Verslagen

Eindverslag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

De Persoonlijke Antipsychotica Keuzewijzer (PAKwijzer) is een online tool bedoelt om patienten te helpen bij de keuzes rondom antipsychotica. Door de online tool in te vullen krijgt de patient een persoonlijke rangorde van meer of minder geschikte antipsychotica. Tijdens het ontwikkelingsproces van de PAKwijzer hebben patiënten een centrale rol gespeeld. Allereerst is er in kaart gebracht welke bijwerkingen voor patiënten het meest relevant zijn. Vervolgens zijn van de 12 meest voorgeschreven antipsychotica in Nederland rangordes gemaakt van effect en bijwerkingen. Voor gewenste effecten krijgen antipsychotica die hoog in de rangorde staan op dat effect, meer punten dan antipsychotica die lager in de rangorde staan. Voor bijwerkingen krijgen antipsychotica die hoog in de rangorde staan meer strafpunten dan antipsychotica die lager in de rangorde staan. De patiënt bepaalt door aan te geven hoe hij belangrijk hij elk effect en hoe acceptabel hij elke bijwerking vindt, hoe zwaar een effect of bijwerking wordt meegenomen in de berekening van zijn persoonlijke rangorde. De PAKwijzer bleek gebruiksvriendelijk en accuraat in de praktijk. Patiënten waren tevreden over de PAKwijzer en het gebruik had een gunstig effect op de communicatie tussen patiënt en behandelaar.

Resultaten
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Allereerst is er in kaart gebracht welke bijwerkingen voor patiënten het meest relevant zijn. Hiervoor zijn groepssessies georganiseerd waarbij in samenwerking met patiënten de belangrijkste 15 bijwerkingen van antipsychotica zijn vastgesteld. Vervolgens zijn de 12 meest voorgeschreven antipsychotica in Nederland tussen 2006-2010 geselecteerd. Om de geselecteerde antipsychotica met elkaar te vergelijken op de belangrijkste effecten en bijwerkingen, is er een uitgebreide literatuurstudie uitgevoerd, waarbij gezocht is in PubMed en de Cochrane Database naar meta-analyses, systematische reviews, klinische trials en casereports. Daarnaast is er gebruik gemaakt van informatie over antipsychotica in het Farmaceutisch Kompas. Op basis van deze literatuur zijn er drie gewenste effecten van antipsychotica vastgesteld, waarop antipsychotica onderling verschillen. Dit zijn 1. Effect op psychotische symptomen, 2. Effect op geheugen en concentratie, 3. Effect op stemming. Per effect en per bijwerking is een rangorde gemaakt waarin de middelen zijn geplaatst op basis van de beschikbare literatuur over hoe groot het effect is of hoe vaak die bijwerking bij elk betreffende middel voorkomt in vergelijking met andere antipsychotica of placebo (van Dijk e.a. in prep). Hierna is een algoritme ontwikkeld die deze rangordes meeneemt, waarbij de mening van de patiënt over het onderwerp bepaalt hoe zwaar elke rangorde wordt meegenomen. Dit heeft geleid tot de eerste versie van de PAKwijzer. Na de ontwikkeling van een eerste conceptversie van de PAKwijzer is de accuraatheid van het instrument geëvalueerd met behulp van psychiaters die niet betrokken zijn bij de ontwikkeling van de PAKwijzer. Gebruiksvriendelijkheid van een nieuwe conceptversie van de PAKwijzer is in de praktijk onderzocht onder eindgebruikers van het instrument: patiënten met een psychotische stoornis die antipsychotica (gaan) gebruiken. De resultaten waren gunstig. Het lukte alle patiënten om de PAKwijzer zelfstandig te voltooien. Gemiddeld hadden patiënten hier vijf minuten voor nodig. Ook gaven patienten relevante verbeterpunten, zoals het veranderen van bepaalde termen en het verkorten van teksten. Hierop is een nieuwe versie van de PAKwijzer ontwikkeld. Onderzoek naar de accuraatheid en bruikbaarheid volgens psychiaters in de praktijk is nog gaande. De leden van Anoiksis zijn per e-mail benaderd met de vraag om de PAKwijzer online te gebruiken via www.pakwijzer.nl/evaluatie en vervolgens hun mening over de PAKwijzer te geven in een online evaluatievragenlijst waarnaar zij worden doorgestuurd. De resultaten lieten zien dat de leden van Anoiksis positief tegenover de PAKwijzer staan: 75% van de deelnemers aan het onderzoek geeft aan de PAKwijzer te zullen gebruiken als dat voor hem of haar aan de orde is. De gebruiksvriendelijkheid van het instrument wordt zeer positief beoordeeld. Ook zijn de leden gevraagd naar hun oordeel over het doel van de PAKwijzer. Ongeveer de helft van de deelnemers aan het evaluatieonderzoek is het eens met stellingen die het doel van de PAKwijzer weergeven, zoals “De PAKwijzer heeft me meer bewust gemaakt van de verschillen tussen antipsychotische medicatie”. De volledige onderzoeksresultaten van dit onderdeel van de evaluatie worden verwerkt in het artikel over de evaluatie van de PAKwijzer (De Wit et al., in prep). De invloed van de PAKwijzer op de communicatie tussen patiënt en behandelaar werd onderzocht in een gerandomiseerd gecontrolleerd onderzoek onder 30 patiënten van het AMC Psychiatrie, afdeling Vroege Psychose. Patiënten uit de controlegroep (15 patiënten) hebben geen bijzonderheden voorafgaand aan een gesprek met hun behandelaar over antipsychoticagebruik. Patiënten uit de PAKwijzer-conditie (15 patiënten) gebruiken voorafgaand aan het gesprek over antipsychotica met hun behandelaar de PAKwijzer. Het resultaat van de PAKwijzer nemen zij vervolgens mee naar het gesprek met hun behandelaar. Beide groepen vullen na het gesprek met hun behandelaar vier vragenlijsten in over het gesprek. Patiënten uit de controleconditie krijgen na het onderzoek alsnog toegang tot de PAKwijzer, zodat hen geen relevante informatie wordt onthouden. Uit de eerste analyses blijkt dat patienten na het gebruiken van de PAKwijzer gerichter vragen stellen en meer tevreden zijn over het gesprek over medicatie met hun behandelaar. De volledige onderzoeksresultaten van de evaluatie worden verwerkt in het artikel over de evaluatie van de PAKwijzer (De Wit et al., in prep).

Voortgangsverslag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Persoonlijke Antipsychotica Keuze wijzer

 

Achtergrond

Patiënten met een psychose kunnen nu moeilijk informatie vinden over antipsychotica die rekening houdt met hun individuele situatie en voorkeur.

 

Doel

In samenwerking met clinici en patiënten ontwikkelen en invoeren van een web-based PAKwijzer, om patiënten te voorzien van informatie over de antipsychotische medicatie, zodat ze kunnen deelnemen aan de beslissing over hun behandeling.

 

De volgende stappen zijn gevolgd:

 

1.In samenwerking met patiënten zal een lijst worden opgesteld met selectiecriteria voor een effectieve en aanvaardbare antipsychotische medicatie.

2.In samenwerking met de Multidisciplinaire Richtlijn Commissie Schizofrenie zal per selectiecriterium een ranglijst van meer tot minder geschikte antipsychotica worden opgesteld.

3.Een online 'tool' zal worden ontwikkeld die op basis van de individuele voorkeur van patiënten een rapport genereert waarin de beste opties voor antipsychotica worden beschreven.

 

Resultaten
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

1. In overleg met patienten lijst met selectiecriteria opgesteld [o.a. gewicht, sexuele functie, slaperigheid, bewegingsstootnissen, obstipatie, misselijkheid, duizeligheid, subjectief onwelbevinden,vermoeidheid, afgevlakte emotie, effectiviteit]

 

2. Per selectiecriterium een ranglijst van meer tot minder geschikte antipsychotica opgesteld [betreffende: Olanzapine, Clozapine, Quetiapine, Risperidone, Amisulpiride, Perphenazine, Zuclopentixol, Pimozide, Aripiprazole, Lurasidone, Haloperidol, Penfluridol, Pipamperone, Flupentixol, Sulpiride]

 

3. Over enige maanden beschikbaar: Online tool die op grond van patient voorkeur een persoonlijk advies geeft over de mate van geschiktheid van verschillende antipsychotica

 

Samenvatting van de aanvraag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Antipsychotic medication is effective in reducing symptoms and preventing relapses in patients with psychotic disorders. These patients are however often reluctant to start pharmacotherapy, and once treatment has started, up to 70% of them become non adherent. When patients are more involved in decisions concerning their treatment and when they feel taken serious by their practitioners, treatment recommendations are followed better. Good collaboration between patients and clinicians in the choice of an antipsychotic agent may improve adherence and thereby the long term outcome of treatment.

To become an influential partner in decisions concerning the choice of an antipsychotic agent, patients need valid and focussed information about medication. Currently the majority of patients lack such information.

We aim to improve the involvement of patients in choosing their antipsychotic therapy. To this end we will provide patients with information concerning their medication in a way that will enable them to weigh different pharmacotherapeutic options by means of a ranking list of medication based on their individual preferences.

We plan to develop an online tool called the Personal Antipsychotic Choice Index [PAC Index, in Dutch: Persoonlijke Antipsychotica Keuzewijzer: PAKwijzer]. To develop this tool we will first compose a list with the 10 criteria patients consider to be most important for the choice of an antipsychotic agent. Second, based on all evidence available, we will put together a ranking list of antipsychotic medication for each selection criterion. This ranking list will be updated when new research findings or new antipsychotic drugs are available in the Netherlands. Third, we will develop an online instrument that composes an individualized ranking list of antipsychotic medications in order of suitability based on the individual importance scores for their respective selection criteria taking into account potential drug interactions with medication already used by the patient.

Thereafter we will evaluate the PAC Index in several patient populations. Usabililty of the tool will be assessed in a small sample of service-users. Next the clinical accuracy (or clinical appropriateness) of the advise given by the PAC Index will be evaluated by an independent expert group [including patients]. Then, a broad group of patients will be asked to value the contribution of PAC Index for the consultation. The impact on the communication between patient and profesonial will be assessed using a standardized method.

Implementation of the PAC Index will start after a favorable evaluation of the tool. Implementation is feasible since we have broad support of several mental health care institutions, patients associations, national knowledge centers, and an association of professionals.

We expect that using the PAC Index will improve involvement of patients in treatment decisions and thereby increase adherence and diminish psychotic relapse and associated suffering and costs [even a relatively minor increase in adherence [10%] is associated with about 25% less psychotic relapse].

 

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: NavigatieDirect naar: Onderkant website