Verslagen

Eindverslag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Kan de Eigen Kracht-conferentie - een model waarbij mensen zelf, samen met hun sociale netwerk, een (zorg)plan maken - helpen bij het versterken van de ervaren zelfregie van ouderen? Deze vraag hebben we, op initiatief van een actiegroep van 55+ vrouwen (de WOUW) onderzocht. Het onderzoek werd uitgevoerd vanuit het Kenniscentrum Maatschappij en Recht van de Hogeschool van Amsterdam, in samenwerking met de WOUW, de Eigen Kracht Centrale en de VU.

 

Doordat het project moeizaam op gang kwam en de werving van respondenten achterbleef bij de verwachtingen, is het project helaas vroegtijdig beëindigd. In de regio Amsterdam hebben we organisaties, hulpverleners en ouderen zelf geïnformeerd over de Eigen kracht-conferentie (EK-c) en trainingen voor hulpverleners georganiseerd in het aanbieden van de EK-c. Vervolgens hebben we de ouderen die zich aanmeldden voor een EK-c, en andere betrokkenen, gevolgd middels diepte-interviews en focusgroep gesprekken. Ook ouderen die begonnen aan het EK-c traject maar na verloop van tijd weer afhaakten, hebben we gevraagd naar de reden hiervoor. Op deze wijze hebben we een beeld kunnen krijgen van succes- en faalfactoren van de EK-c voor ouderen. Ook hebben we verhalen verzameld over de invloed die het EK-c proces had op de ervaren zelfregie van 8 ouderen.

Resultaten
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Gedurende het project bleken, ondanks onze zeer actieve informatievoorziening en werving, de aanmeldingen van ouderen voor een EK-c moeizaam op gang te komen. Hierdoor hebben we de doelstelling om 40 ouderen in hun EK-c proces te volgen, niet kunnen halen. Om deze reden in het onderzoek voortijdig stopgezet, en hebben de resultaten betrekking op slechts een kleine groep van 8 ouderen. Wel hebben we het onderzoek uitgebreid met een non-respons onderzoek onder ouderen en professionals.

 

Resultaten non-respons:

- ouderen stellen het vragen van hulp zo lang mogelijk uit, uit angst voor regieverlies of omdat ze hun sociale netwerk niet willen belasten;

- medewerking van kinderen is belangrijk in het EK-c proces;

- professionals in de ouderenzorg werken al veel met het sociale netwerk en 1) willen dit graag zelf blijven doen, en 2)weten niet goed wanneer en aan wie ze de EK-c kunnen voorstellen.

 

Resultaten gehouden EK-c's:

- de ouderen voor wie een EK-c is georganiseerd, hebben geen typische ouderdomsproblemen maar complexe en langdurige problematiek (bv. inwonende (klein)kinderen met verslaving of psychische problemen, schulden, zorg voor eigen ouders etc.);

- dit komt omdat zowel professionals als ouderen de EK-c zien als 'laatste redmiddel';

- het resultaat van de EK-c was positief bij ouderen die: al tijdens de EK-c zelf de regie voerden, en/of een sociaal netwerk met weinig eigen problemen hadden die zich bemoeiden met compassie;

- plannen lijken beter uitvoerbaar wanneer: de afspraken gaan over mensen die aanwezig zijn en zelf instemmen, de uitvoering van het plan niet afhangt van onzekere factoren, de afspraken concreet zijn.

 

Alle voorwaarden voor de implementatie van de EK-c voor ouderen in Amsterdam leken aanwezig: initiatief vanuit ouderen zelf, financiering vanuit de gemeente, veel aandacht vanuit ons project, en een positieve houding vanuit hulpverlenings- en welzijnsorganisaties. Zowel bottom-up als top-down werd het initiatief ondersteund, maar blijkbaar was dit niet voldoende om beweging te veroorzaken bij de ouderen zelf, de professionals en het middenmanagement.

Voortgangsverslag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

De Hogeschool voert, in samenwerking met de VU, de Eigen Kracht centrale en de WOUW-Amsterdam, een onderzoeksproject uit. In ons onderzoek willen we achterhalen in hoeverre Eigen Kracht-conferenties (EK-c) een geschikt middel zijn voor het versterken van de regierol van kwetsbare ouderen bij de aanpak van hun kwesties.

 

Een EK-c is een besluitvormingsmodel waarbij rond een kwestie van een oudere door de oudere zelf en zijn of haar sociale kring een plan wordt opgesteld dat maatgevend is voor de afstemming van de formele en informele zorg in de verdere aanpak.

 

Het doel van ons onderzoek is het in kaart brengen van a)het effect van een EK-c op de regierol van kwetsbare ouderen, b) de invloed van een EK-c op de aanpak van problemen van ouderen en c) belemmerende en bevorderende factoren hierbij.

We willen dit onderzoeken door 40 ouderen te volgen.

 

Resultaten
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

De Hogeschool voert, in samenwerking met de VU, de Eigen Kracht centrale en de WOUW-Amsterdam, een onderzoeksproject uit. In ons onderzoek willen we achterhalen in hoeverre Eigen Kracht-conferenties (EK-c) een geschikt middel zijn voor het versterken van de regierol van kwetsbare ouderen bij de aanpak van hun kwesties.

 

Een EK-c is een besluitvormingsmodel waarbij rond een kwestie van een oudere door de oudere zelf en zijn of haar sociale kring een plan wordt opgesteld dat maatgevend is voor de afstemming van de formele en informele zorg in de verdere aanpak.

 

Het doel van ons onderzoek is het in kaart brengen van a)het effect van een EK-c op de regierol van kwetsbare ouderen, b) de invloed van een EK-c op de aanpak van problemen van ouderen en c) belemmerende en bevorderende factoren hierbij.

We willen dit onderzoeken door 40 ouderen te volgen.

 

Samenvatting van de aanvraag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Dit onderzoeksproject wordt uitgevoerd in samenwerking met het OuderenNet VUmc en partners en sluit aan bij het transitie-experiment ‘De oudere centraal in samenhangende zorg’. In dit onderzoeksproject ligt, net als in het transitie-experiment, de nadruk op het versterken van de regierol van de oudere in het eigen zorgproces en welbevinden.

Ouderennet VUmc en de OOA (ouderenorganisatie Amsterdam) geven aan dat ouderen rond de thema’s eigen regie en kwaliteit van leven kampen met twee kwesties: 1. zij zijn bang voor verlies aan eigen regie en autonomie wanneer ze met professionele hulpverlening te maken krijgen; 2. zij denken dat ze geen beroep kunnen doen op hun sociale netwerk. Dat laatste denken ze om twee redenen: a. hun netwerk is verkleind; b. zij willen anderen niet tot last zijn.

 

Een mogelijke oplossing voor deze kwetsbaarheid van ouderen bij het hanteren van eigen regie op de kwaliteit van leven vormt de Eigen Kracht-conferentie (EK-c). Een EK-c is een besluitvormingsmodel waarbij rond een kwestie van een oudere door de oudere zelf en zijn of haar sociale kring een plan wordt opgesteld dat maatgevend is voor de afstemming van de formele en informele zorg in de verdere aanpak. Bij een EK-c geven ouderen zelf aan wat het doel van de bijeenkomst is. Ze sturen het proces zelf, samen met een coördinator van de landelijke Eigen Kracht Centrale en hun sociale netwerk. Dat betekent dat niet het oordeel van de professional, maar het plan van de oudere en diens sociale kring leidend is voor de vervolgstappen. Elke EK-c kent een voorbereidings-, een uitvoerings- en een evaluatiefase. Het traject van een EK-c draait om het behouden of terugkrijgen van autonomie en het stimuleren van zelfredzaamheid, met ondersteuning van het sociale netwerk. Dit kan regieversterkend werken en sluit aan bij de thema’s leren leven met beperkingen en kwaliteit van leven van het nationale programma ouderenzorg van ZonMW.

 

Dit onderzoek richt zich op de vraag of en in hoeverre EK-c’s een geschikt middel zijn voor het versterken van de regierol van kwetsbare ouderen bij de aanpak van hun problemen. Uit eerder onderzoek bij andere doelgroepen blijkt dat het EK-c model de autonomie van de persoon met de hulpvraag kan vergroten. Voor ouderen is dit nog niet in beeld gebracht. Dit onderzoek wordt opgezet op basis van de Constant Comparative Method. Het is een kwalitatieve methode, waarbij een multi-site dataverzameling gemaakt wordt vanuit het perspectief van de verschillende soorten stakeholders bij een specifieke situatie, in dit geval een Eigen Kracht-conferentie. Deze methode wordt aangevuld met twee semi-gestandaardiseerde meetinstrumenten:

- de MDS van het nationale programma ouderenzorg aangevuld met een enquête over het zelfbeeld van de oudere m.b.t. het zelfsturend vermogen, die gebaseerd wordt op een likert scale.

- een enquête gericht op bekendheid met de EK-c en opvattingen over zelfregie bij professionals. In eerder onderzoek, naar EK-c’s bij dreigende huisuitzetting, is deze vragenlijst ontwikkeld.

 

Het doel van het onderzoek is het in kaart brengen van a. het effect van een EK-c op de regierol van kwetsbare ouderen; b. de invloed van een EK-c op de aanpak van problemen van ouderen en c. belemmerende en bevorderende factoren hierbij. Dit moet leiden tot verheldering van het kader rondom eigen regie bij kwetsbare ouderen en tot aanbevelingen voor zorg en nader onderzoek. In dit project beschrijven we de praktijkervaringen met 40 Eigen Kracht-conferenties. De doelpopulatie bestaat uit mensen van 65 jaar en ouder die aangeven zich kwetsbaar te voelen. We gaan na wat de effecten zijn en welke factoren belemmerend en bevorderend zijn bij het doorgang vinden van de werkwijze van de conferenties. Dit gebeurt vanuit het perspectief van zowel de oudere zelf, als diens sociale netwerk en de professionele hulp- en zorgverlening.

 

De ervaringen met de 40 EK-c’s leveren inzicht op in de manier waarop en de mate waarin EK-c’s een meerwaarde kunnen hebben voor ouderen, een nieuwe doelgroep voor de eigen kracht conferenties. Ook geven de ervaringen inzicht in welke personen wel en niet profiteren van de conferenties. Het project genereert kennis over de betekenis van de EK-c’s voor eigen regie en veranderingen in de ervaren regie, vanuit het perspectief van de oudere zelf, diens sociale netwerk en de professionele hulp- en zorgverlening. Het levert ook informatie op over de rol van de professionele hulp- en zorgverlening in het ‘empoweren’ van ouderen en hun netwerk: wat is er nodig van professionals om te bereiken dat de oudere regie ervaart en de eigen plannen van de oudere en het sociale netwerk uitgevoerd worden?

 

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: NavigatieDirect naar: Onderkant website