker imago heeft groot effect op intenties van mannen. Ook hebben sociale normen en attitude (opvattingen) effect op intentie, terwijl gevoel van controle vooral bij mannen effect heeft op gewilligheid. Samen geven de resultaten aan dat jongvolwassenen met betrekking tot gedrag zich tegen de extremen af te zetten: drinkers tegen het niet-drinker imago maar ook het dronken imago en niet-drinkers tegen meer drinkende imago’s. De resultaten laten zien dat jongvolwassenen vooral willen drinken voor plezier (aangeschoten imago) maar wel het gevoel van controle willen hebben (aangeschoten en matige drinker imago’s). Met betrekking tot de voorspellers van gedrag – intentie en gewilligheid – spelen ook imago’s buiten de extremen van de niet- en veel-drinker een rol. Als voorbereiding op de interventie is in een extra pilotstudie de acceptatie van een cue reminder als geheugensteun getest: jongvolwassenen konden kiezen om een siliconen polsbandje te ontvangen of een eigen of geen geheugensteuntje te nemen. Tot slot zijn twee modules ontwikkeld welke aansluitend op de oorspronkelijke Drinktest.nl. Er zijn hierbij de twee strategiën toegevoegd: aanbieden van polsbandjes als geheugensteun van voornemens en verandering van drinker imago’s door middel van persoonlijk advies op basis van eigenschappen horende bij de imago’s en bij de deelnemer. Tot dus ver zijn 3316 personen gestart op Drinktest.nl. Van dit aantal zijn er duplicaten en personen die niet de volledige interventie doorlopen. Van de personen met excessief drankgebruik, hebben 1411 de interventie wel volledig doorlopen. 1132 excessieve drinkers hebben een uitnodiging voor de vervolgvragenlijst ontvangen. Hiervan heeft 15% (175) meegedaan aan de vervolgvragenlijst. Momenteel wordt ingezet op het verhogen van de respons op de nametingen.

Samenvatting van de aanvraag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Excessive alcohol use is associated with short- and long-term health damaging consequences. The prevalence of excessive drinking among young adults is high, young adults being the largest group of alcohol abusers. Despite this knowledge, there are hardly any preventive interventions available for this group. Hence, it is essential that alcohol use among young adults is targeted. Most interventions that have targeted risk behaviors have done so assuming people are rational decision makers. This view, however, seems erroneous, given that quite a number of people engage in unhealthy behaviors, including excessive drinking, without any intention or even a negative intention NOT to do so. This finding can be explained by means of dual-process theory (Gibbons, 2003; Strack & Deutch, 2004; Wiers, 2006), which suggest that behaviors are the result of two systems; an explicit, planful system and an implicit, associative system. The implicit system has shown to play a prominent role in the context of excessive alcohol and young adults, where behaviour is often induced by a social context (Gibbons, 2003; Wiers, 2006). This suggests that excessive alcohol can – more successfully- be reduced by targeting the implicit system. The project aims to test two strategies that could successfully address the implicit route; image alteration and cue reminders. Images can be defined as (1) perceptions of a stereotypical person (‘a typical drinker of your age’), with identifiable, distinct characteristics (e.g., ‘cool’, ‘reckless’), which can be considered without the need to be personally experienced, and (2) ideas a person has of the kind of person he/she desires to become or fears of becoming in the future. Both types of images can influence behavior. In the project, images will be related to alcohol use. Cue reminders can be defined as potential situations or materials that can function as a cue to remind people of their goals, values (i.e. (un)desirable images that are attainable/avoidable) in a specific (risk) situation. Image alteration is aimed at changing the favorability of risk-related images and promoting healthy images. Images have shown to be important predictors of health behavior (change), and affect behavior via implicit processes. Cue reminders will be used to remind people in risk situations of the content of the intervention. Both strategies have the potential to establish long-term health behavior changes/avoid risk relapse, given that they reduce a person’s responsiveness to risk situations via implicit processes. However, thorough tests are required to examine the potential and boundaries of the strategies. Three studies are proposed within the project. Study 1 has two purposes. First, it is aimed at identifying risk and health images and the underlying (un)favorable characteristics that may guide (reductions in) drinking. Second, study 1 is aimed at the elicitation of potential cue reminders that could help people remind of (un)desirable images and identify risk situations. Hence, study 1 is an essential prerequisite for the operationalisation of our strategies. Study 2 is aimed at validating the images in the context of drinking in a prospective study design, including at-risk populations. From this study we can select images that can alter drinking. Moreover, subpopulation analysis will provide parameters of image alteration per subgroup. In study 3, an intervention is developed to test the effectiveness of image alteration and cue reminders in promoting reductions in excessive alcohol use. Using a randomized controlled design, a standard, online tailored intervention (drinktest.nl) is compared with three experimental interventions (image only vs. cue reminder only vs. combined). In the image conditions image information will be tailored to pretest information on image evaluations. Specifically, it is aimed at increasing the discrepancy between excessive drinking and desired images, highlighting opportunities to protect, sustain or attain positive self-images. In the cue reminder conditions people receive an instruction to remind themselves of the content of the intervention every time when being exposed to reminder cues. Reminder cues are based on participant’ baseline characteristics. Based on the design chosen and the additional subtype analyses we will be able to show whether (specific elements of) these interventions are effective, why (examining mediating processes) and for whom (examining moderators such as type of education and individual differences). In sum, the project addresses some of the critical gaps in health promotion by pursuing health behavior changes via implicit processes. The project is likely to (1) provide strategies which can target implicit routes of behavior change and relapse (specifically alcohol reduction), (2) strengthen an existing program, which has already been implemented, (3) provide knowledge about the boundaries and conditions of effectiveness.

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: NavigatieDirect naar: Onderkant website