Verslagen

Eindverslag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

In de studie Over(-)behandelen. Ethiek van de zorg voor kwetsbare ouderen doen we verslag van een exploratief onderzoek. De belangrijkste motivatie bij de auteurs voor dit onderzoek ligt in de verschillende verhalen over overbehandeling of te lang doorbehandelen van kwetsbare ouderen die in Nederland de ronde doen.

 

We hebben een aantal casussen verzameld over de zorg voor kwetsbare ouderen in de thuissituatie, V&V en ziekenhuis. Deze casussen geven een goed beeld van de zorg die gegeven worden en de vragen waar patiënten, familie en artsen mee geconfronteerd worden. In sommige casussen is sprake van een goede behandeling van kwetsbare ouderen en in andere van overbehandeling.

 

We hebben de vier principes van Beauchamp en Childress (autonomie, niet-schaden, weldoen, sociale gerechtigheid) als uitgangspunt genomen voor een ethisch kader. We laten zien dat dit kader gebruikt kan worden om te bepalen wanneer zorg goede zorg is en wanneer er sprake is van overbehandeling.

 

Resultaten
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

In de studie Over(-)behandelen. Ethiek van de zorg voor kwetsbare ouderen heeft de volgende resultaten opgeleverd.

 

(1) Uit het casus materiaal blijkt dat overbehandeling leidt tot het vergroten en/of het verlengen van het leiden van kwetsbare oudenen.

(2) De principes van Beauchamp en Childress (autonomie, niet-schaden, weldoen, sociale gerechtigheid) vormen een goed kader om van te voren te bepalen wanneer er sprake is van goede zorg. Het gaan niet alleen om het terugdringen van overbehandeling maar ook om het voorkomen van onderbehandeling.

(3) Veel casussen hebben het karakter van een dilemma. We laten zien dat er sprake is van het botsen van verschillende principes. Ook kunnen er dilemma’s optreden rond het begrip autonomie.

(4) Ten slotte, deze studie geeft een viertiental aanbevelingen om de overbehandeling ‘voorbij’ te komen.

 

Samenvatting van de aanvraag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

In de komende decennia zal het aantal kwetsbare ouderen toenemen tot ruim 1 miljoen personen (SCP). De kwetsbaarheid uit zich zowel op somatisch gebied (meerdere chronische ziekten) als op sociaal gebied (verlies netwerken) en spiritueel (zingeving). Een recent onderzoek door Medisch Contact suggereert dat artsen kwetsbare ouderene te lang doorbehandelen.

 

Dit onderzoek richt zich op de vraag naar de ethiek van de zorg in de laatste levensfase? In de traditionele visie op ziekte en gezondheid wordt geprobeerd met alle ter beschikking staande medische middelen de ziekte te behandelen. Behandeling van kwetsbare ouderen leidt vaak tot overlijden in het ziekenhuis. Een alternatieve visie is: het geven van zorg die bij een kwetsbare levensfase past. Kwetsbaarheid wordt in deze visie gezien als een 'fact of life' dat bij ouderdom hoort. In deze benadering wordt de nadruk gelegd op de kwaliteit van het kwetsbare leven. Dit kan betekenen dat bewust een curatieve ingreep niet gedaan wordt. De oudere zal in deze benadering vaker thuis of in het verpleeghuis sterven.

 

Aan de vraag naar de ethiek van de zorg rond het levenseinde zitten zorginhoudelijke, ethische en economische aspecten. In deze studie willen we ons richten op de zorginhoudelijk en ethische vragen.

 

In deze studie willen we een tiental casussen van de zorg rond het levenseinde opstellen en bespreken. Deze casussen zullen samen met het veld gekozen en opgesteld worden. Deze caussen worden allereerst vanuit zorginhoudelijk perspectief besproken. Met name gaat het om de vraag welke dilemma's een rol spelen, hoe er met deze dilemma's om wordt gegaan en of er sprake is van 'evident goede' of 'evident slechte' keuzen. Ook willen we analyseren welke waarden de doorslag hebben gegeven om tot een bepaalde keuze te komen.

 

Daarnaast willen we casussen bespreken vanuit twee ethische perspectieven: namelijk de deontologische en de utilistische visie. Beide zijn typisch westerse modellen die teruggaan op antieke, joods-christelijke en humanistische denkmodellen. Deontologische visies benadrukken sterk de waarde van het menselijk leven en de menselijke plicht om deze in al zijn fasen te beschermen. Het utilisme maakt de bescherming ondergeschikt van factoren als autonomie en geluk. Beide benaderingen leiden in het algemeen tot sterk uiteenlopende conclusies.

 

Het doel van dit onderzoek is:

(a) de ethiek van de zorg in de laatste levensfase bespreekbaar te maken

(b) vanuit casussen de zorginhoudelijk en de ethische vragen te expliciteren

(c) een zorginhoudelijk en ethische analyse van de casussen te geven

(d) een eerste aanzet tot een positiekeuze te formuleren

 

 

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: NavigatieDirect naar: Onderkant website