Signalering van problemen bij mensen met dementie in de thuissituatie

Het beleid in Nederland is erop gericht dat mensen met dementie zo lang mogelijk thuis kunnen blijven wonen. Zorgverleners in de eerste lijn zullen dus goed moeten samenwerken om optimaal te voorzien in de vaak complexe zorgbehoefte van deze doelgroep. Ook wordt een beroep gedaan op vaak zelf kwetsbare mantelzorgers. Een belangrijk aandachtspunt in de zorg voor mensen met dementie is tijdige en adequate signalering van problemen en proactieve zorgplanning. Doel van ons project is om na te gaan of de inzet van een tweetal beproefde methodieken in de palliatieve zorg, de methode Signalering in de palliatieve fase (SPF) en de methode Besluitvorming in de palliatieve fase (BPF), kan leiden tot zorg die beter is afgestemd op de behoeften van mensen met dementie en hun mantelzorgers in de thuissituatie.  

De instrumenten Signalering en Besluitvorming in de palliatieve fase

De methode Signalering helpt verzorgenden bij het signaleren, interpreteren en verwoorden van de belangrijkste zorgproblemen van zorgvragers in de palliatieve fase. Ook biedt de methode ondersteuning bij de voorbereiding op een multidisciplinair overleg of zorgplanbespreking. De methode Besluitvorming biedt verpleegkundigen en artsen structuur in het maken van afwegingen over zorg en behandeling en zorgt voor transparantie in de besluitvorming voor patiënt, naasten en professionals. 

Inhoud van het project

Het eerste half jaar stond in het teken van het in kaart brengen van de uitgangssituatie en huidige knelpunten in de zorg voor mensen met dementie die thuis verblijven. Hiervoor zijn 15 interviews afgenomen onder zorgverleners uit de 4 deelnemende regio’s en is er een enquête uitgezet onder verzorgenden, verpleegkundigen en casemanagers. Knelpunten die door de zorgverleners regelmatig  genoemd werden betroffen onder andere de wachtlijsten voor opname in het verpleeghuis, de informatieoverdracht vanuit het ziekenhuis en de huisarts en het herkennen en bespreekbaar maken van problemen en symptomen. 

Verder zijn we in 4, door improvisatietheatergroep “Ervarea” geleide interactieve voorstellingen, op een bijzondere manier in gesprek gegaan met mensen met dementie, hun mantelzorgers en zorgverleners. Hierbij zijn knelpunten zoals die door de zorgvragers en hun naasten zelf worden ervaren geïnventariseerd. Het leren omgaan met de veranderende persoon en situatie, het gebrek aan steun uit de omgeving en het gebrek aan afstemming tussen zorgverleners onderling werden benoemd als knelpunten. Mensen geven aan behoefte te hebben aan informatie en regelmatige ondersteuning door professionals die kennis en ervaring hebben met de zorg voor mensen met dementie. Sommige naasten willen daarbij graag spreken over het beloop van de ziekte en hetgeen men in de toekomst kan verwachten, terwijl anderen liever ‘bij de dag’ leven. 

Tijdens de tweede fase van het project  zijn verzorgenden, verpleegkundigen en casemanagers in alle deelnemende regio’s geschoold in het toepassen van de methodieken Signalering en Besluitvorming in de palliatieve fase. Hierdoor kunnen symptomen en problemen beter en tijdig gesignaleerd worden. Daarnaast kan de communicatie met zorgvragers en tussen zorgverleners verbeteren doordat zij dezelfde taal gaan spreken. De methode besluitvorming kan ingezet worden bij een multidisciplinair overleg. Na deze scholing gaan zij er in de praktijk mee aan de slag.

Het project bevindt zich op dit moment in de derde fase. In 2 rondes zijn op basis van dossieronderzoek gegevens verzameld over hoe de methoden in de praktijk zijn toegepast en gaan we na wat de ervaringen van de gebruikers zijn. De derde ronde van het dossieronderzoek wordt in februari 2020 uitgevoerd. Hiernaast zijn ook vragenlijsten uitgezet onder naasten van mensen met dementie. In deze vragenlijst wordt gevraagd naar de tevredenheid over de zorg en de samenwerking tussen de verschillende disciplines. Ook wordt gevraagd naar de kwaliteit van leven van de cliënt en de belasting van de mantelzorger. In de vierde en laatste fase wordt gekeken of de proefimplementatie geslaagd is en of de instrumenten daadwerkelijk bruikbaar zijn voor de doelgroep van mensen met dementie en hun naasten.  

Betrokkenen

Het project wordt in de periode april 2017- april 2020 uitgevoerd in 4 netwerken palliatieve zorg en ketens dementiezorg in de regio van het Consortium voor palliatieve zorg Zuidwest-Nederland, in samenwerking met IKNL, Erasmus MC en Alzheimer Nederland. Twee vertegenwoordigers vanuit de patiënten- en naastenadviesraad van het consortium schuiven regelmatig aan bij overleggen van de projectstuurgroep. 

Meer informatie

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: NavigatieDirect naar: Onderkant website