Het aantal niet-westerse migranten dat zorg nodig heeft in de laatste levensfase groeit. Het project ‘in gesprek over leven en dood’ startte eind 2015 met onderzoek naar de beleving, waarden en wensen van niet-westerse migranten.

De voorlopige bevindingen uit dit onderzoek worden gebruikt als basis voor voorlichting aan migranten over zorg in de laatste levensfase, en als input voor het onderwijs aan zorgprofessionals. Het onderzoek krijgt een vervolg in het project ‘Waardigheid in de laatste levensfase voor patiënten van niet-westerse herkomst en hun naasten (projectnummer 844001308)’ dat in 2017 van start is gegaan en waar dieper ingegaan wordt op de betekenis van waardigheid voor patiënten van Turkse, Marokkaanse en Surinaamse herkomst en hun naasten.

Voorlichtingen

Eind 2016 zijn 14 migrantenvoorlichters getraind en zij geven momenteel voorlichtingen in de eigen groep. De migrantenvoorlichters zijn in dienst van een aantal migrantenorganisaties (SVG, SIGN, NOOM) of zijn zelfstandig zorgondernemer. Ze worden betaald met projectgeld, maar zijn ook buiten het project inzetbaar voor hun eigen achterban. De migrantenorganisaties houden het thema palliatieve zorg ook na afloop van het project in hun aanbod en kunnen – indien vergoeding beschikbaar- voorlichting geven aan geïnteresseerden. Om voorlichtingen over zorg in de laatste levensfase aan te vragen, kunt u terecht bij Helena Kosec van Pharos of bij een van de genoemde migrantenorganisaties.

Onderwijs

Elementen voor het onderwijs worden in nauwe samenwerking met onderwijsprofessionals gemaakt en zijn gebaseerd op de ervaringen uit de voorlichtingen en op de onderzoeksresultaten.

Pharos heeft het onderwijsmateriaal getest vanaf het nieuwe schooljaar op een MBO (Albeda College Rotterdam), een HBO (Hogeschool Arnhem-Nijmegen) en in academische opleidingen (Radboud UMC, LUMC, AMC). Deels gaan deze ‘elementen’ over cultuursensitief communiceren (en zeker ook over eigen normen en waarden) en deels specifiek over palliatieve zorg. Voor docenten is er scholingsmateriaal beschikbaar om op te nemen in onderwijsmodules.

Door workshops en lezingen verspreidt Pharos kennis en inzichten onder professionals, zoals bijvoorbeeld consulenten palliatieve zorg van verschillende netwerken, huisartsen in achterstandswijken, specialisten ouderengeneeskunde, thuiszorgmedewerkers en vrijwilligers in hospices. Aanvragen voor workshops en lezingen kunnen gericht worden aan training@pharos.nl.

Films

Pharos heeft vier voorlichtingsfilms 'In gesprek over leven en dood' ontwikkeld. De films ondersteunen migranten, voorlichters en zorgverleners in gesprekken in de laatste levensfase. In de films spelen acteurs herkenbare situaties na. Er zijn versies voor Turkse, Marokkaanse, Chinese en Antilliaanse migranten. De films zijn beschikbaar in vijf talen: Papiamento, Kantonees (met ondertiteling in het Mandarijn), Turks en Berbers. De films zijn bedoeld om het gesprek over palliatieve zorg aan te gaan: in migrantengezinnen, voorlichtingsbijeenkomsten en tussen zorgverleners en patiënten. 

Er is ook een handig draaiboek beschikbaar voor (migranten)voorlichters voor het voorbereiden, uitvoeren en evalueren van voorlichtingsbijeenkomsten over palliatieve zorg.

Binnen de migrantengroepen komen dilemma’s in de laatste levensfase voort uit conflicterende waarden:

  • zorgenvrij leven versus het recht om te weten
  • pijnbestrijding versus helder blijven tot het eind
  • autonomie versus familiebeslissingen

De balans tussen de verschillende waarden is niet statisch maar verschuift met leeftijd, opleidingsniveau en belang dat gehecht wordt aan religieuze en culturele voorschriften.
Uit: voorlopige bevindingen onderzoek Roukayya Oueslati (LUMC)

Samenwerking

Pharos voert dit project uit in nauwe samenwerking met migrantenorganisaties Stichting Interculturele Gezondheidszorg Nederland, Stichting Voorlichters Gezondheid en NOOM, de netwerken palliatieve zorg en Stichting Fibula, en met onderwijsinstellingen. Ook stemt Pharos af met andere Palliantie Meer dan zorg projecten die zich op het onderwijs richten.

Pharos is de penvoerder en projectleider van de projecten 'In gesprek over leven en dood'. Passende zorg en ondersteuning in de laatste levensfase voor niet-westerse migranten (projectnummer 844001210).
Daarnaast is Pharos als adviseur betrokken bij:

Voor meer informatie

Informatie over het project en de resultaten

Majorie de Been, Gudule Boland

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: NavigatieDirect naar: Onderkant website