Verslagen

Eindverslag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Vrouwen met een lage sociaal economische status (LSES worden vaak met meerdere stressoren belast en vormen een extra kwetsbare groep voor het ontstaan van psychische problemen als depressieve en stress klachten. Onderzoek laat zien dat preventieve ggz-interventies deze doelgroep moeilijk bereiken en dat uitval onder deze deelnemer hoog is. De cursus Bewegen zonder Zorgen is een nieuwe preventieve cursus afgestemd op de specifieke behoeften van lage SES vrouwen. Het is gericht op het omgaan met en vermindering van depressieve symptomen en stress door de innovatieve combinatie van lichaamsbeweging en psycho-educatie.

Het bleek mogelijk LSES vrouwen te bereiken voor deelname aan deze interventie met behulp van pro-actieve wervingsmethoden. Daarnaast waardeerden de deelneemsters de inhoud van de cursus (bijzonder) positief. Het effect van de interventie (afname van stress en depressieve klachten bij de deelneemsters ten opzichte van de controle conditie) wordt nog nader onderzocht.

 

Resultaten
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

De vraagstellingen waarop in dit project een antwoord werd gezocht zijn:

1)Kunnen percentueel meer LSES vrouwen met depressieve en/of stress klachten worden bereikt met een interventie wanneer deze een bewegingscomponent bevat?

Dit onderzoek zien dat dit inderdaad mogelijk is. We bereikten bijna 10 procent van de lage SES vrouwen met een screening en vervolgens deed 2% ook mee aan de BZZ interventie. Dat is een verdubbeling ten opzichte van landelijke cijfers over het bereik van depressie preventie (1% van mensen met depressie of at-risk groepen wordt bereikt met alle preventie activiteiten gericht op alle doelgroepen).

 

2)Hoe effectief is alleen bewegen (B) ten opzichte van een controlegroep (C) en biedt bewegen plus psycho-educatie (BP) een meerwaarde ten opzichte van B?

Er is geen significante afname van depressieve klachten noch van stress klachten in de experimentele conditie t.o.v. de controle conditie. Dit geldt voor de korte en langere termijn (tot 12 maanden). Dit betekent ook dat de Bewegen plus Psycho-educatie conditie (BP) geen meerwaarde heeft ten opzichte van de alleen Bewegen conditie. Ook dit geldt zowel voor depressieve als stress klachten. Deze uitkomsten beschouwen wij dit als voorlopige uitkomsten, omdat in deze analyses nog niet het effect van moderatoren onderzocht is (denk aan risicostatus, mate van participatie in interventie). Deze analyses worden de komende maanden uitgevoerd

 

3)Wat is de waardering van LSES vrouwen voor deze nieuwe interventie?

De deelneemsters waren over het algemeen zeer tevreden met alle organisatorische aspecten van de cursus.De waardering voor de BZZ interventie in zijn geheel was goed. Vrouwen gaven een gemiddeld cijfer van 8.71 voor de BP cursus en een 8.75 voor de B cursus. Vrouwen gaven aan een verscheidenheid van ervaringen te hebben opgedaan tijdens de cursus, veel deelneemsters gaven aan het jammer te vinden dat de cursus ten einde kwam.

Voortgangsverslag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Sociaal-economische kenmerken verklaren voor een belangrijk deel psychische problematiek. Mensen met een depressie hebben vaak in het jaar voorafgaand aan hun depressie een of meer stressful life events doorgemaakt. De betekenisgeving die aan deze stresserende gebeurtenissen wordt gegeven is een belangrijke verklarende factor in het ontstaan van een depressie. Vrouwen met een lage sociaal economische status (LSES) in achterstandswijken worden vaak met meerdere stressoren belast (lage opleiding, laag inkomen, slechte arbeidsomstandigheden, werkloosheid) en vormen dus een extra kwetsbare groep voor het ontstaan van psychische problemen als depressie en stress. Landelijk is de interventie "Omgaan met depressie" in verschillende varianten voor verschillende doelgroepen ontwikkeld. Echter, evaluatieonderzoek toont aan dat deze cursus niet laagdrempelig genoeg is voor LSES groepen. Er is significant meer drop-out onder LSES-deelnemers, het cursusniveau en het huiswerk worden te moeilijk gevonden, en de wervingsmethode, via advertenties, is minder geschikt. De cursus is aangepast aan de doelgroep door onder andere de toevoeging van een bewegingscomponent. Bewegen heeft een gunstige anti- depressieve werking. De doelstelling van het project is het uitvoeren van een effect evaluatie naar de cursus Bewegen zonder Zorgen teneinde te onderzoeken of de cursus bij LSES vrouwen kan helpen bij het voorkomen van depressieve -en stressgerelateerde klachten. De vraagstellingen waarop in dit project een antwoord zal worden gezocht zijn: 1) Kunnen percentueel meer LSES vrouwen me depressieve en/of stress symptomatologie worden bereikt met een interventie wanneer deze een bewegingscomponent bevat? 2) Hoe effectief is alleen bewegen (B) ten opzichte van een controle groep (C) en biedt bewegen plus psycho- educatie (BP) een meerwaarde ten opzichte van B? 3) Wat is de waardering van de LSES vrouwen voor deze nieuwe interventie? Opzet: LSES vrouwen zijn een moeilijk bereikbare doelgroep voor (preventieve) interventies. Bij de werving van vrouwen voor deze cursus wordt bewegen als ingang gebruikt. Om de proefpersonen voor het onderzoek te rekruteren worden in principe twee methoden gebruikt. Een methode verloopt vooral via persoonlijk benadering van vertrouwenspersonen in de buurt of via mond tot mond reclame. De ander methode berust op werving via huisartspraktijken. In nauw overleg met de huisartsen en op basis van vooraf opgestelde criteria kunnen huisartsen vrouwen met stress- en/of depressieve klachten doorverwijzen voor een screening en een intake gesprek. Vrouwen die instemmen met deelname aan het onderzoek worden willekeurig, via loting toegewezen aan de B, BP dan wel C conditie. Voor de start van de interventie vindt er een voormeting plaats, vervolgens volgen vrouwen de cursus. Na afloop van de cursus is er een nameting en tevens follow-up metingen op 2, 6 en 12 maanden na afloop van de interventie.

 

Resultaten
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Afgelopen rapportageperiode zijn verschillende activiteiten ondernomen rondom de werving van deelneemsters, contacten met intermediairs, de uitvoering van de cursussen, en het onderzoek naar de effecten van Bewegen zonder Zorgen.

 

Werving

De werving richtte zich op het benaderen van vrouwen voor deelname aan de cursus en het onderzoek. Het grootste deel (93.2%) van de deelneemsters aan de cursus Bewegen zonder Zorgen zijn via intermediairs geworven. Vijf procent meldde zich uit eigen beweging aan, bijvoorbeeld na het zien van folders/posters, advertenties in locale media of mond-tot-mond reclame. Vooral de telefonische screening van vrouwen afkomstig uit door huisartsen beschikbaar gestelde patiënten bestanden zorgde voor een groot percentage (85.8%) van de aanmeldingen. De werving is in week 40 van 2007 afgerond. In sinds april 2005 zijn in totaal 2696 vrouwen benaderd voor de werving. Bij 1383 van hen is de screening ook daadwerkelijk afgenomen.

 

Contacten intermediairs

Alle intermediairs zijn het afgelopen jaar op gezette tijdstippen op de hoogte gehouden over het verloop van het project, middels nieuwsbrieven, mailings en persoonlijk overleg. Ook kunnen zij de website van het project consulteren voor informatie over de cursus.

 

Uitvoering

Met vrouwen die tot de doelgroep behoren van de cursus en die interesse tonen in deelname zijn intake gesprekken uitgevoerd. Deze hebben tot doel de vrouwen te informeren over de cursus en het bijbehorende onderzoek, en daarnaast het evalueren of deze cursus geschikt is voor de vrouwen of dat professionele hulpverlening gewenst is. In totaal zijn 380 intake afspraken gepland. Hiervan zijn er 276 ook daadwerkelijk afgenomen (73%). De meest genoemde redenen waarom geen intake is afgenomen zijn: cliënte had geen interesse meer in, of tijd voor de cursus (57 %), de cliënte was telefonisch niet meer te bereiken voor het plannen van een afspraak (13 %), de cliënte gaf aan de cursus niet meer nodig te hebben voor haar klachten (5%), en overige redenen (25 %).

 

In deze rapportageperiode zijn de laatste cursussen Bewegen zonder Zorgen in het kader van het onderzoek door de Universiteit Maastricht uitgevoerd. Conform planning betrof de uitvoering 7 cursussen: 4 cursussen Bewegen zonder Zorgen B (alleen bewegen) en 3 cursussen Bewegen zonder Zorgen BP (bewegen en psycho- educatie). In totaal zijn tussen september 2005 en maart 2008 30 cursussen Bewegen zonder Zorgen uitgevoerd (15 B en 15 BP).

 

Onderzoek

In totaal zijn 161 vrouwen geincludeerd in het onderzoek, bij hen zijn reeds één of meerdere vragenlijsten afgenomen. Per 31 augustus 2008 hebben 107 vrouwen hun deelname aan het onderzoek gecompleteerd. Zij hebben zowel de voor- en nameting als ook follow-up vragenlijsten 2, 6 en 12 maanden na afloop van de cursus ingevuld. De overige 30 vrouwen zullen in loop van de volgende rapportageperiode de laatste twee follow-up metingen afronden. Verwacht wordt dat de follow-up metingen in voorjaar 2009 bij alle vrouwen zijn afgenomen. Tot nu toe ontbreken van 47 vrouwen (29%) gegevens van een of meerdere metingen, 24 vrouwen (15%) zijn drop-out.

Samenvatting van de aanvraag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Personen met een lagere sociaal-economische status (LSES) hebben een slechtere lichamelijk en

gestelijke gezondheid dan personen met een hogere SES. Sociaal-economische kenmerken

verklaren voor een belangrijk deel de psychische problematiek onder LSES-personen. Onder

vrouwen kom depressieve en stress klachten 2 maal zoveel voor als onder mannen. Juist bij hen is

er een geringere toegang tot de (preventieve) zorg. Met de huidige psycho-educatieve interventies

("In de put, uit de put") worden LSES-vrouwen onvoldoende bereikt. Daarom is een toegankelijke en

werkzame vorm van klachtenreductie van depressie van belang. Vanuit de ervaring met Hartslag

blijkt dat bewegen een goede insteek is om LSES-vrouwen te bereiken. Beweging blijkt een

anti-depressieve werking te hebben. Daarom is een intervente ontwikkeld, specifiek op maat

gesneden voor 20-55 jarige LSES-vrouwen, waarin de psycho-educatieve component wordt

gecombineerd met een bewegingscomponent. Deze interventie wordt op effectiviteit onderzocht via

een RCT-design. Met dit onderzoek wordt antwoord gegeven op de vraag of LSES-vrouwen met

depressieve en/of stress symptomatologie in grotere mate worden bereikt met een

psycho-educatieve interventie indien deze een bewegingscomponent bevat, of de interventie

bijdraagt aan het voorkomen van (verergering van) de depressieve klachten en stress en hoe groot

de waardering is onder LSES-vrouwen voor deze nieuwe interventie? De studie wordt afgerond in de

vrorm van een dissertatie.

 

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: NavigatieDirect naar: Onderkant website