Verslagen

Eindverslag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

De gemeente Almere heeft een digitaal instrument, de EigenKrachtWijzer (EKW) ontwikkeld, die burgers helpt bij het vinden van oplossingen voor vragen over wonen, werken, welzijn en zorg. Het implementatieproject betreft (1) de EKW in de gemeente te implementeren, (2) wetenschappelijk onderzoek te doen naar de effectiviteit van de EKW bij ouderen en (3) continuïteit van de EKW voor de gemeente Almere en andere gemeenten te borgen.

 

De implementatie van de EKW heeft middels twee publiciteitscampagnes plaatsgevonden. Gedurende het project zijn de gebruikservaringen van inwoners en professionals verzameld. Uit een enquête onder 85 gebruikers blijkt dat de EKW vooral via doorverwijzing (58%) wordt gevonden. Een groot percentage (67%) van de gebruikers vult de EKW zelfstandig in. Een ruime meerderheid (65%) beoordeelt de EKW met een score uitstekend of goed. Eenzelfde oordeel wordt gegeven over de geboden oplossingsuggesties; 61% oordeelt verrassend of nuttig. De EKW is primair ontwikkeld voor burgers. Sommige professionals zijn geneigd digitale instrumenten te toetsen vanuit het oogpunt van hun eigen professie en waarderen vervolgens de EKW als omslachtig of overbodig. Hierdoor zijn ze minder geneigd samen met hun cliënten de EKW in te vullen. Ze verwijzen naar de EKW. Het is dan ook van groot belang de gebruikservaringen van burgers te delen met professionals, zodat hun attitude hierdoor wordt beïnvloed. Op basis van gebruikservaringen is de EKW geoptimaliseerd, onder andere door tekstuele verbeteringen, een betere eindrapportage en verbetering van de kwaliteit van de oplossingsuggesties. Dit laatste was ook een aanbeveling uit het onderzoek bij ouderen.

 

De doelgroep voor het ouderenonderzoek bestond uit oudere cliënten (65 jaar en ouder) van vijf verschillende welzijn- en zorgorganisaties in de gemeente Almere. Om de effecten van het doorlopen van de EKW over een langere periode te kunnen meten is een gerandomiseerde studie opgezet, waarbij twee groepen ouderen uit de gemeente Almere met elkaar vergeleken werden. Door loting werd de helft (109) toegewezen voor deelname aan de interventiegroep en de andere helft (109) aan de controlegroep. Alle deelnemers werden drie maal gevraagd een vragenlijst in te vullen. De ouderen in de interventiegroep werden uitgenodigd de EKW in te vullen. De ouderen in de controlegroep kregen dit aanbod niet. Van de mensen die de EKW hebben ingevuld is de meerderheid overwegend positief. Dit is bijvoorbeeld zichtbaar in het rapportcijfer, wat voor de helft van de mensen op een 7 of hoger lag. De meeste ouderen vonden de onderwerpen van de EKW relevant. Meer dan de helft van de deelnemers was tevreden of gedeeltelijk tevreden over de EKW en ruim 30% zou de EKW aanbevelen aan iemand anders. De in de EKW benoemde problemen hebben een grote overeenstemming met de ervaren problemen en behoeften die de ouderen hebben vermeld in de AMC vragenlijsten. Op de gestandaardiseerde uitkomstmaten van deze studie heeft de interventie geen statistisch significant effect gehad. De meerwaarde van de EKW voor de oudere is niet bewezen als het gaat om kwaliteit van leven, beperkingen in dagelijkse activiteiten, en gevoelens van eenzaamheid. Ook heeft er geen statistisch significante verschuiving plaatsgevonden in gebruik van voorzieningen. Echter, uit voorlopige analyses van de open vragen over ervaren problemen en behoeften bleek dat het aantal genoemde probleemgebieden wel meer afnam in de interventiegroep dan in de controlegroep. Het invullen van de EKW lijkt eraan bij te dragen dat ouderen zich meer bewust worden van hun beperkingen op het gebied van mobiliteit en dagelijkse activiteiten. Het advies voortkomend uit de EKW, biedt nog onvoldoende oplossing voor het probleem. Het merendeel van de deelnemers was echter overwegend positief over het invullen van de EKW. De resultaten van het ouderenonderzoek wijzen uit dat de geboden oplossingen in de EigenKrachtWijzer vragen om verdere ontwikkeling. De EigenKrachtWijzer lijkt meer geschikt voor ouderen die al gebruik maken van het internet. Voor ouderen die met een hulpvraag aankloppen bij een zorg- of welzijnsorganisatie lijkt de EKW ook geschikt.

 

De exploitatie, het beheer, het onderhoud en de verdere ontwikkeling van de EKW vragen om samenwerking van meerdere gemeenten. Dit waarborgt de continuïteit van het instrument en zorgt voor een bestendige financiering voor exploitatie, beheer en ontwikkeling. Deze samenwerking heeft vorm gekregen in verenigingsverband. De vereniging EKW is op 13 april 2011 opgericht. Via allerlei promotieactiviteiten is de EKW onder de aandacht gebracht bij gemeenten. Deze publiciteit heeft ertoe geleid dat de EKW en de vereniging EKW een flinke bekendheid heeft bij de centrale en lokale overheid. Inmiddels passen Almere, Leeuwarden en Schijndel de EKW toe en zijn er circa 40 andere geïnteresseerde gemeenten.

 

Resultaten
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Resultaten Ouderenonderzoek

Aan 710 ouderen, woonachtig in de gemeente Almere en bekend bij het Wmo-loket, Zorggroep Almere, Vrijwilligers en Mantelzorg Centrale Almere (VMCA), Welzijnsorganisatie de Schoor of het Leger des Heils, is een vragenlijst met begeleidende brief gestuurd. Van deze ouderen waren 218 ouderen geïnteresseerd in deelname aan het onderzoek. De deelnemers werden gerandomiseerd in twee groepen: 109 ouderen werden uitgenodigd de EigenKrachtWijzer in te vullen (Interventiegroep) en 109 ouderen vormden de controlegroep .Wat betreft demografische variabelen waren er tussen de interventie- en controlegroep bij aanvang van de studie geen significante verschillen. Dit betekent dat de randomisatie geslaagd is en dat de groepen met elkaar vergelijkbaar zijn. Van de 85 personen die waren uitgenodigd de EKW in te vullen, maar dit niet hebben gedaan, gaven 14 personen als reden dat ze geen computer en/of internet hadden, 2 personen leek het niet zinvol en 10 personen gaven diverse andere redenen aan. Van de mensen die de EKW wel hebben ingevuld is de meerderheid overwegend positief. Dit is bijvoorbeeld zichtbaar in het rapportcijfer, wat voor de helft van de mensen op een 7 of hoger lag. De meeste ouderen vinden de onderwerpen in de EKW relevant. De meerderheid van de ouderen vond de onderwerpen behandeld in de EKW relevant. Na het doorlopen van de EKW denken 14 personen advies te hebben gekregen tegenover 34 die denken geen advies te hebben gekregen of die het niet meer weten. 3 Personen (van de 14 die zich een advies herinneren) waren tevreden met het ontvangen advies. Meer dan de helft van de deelnemers was tevreden of gedeeltelijk tevreden over de EKW en ruim 30% zou de EKW aanbevelen aan iemand anders. Mensen die ondersteuning hebben gehad lijken positiever dan degenen die de EKW zelfstandig hebben ingevuld. Statistisch significante verschillen waren er slechts weinig. Gezien de kleine groepsgrootte van ouderen bij wie de ervaring met de EKW is gemeten, waren er geen duidelijk significante verschillen te verwachten. De in de EKW benoemde problemen hebben een grote overeenstemming met de ervaren problemen en behoeften die de ouderen hebben vermeld in de AMC vragenlijst. Op de gestandaardiseerde uitkomstmaten van deze studie heeft de interventie geen statistisch significant effect gehad. De meerwaarde van de EKW voor de oudere is dus niet bewezen als het gaat om kwaliteit van leven, beperkingen in dagelijkse activiteiten, en gevoelens van eenzaamheid. Ook heeft er geen statistisch significante verschuiving plaatsgevonden in gebruik van voorzieningen. Echter, in dit onderzoek hebben wij ook een aantal open vragen over ervaren problemen en behoeften opgenomen. Uit voorlopige analyses blijkt dat het aantal genoemde probleemgebieden afgeleid uit open vragen (geen gestandaardiseerde uitkomstmaat) wel meer afnam in de interventiegroep dan in de controlegroep.

 

Resultaten ontwikkelingsproces implementatie EKW

De implementatie van de EKW kent in dit project drie stappen: 1. de introductie van het instrument bij de inwoners van Almere; 2. het volgen van het gebruik en het verzamelen van de ervaringen van de gebruikers en 3. het optimaliseren van het instrument. De EKW is via allerlei kanalen (flyers, posters, artikelen, websites, informatiebijeenkomsten) onder de aandacht gebracht. Dat heeft ertoe geleid dat de EKW in Almere inmiddels een bekend en veelvuldig gebruikt instrument is. In de periode januari 2011 tot juli 2012 had de EKW 3179 gebruikers. Uit een enquête onder 85 gebruikers bleek dat een ruime meerderheid (65%) de EKW beoordeelt met een score uitstekend of goed. Eenzelfde oordeel wordt gegeven over de geboden oplossingsuggesties: 61% oordeelt verrassend of nuttig. Veel organisaties verwijzen cliënten actief naar de EKW. Een aantal organisatie ondersteunt cliënten bij het invullen van de EKW. De huidige ervaring leert dat er zelden een beroep op hen wordt gedaan. Door zelfstandige gebruikers van de EKW te observeren, is een goed beeld ontstaan hoe burgers met de EKW omgaan. Op basis van deze ervaringen is een aantal verbeteringen in de EKW doorgevoerd en worden de oplossingsuggesties uitgebreid.

 

Resultaten Borging en toekomstbestendige financiering van de EKW.

De exploitatie, beheer, onderhoud en verdere ontwikkeling van de EKW vragen om samenwerking van meerdere gemeenten. Deze samenwerking waarborgt de continuïteit van het instrument en zorgt voor een bestendige financiering van de EKW. Deze samenwerking heeft vorm gekregen in verenigingsverband. De vereniging EKW is op 13 april 2011 opgericht. Inmiddels passen Almere, Leeuwarden en Schijndel de EKW toe en zijn er circa 40 andere geïnteresseerde gemeenten. Uit onderzoek blijkt dat de EKW bijdraagt aan een verminderd gebruik van voorzieningen.

 

Voortgangsverslag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Het project verloopt volgens plan. De EigenKrachtWijzer (EKW), het instument voor vraagverheldering, is inmiddels goed ingevoerd in de gemeente Almere. Bij een groot aantal andere gemeenten is interesse voor de EKW. Via de op 13 april opgerichtte vereniging EkgenkrachtWijzer kunnen zij het instument ook gaan toepassen (zie www.eigenkrachtwijzer.nl). Het instrument is ook, naast schriftelijke vragenlijsten, ingezet bij het onderzoek bij ouderen dat sinds het voorjaar wordt uitgevoerd. Doelstelling is ouderen met meervoudige, complexe problematiek d.m.v. de EKW te ondersteunen om vanuit eigen kracht hun problematiek te exploreren en passende ondersteuning te vinden. Mede op basis van dit onderzoek en gebruiksevaluaties wordt de EKW geoptimaliseerd. De resultaten van het onderzoek bij ouderen worden in het voorjaar van 2012 verwacht.

 

 

 

 

Resultaten
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Het project verloopt volgens plan. De EigenKrachtWijzer (EKW) is inmiddels een bekend instument voor vraagverheldering in de gemeente Almere en bij een groot aantal andere gemeenten (zie bijlage). De promotiefilm (zie www.eigenkrachtwijzer.nl: case mevrouw Bos), een promotiecampagne in Almere en lezingen over de EKW op diverse VNG-bijeenkomsten hebben hiertoe bijgedragen.

 

Het onderzoek bij ouderen is in het voorjaar van start gegaan. Op basis van 700 aangeschreven ouderen, paticiperen circa 200 ouderen in het onderzoek. De inclusie van deelnemers aan het onderzoek bij ouderen verliep langzamer dan verwacht, maar de beoogde respons (200 ouderen) op baseline is behaald. De eerste vragenlijst (incl. mantelzorgvragenlijst) is door de ouderen ingevuld en een gedeelte van de onderzoekspopulatie (circa 40%) heeft tevens de EKW ingevuld. Hierbij zijn zij indien gewenst ondersteund door medewerkers van de gemeente en ketenpartners.

 

 

Per 13 april 2011 is de vereniging EKW opgericht (statuten in bijlage), met de gemeente Almere als eerste lid. Een 20-tal gemeenten heeft interesse getoond voor het gebruik van de EKW en een aantal heeft het besluitvormingstraject voor lidmaatschap opgestart.

 

Aan de hand van de gebruikersinformatie, gemelde knelpunten en on-line evaluaties wordt de EKW zowel inhoudelijk, als ook de oplossing suggesties continue geoptimaliseerd. Tevens zijn er instructiebijeenkomsten voor professionals georganiseerd.

 

Samenvatting van de aanvraag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

PROBLEEMSTELLING EN RELEVANTIE

Zorg en welzijn rond ouderen met meervoudige, complexe problematiek heeft in de huidige situatie de beperkingen van ouderen en het 'opheffen van' die beperkingen als uitgangspunt. De EigenKrachtWijzer neemt de mógelijkheden van ouderen als uitgangspunt. De EigenKrachtWijzer is een digitale vragenlijst die alle welzijn- en zorgthema’s behandelt waarmee ouderen geconfronteerd worden. De EigenKrachtWijzer biedt inzicht in de mogelijkheden van ouderen zelf om hulpbronnen te activeren ter verhoging van kwaliteit van leven, ondanks hun beperkingen.

De meerwaarde van de EigenKrachtWijzer is de multidisciplinaire samenwerking tussen organisaties en partners uit het ketennetwerk van Almere. De nieuwe manier van vragen stellen aan ouderen door het toepassen van de EigenKrachtWijzer brengt ouderen van zorg naar welzijn en biedt inzicht voor ouderen in een vernieuwend aanbod. Dit vraagt om een andere werkwijze, structuur en cultuur vanuit de eigen kracht en gericht op kwaliteit van leven van ouderen.

De verbinding tussen diverse projecten op het gebied van zorg en welzijn stimuleert de overgang naar een nieuwe manier van samenwerken. Een van deze projecten is de Almeerse Businesscase Awbz-Wmo, die de gemeente samen ontwikkelt met zorgkantoor Agis, VWS en de lokale partners. Ook dit project is gericht op eigen kracht en participatie van ouderen, vernieuwend aanbod en ontschotting van regelgeving en financiering. De toepassing van de EigenKrachtWijzer biedt de mogelijkheid om innovaties in zorg en welzijn voor kwetsbare ouderen mogelijk te maken door te werken van zorg naar welzijn, van individu naar collectief, vanuit de individuele vraag en eigen kracht. Deze omslag in denken en doen vraagt om verder onderzoek en implementatie van de systeeminnovatie.

 

DOELSTELLING

 

Door het toepassen van het werken vanuit en met de EigenKrachtWijzer krijgen ouderen met meervoudige, complexe problematiek tijdens het invullen ondersteuning om vanuit eigen kracht hun vragen te verkennen, de mogelijkheden te onderzoeken en oplossingen te vinden voor hun problematiek. De op eigen kracht en vraag van de oudere toegesneden arrangementen die door de oudere zelf gecreëerd zijn met behulp van de EigenKrachtWijzer, verhogen de kwaliteit van leven en het welzijn van deze ouderen. Deze arrangementen hebben een vernieuwend karakter en zijn gericht op participatie en wederkerigheid: ook ouderen met beperkingen zetten hun talenten in. Dit leidt tot een transitie van zorg naar welzijn, vermindering van gebruik van zorggebruik en vermindert de belasting van de mantelzorg. Bovendien ondersteunt het instrument de cultuuromslag in denken en handelen van zorg- en welzijnshulpverleners.

 

 

PLAN VAN AANPAK

De methodiek van de EigenKrachtWijzer is ontwikkeld met Almeerse ouderen en partijen die betrokken zijn bij zorg maar vooral ook bij welzijn en wonen voor ouderen. Dit implementatieproject valt onder het thema Acute Zorgvraag van het netwerk Kring Ouderenzorg AMC en partners (KOZ-AMC).

 

Het implementatieproject kent drie onderwerpen:

1. Verander-/implementatiestrategie: een omslag in denken en werken van zowel ouderen als professionals van verzorging naar ondersteuning om te kunnen participeren.

2. Plan en uitvoering: opstarten implementatieproject, publiciteit en instructie, toepassen EigenKrachtWijzer en uitvoeren wetenschappelijk onderzoek, ontwikkelingsonderzoek en borging en financiering EigenKrachtWijzer.

3. Evaluatie implementatieproject: een procesevaluatie met als focus de cruciale succes- en faalfactoren van de implementatie en de ervaringen van de participanten (ouderen en professionals) met het veranderingsproces.

 

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: NavigatieDirect naar: Onderkant website