Resultaten

Het uiteindelijke doel van het programma Palliantie (2014-2020) is de palliatieve zorg voor de patiënt en diens naasten merkbaar verbeteren. ZonMw subsidieert hiervoor verschillende projecten op het gebied van onderwijs, onderzoek en de praktijk. Wat zijn de resultaten van het programma Palliantie. Meer dan zorg?

Samenwerking 

Verbeteren van kwaliteit van palliatieve zorg kan dit programma niet alleen. Samenwerking is nodig. Dat gebeurt op diverse manieren, bijvoorbeeld sinds 2015 toen ZonMw de opstart van de 7 consortia Palliatieve Zorg heeft gefinancierd. Deze zijn verspreid over Nederland en functioneren nu zelfstandig met draagvlak bij hun regionale partners. Om resultaten te borgen en duurzaam in te bedden in de praktijk is onderwijs cruciaal. Zo is bijvoorbeeld de Kennissynthese Onderwijs Palliatieve Zorg uitgevoerd en richten diverse projecten zich op het opleiden van zorgprofessionals (in spé). Binnen dit project is inmiddels een unieke samenwerking ontstaan waarbij samenwerking is gerealiseerd tussen MBO, HBO en WO om de basiscurricula van de opleidingen goed op elkaar af te stemmen. Daarnaast is intensieve samenwerking georganiseerd om de bij- en nascholing vindbaar en op elkaar afgestemd te organiseren.

Resultaten in onderzoek, onderwijs en praktijk

Onderzoek

Alle gehonoreerde Palliantie projecten zijn ingedeeld in de domeinen van het Kwaliteitskader Palliatieve zorg (Kwaliteitskader palliatieve zorg Nederland, IKNL/Palliactief, 2017). De gehonoreerde projecten van Palliantie zijn deels afgerond en lopen deels door tot en met 2022. De eerste 6 projectresultaten zijn in 2018 opgeleverd. De projecten zijn voor onderzoekers en hulpverleners gebundeld in een waaier. Daarin zijn alle relevante gegevens te vinden, zoals de te verwachten resultaten van de projecten.

Onderwijs

Voor het implementeren van nieuwe kennis is onderwijs onmisbaar. Veel gehonoreerde projecten van Palliantie hebben in samenwerking met partners uit het onderwijs tevens materialen opgeleverd die in te zetten zijn in opleidingen, bij- en nascholing. Onderwijs over palliatieve zorg ontbrak geheel in de opleidingen of was zeer minimaal. Daarnaast was de scholing versnipperd. De Kennissynthese Onderwijs heeft geleid tot een aantal mooie resultaten zoals het onderwijsraamwerk en de opzet van regionale onderwijsknooppunten. Palliatieve zorg in basiscurricula, bij- en nascholing vraagt om geduld, enthousiasme en vooral een lange adem. De basis voor de goede samenwerking om tot resultaten te komen in de deskundigheid van huidige en toekomstige zorgverleners is gelegd en wordt de komende jaren verder ontwikkeld in het project Optimaliseren van Onderwijs Palliatieve zorg.

Parels voor implementatie in de praktijk

In 2016 zijn 2 ZonMw parels uitgereikt voor projecten die in eerdere ZonMw onderzoeksprogramma’s zijn ontwikkeld en in Palliantie verder zijn doorontwikkeld. De ene parel is uitgereikt voor de veel gebruikte tool 'Signalering in de palliatieve fase', in 2011 ontwikkeld door IKNL met ZonMw subsidie. De box geeft op een concrete en praktische wijze handvatten voor de hulpverlening aan mensen in de palliatieve fase. Het project wordt binnen het programma Palliantie doorontwikkeld in combinatie met andere tools (844001306) en de resultaten daarvan komen beschikbaar in 2020. 

De andere parel is uitgereikt aan de PaTz-groep, gericht op hoge kwaliteit van zorg voor mensen in de laatste levensfase (goede voorbeeld PaTz). Het aantal PaTz groepen breidt zich onder beheer van een stichting snel uit in Nederland. Binnen het inmiddels afgesloten onderzoeksprogramma Palliatieve Zorg was tevens de (kosten)effectiviteit onderzocht van het inzetten van een speciaal multidisciplinair consultatieteam voor palliatieve zorg bij mensen die in de laatste levensfase worden opgenomen in het ziekenhuis. Op dit moment wordt de PaTz methodiek verder ontwikkeld (844001102) en de resultaten komen beschikbaar in 2020.

In 2018 is de ZonMw Parel uitgereikt aan één van de eerste afgeronde projecten van het Palliantieprogramma: het Pharos project ‘in gesprek tussen leven en dood’. Met het project ‘In gesprek over leven en dood’ biedt Pharos zorgverleners ondersteuning om palliatieve zorg beter te laten aansluiten bij niet-westerse migranten. De betrokkenen zelf krijgen kennis en vaardigheden aangereikt om beter voor zichzelf op te komen en bewust te kiezen.

In 2019 ontving Ligare een ZonMw Parel voor het project ‘Als niet alles is wat het lijkt’. Met het project werkt Ligare, het regionale consortium palliatieve zorg in de vier noordelijke provincies, aan het inbedden van spirituele zorg binnen de reguliere zorgverlening. Het project heeft een digitale leeromgeving ontwikkeld met handvatten om vragen en dilemma’s rond zingeving te herkennen en te begeleiden. 

Meten van goede palliatieve zorg

Om te weten welke aspecten goede palliatieve zorg bepalen, is een onderzoek gestart onder de Nederlandse bevolking. Er werden 26 items veelvuldig genoemd. In de individuele top 3 zijn de meest genoemde items: geen pijn, eigen regie, aandacht voor persoonlijke wensen, geen angst en deskundige hulpverleners (project 844003006). In dit project is tevens nagegaan hoe deze gegevens beschikbaar kunnen komen zonder de registratielast van zorgverleners te vergroten. Het project heeft in 2019 een vervolg gekregen. Het doel is vooral om zorgverleners inzicht te geven in hun geleverde zorg en waar nodig eventuele verbeteringen mogelijk te maken. 

Rol van patiënten en naasten 

Uitgangspunt is dat palliatieve zorg goed aansluit bij de wensen en behoeften van de patiënt en diens omgeving. Van daaruit wordt de zorg geregeld. Binnen Palliantie lopen projecten op het gebied van mantelzorg (met als resultaat bv het project 844001310: een boek over mantelzorgers in de laatste levensfase), samen beslissen, patiëntenparticipatie (met als resultaat bv het project 844001212: een toolkit dat bijdraagt aan het duurzaam versterken van betekenisvolle patiëntenparticipatie in onderzoek, onderwijs en in de praktijk in de palliatieve context) en eigen regie/zelfmanagement. 

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: NavigatieDirect naar: Onderkant website