Verslagen

Eindverslag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

De pilot Multidisciplinaire samenwerkingafspraken palliatieve sedatie in ziekenhuizen heeft als doel het gebruik van de KNMG-richtlijn palliatieve sedatie in de ziekenhuizen te bevorderen opdat de kwaliteit van sterven voor patiënten in het ziekenhuis verbetert. Medisch specialisten en verpleegkundigen van drie ziekenhuizen volgden gezamenlijk twee scholingsmodules en een casusbijeenkomst. De pilot bestond uit twee delen, een ontwikkelfase en een testfase.

In de ontwikkelfase zijn een onderwijsmodule, een train-de-trainer module en een handleiding voor implementatie ontwikkeld. Tijdens de testfase zijn de onderwijsmodule en een casusbijeenkomst gegeven door consulenten palliatieve zorg. 23 Afdelingen waren betrokken. De deelnemers (n=61) rapporteren meer kennis over palliatieve sedatie en betere samenwerking tussen artsen en verpleegkundigen.

 

Resultaten
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Het resultaat van deze pilot is dat de kennis ten aanzien richtlijn palliatieve sedatie is toegenomen. Leerpunten zijn het juist uitvoeren van de palliatieve sedatie en het gebruik van de juiste middelen.

Daarnaast is de samenwerking tussen de medisch specialist en verpleegkundigen door de training verbeterd. Ieders taken en rollen zijn helder in beeld gebracht. Er is meer aandacht voor de communicatie, zowel naar patienten en familie. Tot slot zijn afspraken gemaakt over de samenwerking tussen medisch specialisten en verpleegkundigen.

De checklist palliatieve sedatie of het ziekenhuisprotocol is geactualiseerd en geimplementeerd op afdelingen waar palliatieve sedatie regelmatig voorkomt.

Samenvatting van de aanvraag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Inleiding

Ter verbetering van de kwaliteit van zorg in de terminale fase zijn de KNMG en IKNL met subsidie van ZonMw in 2010 een project gestart waarin multidisciplinair samenwerken bij palliatieve sedatie in de 1e lijn centraal stond. Doel was tweeledig: versterken van de toepassing in de praktijk van de KNMG-richtlijn palliatieve sedatie en versterken van de samenwerking volgens de LESA (Landelijke eerstelijns samenwerkingsafspraak) palliatieve zorg. Vanaf 2011 zijn 16 groepen huisartsen en wijkverpleegkundigen van start gegaan. 342 Deelnemers volgden een module over de KNMG richtlijn palliatieve sedatie en een module over de LESA palliatieve zorg. Aansluitend volgden zij facultatief 1 tot maximaal 3 casusbijeenkomsten. Het belangrijkste resultaat is, dat het samen scholen van huisartsen en wijkverpleegkundigen leidt tot het maken van meer samenwerkingsafspraken en dat daarmee de onderlinge samenwerking verbetert.

In 2011 hebben de KNMG en IKNL de mogelijkheid voor implementatie van de KNMG-richtlijn palliatieve sedatie in de tweede lijn onderzocht. Een inventarisatie naar het gebruik van de richtlijn in de Nederlandse ziekenhuizen heeft geleid tot een recent ontwikkelde checklist palliatieve sedatie en onderstaand idee voor een pilot.

Doel pilot tweede lijn

Het doel van deze pilot is het gebruik van de KNMG richtlijn palliatieve sedatie in ziekenhuizen te bevorderen opdat de kwaliteit van zorg voor patiënten in de terminale fase in het ziekenhuis verbetert. In de pilot wordt in drie ziekenhuizen de richtlijn palliatieve sedatie en checklist m.b.v. een scholingsmodule en een casusbijeenkomst geïmplementeerd. De consulenten die in de ziekenhuizen de scholing geven worden getraind volgens het train de trainer principe.

Opzet pilot

Deze pilot bestaat uit twee delen, een ontwikkelfase en een testfase. De duur van de pilot inclusief het ontwikkelen, testen en bijstellen van het scholingsmateriaal wordt geschat op ongeveer een jaar.

A. Ontwikkelfase

In de ontwikkelfase worden een train de trainer module, een scholingsmodule samenwerkingsafspraken palliatieve sedatie, een casusbijeenkomst en een handleiding implementatie ontwikkeld. Voor de docenten wordt een train-de-trainer module ontwikkeld.

Een vragenlijst wordt ontwikkeld om de scholingsmodule en het gebruik van de checklist te evalueren. Alle materialen worden ontwikkeld door IKNL in samenwerking met IKNL consulenten palliatieve zorg die werkzaam zijn in het ziekenhuis.

B. Testfase

In de testfase wordt het gehele pakket materialen getest in drie ziekenhuizen. Het plan van aanpak voor de testfase is als volgt:

1.Train de trainer

Twee consulenten palliatieve zorg (een medisch-specialist en een verpleegkundige) bij voorkeur werkzaam in het desbetreffende ziekenhuis worden in samenspraak met het deelnemende ziekenhuis door IKNL gevraagd als docent. Deze consulenten volgen een train-de-trainer module bij IKNL.

2.Scholingsmodule ‘Samenwerkingsafspraken palliatieve sedatie.

Binnen het ziekenhuis wordt afgesproken welke afdelingen in aanmerking komen om deel te nemen aan de testfase. Dit kunnen afdelingen zijn met veel of met weinig palliatieve patiënten. In overleg met de afdelingshoofden worden per afdeling minstens twee deelnemers aangemeld: een verpleegkundige en een medisch specialist. Een afdeling kan alleen meedoen als een arts en een verpleegkundige zich gezamenlijk aanmelden.

Vervolgens geven de docenten de scholing in het ziekenhuis aan de medisch specialisten en verpleegkundigen van de deelnemende afdelingen.

Tijdens deze scholingsmodule komen de KNMG-richtlijn palliatieve sedatie, de checklist en de afspraken over samenwerking en mogelijkheid tot consultatie aan de orde. Tevens is aandacht voor het implementeren van de richtlijn en checklist op de afdeling. De docenten maken bij voorkeur gebruik van eigen casuïstiek. Duur van de module 2 à 3 uur. Alle artsen en verpleegkundigen die zich hebben aangemeld volgen de scholingsmodule.

3.Implementatie op de eigen afdeling

De deelnemers introduceren tijdens een multidisciplinaire klinische les/werkoverleg de KNMG richtlijn, de checklist de afspraken over samenwerken en consultatie op de eigen afdeling. Zij maken hierbij gebruik van de handleiding voor implementatie. Vervolgens wordt een start gemaakt met het werken volgens de richtlijn en het gebruiken van de checklist, inclusief evaluatie van deze instrumenten. De afdelingen vullen na iedere continue palliatieve sedatie een vragenlijst in over de samenwerking en het verloop van de sedatie. Zo komen knelpunten bij de implementatie van de richtlijn in beeld.

4.Casusbijeenkomst

Na 6 maanden volgen de deelnemers een casusbijeenkomst waarin aan de hand van eigen casuïstiek de gemaakte afspraken geëvalueerd worden. De docenten van de eerste scholingsmodule begeleiden de bijeenkomst. Het doel van de casusbijeenkomst is het borgen van de geleerde theorie en het evalueren/bijstellen van de gemaakte afspraken.

 

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: NavigatieDirect naar: Onderkant website