Verslagen

Eindverslag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Aanleiding

In Nederland leven ongeveer 281.000 patiënten met een ernstige psychiatrische aandoening (EPA). Daarvan wonen circa 24.000 patiënten op een afdeling voor langdurig verblijf bij een ggz-instelling of in een woonvorm voor beschermd wonen. Jaarlijks overlijden rond de 450 patiënten aan een natuurlijke dood in een ggz-instelling. Het is niet duidelijk hoe de zorg in deze laatste levensfase in de verschillende ggz-instellingen geregeld is.

Bij de meeste ggz-instellingen ontbreekt het aan kennis, methodiek en mogelijkheden om goede palliatieve terminale zorg (ptz) in te richten. In Rotterdam leert de ervaring dat hospices en verpleeghuizen terughoudend zijn wanneer patiënten met EPA worden aangemeld. Het gevolg is dat patiënten met EPA geen goede begeleiding aangeboden kan worden tijdens de laatste levensfase. De Medisch Psychiatrische Unit (MPU) van Antes, welke ingericht is op zowel somatische als psychiatrische behandelingen, heeft expertise op het gebied van ptz bij patiënten met EPA. Ze biedt jaarlijks begeleiding aan gemiddeld 17 patiënten met EPA tijdens de palliatieve terminale fase. Tijdens deze zorg bestaat nauwe samenwerking met het Consultatief Palliatief Team van het Maasstad Ziekenhuis.

 

Doel

Door implementatie van de best practice methodiek “Besluitvorming in de Palliatieve Fase” wilde Antes de kwaliteit, communicatie en deskundigheid ten aanzien van palliatieve terminale zorg voor patiënten met EPA binnen en buiten de organisatie optimaliseren.

Antes beoogde hiermee een voorbeeldfunctie te zijn voor andere ggz-instellingen.

 

Methode

De best practice methodiek “Besluitvorming in de Palliatieve Fase” is ontwikkeld door het Integraal Kankercentrum Nederland (IKNL) en het UMC Utrecht voor verpleegkundigen en artsen. Deze methodiek optimaliseert onder andere symptoommanagement, stelt de wens van de patiënt centraal, bevordert proactief plannen en verbetert multidisciplinaire samenwerking.

De methodiek is bij Antes, in samenwerking met het IKNL, gefaseerd geïmplementeerd waarbij gestart is op de MPU. Als eerste is het gehele multidisciplinaire team door het IKNL opgeleid in toepassing van de methodiek en richtlijnen door training en intervisie. Bij de trainingen en intervisies is verdieping aangebracht door ptz in de context van psychiatrie en verslaving te plaatsen. Daarna zijn op de MPU acht aandachtsfunctionarissen opgeleid die inmiddels een start hebben gemaakt om kennis en ervaringen te delen binnen en buiten de organisatie. Met de consultatiedienst biedt de MPU interne en externe verwijzers de mogelijkheid voor intercollegiaal overleg. Tijdens de implementatie is samenwerking gezocht met het Netwerk Palliatieve Zorg Rotterdam & omstreken (NPZR&o) en met de ketens. Samen met het NPZR&o worden de consultatiefunctie en een scholingsaanbod verder ontwikkeld.

De aandachtsfunctionarissen en consultatiedienst blijven ook na de looptijd van het project beschikbaar om opgedane kennis en ervaringen te delen gesteld. Hiermee bestendigen wij de de borging.

 

Resultaten

Na het structureel toepassen van de methodiek, de training en de intervisie van het IKNL is de kennis over ptz bij EPA vergroot. Daarnaast wordt nog meer volgens een vaste methodiek gewerkt en is zowel de samenwerking met de reguliere palliatieve zorg als de samenwerking tussen de verschillende disciplines verbeterd. Bovendien is een team van aandachtsfunctionarissen opgeleid om kennis en ervaringen te delen met interne en externe partners zodat borging van dit project is bestendigd. Ook is er een praktische en formele aansluiting bij het NPZR&o. Als laatste is gestart met toegepast wetenschappelijk onderzoek naar deze patiëntengroep.

 

Conclusies

De resultaten van het invoeren van het goede voorbeeld ‘Besluitvorming in de palliatieve fase’ wijzen erop dat de ptz voor EPA patiënten in de ggz is verbeterd en de samenwerking met de partners is versterkt.

 

Resultaten
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Antes heeft de best practice “Besluitvorming in de Palliatieve Fase” geïmplementeerd met het doel om de kwaliteit, communicatie en deskundigheid ten aanzien van palliatieve terminale zorg voor patiënten met EPA binnen en buiten de organisatie optimaliseren.

 

Hieronder worden de belangrijkste resultaten genoemd die het verbeterproject heeft opgeleverd:

• De methodiek is geïmplementeerd op de Medisch Psychiatrische Unit (MPU).

• Het gehele multidisciplinaire team van de MPU is getraind in de methodiek "Besluitvorming in de Palliatieve Fase".

• Alle medewerkers in opleiding bij de MPU zijn getraind in de methodiek.

• Acht aandachtsfunctionarissen zijn getraind in de methodiek.

• De aandachtsfunctionarissen blijven ook na de looptijd van het project beschikbaar om kennis en ervaringen te delen aan collega’s middels het geven van training en consultatie.

• De aandachtsfunctionarissen maken deel uit van een werkgroep palliatieve zorg.

• De aandachtsfunctionarissen sluiten aan bij bijeenkomsten van de werkgroep palliatieve zorg en de lokale keten Rotterdam-Zuid van Netwerk Palliatieve Zorg Rotterdam & omstreken (NPZR&o). Opgedane kennis en ervaringen worden gedeeld binnen de lokale ketens van NPZR&o. Ook na de looptijd van het project.

• Opgedane kennis en ervaringen zijn verspreid middels presentaties in de keten van NPZR&o, MPU symposium (door Antes geïnitieerd, als onderdeel van de implementatie en borging) en Nationaal Congres voor GGZ Verpleegkunde te Ede.

• De methodiek is de basis voor het multidisciplinair overleg bij patiënten in de palliatieve fase op de MPU. Hierbij is expliciet aandacht voor de vier domeinen (somatisch, psychisch, sociaal en existentieel).

• De hulpvraag van de patiënt en diens naasten staat centraal door continue afstemming op de wensen en prioriteiten van de patiënt waarbij de methodiek als hulpmiddel gebruikt wordt om dit te waarborgen.

• De "CQ-Index Palliatieve Zorg Patiënten" is afgenomen bij patiënten waar dit mogelijk was gedurende de looptijd van het project zodat de kwaliteit van zorg inzichtelijk, toetsbaar en stuurbaar is.

• Duurzame contacten gelegd met medewerkers van de andere directies die regelmatig professioneel betrokken zijn bij patiënten in de palliatieve fase waarbij kennis en ervaringen worden uitgewisseld.

• Een consultatieve dienst is in samenwerking met het Consultatief Palliatief Team (CPT) van het Maasstad Ziekenhuis verder in ontwikkeling en nu reeds beschikbaar voor interne partners en CPT van het Maasstad Ziekenhuis. De beschikbaarheid van een consultatieve dienst voor externe partners moet zich verder ontwikkelen en daarna als zodanig geprofileerd worden. Hierbij wordt samenwerking gezocht met het NPZR&o waardoor een grote groep zorgorganisaties wordt bereikt en daarmee de aandacht voor de problematiek voor palliatieve zorg bij patiënten met EPA.

• De MPU neemt deel aan verschillende toegepaste wetenschappelijke onderzoeken in kader van palliatieve zorg bij de doelgroep.

 

Samenvatting van de aanvraag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

De laatste jaren wordt het in de ggz steeds moeilijker om aan patiënten met ernstig psychiatrische aandoeningen (EPA) palliatieve zorg te leveren. De meeste afdelingen in de ggz hebben niet de somatische kennis of mogelijkheden om deze zorg te leveren. Daarbovenop is er in de reguliere palliatieve zorg nauwelijks mogelijkheid om patiënten met EPA te bedienen ten gevolge van het ontbreken van kennis, ervaring en infrastructuur. Patiënten met EPA die palliatieve zorg nodig hebben dreigen hierdoor tussen wal en het schip te komen.

Antes groep is een fusie tussen onder andere Delta Psychiatrisch Centrum en Bouman GGZ Verslavingszorg. De organisatie richt zich op klinische, poliklinische en ambulante zorg en woonvoorzieningen voor mensen met psychiatrische en/of verslavingsproblemen in Zuidwest-Nederland. De locatie Zorgboulevard van Delta Psychiatrisch Centrum in Rotterdam Zuid bezit de grootste Medisch Psychiatrische Unit (MPU) van Nederland. Op deze afdeling worden patiënten met EPA en ernstig somatische ziekten multidisciplinair behandeld. De MPU is organisatorisch ingebed in het aangelegen Maasstad Ziekenhuis (MSZ). Het team van de afdeling bestaat uit psychiaters, psychiaters in opleiding, huisartsen in opleiding, artsen, psychologen, verpleegkundig specialisten ggz en verpleegkundigen. Daarnaast heeft de MPU de mogelijkheid om samen te werken met alle andere medische disciplines van het MSZ.

De laatste jaren worden er op de MPU steeds vaker patiënten met EPA aangeboden voor palliatieve terminale zorg. Deze zorg wordt in samenwerking met het palliatieve team van het MSZ geleverd. Dit team heeft veel ervaring en zit in het Netwerk Palliatieve Zorg Rotterdam. In het afgelopen jaar heeft de MPU palliatieve zorg geleverd aan 15 patiënten met EPA. Deze patiënten werden doorverwezen vanuit verschillende GGZ instellingen, ziekenhuizen en hospices in de regio of bovenregionaal. In het huidige bestemmingsplan hebben we op de MPU twee bedden vrijgemaakt die specifiek zullen worden ingericht voor palliatieve terminale zorg aan patiënten met EPA. Voor ons zijn de aandachtspunten markering en vervolgens besluitvorming. Om de palliatieve zorg te optimaliseren willen we het goede voorbeeld 'Besluitvorming in de palliatieve fase' fasegewijs, organisatie breed implementeren. Hierbij wordt de door IKNL geadviseerde voorbeeldimplementatie gevolgd.

De ambitie van Antes is om keuzemogelijkheid te creëren voor patiënten met EPA om in hun eigen c.q. passende (zorg)omgeving goede palliatieve zorg te krijgen. Hierdoor krijgen patiënten met EPA de mogelijkheid om te sterven op een plek van voorkeur waarbij rekening wordt gehouden met hun specifieke behoeften en wensen. Door kennisoverdracht en nauwe samenwerking met de professionele netwerken willen we bijdragen aan een addendum ‘palliatieve zorg voor ggz’, die aansluit bij de reeds bestaande richtlijn.

Het bijzondere van dit project is dat het gericht is op mensen met EPA, een kwetsbare doelgroep. Antes wil zich met dit project onderscheiden en een voorbeeld zijn om de palliatieve zorg aan deze doelgroep te verbeteren. We willen met dit verbeterproject aansluiten bij de speerpunten van het Verbeterprogramma Palliatieve Zorg.

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: NavigatieDirect naar: Onderkant website