ZonMw tijdlijn Palliatieve zorg https://www.zonmw.nl/ Het laatste nieuws van de tijdlijn van Palliatieve zorg nl-nl Wed, 27 Jan 2021 15:28:55 +0100 Wed, 27 Jan 2021 15:28:55 +0100 TYPO3 news-6822 Thu, 21 Jan 2021 18:00:00 +0100 Samen aan de slag met nieuw programma Palliantie II https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/samen-aan-de-slag-met-nieuw-programma-palliantie-ii/ Het ministerie van VWS heeft goedkeuring verleend aan een vervolg van het programma Palliantie. Meer dan zorg! Met Palliantie II gaan we door met het bundelen van opgedane kennis. En het (door)ontwikkelen, implementeren en opschalen van kansrijke resultaten uit de nog af te ronden projecten uit het eerste programma. We sturen op samenhang en verbinding van datgene wat is ontwikkeld en dat wat in de toekomst nog wordt ontwikkeld.

Wat kun je verwachten?

Met Palliantie II willen we een aantal onderwerpen verder brengen in de praktijk met kennissyntheses en implementatietrajecten. Zoals markering en proactieve zorgplanning (advance care planning), het organiseren van de zorg rondom de patiënt door transmurale samenwerking en het bieden van ondersteuning aan de patiënt, naasten en mantelzorgers. Om continuïteit van de zorg te realiseren, is binnen Palliantie II bijvoorbeeld ruimte voor het verder doorontwikkelen van het Individueel Zorgplan (IZP). We zetten het traject over kwaliteitsindicatoren in de palliatieve zorg voort. Op basis van uitkomsten op een aantal indicatoren kan de zorgpraktijk leren en verbeteren. Ook gaan we door met de onderwijsactiviteiten, zodat palliatieve zorg beter verankerd is in de opleidingen en bij- en nascholing van zorgverleners op het mbo, hbo en wo(+).

Intensieve samenwerking

Een goede samenwerking tussen onderwijs, onderzoek en de zorgpraktijk was en blijft cruciaal. Palliantie II zet niet alleen sterk in op het verder verstevigen van de samenwerking, maar ook op het verspreiden van kennis onder eindgebruikers en het stimuleren om verbeteringen op de lange termijn in de praktijk te brengen. Dit vraagt om intensieve samenwerking van alle relevante partijen in het veld. Partijen die ook geraadpleegd zijn voor de invulling van het programma Palliantie II.

De juiste zorg op het juiste moment

Samen met alle partijen in de zorg- en welzijnssector kunnen we nóg meer bijdragen aan een geïntegreerd regionaal aanbod voor mensen in hun laatste levensfase, én hun naasten. Aan adequate ondersteuning op lichamelijk, psychisch, sociaal en spiritueel vlak. De juiste zorg, op het juiste moment ontvangen.

Meer informatie

Meer weten over Palliantie II? Bezoek onze nieuwe programmapagina. En blijf op de hoogte door je te abonneren op onze nieuwsbrief.

]]>
news-6776 Tue, 19 Jan 2021 10:00:00 +0100 Digitale tool helpt mantelzorgers die zorgen voor een ongeneeslijk zieke naaste https://balans.mantelzorg.nl/ Veel mensen zorgen met liefde voor een naaste, ook al is dat soms zwaar. De nieuwe tool MantelzorgBalans helpt mantelzorgers de balans te (her)vinden tussen zorgtaken en andere activiteiten in hun leven. Zo bevat het oefeningen die helpen bij het nadenken over je eigen grenzen, maar ook verdiepende informatie over hoe je thuiszorg regelt. news-6751 Tue, 05 Jan 2021 17:36:55 +0100 European Implementation Event 2021: dien je abstract in! https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/european-implementation-event-2021/ Op 27 en 28 mei 2021 vindt het eerste online #EIE2021 plaats. Hier staat de benutting van kennis in beleid, praktijk, onderwijs en onderzoek centraal. Dit jaar is er speciale aandacht voor implementatievraagstukken rondom Covid-19. Uiterlijk 25 januari kun je hier nog je abstract voor indienen. news-6744 Mon, 04 Jan 2021 12:30:00 +0100 Nieuw informatiesysteem geeft inzicht in kwaliteit palliatieve zorg https://www.nivel.nl/nl/publicatie/leren-van-bestaande-data-over-palliatieve-zorg-kwaliteitsindicatoren-zorggebruik-en-een Het Nivel zette met Stichting PalZon het Informatiesysteem Palliatieve Zorg op. Dit geeft inzicht in de kwaliteit van palliatieve zorg, zonder zorgmedewerkers en patiënten te belasten met extra registratiedruk. Het systeem koppelt bestaande bevolkingsgegevens aan routinematige registraties van huisartsen en ziekenhuizen. news-6678 Tue, 15 Dec 2020 17:00:00 +0100 Subsidieoproep: face-to-face vervangende Zorg op Afstand https://www.zonmw.nl/nl/subsidies/openstaande-subsidieoproepen/detail/item/zorg-op-afstand-een-impuls-voor-het-opnemen-van-zorg-op-afstand-in-richtlijnen/ Beroepsorganisaties die eigenaar zijn van richtlijnen of beheerders/regiehouders van multidisciplinaire richtlijnen, kunnen subsidie aanvragen voor het in bestaande richtlijnen opnemen van tijdens de coronacrisis opgedane ervaringen met face-to-face vervangende zorg op afstand. De deadline voor het het indienen van je projectidee is 16 februari 2021 (14.00 uur). news-6666 Tue, 15 Dec 2020 09:00:00 +0100 Subsidieoproep: 'Symptoombehandeling in de palliatieve fase' https://www.zonmw.nl/nl/subsidies/openstaande-subsidieoproepen/detail/item/symptoombehandeling-in-de-palliatieve-fase/ Bij patiënten in de palliatieve fase kan de behandeling van symptomen bestaan uit niet-medicamenteuze en medicamenteuze interventies. Het is nu nog onvoldoende bekend hoe effectief die zijn. In deze oproep kunnen onderzoekers subsidie aanvragen voor onderzoek naar effectiviteit van bestaande interventies voor symptoombehandeling. De deadline is 10 maart 2021 om 14.00 uur. news-6563 Wed, 25 Nov 2020 15:53:00 +0100 Onderzoek naar praten over levenseinde met de huisarts https://www.patientenfederatie.nl/downloads/rapporten/704-rapport-praten-over-levenseinde-okt-2020/file De Patiëntenfederatie onderzocht in hoeverre patiënten en naasten praten over het levenseinde met hun huisarts of praktijkondersteuner. Uit het onderzoek blijkt onder meer dat de meeste mensen die hierover praten, dit als positief ervaren en vinden dat het iets oplevert. Lees meer hierover in het rapport. news-6560 Tue, 24 Nov 2020 13:33:13 +0100 Hoe herken je tijdig palliatieve behoeften van patiënten met hartfalen? https://palliaweb.nl/onderwijsmaterialen/i-harp Met het hulpmiddel I-HARP kunnen verpleegkundigen eerder palliatieve behoeften identificeren van patiënten met gevorderd hartfalen. Het bevat signaleringsvragen, suggesties om door te vragen en advies voor zorg bij specifieke behoeften. Een bijbehorende e-learning geeft meer verdieping en uitleg hoe je I-HARP kunt gebruiken. news-6557 Tue, 24 Nov 2020 06:36:00 +0100 Subsidieoproep: implementatie van effectieve interventies https://www.zonmw.nl/nl/subsidies/openstaande-subsidieoproepen/detail/item/leren-van-implementeren-implementatie-van-effectieve-interventies-in-de-verpleging-en-verzorging/ Veel bestaande effectieve interventies worden in de dagelijkse praktijk van verpleging en verzorging nog onvoldoende gebruikt. Daarom kunnen samenwerkingsverbanden van minstens een onderzoeksorganisatie en 2 of meer praktijkorganisaties subsidie aanvragen voor de implementatie van effectieve interventies en de evaluatie van die implementatie. De deadline voor het indienen van projectideeën is 11 februari 2021 om 14.00 uur. news-6158 Thu, 19 Nov 2020 08:27:00 +0100 Advance Care Planning in de huisartsenpraktijk https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/advance-care-planning-in-de-huisartsenpraktijk/ Advance Care Planning (ACP), inclusief proactieve zorgplanning en markering, is een hulpmiddel om te zorgen dat palliatieve zorg telkens aansluit bij de wensen en behoeften van de patiënt en hun naasten. Het Nivel onderzocht onder ander hoe de huisarts ACP-gesprekken voert en wat daarin beter kan.
ACP kan bijvoorbeeld onnodige of ongewenste behandelingen voorkomen en duidelijkheid scheppen over wensen van de patiënt wanneer deze niet meer zelf kan communiceren. ZonMw stimuleert daarom onderzoek dat verdere ontwikkeling en implementatie van ACP mogelijk maakt. ZonMw heeft het Nivel gevraagd om onderzoek te doen naar ACP binnen de palliatieve zorg en, aanvullend, naar ACP-gesprekken tussen huisartsen en hun patiënten.

Kartrekkers nodig voor blijvend gebruik ACP

Er lopen op dit moment veel ZonMw-projecten die gerelateerd zijn aan ACP. Daarom is het belangrijk dat er een goed overzicht komt van de waarde en toepasbaarheid van alle ontwikkelde ACP-interventies. In opdracht van ZonMw voerde het Nivel een onderzoek uit om inzicht te krijgen in de huidige stand van zaken van ACP binnen 104 ZonMw-projecten. Uit het onderzoek blijkt dat voor blijvend gebruik van ACP in een organisatie kartrekkers nodig zijn die (zorg)collega’s motiveren en adviseren op dit gebied. Ook is een duidelijk organisatie- en scholingsbeleid over ACP van belang. Lees meer hierover in het rapport en bijbehorende handreiking voor de praktijk.

ACP-gesprekken door de huisarts

Aanvullend op dit rapport heeft ZonMw, in opdracht van het ministerie van VWS, het Nivel gevraagd om een literatuuronderzoek uit te voeren naar het ACP-gesprek tussen huisarts en patiënt. Uit dit onderzoek blijkt dat huisartsen vaak tijdgebrek ervaren voor ACP-gesprekken. Ook is het voor patiënten vaak onduidelijk hoe en waar huisartsen hun wensen en gemaakte afspraken documenteren. Een tijdig begin en een gestructureerde documentatie van ACP-gesprekken kunnen hierbij helpen. Lees meer hierover in de literatuurstudie van het Nivel.

Een eerste versie van dit artikel verscheen in de nieuwsbrief Palliatieve Zorg september 2020. Wilt u onze nieuwsbrief ontvangen? Meld u nu aan.
Inmiddels is het artikel geactualiseerd met de uitkomsten van de Nivelonderzoeken (16 november).

]]>
news-6532 Wed, 18 Nov 2020 17:41:35 +0100 Potentieel 'niet-passende' ziekenhuisbehandelingen komen weinig voor in doelgroep palliatieve zorg https://nivel.nl/nl/nieuws/weinig-niet-passende-behandelingen-ziekenhuizen-bij-doelgroep-van-palliatieve-zorg Mensen uit de doelgroep palliatieve zorg krijgen in het ziekenhuis nauwelijks behandelingen die mogelijk niet-passend zijn aan het levenseinde, zoals een IC-opname. Dit blijkt uit gegevens van het Informatiesysteem Palliatieve Zorg. Potentieel niet-passende behandelingen kunnen de kwaliteit van leven in de laatste fase schaden. Lees meer in de nieuwe factsheet van het Nivel. news-6477 Tue, 10 Nov 2020 09:29:47 +0100 Hulpmiddel voor optimalisatie onderwijs over palliatieve zorg https://www.o2pz.nl/actueel/nieuwsartikelen/1804288.aspx?t=Hulpmiddel-voor-optimalisatie-onderwijs-over-palliatieve-zorg-klaar Zorgopleidingen focussen nog veelal op behandeling van ziekte en dat zien we terug in de praktijk. Er is niet voldoende aandacht voor kwaliteit van leven. O²PZ ontwikkelde een raamwerk dat onderwijsmakers helpt bij het aanscherpen van het bestaande onderwijs. news-6463 Thu, 05 Nov 2020 18:27:56 +0100 Evaluatie programma Palliantie. Meer dan zorg https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/evaluatie-programma-palliantie-meer-dan-zorg/ Bureau HHM evalueerde onder begeleiding van een onafhankelijke commissie het programma Palliantie. Meer dan zorg. Wat heeft het programma opgeleverd en wat zijn de geleerde lessen? Evaluatierapport Palliantie. Meer dan zorg

]]>
news-6478 Mon, 02 Nov 2020 11:52:00 +0100 Tweet Kenniscentrum Zorginnovatie over openbare les 'Zorg om naasten' https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/tweet-kenniscentrum-zorginnovatie-over-openbare-les-zorg-om-naasten/ news-6369 Fri, 16 Oct 2020 11:54:44 +0200 Geestelijk verzorgers en sociaal werkers samen tegen eenzaamheid https://www.agora.nl/kennisbank/laagdrempelig-contact-helpt-bij-eenzaamheid/ Hoe ondersteun je ouderen die eenzaam zijn? ‘De combinatie geestelijke verzorging en sociaal werk is een goede mix.’ Sociaal Werk Nederland en Agora werken dan ook samen bij het project Geestelijke Verzorging Thuis. Bekijk een uniek voorbeeld van een geestelijk verzorger in dienst bij een welzijnsorganisatie, en lees hoe sociaal werkers en geestelijk verzorgers elkaar aanvullen. news-6268 Thu, 01 Oct 2020 18:39:59 +0200 Keuzehulp 'Verken uw wensen voor zorg en behandeling' https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/keuzehulp-verken-uw-wensen-voor-zorg-en-behandeling/ In de nieuwe editie uit het magazine Pal voor u wordt de Thuisartskeuzehulp 'Verken uw wensen voor zorg en behandeling' uitgelicht. Hiermee kan iedereen wensen en behoeften aan zorg en behandeling bepalen, bespreken en vastleggen. De keuzehulp is één van de resultaten uit het ZonMw-programma Palliantie. Meer dan zorg. Lees het artikel over de Keuzehulp 'Verken uw wensen voor zorg en behandeling'.

]]>
news-6161 Wed, 09 Sep 2020 17:33:05 +0200 Praten over intimiteit en seksualiteit bij ongeneeslijke kanker https://publicaties.zonmw.nl/resultaten-programma-palliantie-meer-dan-zorg/interviewreeks-palliantie/ Veel mensen met ongeneeslijke kanker zouden graag praten over intimiteit en seksualiteit in hun leven. Maar juist deze thema’s blijven vaak onbesproken. Kunnen gesprekshulpmiddelen voor verpleegkundigen ervoor zorgen dat het gesprek hierover wél op gang komt? news-6160 Wed, 09 Sep 2020 16:51:00 +0200 ‘Deze toolbox over diversiteit ga ik bij elk project gebruiken’ https://publicaties.zonmw.nl/resultaten-programma-palliantie/diversiteit/#c62995 Het aantal ouderen met een migratieachtergrond neemt de komende jaren sterk toe. Het is van groot belang dat projecten resultaten opleveren waar zij echt mee geholpen zijn. Een nieuwe toolbox maakt rekening houden met diversiteit in projecten een stuk eenvoudiger. news-6157 Wed, 09 Sep 2020 16:00:00 +0200 Herhaalrecepten van twijfelachtige waarde https://nivel.nl/nl/nieuws/herhaalrecepten-voor-medicatie-van-twijfelachtige-waarde-komen-aan-het-levenseinde Patiënten aan het levenseinde krijgen regelmatig herhaalrecepten voorgeschreven voor medicatie die geen tot twijfelachtige waarde hebben. Dit blijkt uit gegevens van het Informatiesysteem Palliatieve Zorg van het Nivel. Deze medicijnen kunnen de gezondheid van de patiënt niet betekenisvol verbeteren of zelfs schaden. Lees meer in de nieuwe Nivelfactsheet over medicatie in de palliatieve fase. news-6159 Wed, 09 Sep 2020 16:00:00 +0200 Stand van zaken doelstellingen NPPZ https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/stand-van-zaken-doelstellingen-nppz/ Het nieuwe rapport van HHM beschrijft hoe het op dit moment staat met de 14 doelstellingen van het Nationaal Programma Palliatieve Zorg. HHM verzamelde hier kwantitatieve gegevens over en vergeleek deze met de stand van zaken uit 2016. HHM rapport stand van zaken evaluatie Nationaal Programma Palliatieve Zorg 2020.

]]>
news-6123 Tue, 08 Sep 2020 09:30:00 +0200 'Huisartsenzorg gaat ook over wat voor iemand echt van waarde is' https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/huisartsenzorg-gaat-ook-over-wat-voor-iemand-echt-van-waarde-is/ Het ZonMw-programma Zingeving en Geestelijke verzorging gaat over het inbedden van zingeving en geestelijke verzorging thuis (via eerste lijn en sociaal domein). De Nijmeegse huisarts Maria van den Muijsenbergh zit in de programmacommissie. ‘Ik praat altijd met patiënten over wat het leven voor hen de moeite waard maakt.’
‘Als huisarts heb ik de taak er te zijn voor alle problemen van alle soorten mensen. Daarbij kijk ik breed, want lang niet altijd heeft een klacht alleen maar een fysieke oorzaak. Leefomstandigheden kunnen bijvoorbeeld heel bepalend zijn hoe iemand bepaalde gezondheidsproblemen ervaart.’ Van den Muijsenbergh noemt het persoonsgerichte zorg: ‘Het gaat erom samen te beslissen wat de beste aanpak of behandeling is voor déze patiënt. Daarbij houd je rekening met hoe iemand naar het leven kijkt. Ik ga dus met mijn patiënt in gesprek over impliciete en expliciete opvattingen over wat het leven voor hem of haar de moeite waard maakt. Dan heb je het over zingeving: waarom ben ik hier en wat is voor mij van waarde?’

Keuzes maken

In de coronacrisis heeft Van den Muijsenbergh gezien hoe belangrijk dit uitgangspunt is. ‘Juist in crisissituaties speelt zingeving een grote rol. Voor veel oudere mensen, die extra kwetsbaar zijn voor corona, is het uiteindelijk tóch belangrijker dat ze contact kunnen houden met hun naasten, dan dat ze misschien risico’s lopen.’ Maar, zegt ze er meteen bij: zo’n keuze kun je nooit voor een ander maken. Corona treft vooral de minder sterke sociale groepen, licht ze toe, en vaak zijn dat mensen met een migratieachtergrond. Voor hen geldt niet zelden dat zo lang mogelijk leven boven veel andere waarden gaat. Expliciet met mensen praten voorkomt dan dat je iets voor een ander invult. Van den Muijsenbergh: ‘Ik wil steeds zoveel mogelijk uitgaan van datgene wat in de ogen van patiënt én familie het leven zin geeft.’

Existentiële vragen

Van den Muijsenbergh voert de gesprekken hierover vooral zelf. ‘Een van de doelen van het ZonMw-programma Zingeving en Geestelijke verzorging is om de geestelijk verzorger een steviger rol te geven in de eerste lijn. Zoals hij of zij dat in de tweede lijn al langer heeft. Ik werk als huisarts op dit moment nog niet samen met deze professionals, terwijl ze een grote meerwaarde kunnen hebben in het gesprek over zingeving. Of zo’n gesprek nu vanuit een bepaalde religieuze achtergrond wordt gevoerd of zonder specifieke levensovertuiging, patiënten kunnen behoefte hebben aan iemand met wie ze in vertrouwen kunnen praten over zingeving. Een POH-GGZ kan ook goed gesprekken voeren over wat mensen bezighoudt. Maar praten over zingeving raakt toch eerder aan existentiële levensvragen dan aan psychische problemen.’

Van elkaar leren

In het ZonMw-programma wordt in de praktijk onderzocht wat de meerwaarde kan zijn van de geestelijk verzorger in eerste lijn en sociaal domein. En, volgens Van den Muijsenbergh heel belangrijk: er komt een leergemeenschap waarin alle betrokkenen van elkaar kunnen leren. ‘Hoe kun je het gesprek voeren over existentiële vragen? Hoe start je zo’n gesprek met mensen van wie je vermoedt dat ze behoefte hebben om over zingeving te praten? In het ziekenhuis kan een geestelijk verzorger letterlijk aan iemands bed komen zitten, in de eerste lijn en het sociaal domein werkt dat anders. Hóé, dat willen we in dit programma in de praktijk gaan uitzoeken.

3 gouden lessen voor huisartsen over het praten over zingeving

  1. Sta erbij stil hoe belangrijk zingeving is in ieders leven. Neem als huisarts het initiatief om het bespreekbaar te maken in je behandelrelatie. Bijna iedere patiënt zal dit initiatief waarderen.
  2. Luister onbevooroordeeld; het verhaal van de patiënt staat altijd centraal, niet wat jijzelf het belangrijkst vindt.
  3. Zorg voor een breed netwerk van professionals en organisaties waarnaar je mensen kunt verwijzen. Werk dus aan een goede sociale kaart.

Boekentips van Maria

  • Awal Gawande, ‘Sterfelijk zijn. Geneeskunde en wat er uiteindelijk toe doet’
    (oorspronkelijke titel: ‘Being mortal – Medicine and what matters in the end’)
    Uitgeverij de Nieuwezijds, Amsterdam 2017.
  • Paul Kalanithi, ‘When breath becomes air. What makes life worth in the face of death?’
    Vintage, London 2017.

Meer informatie

Dit artikel staat in de nieuwsbrief Palliatieve Zorg september 2020. Wilt u onze nieuwsbrief ontvangen? Meld u nu aan.

]]>
news-6139 Mon, 07 Sep 2020 12:30:00 +0200 Deelnemen aan PaTz-groep verhoogt kwaliteit palliatieve zorg https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/deelnemen-aan-patz-groep-verhoogt-kwaliteit-palliatieve-zorg/ In een PaTz-groep bespreken huisartsen en verpleegkundigen de zorg voor mensen die in die regio palliatieve zorg nodig hebben. Huisarts David Fortuin vertelt dat deelnemen aan een PaTz-groep zorgverleners op meerdere manieren helpt om de kwaliteit van palliatieve zorg te verhogen.
Patiënten en naasten kunnen door het overleg in de PaTz-groep rekenen op meer deskundigheid, zegt huisarts David Fortuin. Hij is voorzitter van de PaTz-groep Diemen Centrum, kaderhuisarts palliatieve zorg. De PaTz-groep Diemen Centrum komt elk jaar ongeveer 6 keer bij elkaar en een bijeenkomst duurt een uur. Vaste deelnemers zijn huisartsen en verpleegkundigen werkzaam in de regio, ook waarnemers van huisartsen en stagiaires zijn welkom.

Casuïstiek bespreken

Een belangrijk onderdeel van de PaTz-groep is het bespreken van casuïstiek. Iedere deelnemer van de groep in Diemen Centrum kan bij Fortuin aangeven welke casus hij of zij wil bespreken. Bijvoorbeeld als een zorgverlener moeite heeft goed te communiceren met familieleden van een patiënt die waarschijnlijk binnenkort komt te overlijden. ‘Als groep reiken we elkaar dan ideeën aan over hoe je in de specifieke situatie toch contact kunt maken met deze familieleden,’ zegt Fortuin.

Niet alleen voor die ene situatie is zo casuïstiek bespreken waardevol, maar voor je gehele werk als zorgverlener, benadrukt Fortuin. ‘Een huisarts zit het grootste deel van de tijd in zijn of haar eigen cocon. Dan is het fijn als je regelmatig met verpleegkundigen kunt overleggen. Verpleegkundigen voelen haarfijn aan welke benadering patiënten en naasten nodig hebben, zodat ze het stervensproces bijvoorbeeld meer kunnen accepteren. Soms heb je behoefte aan kennis over een specifiek ziektebeeld, en een boek openslaan is dan niet voldoende, want hoe te handelen leer je pas echt van mensen met praktijkervaring.’

Leren van patiënten

Op de agenda van de PaTz-groep Diemen Centrum staat ook regelmatig het bespreken van een thema in de palliatieve zorg. Heel leerzaam was volgens Fortuin de bijdrage van een patiënt, vooral om je ervan bewust te zijn hoe enorm het wordt gewaardeerd als een huisarts tijdens het ziekteproces de patiënt regelmatig thuis opzoekt. ‘We hebben ook een keer met elkaar gesproken over versterven, het natuurlijke proces dat optreedt als een patiënt in de terminale fase geen vocht en voedsel meer krijgt toegediend’, zegt Fortuin. ‘Leerzaam en ook in het belang van je patiënten, want je krijgt beter zicht op wat de mogelijkheden zijn in de terminale zorg, en kunt deze dus ook beter uitleggen aan patiënten.’

Soms geeft een andere inhoudsdeskundige een lezing. Volgens Fortuin is het belangrijk dat de groep klein genoeg blijft voor het zorgvuldig uitwerken van casuïstiek. ‘Een bijdrage van een geestelijk verzorger kan zeker nuttig zijn, bijvoorbeeld een uitleg over zingeving. Maar dan als gastbijdrage, en eenzelfde rol zie ik voor apothekers en diëtisten. Een PaTz-groep kun je volgens mij beter niet standaard combineren met andere overleggen, omdat juist die kleinschaligheid voor deelnemers zo’n prettige werkwijze is.’

Afspraken maken

Gezamenlijk afspraken maken over wat nodig is in de zorg gebeurt echter wel degelijk, bewijst ook de PaTz-groep in Diemen. Samen met apothekers hebben de deelnemers lijsten opgesteld van welke middelen altijd voorradig moeten zijn. Zodat verpleegkundigen voor hun patiënt of cliënt bijvoorbeeld snel het juiste verbandmiddel kunnen krijgen.

3 gouden tips

  1. Vraag accreditatiepunten aan voor deelnemers van PaTz-groepen. Hoe dat voor huisartsen en verpleegkundigen kan wordt hier uitgelegd.
  2. De PaTz-groep in Diemen Centrum heeft voor huisartsen een vergoeding van de zorgverzekeraar afgesproken. Neem voor mogelijkheden voor vergoeding contact op met de regionale contactpersoon van afdeling zorginkoop, adviseert Stichting PaTz.
  3. Voor zorgverleners die ook een PaTz-groep willen starten: peil de behoeften bij collega’s en neem contact op met de consulent palliatieve zorg in je regio.

Meer informatie

Dit artikel staat in de nieuwsbrief Palliatieve Zorg september 2020. Wilt u onze nieuwsbrief ontvangen? Meld u nu aan.

]]>
news-6122 Wed, 02 Sep 2020 15:52:13 +0200 Vooraankondiging subsidieoproep ‘Kenniswerkplaats Zingeving en Geestelijke verzorging’ https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/vooraankondiging-subsidieoproep-kenniswerkplaats-zingeving-en-geestelijke-verzorging/ Op 30 september 2020 opent de subsidieoproep voor de Kenniswerkplaats Zingeving en Geestelijke verzorging. Een subsidieaanvraag indienen? Dat kan als onderzoeksorganisatie namens een breed samenwerkingsverband.
De subsidieoproep gaat open voor het programma Zingeving en Geestelijke verzorging. Dit praktijkgerichte programma ondersteunt de professionele ontwikkeling van zingeving en geestelijke verzorging in de thuissituatie.

Doel van de subsidieoproep

Doel van deze subsidieoproep is het realiseren van een landelijke Kenniswerkplaats met relevante partijen uit onderzoek, onderwijs en praktijk. Binnen deze Kenniswerkplaats wordt gewerkt aan het uitwisselen van onderzoek, kennis en ervaring uit de praktijk en het doorontwikkelen van kennis. Verder is het van belang dat deze kennis wordt overgedragen aan het onderwijs en de praktijk.

Onderdelen Kenniswerkplaats

De subsidieaanvraag voor de Kenniswerkplaats bestaat uit een kennisinfrastructuur, een leergemeenschap en effectonderzoek. De kennisinfrastructuur is een samenwerkingsverband waarbij kennisontwikkeling plaatsvindt door continue interactie tussen praktijk, onderzoek en onderwijs. Verder wordt bestaande en zich ontwikkelende kennis en ervaring bijeengebracht, toegankelijk gemaakt en verspreid. De leergemeenschap is een overkoepelend leernetwerk dat bestaat uit een aantal leernetwerken met een praktijkgericht thema. Gezamenlijk leren en verbeteren staat in de leergemeenschap centraal. Er bestaat nog geen compleet beeld van de behoeften van cliënten aan geestelijke verzorging en van de mogelijke effecten van interventies op de diverse cliëntengroepen en –populaties. In het effectonderzoek moeten daarom bestaande beroepsactiviteiten en interventies worden beschreven en met een passende methodologie worden onderzocht op de (mogelijke) effecten op de cliënt en/of cliëntgroep.

Randvoorwaarden

  • Beschikbaar budget: 1,2 miljoen euro
  • Looptijd: 24 maanden (start begin juni 2021)
  • Deze onderzoeksorganisatie is verplicht om een formele samenwerking aan te gaan met minimaal de volgende organisaties, vertegenwoordigers en beroepsgroepen:
    • De Stuurgroep Geestelijke verzorging thuis
    • Universiteiten en Hogescholen met een opleiding/leerstoel/lectoraat Geestelijke verzorging
    • De beroepsvereniging VGVZ
    • Geestelijk verzorger aangesloten bij een Centrum voor Levensvragen of bij een Netwerk Palliatieve zorg
    • Huisarts
    • Verpleegkundige
    • Sociaal domein.

Aanvullende voorwaarde: alle leden van de projectgroep zijn in dienst van een organisatie/rechtspersoon. De deadline voor het indienen van uw aanvraag is 12 januari 2021. Vragen? Deze kunt u stellen aan de programmamanager Margo van den Berg,  zingeving@zonmw.nl.

Meer informatie

Programmapagina Zingeving en Geestelijke verzorging

 

]]>
news-6098 Tue, 01 Sep 2020 06:00:00 +0200 Tijdige transmurale palliatieve ouderenzorg https://www.zonmw.nl/lmnr-mrijn Hoe kunnen we de zorg zo organiseren dat we rekening houden met de palliatieve zorgbehoefte van ouderen? In haar blog vertelt senior onderzoeker Marjon van Rijn hoe het oprichten van een transmuraal team palliatieve zorg, een transmuraal zorgpad en interprofessioneel opleiden hier bij helpen. news-6090 Mon, 31 Aug 2020 08:47:45 +0200 Open Access: meer impact van onderzoek https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/open-access-meer-impact-van-onderzoek/ Open Access publiceren zorgt ervoor dat onderzoek snel en makkelijk toegankelijk is. Tijdens de coronapandemie is meer dan ooit gebleken dat dit belangrijk is. Artsen en patiënten bijvoorbeeld zoeken naar informatie over de behandeling van COVID-19. Om de impact van kennis te verder vergroten, verscherpt ZonMw met ingang van 1 januari 2021 de richtlijnen voor Open Access. Wat verandert er? Beter onderzoek en meer impact door Open Access

Het snel en toegankelijk delen van publicaties en data (Open Access) helpt de wetenschap, de gezondheidszorg en het onderwijs vooruit. Artsen, patiënten, beleidsmakers en praktijkprofessionals kunnen meteen gebruik maken van de meest recente inzichten en data. De kwaliteit van onderzoek en data verbetert omdat collega’s meteen mee kunnen kijken en experimenten kunnen reproduceren in hun eigen lab. En onderzoekers kunnen beter samenwerken, nationaal en internationaal. Het wordt ook eerder duidelijk wat wel en niet werkt zodat onderzoek bijgesteld of gestopt kan worden. Het is grotendeels aan Open Access publicaties te danken geweest dat snel aangetoond kon worden dat de werking en veiligheid van chloroquine en hydroxychloroquine als behandeling voor COVID-19-patiënten onvoldoende is. Jeroen Geurts, voorzitter van het bestuur van ZonMw: “De coronapandemie heeft extra scherp gemaakt waarom Open Access publiceren van belang is”.

Implementatie van Plan S

Al sinds 2013 verplicht ZonMw onderzoekers om alle publicaties die voortkomen uit onderzoek dat geheel of gedeeltelijk door ZonMw gesubsidieerd is, Open Access beschikbaar te stellen. Uit een onderzoek van het Centre for Science and Technology Studies (CWTS) blijkt dat dit in 2018 al lukte voor 60% van de publicaties. ZonMw wil deze stijgende lijn sterker doorzetten. Medio 2019 heeft ZonMw zich achter Plan S voor Open Access geschaard. Dit plan is opgesteld door cOAlition S, een samenwerkingsverband van internationale subsidieverstrekkers, met als doel om 100% Open Access te bereiken. ZonMw gaat, net als NWO, dit jaar de richtlijnen van Plan S implementeren.

Direct 100% Open Access vanaf 1 januari 2021

De principes van Plan S gelden voor alle subsidieoproepen die ZonMw publiceert vanaf 1 januari 2021. In vergelijking met 2020 scherpt ZonMw de richtlijnen dus verder aan. In de praktijk komt het er onder andere op neer dat er gratis toegang is tot de publicaties en er geen embargotermijn is tussen de datum van publicatie in een tijdschrift en de vrije toegankelijkheid van de publicatie online. Ook wordt publiceren mogelijk onder een open Creative Commons licentie waardoor resultaten verspreid/hergebruikt kunnen worden en wordt gericht op het behoud van auteursrechten door auteurs of hun instituten.

Drempels op de weg

Veel onderzoekers publiceren al Open Access maar nog niet in alle gevallen en ook niet altijd ‘direct’. De implementatie van Plan S zal dus voor onderzoekers van ZonMw-projecten kansen bieden maar ook drempels opwerpen. Onderzoekers lopen er onder andere tegenaan dat er voor Open Access publiceren soms hoge bedragen betaald moet worden. Daar wordt momenteel aan gewerkt, onder meer door landelijke afspraken van universiteiten met uitgevers. Ook ZonMw kijkt naar mogelijkheden om hier oplossingen voor te vinden. Rob Diemel, ZonMw coördinator Open Science: ”ZonMw wil Open Access stimuleren via meerdere routes, waarbij projectleiders zelf een keuze kunnen maken. Zo kunnen aanvragers in nieuwe rondes vanaf 2021 in hun projectbegroting budget opnemen voor publicatie via de zogeheten volledig gouden route (direct gratis en voor iedereen toegankelijke publicatie). Ook faciliteren we de groene route door onderzoekers toegang te bieden tot een wereldwijd veelgebruikt repository. Dit leidt tot snellere verspreiding van onderzoeksresultaten en biedt de onderzoekers meer zichtbaarheid.”

Open Access om kennis in de maatschappij te benutten

Ondanks dat de transitie van publiceren achter betaalmuren naar Open Access een lastig proces is, ziet Jeroen Geurts ook dat onderzoekers Open Access steeds meer omarmen: “Onderzoekers voelen natuurlijk ook de noodzaak om hun bevindingen maatschappelijk te laten benutten. Je ziet bij de COVID-19 onderzoeksprogramma’s dat er heel veel expertise is in Nederland om de negatieve effecten, medisch en niet-medisch, van COVID-19 tegen te gaan. Snelle toegang tot elkaars onderzoek en daar gebruik van kunnen maken, is voor onderzoekers, zeker wanneer ze werken in een race tegen de klok, van levensbelang.”

Erkennen en waarderen

Open Access vraagt ook om een andere manier van erkennen en waarderen van onderzoekers. Open Access publicaties zijn beter vindbaar, worden vaker geciteerd en hebben een groter bereik. Het is belangrijk dat onderzoekers worden gewaardeerd om de kwaliteit van hun onderzoek en het belang ervan voor wetenschap en/of maatschappij, en niet om omstreden indicatoren zoals de journal impact factor en H-index. Daarom worden de principes van DORA (Declaration on Research Assessment) vanaf 2021 toegepast in de beoordeling en selectie van ZonMw-subsidieaanvragen. Dat moet leiden tot een andere manier van erkennen en waarderen van onderzoekers.

Verplichten maar ook informeren en faciliteren

In de loop van 2020 zal ZonMw vooral bezig zijn om de richtlijnen van Plan S te implementeren en onderzoekers en projectteams te informeren en adviseren over het Open Access publiceren van hun onderzoek. Ook zal het ZonMw Open Access-team deze implementatie faciliteren door de richtlijnen in de processen op te nemen en de ZonMw-medewerkers goed voor te bereiden op deze veranderingen, zodat zij aanvragers kunnen helpen. Op de ZonMw-website is alle informatie te vinden en uiteraard kan iedereen die vragen heeft, terecht bij de medewerkers van het Open Access-team.

Meer informatie

]]>
news-6069 Wed, 26 Aug 2020 09:00:00 +0200 Maatschappelijke effecten COVID-19 onder de loep https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/maatschappelijke-effecten-covid-19-onder-de-loep/ Binnenkort starten in ieder geval 20 nieuwe onderzoeksprojecten om antwoord te krijgen op de vraag wat het effect is van het coronavirus (COVID-19) op onze maatschappij. Van 11 andere projecten zijn aanvullende administratieve stappen nodig voordat een besluit kan worden genomen over definitieve honorering. De onderzoeken richten zich op de impact van de genomen maatregelen, op de veerkracht van de samenleving en op de economische gevolgen voor de samenleving. Door de snelle start en de korte looptijd van de projecten kunnen deze onderzoeken op korte termijn relevante kennis opleveren. Effectiviteit en impact van maatregelen

De projecten die binnen dit thema starten, kijken naar de effectiviteit en impact van de genomen maatregelen en strategieën in reactie op de coronacrisis. Van onderzoek naar het welzijn en de duurzame inzetbaarheid van zorgmedewerkers tot onderzoek naar het effect van de genomen maatregelen op de grondrechten van met name kwetsbare rechtszoekenden en hun vertrouwen in de rechtspraak. Of van onderzoek naar de lessen die we uit de maatregelen van andere Europese landen kunnen halen tot onderzoek naar voorkeuren voor het uitrollen van COVID-apps in Nederland.

Menselijke veerkracht in de samenleving

Binnen dit thema richt onderzoek zich voornamelijk op groepen die tijdens de coronacrisis op sociaal en maatschappelijk gebied meer dan anderen geraakt worden door de gevolgen van de genomen maatregelen. Zo wordt onderzoek gedaan naar onderwijsachterstand bij kansarme (basisschool)leerlingen en wordt er onderzoek gedaan naar nieuwe kwetsbare groepen die zijn ontstaan (zoals zzp’ers en mensen met een tijdelijke baan, onder wie veel jongeren). Maar ook wordt er gekeken naar de mentale en fysieke langetermijneffecten van oud-COVID-19-patiënten en zorgmedewerkers.

Gevolgen en oplossingen voor economie

Onderzoek naar de economische veerkracht richt zich op de doorwerking van de crisis in verschillende sectoren van de economie, arbeidsmarkteffecten en steunmaatregelen. Een onderzoek richt zich bijvoorbeeld op het versterken van regionaal-economische structuur, met als doel op lange termijn de nationale economische weerbaarheid te vergroten. Daarnaast wordt er onderzoek gedaan naar het effect van de coronacrisis op banken en de financiële stabiliteit in Europa.

COVID-19 Programma

Meer informatie over de gestarte projecten vindt u binnenkort op de website van ZonMw. Deze onderzoeken starten in het kader van een groot actie- en onderzoeksprogramma dat ZonMw in samenwerking met NWO in mei heeft opgezet rondom het nieuwe coronavirus. Projecten die onderzoek doen naar diagnostiek, behandeling en preventie van het coronavirus startten vorige maand. Daarnaast wordt er onderzoek gedaan naar in welke mate en op welke wijze sectoren in regio’s geraakt worden door de coronacrisis en wat de verschillen verklaart in weerbaarheid en wendbaarheid van regio’s.

Meer informatie

]]>
news-5999 Mon, 03 Aug 2020 07:26:00 +0200 Rouwzorgondersteuning tijdens de COVID-19 periode https://publicaties.zonmw.nl/verpleegkundig-leiderschap-2/#c64624 Als gevolg van de quarantainemaatregelen moest de ondersteuning van naasten op een andere manier vorm krijgen. De afscheidsmand, een tool met verschillende materialen om de rouwzorg te ondersteunen, bleek door IC-verpleegkundigen veelvuldig gebruikt te worden. Verpleegkundig onderzoeker Margo van Mol gaat dit voorbeeld van goede zorg samen met Erika Witkamp (Hogeschool Rotterdam) verder ontwikkelen om in andere ziekenhuizen te kunnen gebruiken. news-5969 Thu, 23 Jul 2020 08:50:45 +0200 Landelijk telefoonnummer voor begeleiding bij zingeving en levensvragen https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/landelijk-telefoonnummer-voor-begeleiding-bij-zingeving-en-levensvragen/ Iedereen die met ziekte, verlies of kwetsbaarheid te maken krijgt kan vragen hebben als: Wat betekent dit voor mij? Hoe kan ik verder? Waar ontleen ik kracht aan? Vanaf nu kan iedereen die over deze levensvragen wil praten bellen naar 085 004 3063 om gesprekken met een geestelijk verzorger thuis aan te vragen. Luisterend oor

Geestelijk verzorgers bieden professionele begeleiding, hulverlening en advies bij zingeving en levensvragen. Een geestelijk verzorger helpt mensen erachter te komen wat voor hen van waarde is en hoe zij verder kunnen. Zij bieden een luisterend oor, een troostend woord, en voeren verdiepende gesprekken. Geestelijke verzorging is er voor iedereen, ongeacht levensbeschouwing of geloof. Vertrouwelijkheid en onafhankelijkheid zijn verzekerd. 
 
Voor onderstaande groepen wordt een aantal gesprekken vergoed:

  • thuiswonenden van 50 jaar en ouder
  • mensen met een ongeneeslijke aandoening en hun naasten
  • kinderen en jongeren t/m 18 jaar die ongeneeslijk ziek zijn en hun naasten.

Vraag een gesprek aan

Het landelijk nummer is: 085 004 3063 (lokaal tarief). Na het intoetsen van een postcode wordt u doorverbonden met een regionaal contactpunt. Ook nu, in tijden van corona, zijn gesprekken thuis mogelijk. Er wordt gewerkt volgens de richtlijnen van het RIVM.
 
Meer informatie over levensvragen: www.geestelijkeverzorging.nl/levensvragen

]]>
news-5967 Wed, 22 Jul 2020 17:19:40 +0200 Goed communiceren met mensen met beperkte gezondheidsvaardigheden vraagt meer tijd https://nivel.nl/nl/nieuws/goed-communiceren-met-mensen-met-beperkte-gezondheidsvaardigheden-vraagt-meer-tijd?utm_source=Nivel+attendering&utm_campaign=cbc646f5e8-EMAIL_CAMPAIGN_2020_07_17_Ruud&utm_medium=email&utm_term=0_caebd11ec3-cbc646f5e8-98632833 Volgens zorgverleners in de palliatieve zorg is tijd een belangrijke factor die barrières voor effectief communiceren met mensen met beperkte gezondheidsvaardigheden kan wegnemen. Meer tijd om te communiceren, maar ook meer bewustwording en meer scholing over gezondheidsvaardigheden onder zorgverleners kan hierbij helpen en is gewenst. Dat blijkt uit onderzoek van het Palliantieproject 'Goed Begrepen'. news-5953 Mon, 20 Jul 2020 08:27:37 +0200 Onderwijsraamwerk Palliatieve Zorg 2.0 klaar voor implementatie https://www.o2pz.nl/actueel/nieuwsartikelen/1660819.aspx?t=Onderwijsraamwerk-Palliatieve-Zorg-20-voor-mbo-en-hbo-klaar-voor-implementatie Het programma Optimaliseren Onderwijs Palliatieve Zorg (O²PZ) brengt het Onderwijsraamwerk Palliatieve Zorg 2.0 uit voor het mbo en hbo. Het is een praktisch hulpmiddel voor onderwijsmakers waarmee zij gericht het onderwijs over palliatieve zorg kunnen aanscherpen. Downloads staan onderaan het nieuwsbericht.