Verslagen

Eindverslag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Elk jaar lijden zo’n 37.000 jongeren in Nederland aan een depressieve stoornis. Een veel groter deel van de jongeren rapporteert subklinische depressieve symptomen die evengoed het functioneren belemmeren. Depressie stond in 2011 op de tweede plaats in de ziektenlast top 10 en de preventie van depressie is dan ook erg belangrijk. Het doel van de huidige studie is de evaluatie van de effectiviteit van een universeel depressiepreventie programma voor jongeren in de tweede klas van het middelbaar onderwijs (leeftijd 12-14 jaar). Het programma bestaat uit 16 lessen van 1 lesuur die geïntegreerd zijn in het curriculum en gegeven worden door getrainde psychologen. OVK is een cognitief gedragstherapeutisch programma waarin de nadruk wordt gelegd op sociale vaardigheden en probleemoplossingstrategieën. De focus in OVK wordt gelegd op het omgaan met alledaagse problemen die jongeren ervaren, zoals een onvoldoende voor een toets of onenigheid met een klasgenoot. In de eerste acht lessen van OVK leren jongeren dat hun interpretaties van gebeurtenissen hun gevoel en gedrag beïnvloeden. Ze leren hun gedachtevalkuilen te herkennen, negatieve gedachten te toetsen en ter discussie te stellen en evenwichtige alternatieve gedachten te formuleren. In de lessen 9-16 leren jongeren hun (alledaagse) problemen assertief en actief aan te pakken en leren zij om te gaan met moeilijke situaties en emoties. Jongeren leren technieken voor assertiviteit, onderhandelen, beslissingen nemen en ontspanning.

De huidige studie betreft een gerandomiseerde gecontroleerde studie met een interventiegroep (N=634) en controlegroep (N=707) waarbij de interventiegroep het programma volgt en de controlegroep niet. Gekeken wordt of het programma effectief is in het voorkomen en verminderen van depressieve symptomen onder jongeren door middel van follow-up metingen tot 24 maanden na afloop van de interventie. Daarnaast wordt de effectiviteit van OVK als universele weerbaarheidtraining voor adolescenten onderzocht. Gekeken zal worden of OVK effectief is in het bevorderen van adequate probleemoplossingstrategieën, geluk, levenstevredenheid, optimisme, zelfeffectiviteit en het verminderen van angst en hopeloosheid.

Daarnaast zal er getoetst worden of OVK in verkorte vorm (les 1-8) aangeboden aan meisjes met verhoogde symptomen (geïndiceerde preventie) effectief is in het verminderen van depressieve symptomen. In deze studie onderzoeken we ook de effectiviteit van het depressiepreventieprogramma SPARX, dit is een op CBT gebaseerde game voor jongeren. Dit wordt onderzocht in een gerandomiseerde gecontroleerde studie met vier condities, OVK, SPARX, OVK&SPARX en een controlegroep. In deze studie is onderzocht of de meisjes na afloop van OVK en/of SPARX minder depressieve symptomen rapporteerden, minder angst en stress, minder negatieve denkstijlen, meer hoopvol, optimistisch, betere probleemoplossingvaardigheden, en meer zelfeffectiviteit lieten zien.

 

Resultaten
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

OVK geïmplementeerd als universele preventie is niet effectief in het voorkomen en verminderen van depressieve symptomen onder jongeren in de leeftijd van 12-14 jaar. Direct na afloop tot twee jaar na afloop van OVK is er geen verschil in de mate van depressieve symptomen tussen de controle- en interventiegroep. Ook is er geen verschil tussen de controle- en interventiegroep in de ontwikkeling van depressieve symptomen gedurende deze twee jaar na afloop van OVK. Er is daarnaast onderzocht of jongens en meisjes verschillend reageren op OVK. Ook is onderzocht of OVK effectief is voor jongeren met een hoger aantal depressieve symptomen voorafgaand aan OVK. Er moet geconcludeerd worden dat OVK geïmplementeerd als universele preventie niet effectief is in het verminderen of voorkomen van depressieve symptomen voor jongens en meisjes ongeacht de mate van depressieve symptomen voorafgaand aan OVK. Het artikel waarin deze resultaten beschreven worden zal binnenkort gepubliceerd worden.

Er is onderzocht of OVK effectief was in het verminderen of voorkomen van depressieve symptomen bij adolescenten die voorafgaand aan OVK minder weerbaar waren. Minder weerbaar was in dit geval jongeren met een hogere mate van angst, hopeloosheid, jongeren die minder gelukkig waren, minder tevreden met hun leven, minder optimistisch, minder adequate probleemoplossingsstrategieën of minder zelfeffectiviteit rapporteerden. OVK bleek niet effectief in het voorkomen van depressieve symptomen, ongeacht de weerbaarheid van jongeren voorafgaand aan OVK. Er moet daarnaast geconcludeerd worden dat OVK aangeboden als universele preventie/weerbaarheidstraining voor adolescenten niet effectief is in het bevorderen van adequate probleemoplossingsstrategieën, geluk, levenstevredenheid, optimisme, zelfeffectiviteit en het verminderen van angst en hopeloosheid.

OVK aangeboden als geïndiceerde depressiepreventie voor meisjes bleek even effectief in het verminderen van depressieve symptomen als SPARX, de combinatie van OVK&SPARX, en een controlegroep waarin participanten uitsluitend wekelijkse vragenlijsten invulden. De daling in depressieve symptomen had een effect size van partial η2 = .14, en is groter dan je zou verwachten in passieve controlecondities. Daarnaast waren alle vier de condities even effectief in het verminderen van angst, stress, negatieve denkstijlen zoals zelfbeschuldiging en rumineren, het bevorderen van adaptieve coping zoals mentaal afstand nemen en humor, en zelfeffectiviteit. Meisjes in de controlegroep lieten een daling zien in het idee dat emoties veranderbaar zijn, terwijl de meisjes in de behandelcondities juist een stijging lieten zien.

Voortgangsverslag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Elk jaar lijden zo’n 37.000 jongeren in Nederland aan een depressieve stoornis. Een veel groter deel van de jongeren rapporteert subklinische depressieve symptomen die evengoed het functioneren belemmeren. Depressie stond in 2011 op de tweede plaats in de ziektenlast top 10 en de preventie van depressie is dan ook erg belangrijk. Het doel van de huidige studie is de evaluatie van de effectiviteit van een universeel depressiepreventie programma voor jongeren in de tweede klas van het middelbaar onderwijs (leeftijd 12-14 jaar). Het programma bestaat uit 16 lessen van 1 lesuur die geïntegreerd zijn in het lescurriculum en gegeven worden door getrainde psychologen. Het betreft een gerandomiseerde gecontroleerde studie met een interventie groep (N=636) en controle groep (N=708) waarbij de interventiegroep het programma volgt en de controlegroep niet. Gekeken wordt of het programma effectief is in het voorkomen en verminderen van depressieve symptomen onder jongeren door middel van follow-up metingen tot 24 maanden na afloop van de interventie.

 

Resultaten
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Uit eerdere studies naar het programma waar het huidige programma (Op Volle Kracht) op is gebaseerd (Penn Resiliency Program) blijkt dat de effecten pas zichtbaar worden na 12 maanden. Om die reden is de power analyse zoals opgenomen in het onderzoeksvoorstel berekend op basis van de meting 12 maanden na de interventie. Op dit moment is de dataverzameling van de meting van een jaar compleet en zijn we de data aan het analyseren en een paper aan het schrijven. Aangezien de analyses nog niet compleet zijn kan er op dit moment nog geen uitspraak gedaan worden over de effectiviteit van OVK.

Samenvatting van de aanvraag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Depression is a major cause of illness and mortality among adolescents and adults, and bears increasingly great societal and health care costs. Prevention of depression has therefore been prioritized by the Ministry of Health, Welfare and Sport (Preventienota “Kiezen voor gezond leven”, 2006), and in the current ZonMw prevention program. The “Landelijke Stuurgroep Multidisciplinaire Richtlijnontwikkeling” (GGZ) has also recommended research on youth depression (Addendum Depressie bij Jeugd). Given that there is a strong increase in depressive symptoms in adolescence, especially in girls (Hankin, 2006; Lichtwarck-Aschoff et al., 2009), and depressive disorder often starts in adolescence (Hankin, 2006), early adolescence is the time to intervene to prevent onset. Further, fostering individuals’ mental health and well-being in non-clinical populations should prevent depression and stimulate mental capital of the entire population at the same time (Ryan & Deci, 2001). This all points to the need to develop and implement effective prevention programs of depressive symptoms in adolescence in the Netherlands. So far, hardly any attention has been paid to universal primary prevention concerning juvenile depression. Therefore, the proposed project aims to conduct a randomized controlled trial (RCT) to test an evidence-based, theory-driven, school-based universal depression prevention program among Dutch 12-to-14-year-olds.

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: NavigatieDirect naar: Onderkant website