Verslagen

Eindverslag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Doel: Het vaststellen van de lange termijn effecten en de kosten van het gebruik van recentelijk op de markt gebrachte, met stanolen verrijkte margarines als Benecol, in vergelijking met statines en bovenop statines. Methoden: Een dynamisch Markov model is gebruikt om de Framingham risico-vergelijking te koppelen aan de incidentie van cardiovasculaire ziekte en de gevolgen hiervan, uitgedrukt in overleving, kosten en gewonnen levensjaren. Kosteneffectiviteit wordt uitgedrukt in kosten per gewonnen levensjaar. Het dagelijks besmeren van zes boterhammen met Benecol gaat gepaard met een daling in LDL-cholesterol van 7%. Het gebruik van statine levert een daling in LDL-cholesterol op van 22% en een HDL stijging van 6%. Kosteneffectiviteit is berekend voor levenslange therapie voor vier risico-groepen: hoog risico, hoog cholesterol; hoog risico, laag cholesterol; laag risico, hoog cholesterol; laag risico, laag cholesterol. Results: Kosten per gewonnen levensjaar bij het gebruik van (generieke) statines variëren van €9.000 voor iemand met een hoog risico (man, 65, systolische bloeddruk 180 mmHg, roker, diabetes) en hoog cholesterol (280/30) tot €44.000 voor iemand met een laag risico (vrouw, 40, systolische bloeddruk 110 mmHg, niet-roker, geen diabetes) en laag cholesterol (180/70). Deze cijfers bedragen respectievelijk €10.000 en €56.000 bij het gebruik van met stanolen verrijkte margarines. Voor iemand die reeds statine gebruikt, zijn de kosten per gewonnen levensjaar respectievelijk €11.000 en €93.000. Conclusie: Behandeling met statine is kosteneffectiever in het voorkomen van hart-en vaatziekten dan met stanolen verrijkte margarine. Zelfs voor patiënten met een matig risico kunnen ze echter een goede aanvulling zijn op statines, met een gunstige kosten-effectiviteit. Bovendien is de therapietrouw bij margarines waarschijnlijk beter dan bij statines.

Resultaten
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Geraamd wordt dat het gebruik van met stanolen verrijkte margarines verlaagt het LDL met gemiddeld 7% verlaagt. De extra kosten van het gebruik van dit type margarines ter vervanging van dieet margarine worden geraamd op €68 per jaar. Geraamd wordt dat statines het LDL met gemiddeld 21% verlagen het HDL met gemiddeld 6% verhogen. De directe kosten worden geraamd op €187,50 per jaar. Gebruik makend van de Framingham risico vergelijkingen kan voor beide behandelingen het effect worden berekend op myocard infarcten, beroertes, perifeer vaatlijden, hartfalen en cardiovaculaire sterfte. Zoals verwacht, hangt de mate waarin af van het initiële risico. Voor een 40 jarige vrouw met een laag cholesterol (Tot/HDL=180/70) en een lage bloedruk (SBP=110) wordt de levensverwachting bij het gebruik van dieetmargarine geraamd op 45.54 jaar. Door levenlang te switchen naar Becel pro-activ, neemt dit toe met 0,05 jaar. De additionele kosten van de boter van €3,151 worden niet gecompenseerd door besparingen. Geraamd wordt dat deze kosten verder toenemen met €356 door de verlengde overleving en doordat het effect op de sterfte (volgens Framingham) groter is dan op de incidentie (hetgeen een toename in de prevalentie van cardiovasculaire tot gevolg heeft). Na discontering wordt de kosteneffectiviteit geraamd op €56,557 per gewonnen levensjaar. In dezelfde populatie wordt de kosteneffectiviteit van statines geraamd op €44,406. Wanneer de "dure" boter wordt toegevoegd aan de statines wordt de kosteneffectiviteit geraamd op €93,874. Wanneer dezelfde vrouw een hoog cholesterol gehalte heeft To/HDL=280/30), neemt haar 10-jaars CVD risico toe van 0,83% tot 4,73%. Hierdoor wordt de kosteneffectiviteit van het gebruik van "dure' boter veel gunstiger: €11,065. Gebruik van statines blijft kosten effectiever (€8,382), maar zelfs bij het gebruik van statines blijft de kosten efectiviteit van "dure" boter onder de €20,000: €15,156. De kosteneffectiviteit wordt gunstiger naarmate het risico toeneemt maar minder dan men wellicht zou verwachten. Voor een 65 jarige man, diabeet, rokend, hoog cholsterol (Tot/HDL=280/30) en hoge bloedruk (SBP=180) wordt de kosteneffectiviteit van "dure" boter geraamd op €10,664, van statines op €9,182 en van "dure boter" bovenop statines op €10,685. Deze ramingen veranderen nauwelijks als wordt uitgegaan van een zelfde individu met slechts Tot/HDL van 180/70.

Benadrukt wordt dat de resultaten, levenslange behandeling betreffen en dat de effecten worden gedreven door de Framingham risico-vergelijkingen. Geconcludeerd wordt dat – conditioneel op de toepasbaarheid van deze vergelijkingen - zelfs voor relatief lage risico’s, het gebruik van “dure” boter een gunstige balans heeft tussen kosten en effecten.

 

Samenvatting van de aanvraag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Recent zijn met fytosterolen verrijkte margarines (Becel Pro-Activ, Benecol) op de markt gekomen. Deze margarines zijn zes tot negen maal duurder dan goedkope alternatieven, en worden gepromoot met gezondheidsargumenten: fytosterolen verlagen het LDL cholesterol tussen de 5 en de 10%, wat overeen zou komen met een verlaging van het risico op coronaire hartziekte tussen de 10 en 15%. Er zijn geen studies met voldoende follow-up om bijwerkingen te documenteren en er zijn geen studies naar harde eindpunten om de werking te documenteren. Er zijn geen studies die aantonen dat de baten de kosten waard zijn.

Uit het paradigma, ontwikkeld naar aanleiding van de dure maar krachtig werkzame statines, weten we dat de effecten en daarmee de doelmatigheid van risicoverlagende interventies afhangen van het absolute risico op hartziekte. Dit onderzoek wil de condities identificeren waaronder deze 'dure margarines' ook kosten-effectief zijn. Deze condities zijn bepaald door, ten eerste, de aannames over effecten en bijwerkingen, en ten tweede, door de doelgroep bepaald door het absoluut risico op hartziekte en residuele levensverwachting. Met de schattingen, gemaakt voor de statines ten tijde van de CBO consensus cholesterolverlaging, kunnen deze margarines dan onderverdeeld worden in de klassen 'betaalbaar', ' duur' en 'onbetaalbaar duur' naar gelang de aannames over effectiviteit en het prior risico op coronaire hartziekte van de gebruiker. De vergelijkingen worden daarbij uitgebreid naar andere broodsmeersels (niets, boter, margarine, poly-onverzadigde margarines).

Dit moet aanleiding geven tot rationele advisering door huisarts en adviserende instellingen over de waarde van deze producten in een gezonde levensstijl, onafhankelijk van de belangen van de producent. In een observationeel cohortdesign wordt de vergelijking gemaakt tussen de levensjaren te winnen met fytosterol verrijkte broodsmeersels en met een even groot gewichtsverlies (bvb.: de algemene bevolking van 40 jaar en ouder verwacht evenveel levensjaren te winnen met een blijvend gewichtsverlies van 1 kgr als met een algehele relatieve coronaire hartsterftedaling van 10%). Dit laat de consument toe de relatieve waarde van een specifieke voedingsinterventie te kaderen in de algemene waarde van een gezonde levenswijze.

 

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: NavigatieDirect naar: Onderkant website