Vervolg

Resultaten

Zorg

Uit de focusgesprekken met zorgverleners concluderen de onderzoekers dat tijd een belangrijke factor is bij het bepalen van goede zorg in de acute fase na een beroerte. Dit houdt in dat patiënt en familie tijdig geïnformeerd dienen te worden over de ernst van de beroerte en een mogelijk slechte uitkomst, zoals sterke zorgafhankelijkheid of overlijden. Ook is het belangrijk dat zorgverleners zo snel mogelijk inzicht verkrijgen in de wensen van de patiënt en familie ten aanzien van behandeldoelen en palliatieve zorg.
De onderzoekers merken op dat het nemen van tijd bij levenseinde beslissingen voor  sommige zorgverleners een belangrijke waarde in de acute fase is, terwijl andere zorgverleners juist vinden dat te lang doorgaan met levensverlengend behandelen niet gewenst is.
De interviews met de familieleden maken duidelijk dat familieleden veelal geneigd zijn zich bij het maken van moreel beladen beslissingen te laten leiden door het behandelvoorstel van  de arts. De wijze waarop deze ‘overeenstemming’ wordt bereikt verschilt wel. De wens van de patiënt staat hierbij niet altijd centraal.
Soms wordt onder grote (tijds)druk besloten. In andere gevallen hebben familieleden moeite met het zelf nemen van de beslissing (vanuit een gevoel van 'wie ben ik?'). Familieleden blijken ook terughoudend in het verwoorden van de wens van de patiënt om af te zien van verdere behandeling.

Aanbevelingen

Zorg

In de 'handreiking' doen de onderzoekers een aantal aanbevelingen ten aanzien van de besluitvorming in de (palliatieve) zorg voor mensen met een CVA.
Zij roepen op eerst gezamenlijk een overkoepelend doel voor de zorg te formuleren en bij een ernstig CVA altijd palliatieve zorg als doelstelling mee te nemen. Vervolgens moeten beslissingen en besluiten ten aanzien van de zorg altijd aansluiten bij het overkoepelende doel.
Het is belangrijk dat zorgverleners goede uitleg en onderbouwing geven aan de familie bij beslissingen ten aanzien van (het achterwege laten van) behandelingen.
Het is belangrijk bij prognoses expliciet aan te geven wat de onzekerheid is van de prognose.

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: NavigatieDirect naar: Onderkant website