Verslagen

Eindverslag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

De prevalentie van overgewicht bij kinderen en adolescenten is in Nederland sterk toegenomen. De toename van overgewicht is het gevolg van een veranderd leefpatroon, met name ten aanzien van voeding, lichaamsbeweging en inactiviteit. Als gevolg van de toename van obesitas in de kinderleeftijd heeft de laatste landelijk signalering van diabetes de eerste kinderen en adolescenten met type 2 diabetes mellitus geconstateerd. Type 2 diabetes mellitus leidt tot complicaties als hypertensie en hart- en vaatziekten, welke optreden in het ziekteproces. Dit leidt tot een verminderd gezichtsvermogen, een verminderde nierfunctie en invaliditeit ten gevolge van neuropathie en cardiovasculaire problematiek. Bij kinderen (leeftijd 8-12 jaar) is aangetoond dat een intensief begeleidingsprogramma gericht op leefstijl op lange termijn kan leiden tot gewichtsreductie. Een effectieve behandeling voor adolescenten met obesitas is momenteel niet beschikbaar. Daarom is op initiatief van de afdeling Kindergeneeskunde in samenwerking met verschillende afdelingen van het VU medisch centrum een begeleidingsprogramma (GO4IT) ontwikkeld voor obese adolescenten in de leeftijd van 12-18 jaar. GO4IT heeft als doel het gedrag van adolescenten met obesitas ten aanzien van voeding, lichamelijke activiteit en inactiviteit te verbeteren. Het doel van de hier beschreven studie is de effectiviteit van GO4IT te evalueren in een gerandomiseerde, gecontroleerde studie. Hierin wordt GO4IT vergeleken met de huidige en meest toegepaste behandeling voor obese adolescenten, te weten individuele consultatie door een diëtist. In deze studie zullen naast de korte termijn effecten, ook de middellange termijn effecten (1,5 jaar) worden geëvalueerd op: lengte, gewicht, gedragsverandering, lichamelijke activiteit/inactiviteit,verandering in BMI en lichaamssamenstelling, ruststofwisseling , glucosetolerantie en insulineresistentie. Wanneer blijkt dat de resultaten positief zijn, kan deze aanpak overgedragen worden aan andere zorginstellingen, zoals de eerstelijn.

Resultaten
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

In totaal hebben122 (56% meisjes) adolescenten meegedaan aan de Go4it studie (Go4it n=71, controle groep n=51). De gemiddelde leeftijd was 14.4 ± 1.7 jaar, de gemiddelde BMI 33.5 ± 4.8 kg/m2 en de gemiddelde BMIsds 2.9 ± 0.5. Na 6 maanden zijn de metingen bij 97 adolescenten (80%) herhaald na 18 maanden meting bij 68 (56%) adolescenten.

Na 6 maanden was er een significant verschil in BMI (-0.79 kg/m2) en middelomtrek (MO)(-3.18 cm) ten gunste van de Go4it groep. Na 18 maanden was er geen significant interventie effect meer aanwezig op BMIsds, lichaamssamenstelling of metabole componenten. Het interventie effect was groter bij adolescenten die minimaal 5 sessies van de go4it bijeenkomsten hebben bijgewoond. In deze subgroep vonden we na 6 maanden interventie een significant effect op gewicht (-3,04 kg), BMI (-1.13 kg/m2), BMIsds( -0.14) en MO (-4.24 cm). Na 18 maanden follow-up zagen we kleine niet significantie verschillen in de meeste uitkomstparameters ten gunste van de go4it groep.

 

Eet- en beweeggedrag

Na 6 maanden was de consumptie van light frisdranken (184.3 ml) en groente en fruit (0.36 portie/dag) bij de go4it groep significant hoger ten opzichte van de controle groep. Na 18 maanden consumeerde de go4it groep significant minder energiebeperkte snacks (-0.41 portie/dag) ten opzichte van de controle groep. We vonden ook geen significant interventie effect op tijd besteed aan tv kijken, computeren en actief transport.

 

Kwaliteit van leven

Na 18 maanden was het functioneren op school bij de go4it groep significant beter ten opzichte van de controle groep.

 

Kosten effectiviteit

De kosten van de go4it interventie waren €344 per kind. De kosten van go4it versus de reguliere zorg zijn € 325 per daling van 0.1 BMIsds.

 

Conclusie

Bij alle deelnemers was er sprake van een ernstige mate van obesitas. Go4it resulteerde in een klein maar gunstig effect in bijna alle uitkomstparameters zowel op korte als lange termijn. Echter, mede als gevolg van en de lage therapietrouw waren de effecten klein en veelal niet significant. Wij adviseren go4it in een eerder stadium aan te bieden.

 

Voortgangsverslag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Samenvatting

De prevalentie van overgewicht bij kinderen en adolescenten is in Nederland sterk toegenomen. De toename van overgewicht is het gevolg van een veranderd leefpatroon, met name ten aanzien van voeding, lichaamsbeweging en inactiviteit. Als gevolg van de toename van obesitas in de kinderleeftijd heeft de laatste landelijk signalering van diabetes de eerste kinderen en adolescenten met type 2 diabetes mellitus geconstateerd. Type 2 diabetes mellitus leidt tot complicaties als hypertensie en hart- en vaatziekten, welke optreden in het ziekteproces. Dit leidt tot een verminderd gezichtsvermogen, een verminderde nierfunctie en invaliditeit ten gevolge van neuropathie en cardiovasculaire problematiek. Bij kinderen (leeftijd 8-12 jaar) is aangetoond dat een intensief begeleidingsprogramma gericht op leefstijl op lange termijn kan leiden tot gewichtsreductie. Een effectieve behandeling voor adolescenten met obesitas is momenteel niet beschikbaar. Daarom is op initiatief van de afdeling Kindergeneeskunde in samenwerking met verschillende afdelingen van het VU medisch centrum een begeleidingsprogramma (GO4IT) ontwikkeld voor obese adolescenten in de leeftijd van 12-18 jaar. GO4IT heeft als doel het gedrag van adolescenten met obesitas ten aanzien van voeding, lichamelijke activiteit en inactiviteit te verbeteren. Het doel van de hier beschreven studie is de effectiviteit van GO4IT te evalueren in een gerandomiseerde, gecontroleerde studie. Hierin wordt GO4IT vergeleken met de huidige en meest toegepaste behandeling voor obese adolescenten, te weten individuele consultatie door een diëtist. In deze studie zullen naast de korte termijn effecten, ook de middellange termijn effecten (1,5 jaar) worden geëvalueerd op: lengte, gewicht, gedragsverandering, lichamelijke activiteit/inactiviteit,verandering in BMI en lichaamssamenstelling, ruststofwisseling , glucosetolerantie en insulineresistentie. Wanneer blijkt dat de resultaten positief zijn, kan deze aanpak overgedragen worden aan andere zorginstellingen, zoals de eerstelijn.

 

Resultaten
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Recrutering

Tot 1 juli 2008 zijn in totaal 219 adolescenten in de leeftijd van 12-18 jaar benaderd om mee te doen aan Go4it (zie ook consortschema). In totaal zijn 125 adolescenten geïncludeerd en gerandomiseerd over de interventiegroep (n=71) en de controlegroep (n=54). Van de overige 94 adolescenten voldeden 27 niet aan de inclusiecriteria en 67 zagen af van deelname. In de periode van januari t/m maart 2010 zijn de laatste follow-up metingen (na 18 maanden) gepland.

 

Ervaringen met doelgroep

Van de 125 deelnemers zijn 100 (80%) verschenen bij de 6 maanden metingen (zie flowchart). Op dit moment zijn 63 (50%) adolescenten verschenen bij de 18 maanden metingen. Met de metingen die nog gepland staan kan dit maximaal oplopen tot 55%.

Het kost veel inspanning om de deelnemers in het onderzoek te houden. Iedere deelnemer krijgt schriftelijk bericht van de datum en tijdstip van iedere meting. De dag voor de meting wordt iedere deelnemer ter herinnering gebeld. Indien de afgesproken datum niet uitkomt wordt een nieuwe afspraak gemaakt. De ervaring leert dat zelfs na mondelinge bevestiging (vaak de dag ervoor) veel deelnemers niet naar de meting komen. Hiervoor genoemde redenen zijn: vergeten, geen zin, een proefwerk etc. De procedure van bellen en een nieuwe afspraak maken herhaalt zich totdat iedere deelnemer gemeten is, mits ze willen blijven meedoen aan het onderzoek. Helaas komt het ook voor dat deelnemers niet meer te bereiken zijn vanwege verhuizing en de juiste adresgegevens niet meer zijn te achterhalen.

Helaas is hierdoor de ‘no show’ bij de 18 maanden meting groter dan de verwachte uitval van 25%.

 

Resultaten 6 maanden

Van de 125 adolescenten zijn 100 verschenen bij de 6 maanden metingen. Twee adolescenten hebben we moeten excluderen uit de analyses (Tabel 1 baselinekarakteristieken). Zij hebben in de periode voorafgaand aan de 6 maanden metingen een ziekte ontwikkeld die veel invloed heeft op het gewicht (Morbus Graves en PCO syndroom). Hierdoor hebben we van 98 kinderen de resultaten mee kunnen nemen.

De eerste resultaten geven een klein effect aan ten gunste van de interventie groep (tabel 2). De BMIsds was na afloop van de interventie -0,09 lager in de interventie groep dan in de controlegroep (p=0,08). We zijn echter uitgegaan van een klinisch relevant verschil van 0,3 BMIsds, dus het effect van de interventie is klein. Bij de groep adolescenten (n=42) die 5 of meer van de 7 go4it bijeenkomsten heeft bijgewoond is het effect iets groter en statistisch significant (-0,13, CI -0.24;-0.02, p = 0.02). Dit effect komt overeen met het effect gevonden in de pilot (NTVG). De BMIsds bij de controle groep bleef gelijk. De gemiddelde nuchtere glucose waarde was -0,10 mmol/liter (p=0,167) lager in de interventie groep ten opzichte van de controle groep. Bij de groep die 5 of meer bijeenkomsten bijgewoond heeft is dat effect weer iets sterker (-0,13, CI -0.29;0.03, p = 0.106). In de pilot studie werd een gemiddelde afname van 0,3 mmol/liter gezien. De huidige RCT geeft een geringere reductie aan.

Ruim een kwart van de adolescenten heeft op baseline het metabool syndroom volgens de criteria van de International Diabetes Federation. Helaas is dit na een half jaar interventie niet verbeterd.

Gezien de moeite met het motiveren van de deelnemers en de te verwachten gezondheidsproblemen van de ernstige mate van overgewicht in deze groep adviseren wij sterk de interventie te starten in een eerder stadium. Wij denken aan het vroegtijdig screenen en doorverwijzen van jongeren met overgewicht bijvoorbeeld op school. In onze optiek zijn de beste resultaten te behalen indien de interventie beter wordt ingepast in het dagelijkse leefpatroon, bijvoorbeeld op en aansluitend aan school.

In de periode februari-juni zullen de lange termijn effecten en de kosten-effectiviteit geanalyseerd worden.

 

Bijlage: Consortschema, Tabel 1 en Tabel 2

Samenvatting van de aanvraag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

The prevalence of overweight and obesity in children and adolescents is rapidly increasing in the Netherlands. The current epidemic of overweight and obesity is caused largely by an environment that promotes excessive food intake and discourages physical activity. As a result of the increase in obesity among children, the first children and adolescents with type 2 diabetes mellitus were encountered during the last Dutch national surveillance system of diabetes mellitus in children. Type 2 diabetes mellitus leads to complications such as hypertension, cardiovascular problems, retinopathy, diminished kidney function and disability as a result of neuropathy and finally early death.

Among children (aged 8-12 years) it has been shown that an intensive intervention programme, aimed at a healthy lifestyle, can lead to weight reduction in the long term. An effective treatment for adolescents (age 12-18 years) with overweight and obesity is not available at this moment. For this reason, the departments of paediatric endocrinology, nutrition and dietetics, medical psychology and the EMGO Institute, at the VU University Medical Center in Amsterdam, developed an intervention programme (GO4IT) for obese adolescents. The aim of GO4IT is to improve dietary, physical activity and sedentary behaviour of obese adolescents in order to prevent the development of Diabetes Mellitus type 2 by normalization of the glucose-intolerance and insulin resistance. The aim of this project is to evaluate the effectiveness of GO4IT in a randomised, controlled trial with an economic evaluation alongside. GO4IT is a new multidisciplinary group treatment that will be compared to usual care, i.e. individual consultation by a dietician. During 7 sessions and 4 booster sessions the adolescents will be educated on diet and physical activity, energy balance and how to improve their lifestyle regarding to a healthy weight and maintenance of the energy balance. Besides these sessions also two sessions will be organised for their parents. Body composition, glucose tolerance, insulin resistance, dietary, physical activity and sedentary behaviour will be assessed at baseline as well as after 6 and 18 months intervention. When GO4IT appears to be effective, the program can be implemented nation-wide through the different health care institutions.

 

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: NavigatieDirect naar: Onderkant website