ZonMw tijdlijn Ouderen https://www.zonmw.nl/ Het laatste nieuws van de tijdlijn van Ouderen nl-nl Sat, 08 Aug 2020 06:15:53 +0200 Sat, 08 Aug 2020 06:15:53 +0200 TYPO3 news-6015 Fri, 07 Aug 2020 12:09:27 +0200 Technologie ontwikkelen samen met ouderen essentieel https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/technologie-ontwikkelen-samen-met-ouderen-essentieel/ Niet alle ouderen kunnen de technologische ontwikkelingen in zorg en welzijn bijbenen, zo meldt de Raad van Ouderen. In een ongevraagd advies aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) doet de Raad een oproep om de oudere als gebruiker centraal te stellen bij de ontwikkeling en inzet van technologie in zorg en welzijn. Het Europese samenwerkingsprogramma Active & Assisted Living hanteert dit al jaren als uitgangspunt. Nederlandse ouderen lopen voorop in Europa als het gaat om het gebruik van digitale middelen. Voor velen van hen betekent het een verrijking van hun (sociale) leven en onafhankelijkheid. Dat neemt niet weg dat er ook ouderen zijn die nog geen ervaring hebben met digitale oplossingen en e-health. Omdat ze dat niet willen of niet kunnen, bijvoorbeeld vanwege een cognitieve beperking of laaggeletterdheid. Zeker voor hen is het belangrijk dat een ICT-oplossing zo eenvoudig te gebruiken is, dat je er direct mee aan de slag kunt. En dat hulp bereikbaar is, indien nodig.

Waarden voor technologie

Dat signaal geeft de Raad van Ouderen (RvO) ook af in het ongevraagd advies, dat begin augustus 2020 verscheen. De RvO beschrijft de waarden die centraal moeten staan bij de ontwikkeling en inzet van digitale oplossingen voor ouderen: een antwoord op daadwerkelijke wensen/behoeften, gebruiksvriendelijkheid, maatwerk, eigen regie en veiligheid/privacy.

Dit zijn precies de uitgangspunten die het programma Active & Assisted Living (AAL) hanteert. Hierin werken (sinds 2008) duizenden Nederlandse en buitenlandse ouderen(organisaties) samen met bedrijven, (zorg)aanbieders, gemeentes en kennisinstellingen. Zo ‘co-creëren’ zij digitale oplossingen die de kwaliteit van leven en onafhankelijkheid vergroten. Door hun actieve deelname aan het ontwerpen, testen en uitproberen in het dagelijks leven, sluiten zulke innovaties goed aan bij de wensen en vaardigheden van de ouderen voor wie ze bedoeld zijn.

Een aantal van de ontwikkelde oplossingen is inmiddels in Nederland beschikbaar. Zij vinden langzaamaan hun weg in de zorg en ondersteuning van ouderen. En er zitten er nog vele in de pijplijn. Kenmerkend voor AAL oplossingen zijn:

  • Samen met ouderen ontwikkeld – vanaf het begin – waarbij hun wensen en behoeften leidend zijn, waar nodig in combinatie met die van (mantel)zorgers. Dit zijn intensieve processen, waarbij je na elke ontwikkelstap weer terug gaat naar de gebruikers. Om te checken of een oplossing technisch goed werkt én of die voldoet aan de wensen.
  • Gebruiksvriendelijkheid, een kritische voorwaarde voor succes. Hoe minder digitaal vaardig de gebruiker, hoe makkelijker de oplossing moet zijn in het gebruik. Zie bijvoorbeeld de beeldbelapp 123Familie, die geschikt is voor mensen zonder digitale vaardigheden en/of met geheugenproblemen. Of de digitale persoonlijke assistente Anne die je met je stem kunt bedienen. Of de Compaan, een gebruiksvriendelijke tablet die naast beeldbellen allerlei zorg- en welzijnsfuncties biedt.
  • Maatwerk: voor verschillende oplossingen geldt dat er naar believen deelfuncties kunnen worden aan- of uitgezet. Ouderen kunnen dan zelf kiezen wie wel of geen signaal krijgen bij een probleem. Dat geldt in ieder geval bij het leefstijlmonitoring systeem Sensara, dat helpt om langer veilig thuis te wonen. Of Hallozorg, een communicatiemiddel waarmee de familie ook onderling de zorg kan regelen, zo nodig met hulp van professionals.
  • Eigen regie: oplossingen die mensen helpen om zonder permanente hulp hun eigen dagprogramma te volgen of activiteiten te doen, zoals avatar Anne en sociale robot Tessa. Het digitale platform Zo-Dichtbij, waarbij je zelf de regie hebt over het delen van gegevens, bijvoorbeeld bij een intake voor zorg of ondersteuning thuis.
  • Veiligheid / Privacy: alle oplossingen moeten voldoen aan de nieuwe Europese privacywetgeving (AVG) voor wat betreft het omgaan met data. Maar privacy gaat ook over waardigheid en eigen keuze in het dagelijks leven. Soms wil een oudere zelf wel wat privacy opgeven in ruil voor meer veiligheid of bewegingsvrijheid; dat zien we vaak bij mensen met dementie. Dan kan een slim horloge als 2PCS een signaal geven als je gevallen bent en de locatie doorgeven als je verdwaald bent. Freewalker kan een (mantel)zorger waarschuwen als je buiten een (individueel) bepaald gebied komt, waardoor een gevaarlijke situatie kan ontstaan.

    In bovenstaande situaties gevallen is het altijd van belang om gezamenlijk een balans te zoeken tussen het belang van vrijheid en veiligheid van de oudere en bijvoorbeeld de gemoedsrust of het gemak voor de (mantel)zorger.

Zeer onlangs heeft het AAL-programma ‘Richtlijnen voor ethische excellentie’ gepubliceerd (momenteel alleen nog beschikbaar in het Engels). Hierin staat een aanpak - ethische dialoog - beschreven voor zowel het ontwikkelen als het inzetten van ICT-oplossingen voor ouderen. Bovenstaande waarden komen daarin terug.

De volgende stap wordt het ontwikkelen van een certificaat waarmee de privacy en ethische excellentie van een ICT-oplossing voor ouderen kan worden aangeduid. Dit moet een makkelijk herkenbaar label worden, vergelijkbaar met de energielabels voor koelkasten en wasmachines.

De lange weg van ICT/e-healthoplossingen naar de praktijk

Wat de Raad van Ouderen zegt klopt: technologische ontwikkelingen volgen elkaar razendsnel op in de samenleving. Maar bij oplossingen voor ouderen en in de zorg geldt een ander verhaal. Daar werkt ‘technology push’ veel minder; juist vanwege alle (voor)waarden waar zo’n digitale oplossing aan moet voldoen. Daarnaast is de weg van ontwikkeling naar implementatie en opschaling een lange. Daar zijn vele redenen voor: van onbekendheid met de mogelijkheden, weerstand tegen technologie en noodzaak voor aanpassing van werkwijzen tot problemen met financiering, juridische vraagstukken en onvoldoende technische aansluiting tussen systemen. Die trage voortgang is jammer, want zo blijven veel mensen verstoken van waardevolle oplossingen.
Inmiddels is een kentering op gang gekomen. De opschaling van digitale oplossingen in de langdurige zorg is volop aan de gang, mede dankzij het VWS-programma Stimulering E-health Thuis.

Positieve en negatieve effecten in beeld

Tijdens de coronacrisis is, noodgedwongen, gebleken dat de inzet van ICT onmisbaar is voor sociale communicatie en zorg op afstand. Veel organisaties hebben versneld gebruik gemaakt van die oplossingen, en daarmee komen ook de voor- en nadelen naar boven. Evaluaties van de inzet van ICT-oplossingen – bij zowel gebruikers, aanbieders als financiers – gaan helpen om de positieve en negatieve effecten goed in beeld te krijgen. Het samenbrengen van die resultaten in de kennisbank landurige zorg i.o. maakt het een stuk eenvoudiger om goede en toepasbare oplossingen te vinden. Daarnaast kunnen reviews van nieuwe gebruikers een rol spelen. Diverse informatiekanalen kunnen uit al deze kennis putten om hun achterban te informeren en adviseren.

Kortom, vele partijen zijn samen op weg om digitale oplossingen - met inachtneming van de door de RvO genoemde waarden - een plek te geven in het leven van ouderen. En daarmee een steentje bij te dragen aan het overeind houden van zorg en ondersteuning voor iedereen die dat nodig heeft, digitaal waar het kan, persoonlijk waar het nodig is.

We hopen van harte dat de Raad van Ouderen hieraan bij wil dragen. Graag nodigen we de Raadsleden uit om in november het congres Ouderen(zorg)TECH en het ‘Technologiepaviljoen’ op het congres Een Nieuwe Generatie Ouderenzorg te bezoeken. Daar gaan we graag met u in gesprek!


Geja Langerveld en Rik Wisselink
Programmamanagement AAL, ZonMw

Voor meer informatie over het programma Active & Assisted Living (AAL) zie de brochure Kweekvijver van AAL, en de websites www.zonmw.nl/aal en www.aal-europe.eu

]]>
news-6011 Thu, 06 Aug 2020 10:42:45 +0200 Nieuwe subsidieoproep 'Pilot Cirkelen Rond Je Onderzoek Fase I' geopend https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/nieuwe-subsidieoproep-pilot-cirkelen-rond-je-onderzoek-fase-i-geopend/ Om de onderzoeksopzet van onderzoek in de langdurige zorg en ondersteuning te verbeteren heeft ZonMw de aanpak ‘Cirkelen Rond Je Onderzoek’ (Andriessen & Ganzevles, 2019) laten ontwikkelen. In de Pilot Cirkelen Rond Je Onderzoek Fase I wordt deze aanpak uitgevoerd in de praktijk.
Centraal in de aanpak staan een achttal invalshoeken: de te onderzoeken kwestie, het kennisprobleem, de randvoorwaarden, het kennisdoel, de onderzoeksvraag, de deelvragen, de (deel)producten en het design van het onderzoek. Hiermee komt men tot onderzoek dat zowel wetenschappelijk valide resultaten oplevert als ook direct bijdraagt aan verbetering van de praktijk. Deze aanpak helpt samenwerkingsverbanden (in oprichting) bij het verbeteren van de bovengenoemde punten; betere aansluiting van het onderzoek bij praktijkkwesties, vraagarticulatie, inclusie en toepassen van resultaten in de praktijk. Het eindproduct is een uitgewerkte subsidieaanvraag.

Subsidieoproep Pilot Cirkelen Rond Je Onderzoek

Nieuw te vormen of bestaande samenwerkingsverbanden werken in de pilot onder begeleiding van de Hogeschool Utrecht met de aanpak Cirkelen Rond Je Onderzoek (CRJO) aan een onderzoeksvoorstel met als doel een gedragen onderzoeksopzet te ontwikkelen in aansluiting op praktijkkwestie en tevens een duurzaam samenwerkingsverband te bouwen. Het proces en de resultaten van Cirkelen Rond Je Onderzoek worden binnen de pilot geëvalueerd.

Per aanvraag is €42.000, beschikbaar. Inhoudelijk richt het te ontwikkelen onderzoeksvoorstel zich op een praktijkkwestie in de langdurige zorg en ondersteuning specifiek op één van de onderstaande thema’s:

  1. Zingeving, cliënten in de langdurige zorg en ondersteunin;
  2. De relatie tussen cliënt, naasten en/of mantelzorgers en professionals in langdurige zorg en ondersteuning.

Een aanvraag voor deelname aan de pilot Cirkelen Rond Je Onderzoek kan alleen ingediend worden door een samenwerkingsverband bestaande uit onderzoekers van een kennisorganisatie (Universiteit en/of HBO en/of MBO), minimaal één praktijkorganisatie (een organisatie die Wlz-zorg en/of ondersteuning verleend) en (een vertegenwoordiging van) cliënten, en/of naasten en/of mantelzorgers. Meer informatie over de subsidieoproep vindt u hier.

Gedurende een periode van 40 weken worden vijf samenwerkingsverbanden (in oprichting) door onderzoekers van de Hogeschool Utrecht begeleid bij het toepassen van Cirkelen Rond Je Onderzoek. De deadline voor het indienen is 17 september 2020, om 14.00 uur.

Meer informatie over de subsidieoproep

Voor inhoudelijke vragen kunt u contact opnemen met Liset de Reus of Désirée te Marvelde (programmamanagers) via 070 349 54 72 of lzo@zonmw.nl.

Relevante links

]]>
news-6007 Wed, 05 Aug 2020 11:19:29 +0200 Voorlopige resultaten 'Wonen en leven in gezonde wijk' https://publicaties.zonmw.nl/projectencatalogus-gezonde-wijk/gezonde-wijk/ Lokaal kun je aan vele knoppen draaien om gezondheid van burgers te bevorderen. In 11 projecten wordt onderzoek gedaan naar positieve gezondheid, burgerparticipatie, een brede integrale aanpak en gezondheidsthema’s als voeding en bewegen. In onze nieuwste publicatie delen de projectleiders graag de opbrengsten van hun werk tot nu toe! news-5991 Mon, 03 Aug 2020 14:26:00 +0200 Subsidieoproep talentontwikkeling gepromoveerde verpleegkundigen https://www.zonmw.nl/nl/subsidies/openstaande-subsidieoproepen/detail/item/projectideeen-persoonsgebonden-subsidie-talentontwikkeling-gepromoveerde-verpleegkundigen/ Toptalenten gezocht! Ben jij een gepromoveerde verpleegkundige of verpleegkundig specialist? En wil je een eigen onderzoekslijn opzetten? Dan kun je subsidie aanvragen voor praktijkgericht onderzoek in de driehoek van wetenschap, praktijk en onderwijs. De deadline voor projectideeën is 27 oktober 2020 om 14.00 uur. news-5973 Thu, 23 Jul 2020 15:07:10 +0200 Klinische symptomen van FTD gerelateerd aan type eiwitstapelingen https://publicaties.zonmw.nl/memorabel-projectresultaten/klinische-symptomen-van-ftd-gerelateerd-aan-type-eiwitstapelingen/ Onderzoekers van het Amsterdam UMC hebben ontdekt welke klinische symptomen van frontotemporale dementie (FTD) samenhangen met verschillende types eiwitklonteringen in de hersenen. Met deze ontdekking wordt het voor neurologen makkelijker om de juiste diagnose te stellen op basis van klinische symptomen. news-5969 Thu, 23 Jul 2020 08:50:45 +0200 Landelijk telefoonnummer voor begeleiding bij zingeving en levensvragen https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/landelijk-telefoonnummer-voor-begeleiding-bij-zingeving-en-levensvragen/ Iedereen die met ziekte, verlies of kwetsbaarheid te maken krijgt kan vragen hebben als: Wat betekent dit voor mij? Hoe kan ik verder? Waar ontleen ik kracht aan? Vanaf nu kan iedereen die over deze levensvragen wil praten bellen naar 085 004 3063 om gesprekken met een geestelijk verzorger thuis aan te vragen. Luisterend oor

Geestelijk verzorgers bieden professionele begeleiding, hulverlening en advies bij zingeving en levensvragen. Een geestelijk verzorger helpt mensen erachter te komen wat voor hen van waarde is en hoe zij verder kunnen. Zij bieden een luisterend oor, een troostend woord, en voeren verdiepende gesprekken. Geestelijke verzorging is er voor iedereen, ongeacht levensbeschouwing of geloof. Vertrouwelijkheid en onafhankelijkheid zijn verzekerd. 
 
Voor onderstaande groepen wordt een aantal gesprekken vergoed:

  • thuiswonenden van 50 jaar en ouder
  • mensen met een ongeneeslijke aandoening en hun naasten
  • kinderen en jongeren t/m 18 jaar die ongeneeslijk ziek zijn en hun naasten.

Vraag een gesprek aan

Het landelijk nummer is: 085 004 3063 (lokaal tarief). Na het intoetsen van een postcode wordt u doorverbonden met een regionaal contactpunt. Ook nu, in tijden van corona, zijn gesprekken thuis mogelijk. Er wordt gewerkt volgens de richtlijnen van het RIVM.
 
Meer informatie over levensvragen: www.geestelijkeverzorging.nl/levensvragen

]]>
news-5957 Mon, 20 Jul 2020 11:21:28 +0200 Aanvullend onderzoek naar aanleiding van de coronamaatregelen binnen het programma Kunst en cultuur in de Langdurige zorg en ondersteuning https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/aanvullend-onderzoek-naar-aanleiding-van-de-coronamaatregelen-binnen-het-programma-kunst-en-cultuur/ Het programma Kunst en cultuur in de Langdurige zorg en ondersteuning heeft drie oproepen op uitnodiging uitgezet naar aanleiding de coronapandemie en de gevolgen van de overheidsmaatregelen (COVID-19). Hiermee kunnen de kunstinitiatieven en –programma’s alternatieven ontwikkelen, in lijn met de oorspronkelijke aanvraag, om daarmee de negatieve gevolgen te beperken en de actieve kunstparticipatie en –beleving ook gedurende de periode waarin de maatregelen van kracht zijn, vorm en inhoud te geven. Achtergrond onderzoek naar bestaande kunstinitiatieven en programma’s

Vanuit het programma ‘Kunst en cultuur in de Langdurige zorg en ondersteuning’ is in december 2019 subsidie toegekend aan het project: ‘Art for Senior Positive Health and Well-Being. Capturing the Impact of Art(s) - based Initiatives and Arts based Program’. Doel van het project is het uitvoeren van onderzoek bij 15 bestaande kunstinitiatieven en 4 kunstprogramma’s in de langdurige zorg en ondersteuning. Resultaten uit dit onderzoek moeten leiden tot meer kennis over en handvatten voor de werkzame elementen en effecten van bestaande kunstinitiatieven in de langdurige zorg en ondersteuning. Deze worden daardoor voor een breder publiek inzichtelijk en bruikbaar. Het uiteindelijk doel is om de inzet van kunstinitiatieven in de langdurige zorg- en ondersteuningssector wetenschappelijk onderbouwd te verduurzamen.

Aanvullende activiteiten naar aanleiding van de gevolgen van de coronamaatregelen (COVID-19)

De coronapandemie (COVID-19) en de hieruit voortvloeiende overheidsmaatregelen hebben een grote impact op de zorg en onze samenleving. Ouderen, in het bijzonder degenen die afhankelijk zijn van Langdurige Zorg en Ondersteuning (LZO), vormen een groep die hard getroffen wordt door deze maatregelen. Voor hen betekent het dat de contactmomenten in het kader van de kunstinitiatieven grotendeels of zelfs geheel komen te vervallen.
    
De, aan het onderzoek deelnemende kunstinitiatieven en -programma’s, wordt gevraagd om op korte termijn en in aansluiting op de behoefte van de ouderen, alternatieven anders dan de aanpak in de oorspronkelijke aanvraag dan wel inzet van alternatieven zoveel mogelijk in lijn met de aanvraag (corona-proof maken van de oorspronkelijke aanpak), te ontwikkelen binnen de overheidsmaatregelen. Om daarmee de negatieve gevolgen te beperken en de actieve kunstparticipatie en –beleving ook gedurende de periode waarin de maatregelen van kracht zijn, vorm en inhoud te geven. Het is van belang dat de te ontwikkelen activiteiten ook zinvol (kunnen) zijn wanneer de maatregelen worden opgeheven.

Oproepen op uitnodiging

In dit kader zijn, in samenwerking met Fonds Sluyterman van Loo, Stichting RCOAK en de ministeries VWS en OCW, twee oproepen op uitnodiging uitgezet gericht op een COVID-19 aanvulling voor enerzijds het onderzoek en anderzijds de aan het onderzoek deelnemende kunstinitiatieven en – programma’s gefinancierd uit het programma Kunst en cultuur in de Langdurige zorg en ondersteuning.

Binnen het programma wordt samengewerkt met Fonds Sluyterman van Loo, Stichting RCOAK en de ministeries VWS en OCW.

Meer informatie

]]>
news-5952 Fri, 17 Jul 2020 13:09:32 +0200 6 nieuwe projecten onderzoeksprogramma Geweld hoort nergens thuis van start https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/6-nieuwe-projecten-onderzoeksprogramma-geweld-hoort-nergens-thuis-van-start/ In september gaan 6 nieuwe onderzoeksprojecten van het onderzoeksprogramma Geweld hoort nergens thuis van start. De onderzoeken richten zich op goede aanpakken voor (vroeg)signalering en samenwerken en regisseren rondom complexe casuïstiek op het gebied van huiselijk geweld en kindermishandeling. Vanuit onderzoekslijn 1: Onderzoek naar goede aanpakken voor (vroeg)signalering starten 3 projecten:

Daarnaast starten 3 onderzoeken die zich richten op onderzoekslijn 2: Onderzoek naar de variabelen die voorwaardelijk zijn om te kunnen samenwerken en regisseren rondom complexe huiselijk geweld en kindermishandeling casuïstiek:

Onderzoeksprogramma Geweld hoort nergens thuis

Het onderzoeksprogramma Geweld hoort nergens thuis maakt deel uit van het actieprogramma Geweld hoort nergens thuis van de Rijksoverheid. De opgave van dit programma is om huiselijk geweld en kindermishandeling terug te dringen, de schade ervan te beperken en zo de vicieuze cirkel van geweld, de overdracht van generatie op generatie, te doorbreken. Het onderzoeksprogramma levert een bijdrage aan de ondersteuning van de praktijk en biedt handvatten om de aanpak van kindermishandeling en huiselijk geweld te verbeteren, te borgen en te verduurzamen.

Andere onderzoeksprojecten uit het onderzoeksprogramma Geweld hoort nergens thuis

Op dit moment staat een nieuwe subsidieronde open voor nieuwe projecten op het gebied van professionele norm en kennisverwerving. De deadline voor het indienen van een subsidieaanvraag is 2 september 14.00 uur. De besluiten worden genomen in november en de projecten zullen nog voor het eind van het jaar van start gaan. Verder zijn in 2019 al 5 onderzoeksprojecten van start gegaan.

Meer weten?

]]>
news-5951 Fri, 17 Jul 2020 10:47:00 +0200 Gehonoreerd innovatief onderzoek in COVID-19 Programma https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/gehonoreerd-innovatief-onderzoek-in-covid-19-programma/ Binnen het COVID-19 Programma zijn inmiddels 40 projecten gehonoreerd. Daarnaast zullen 12 projecten na aanvullende administratieve stappen financiering ontvangen. Vanuit dit programma start onderzoek dat zich richt op de effecten van en de maatregelen tegen de coronapandemie. Het gaat om een substantiële financiële injectie in het Nederlandse onderzoeksveld. Hiermee zet het ministerie van VWS samen met ZonMw en NWO in op snelle invoering van innovatieve maatregelen die voortkomen uit deze projecten. Onderzoek over volle breedte van de gezondheidszorg

Een effectieve aanpak van de coronapandemie brengt vele kennisbehoeftes en onderzoeksvragen met zich mee. Het COVID-19 Programma heeft drie aandachtsgebieden:

  • Voorspellende diagnostiek en behandeling
  • Zorg en preventie
  • Maatschappelijke dynamiek

Voorspellende diagnostiek en behandeling

Binnen aandachtsgebied 1 ‘Voorspellende diagnostiek en behandeling’ zijn 17 projecten gehonoreerd van de 22 projecten die hiervoor in aanmerking komen. Een aantal projecten richt zich op nieuwe of bestaande therapieën en hun werkingsmechanismen. Andere projecten houden zich bezig met het verkrijgen van inzichten in onder andere het microbioom, immuniteit, voorspellende parameters en behandeling op maat.
Een voorbeeld van zo’n project is: Een fase-2-klinisch-onderzoek noodzakelijk voor de klinische ontwikkeling van medicijn lanadelumab voor COVID-19 van dr. R. Brüggemann en dr. F van de Veerdonk van het Radboudumc. In dit project wordt onderzocht of het intraveneus toedienen van lanadelumab de behoefte aan externe toediening van zuurstof – noodzakelijk door longoedeem – kan verminderen en voorkomen tijdens de COVID-19-infectie.

Proefdiervrije innovaties

Naast de genoemde 22 projecten gaan vijf projecten binnen aandachtsgebied 1 onderzoek doen naar de ontwikkeling van nieuwe of bredere toepassing van bestaande proefdiervrije innovaties. Het ZonMw-programma Meer Kennis met Minder Dieren en de Stichting Proefdiervrij stelden hiervoor ruim € 2 miljoen beschikbaar. Het uiteindelijke doel is relevanter gezondheids(zorg)onderzoek voor de mens.

Zorg en preventie

Binnen aandachtsgebied 2 ‘Zorg en preventie’ zijn 20 projecten gehonoreerd van de 25 projecten die hiervoor in aanmerking komen. Deze projecten richten zich op de organisatie van de zorg en kwetsbare burgers. Daarnaast is specifiek aandacht voor zorgverleners. De focus ligt op:

  • De impact van gedrag en gedragsveranderingen op de verspreiding van het virus
  • De gevolgen van de maatregelen voor het individu of voor specifieke kwetsbare groepen
  • Verspreiding van de epidemie en maatregelen om dit te voorkomen

Zo is er bijvoorbeeld het project 'TRACE II: Patiëntuitkomsten na uitgestelde electieve operaties tijdens de COVID-19 pandemie' van dr. D. de Korte-de Boer en prof. dr. Wolfgang Buhre (afdeling Anesthesiologie en Pijngeneeskunde van het Maastricht Universitair Medisch Centrum+). In dit project worden de effecten van het uitstellen van niet-acute operaties tijdens de COVID-19 pandemie door een consortium van 10 instellingen, waaronder vier academische en vier perifere ziekenhuizen, onderzocht.

Palliatieve zorg

Binnen aandachtsgebied 2 komen vijf projecten in aanmerking voor honorering door het programma ‘Palliantie. Meer dan zorg’. Hiervan zijn er nu drie gehonoreerd. De projecten richten zich op ondersteuning en rouwverwerking van naasten bij het overlijden van hun dierbaren. Daarnaast is er aandacht voor de impact van sociale isolatie door COVID-19 op intra- en extramurale zorg voor mensen met dementie in de palliatieve fase.

Looptijd en budget

De ministeries van VWS en OCW en NWO financieren het COVID-19 Programma. Voor dit actie- en onderzoeksprogramma is in totaal € 40 miljoen beschikbaar voor subsidies aan praktijk- en onderzoeksprojecten. Eind augustus is de besluitvorming over de subsidieaanvragen van aandachtsgebied 3 ‘Maatschappelijke dynamiek’. Alle projecten starten in september 2020.

Uitzonderlijke situatie

De coronacrisis heeft aanzienlijke impact, ook op de volksgezondheid en de gezondheidszorg. Er is grote behoefte aan nieuwe kennis en praktische oplossingen om de negatieve gevolgen van de pandemie te beperken. Onderzoek is nodig om te leren van de negatieve en positieve ervaringen, zowel nu als op de langere termijn. In opdracht van VWS hebben we daarom samen met NWO in maart een actie- en onderzoeksprogramma voorbereid dat geresulteerd heeft in onder andere het COVID-19 Programma. Het tempo waarin dit is verlopen, is een enorme uitdaging voor de subsidieaanvragers, voor NWO en voor ons zelf.

Meer informatie

 

]]>
news-5945 Wed, 15 Jul 2020 14:31:34 +0200 Schatkist voor de wijkverpleegkundige - Delftse zorgorganisatie oefent met ‘digitale kluis’ https://publicaties.zonmw.nl/active-and-assisted-living/schatkist-voor-de-wijkverpleegkundige/ De beste ideeën zijn vaak de simpelste. Wally Keijzer bedacht de digitale kluis: een plek waar cliënten al hun relevante sociale- en zorggegevens opslaan. De digitale kluis werd ontwikkeld met financiering vanuit het programma Active & Assisted Living. Nu gaat zorgorganisatie Pieter van Foreest oefenen met de digitale kluis, dankzij subsidie vanuit de SET-regeling. En de cliënt? Die houdt de sleutel in handen. news-5942 Wed, 15 Jul 2020 07:00:49 +0200 Transparant mondmasker voor betere communicatie en herkenbaarheid https://publicaties.zonmw.nl/verpleegkundig-leiderschap-2/#c63972 Annemarie de Vos werkt als verpleegkundig onderzoeker het Amphia ziekenhuis in Breda. Ook zij is als buddy gaan ‘bijspringen’ op de intensive care. Daar signaleerde zij hoe het noodzakelijke gebruik van de mondmaskers de communicatie met patiënten, familie en collega’s nadelig beïnvloedde. Dat moet beter kunnen, dacht zij! Daarom heeft zij samen met Onno Helder van Create4Care een ontwikkeltraject voor het transparante mondmasker opgezet. news-5895 Fri, 03 Jul 2020 12:51:41 +0200 Eerste resultaten van creatieve ideeën aanpak coronavirus https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/eerste-resultaten-van-creatieve-ideeen-aanpak-coronavirus/ Door het creatieve idee van Do It Together zijn de eerste verticale tuintjes af; het resultaat van dagbesteding thuis. Het project FlexVisit maakte mogelijk dat veel ouderen in verpleeghuizen dankzij veilige bezoekcabines toch bezoek konden ontvangen. Verder leerden verpleegkundigen door virtual reality werken met COVID-patiënten. Een kleine greep uit de resultaten van 74 projecten die zijn gestart binnen de regeling Creatieve oplossingen aanpak coronavirus (COVID-19). Impact realiseren met creatieve oplossingen

'Door heel Nederland zijn initiatieven gestart om de negatieve gevolgen van het coronavirus voor kwetsbare groepen of praktische problemen in de zorg te beperken', legt ZonMw-programmamanager Lisanne Hogema uit. 'Als maatschappij kunnen we de vruchten plukken van deze creatieve oplossingen. De impact van ieder project is verschillend, maar alle projecten zijn ieder op hun eigen manier van belang.' Veel projecten zijn bijvoorbeeld uitgevoerd om contact met ouderen in verpleeghuizen en de buitenwereld mogelijk te maken. Ook zijn projecten gestart die het gebruik van e-health een extra boost hebben gegeven, zoals het digitaal werkbaar maken van EMDR-therapie.

Resultaten voor brede doelgroep

De kortlopende projecten zijn in de afrondende fase en de eerste resultaten worden zichtbaar. Hogema: 'We zijn erg enthousiast over de berichten die we krijgen van projectleiders en de bijdrage die zij leveren aan het tegengaan van de gevolgen van de coronacrisis. Projecten zorgen bijvoorbeeld dat de problemen voor zorgverleners of kwetsbare groepen worden aangepakt.' Ook is zij erg te spreken over de verscheidenheid aan doelgroepen die met deze projecten worden geholpen: 'Van zorgverleners en revaliderende COVID-19-patiënten tot kwetsbare jongeren en zwangere vrouwen. De verscheidenheid aan mensen die met de creatieve oplossingen wordt geholpen is groot.'

Oplossing voor later

Van de vele projecten zijn er een aantal waarvan het probleem inmiddels minder urgent is, zoals projecten die een oplossing onderzochten voor het tekort aan beademingsapparatuur. 'De kennis die deze projecten hebben opgeleverd is ook voor een volgende golf coronavirus of andere epidemie van belang', benadrukt Hogema. 'Daarnaast is de kennis die is opgedaan waardevol voor mogelijk vervolgonderzoek of als basis om de zorg te vernieuwen.'

Delen van resultaten

De komende maanden worden de resultaten van deze projecten op de ZonMw-website geplaatst. Daarnaast wordt de opgedane kennis toegankelijk gemaakt en gedeeld met de betreffende doelgroepen, zodat deze kennis door iedereen gebruikt kan worden. Hogema geeft aan: 'Kennisinstellingen, cliëntorganisaties en ziekenhuizen spelen hierin een belangrijke rol. Ook merken we dat projectleiders zelf gemotiveerd zijn om hun behaalde resultaten te delen en de impact van hun project zo groot mogelijk te laten zijn.'

Meer informatie

]]>
news-5886 Thu, 02 Jul 2020 16:10:04 +0200 Oudere en kwetsbare burgers langer vitaal https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/oudere-en-kwetsbare-burgers-langer-vitaal/ Oudere en kwetsbare burgers die zelfstandig thuiswonen, kunnen beter meedoen binnen hun gemeente als zij zo vitaal mogelijk blijven. Hoe pak je dat als gemeente aan? In de projectcatalogus 'Gezonde wijk' zijn goede voorbeelden te vinden die gericht zijn op het versterken van de vitaliteit van oudere burgers met een kwetsbare gezondheid. Twee voorbeelden:

Project 'Ouderen sterker maken: fysiek en sociaal'. Dit project focust op preventie en het versterken van gezondheid, gezondheidsvaardigheden en sociaal welbevinden van ouderen. Tegelijkertijd benut dit project de mogelijkheden die de sociale en fysieke omgeving biedt. Door in te zetten op preventie kan er veel winst behaald worden, bijvoorbeeld voorkomen van overgewicht en diabetes, maar ook dementie. Dit project werd uitgevoerd in verschillende gemeenten in Zuid-Holland: Rotterdam, Vlaardingen, Dordrecht en Papendrecht. 

Project 'Samen in beweging met kwetsbare bewoners'. Lichamelijke beweging en sociaal actief zijn dragen bij aan goede gezondheid in de breedste zin. Zes gemeenten uit de regio IJsselland en de Achterhoek constateerden dat ze met hun aanpak rond beweging hun kwetsbare bewoners, zoals ouderen en mensen met psychosociale problematiek, niet voldoende bereiken. Een brede integrale aanpak is nodig. Zes gemeenten geven samen deze aanpak vorm zodat ze ook kwetsbare bewoners kunnen bereiken en stimuleren om in beweging te komen. Gemeenten zetten in op een integraal gemeentelijk beleid en een goede afstemming tussen partijen die begeleiding, zorg- en hulpverlening bieden.

Meer informatie

 

]]>
news-5882 Thu, 02 Jul 2020 15:28:38 +0200 Netwerken samenhangende ouderenzorg in kaart gebracht https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/netwerken-samenhangende-ouderenzorg-in-kaart-gebracht/ In opdracht van het programma Langer Thuis van het ministerie van VWS heeft het RIVM zoveel mogelijk netwerken in kaart gebracht die zich bezig houden met het bieden van samenhangende zorg, ondersteuning en/of welzijn. Middels een vragenlijst hebben zij in kaart gebracht waar deze netwerken actief zijn, welke doelen ze hebben en welke knelpunten worden ervaren. Op de interactieve kaart zijn 182 netwerken terug te vinden die meegewerkt hebben door de vragenlijst in te vullen. Een aantal hiervan werken met een ZonMw-subsidie aan het opzetten en doorontwikkelen van hun netwerk. De netwerken bestaan uit verschillende professionals (bijvoorbeeld huisartsen, wijkverpleegkundigen, casemanagers) en/of organisaties (zoals huisartsenpraktijken, VVT-organisaties, ziekenhuizen, gemeenten)) die met elkaar werken aan een samenhangend aanbod van zorg, ondersteuning en welzijn, voor thuiswonende ouderen in de wijk.

Inzicht in doelen en knelpunten

De netwerken zetten bijvoorbeeld in op het stimuleren van verschillende professionals om meer samen te werken en nog nauwer met elkaar af te stemmen. Zij doen dit door o.a. casemanagement, betere informatievoorziening, nascholing en door samen te werken in een multidisciplinair kernteam of overleg. Hierbij is het streven dat de continuïteit van zorg wordt gegarandeerd. Knelpunten die uit het onderzoek naar voren komen zijn: het ontbreken van structurele financiering, problemen bij de uitwisseling van gegevens tussen professionals, en problemen bij het verbinden van het medisch en sociaal domein.

Ondersteuning

Via de ZonMw-programma’s Langdurige Zorg en Ondersteuning (LZO) en Juiste Zorg op de Juiste Plek (JZOJP) financiert VWS netwerken in het opzetten en versterken van lokale en regionale samenwerkingsverbanden. Een deel van deze netwerken is dus ook onderdeel van dit onderzoek en terug te vinden op de interactieve kaart.

Interactieve kaart

Het RIVM heeft naast een overzichtelijke factsheet, waar ook boventaande bevindingen in staan, de netwerken ook op kaart van Nederland zichtbaar gemaakt. Dit geeft netwerken en andere geïnteresseerden de mogelijkheid om contact met elkaar te zoeken, van elkaar te leren en misschien wel samen te gaan werken op relevante thema’s. De kaart is nog in ontwikkeling en wordt de komende tijd uitgebreid en doorontwikkeld, input hiervoor is van harte welkom bij het RIVM.

Meer informatie

]]>
news-5879 Thu, 02 Jul 2020 10:54:32 +0200 Participatie, integraal samenwerken en (kennis)uitwisseling centraal bij online projectleidersbijeenkomst ‘Uitwerkingssubsidie lokale netwerken - fase II’ https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/participatie-integraal-samenwerken-en-kennisuitwisseling-centraal-bij-online-projectleidersbijeen/ Op 29 juni 2020 organiseerde Lokale Netwerken Samenhangende Ouderenzorg, onderdeel van het programma Langdurige Zorg en Ondersteuning, de online projectleidersbijeenkomst ‘Uitwerkingssubsidie lokale netwerken - fase II’. Tijdens deze bijeenkomst stond onderlinge kennismaking en het uitwisselen van kennis en ervaringen centraal. Daarnaast werden workshops aangeboden over participatie en integraal werken door professionals van Movisie, Vilans en KBO-PCOB. Knelpunten en successen

40 deelnemers van 27 netwerken met een uitwerkingssubsidie – fase II namen deel aan deze projectleidersbijeenkomst via Zoom. In de plenaire opening deelde ZonMw o.a. kort wat informatie over lopende activiteiten binnen het programma. Daarna werd de groep opgedeeld in kleinere groepen van 5 á 6 personen. Tijdens deze sessie konden de netwerken onderling knelpunten en successen bespreken en op die manier met elkaar netwerken. Dit gaf in een aantal gevallen nieuwe inzichten over hoe om te gaan met bepaalde situaties. Zo werden er ideeën uitgewisseld over hoe om te gaan met knelpunten die ontstaan zijn door de maatregelen rondom COVID-19, bijvoorbeeld over de wijze waarop overleg met ouderen online georganiseerd kan worden. Deze online bijeenkomst was ter vervanging van de fysieke bijeenkomst die in maart op de agenda stond. Hierdoor was het anders dan normaal, maar niet minder inspirerend en door de deelnemers werd de bijeenkomst goed beoordeeld.

]]>
news-5867 Wed, 01 Jul 2020 14:59:00 +0200 Handreiking voor herstelzorg COVID-19 https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/handreiking-voor-herstelzorg-covid-19/ Minister Van Rijn (Medische Zorg en Sport) heeft de handreiking: ‘Behandeling en begeleiding van post-COVID-19 patiënten’ in ontvangst genomen. In deze handreiking staan aanbevelingen voor zorgverleners hoe zij zorg kunnen verlenen aan de patiëntengroep die klachten en beperkingen heeft overgehouden aan een corona-infectie: het COVID-19 Associated Syndrome (CAS). “Na een corona-infectie houden mensen soms klachten, zoals longschade en vermoeidheid. Bij het herstelproces is het belangrijk dat verschillende disciplines met elkaar samenwerken om de patiënt goed te helpen. Deze handreiking is een eerste stap, belangrijk is dat deze gedragen wordt door vele partijen.”, aldus minister Van Rijn.

De handreiking is opgesteld door de Long Alliantie Nederland (LAN) in opdracht van ZonMw. Het Longfonds (namens patiënten) en een groot aantal beroepsverenigingen heeft bijgedragen aan de totstandkoming van de handreiking waaronder kaderhuisartsen longziekten, fysiotherapeuten, verpleegkundigen, apothekers, longartsen en psychologen. Gedurende het ontwikkelingsproces is de handreiking voorgelegd aan de 32 lid-organisaties van de LAN en zijn 14 andere organisaties geconsulteerd waaronder beroepsverenigingen, zorgverzekeraars en overheidsinstellingen.

Klachten en beperkingen

COVID-19 Associated Syndrome (CAS) is de verzamelnaam voor klachten en beperkingen die voor langere tijd blijven, nadat iemand de primaire infectie Covid-19 heeft doorgemaakt. Mensen met CAS hebben vaak longschade, maar ook last van vermoeidheid, benauwdheid, druk op de borst, duizeligheid en spierpijn. Onder meer kennis, ervaringen en voorkeuren van patiënten (verkregen via www.coronalongplein.nl) en zorgverleners zijn meegenomen in de handreiking die de LAN heeft ontwikkeld.

‘Kapstok’

Hans in ’t Veen, longarts en Niels Chavannes, hoogleraar huisartsgeneeskunde, zijn de voorzitters van de werkgroep die de handreiking heeft ontwikkeld: ‘Veel mensen lijken traag te herstellen van een corona-infectie. Hoewel we nog niet duidelijk hebben hoe precies het beloop van de ziekte is en de behandeling zal moeten zijn, dienen we deze mensen een kapstok te bieden.,’ zegt Hans in ’t Veen.
Niels Chavannes voegt er aan toe: ‘Een groot deel van de mensen dat COVID-19 heeft doorgemaakt is niet in het ziekenhuis onder behandeling geweest. Soms is zelfs de huisarts niet geconsulteerd. Het is een onjuiste aanname dat deze mensen slechts milde klachten hebben gehad. Er is een aanzienlijke ziektelast die pas net in kaart wordt gebracht en de behandeling is door de zeer diverse uitingen van COVID-19 zeer complex. Deze handreiking biedt houvast aan huisartsen en collega's in het ziekenhuis en ook aan andere zorgverleners die allemaal een deel van deze zorg voor hun rekening gaan nemen, zoals verpleegkundigen, psychologen, diëtisten en fysiotherapeuten.’

Dynamisch lerend traject

Er komen vrijwel dagelijks nieuwe feiten en inzichten over CAS aan het licht. In een dynamisch en lerend traject met betrokkenheid van patiënten, zorgverleners, onderzoekers en andere experts is het nodig in het komende jaar de handreiking te actualiseren en door te ontwikkelen op grond van nieuwe inzichten. Met als doel om steeds betere zorg voor mensen met CAS te waarborgen.

Meer informatie

 

]]>
news-5874 Wed, 01 Jul 2020 14:22:45 +0200 Tweede ronde subsidieoproepen Versterking aanpak eenzaamheid geopend https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/tweede-ronde-subsidieoproepen-versterking-aanpak-eenzaamheid-geopend/ ZonMw heeft een nieuwe subsidieronde opengesteld binnen de programmalijn Versterking aanpak eenzaamheid van het programma Langdurige Zorg en Ondersteuning (LZO). Doel is om, in het kader van het actieprogramma Eén tegen eenzaamheid (VWS), de maatschappelijke beweging tegen eenzaamheid te ondersteunen en om op gestructureerde wijze aan de slag te gaan met de doorontwikkeling van eenzaamheidsinterventies. Meer dan de helft van de 75-plussers zegt zich wel eens eenzaam te voelen. Dit heeft nadelige fysieke en mentale gevolgen. Gelukkig zijn er veel initiatieven die zich richten op het terugdringen van eenzaamheid. Maar om eenzaamheid duurzaam te verminderen en te voorkomen, is de doorontwikkeling van initiatieven en het verspreiden van kennis en ervaring essentieel.

Nieuwe subsidieronde

Bij het vormgeven van de subsidieoproepen is gebruik gemaakt van de kennis, analyse en ervaring, opgedaan in de pilotfase van het programma Versterking aanpak eenzaamheid. Een overzicht van de initiatieven uit deze pilotfase vindt u hier.

Deze tweede subsidieronde bestaat uit twee subsidieoproepen:

Subsidieoproep Ondersteuning maatschappelijke beweging tegen eenzaamheid

Deze oproep richt zich op de ondersteuning van de maatschappelijke beweging die is ingezet door het programma Eén tegen eenzaamheid. Doel van de subsidie is het stimuleren van de doorontwikkeling en desgewenst uitbreiding van bestaande eenzaamheidsinitiatieven die op lokaal niveau impact realiseren en streven naar een duurzame doorontwikkeling. Belangrijk onderdeel is het overdraagbaar maken van de opgedane ervaring en kennis. De subsidie die aangevraagd kan worden binnen deze subsidieoproep bedraagt maximaal € 40.000,- per project. De looptijd van het project bedraagt minimaal 12 en maximaal 18 maanden. De deadline voor indienen is 1 september 2020.

Subsidieoproep Beloftevolle eenzaamheidsinterventies op weg naar erkenning

Deze oproep, die alleen op uitnodiging is opengesteld, richt zich op de ondersteuning van de kwaliteitsontwikkeling van beloftevolle interventies. Deze interventies worden gedurende de looptijd, in aansluiting op het WAC-advies, ondersteund in het goed beschrijven en/of theoretisch onderbouwen van de interventie ter voorbereiding op toelating tot het erkenningstraject van de databank Effectieve sociale interventies.

Corona

De coronapandemie en de hieruit voortvloeiende overheidsmaatregelen hebben een grote impact op de zorg en onze samenleving. Ouderen, in het bijzonder degenen die afhankelijk zijn van Langdurige Zorg en Ondersteuning (LZO) en/of eenzaam zijn, vormen een groep die hard getroffen wordt door deze maatregelen. De bestaande eenzaamheid onder ouderen zowel thuis als in het verpleeghuis wordt vergroot en er is een toename te zien van het aantal ouderen dat eenzaamheid ervaart. Tegelijkertijd zien we breder in de maatschappij enorm veel initiatieven ontstaan die op enigerlei wijze inspelen op de negatieve gevolgen van de maatregelen. Evenals het ontstaan van inspirerende samenwerkingen ook op het gebied van het signaleren, voorkomen en verminderen van eenzaamheid. Dit voedt de motivatie om op gestructureerde wijze aan de slag te gaan met de aanpak van eenzaamheid en tevens de maatschappelijke beweging tegen eenzaamheid te ondersteunen.

Actieprogramma Eén tegen eenzaamheid

Deze subsidieoproep sluit aan bij het actieprogramma “Eén tegen eenzaamheid”. Vanuit dit actieprogramma is in opdracht van VWS medio 2019 door ZonMw een deelprogramma ter ondersteuning van de acties binnen Eén tegen eenzaamheid ontwikkeld. De eerder uitgezette pilotrondes en de hierboven genoemde subsidieoproepen zijn hiervan een onderdeel.  

Meer informatie

]]>
news-5858 Mon, 29 Jun 2020 19:06:57 +0200 Wetenschap helpt maatschappij met herstarten https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/wetenschap-helpt-maatschappij-met-herstarten/ Tijdens de persconferentie van 24 juni jl. werden nieuwe versoepelingen van de coronamaatregelen aangekondigd. Bedrijven en organisaties krijgen de mogelijkheid om hun werkzaamheden weer op te pakken of uit te breiden, wel met 1,5 meter afstand. De vraag daarbij is hoe ze dat het beste kunnen aanpakken, ook met oog op een mogelijke volgende uitbraak van het coronavirus of een andere epidemie. Daar is onderbouwde kennis voor nodig. Via de subsidieregeling ‘Wetenschap voor de Praktijk’, zijn ruim 50 samenwerkingen gestart tussen wetenschappelijke en maatschappelijke organisaties of bedrijven om dat uit te zoeken. Kwetsbare groepen en hulpverleners helpen

Door de coronapandemie is gebleken dat kwetsbare mensen vaker buiten beeld bij zorgverleners bleven. Voorbeelden zijn ouderen, kinderen in een onveilige thuissituatie en mensen met een ggz-zorgvraag. Hierdoor kregen zij niet de juiste hulp en konden hun klachten verergeren. Een flink aantal onderzoeken richten zich daarom op passende hulp voor die groepen en op de zorgverleners, zowel tijdens als na coronatijd. Dr. Paul Kocken (Erasmus Universiteit Rotterdam) doet bijvoorbeeld onderzoek naar de druk op huisartsen in achterstandswijken, waar de bezoekfrequentie normaal hoger is. Door de coronamaatregelen is dat echter minder geworden. Kocken onderzoekt wat de invloed van de inzet van bijvoorbeeld beeldbellen is op het huisartsbezoek: ‘COVID-19 brengt een versnelling in het gebruik van ict in de huisartsenpraktijk. Het biedt de kans voor ‘teamscience’ met onderzoek door huisartsen en wetenschappers naar de gevolgen van zorg op afstand voor kwetsbare groepen.’

Wetenschappelijk onderbouwde kennis voor openbaar leven

De realiteit is dat de coronamaatregelen en daarmee de situatie in de samenleving voortdurend veranderen. De projecten die zijn gestart, volgen het ritme van die verandering. Een voorbeeld is de situatie in het openbaar vervoer. Professor Karst Geurs van de Universiteit Twente startte een project naar de optimalisatie daarvan: ‘De afname van het aantal reizigers en opgelegde beperkingen in de capaciteit van bussen en treinen hebben een grote invloed op de organisatie van het openbaar vervoer. Vanaf 1 juli kan weer worden gereisd voor niet-noodzakelijke reizen, maar er zijn nog wel capaciteitsbeperkingen. Reizigers moeten drukte mijden en niet alle staanplaatsen kunnen worden benut’, legt hij uit. ‘In dit project wordt een nieuw model ontwikkeld voor het openbaar vervoer in de regio Twente. Op basis van de uitkomsten kan het openbaar vervoer zo effectief mogelijk ingericht worden.’
Het coronavirus heeft effect op het hele openbare leven. De variëteit van de projecten is daarmee ook groot. Van de inzet van beeldschermzorg bij ouderen in de wijk tot de invloed van grote (hardloop)evenementen op de besmettingsgraad van COVID-19.

Dr. ir. Beitske Boonstra (Erasmus Universiteit Rotterdam) doet onderzoek naar het ontstaan van maatschappelijke coalities in coronatijd, die kunnen uitgroeien tot duurzame samenwerkingsverbanden. ‘Tijdens de coronacrisis ontstonden tal van particuliere initiatieven uit solidariteit met medestadsbewoners. Dit soort – vaak spontane – initiatieven hebben een grote meerwaarde voor de stad.’


Verschillende groepen onder de loep

De pandemie en de daartoe genomen maatregelen treffen de hele samenleving. Nu en voor langere tijd. Naast het zorgsysteem en de patiënt-behandelaar-relatie is ook de mentale gesteldheid van zorgmedewerkers onderwerp van onderzoek. Ook naar beroepsgroepen buiten de gezondheidszorg is onderzoek gestart. Zo richt onderzoek van het Verwey-Jonker Instituut zich op een doelgroep waar je misschien minder snel aan zal denken; op sekswerkers in de regio Hart van Brabant in tijden van corona. Daarnaast wordt vanuit de Hogeschool Utrecht samengewerkt met de gemeente Utrecht om inzicht te krijgen in economische, psychologische en sociale behoeften van zzp’ers. dr. Josje Dikkers: ‘Uiteindelijk willen we met dit onderzoek bijdragen aan een diepgaander, kwalitatief beeld van kleinere ondernemers en zzp’ers die in Utrecht een TOZO-regeling hebben aangevraagd om deze groep vanuit de gemeente en stad beter te kunnen ondersteunen, hun veerkracht te vergroten en zo bij te dragen aan een duurzaam toekomstperspectief.’

Programma COVID-19

Door de aanzienlijke impact van de coronacrisis is er een grote behoefte aan medische en maatschappelijke oplossingen en antwoorden. Daarom startte ZonMw in opdracht van VWS en samen met NWO het onderzoeksprogramma COVID-19. Dit programma heeft als doel bij te dragen aan het bestrijden van de gevolgen van het coronavirus (COVID-19) op korte en langere termijn en de maatregelen daartegen. Het programma levert nieuwe kennis op over preventie, behandeling en herstel van deze infectieziekte en ook over bredere maatschappelijke vraagstukken.

Meer informatie

]]>
news-5847 Thu, 25 Jun 2020 12:26:20 +0200 Trimbos-instituut publiceert resultaten onderzoek psychische gezondheid in verpleeghuizen https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/trimbos-instituut-publiceert-resultaten-onderzoek-psychische-gezondheid-in-verpleeghuizen/ In april is het Trimbos-instituut samen met een consortium van onderzoekers onder leiding van de Universiteit van Amsterdam een onderzoek gestart naar de sociale impact van het coronavirus (COVID-19) op kwetsbare groepen. Dit onderzoek is onderdeel van het ZonMw-project Social Impact of Physical Distancing on Vulnerable Populations during COVID-19. Het rapport schetst de negatieve gevolgen van het bezoekverbod op de gezondheid en het welzijn van de bewoners van verzorgings- en verpleeghuizen. Onderzoek Trimbos-instituut

Aan het onderzoek heeft een representatieve groep van 193 bewoners, 1609 familieleden en 811 zorgmedewerkers deelgenomen. Trimbos beschrijft de bevindingen op het gebied van sociaal contact, eenzaamheid, gezondheid en kwaliteit van leven, problemen met stemming en gedrag, houding ten opzichte van het bezoekverbod, informatievoorziening vanuit de organisatie en tenslotte zorgen over COVID-19. Zij concluderen onder meer dat de kwaliteit van leven fors lager is beoordeeld dan voor de pandemie en dat er hoog werd gescoord op sociale en emotionele eenzaamheid. Trimbos doet naar aanleiding van het onderzoek een aantal aanbevelingen.

Projecten over sociale isolatie en eenzaamheid

De afgelopen tijd zijn bij ZonMw een aantal projecten gestart gericht op sociale isolatie en/of eenzaamheid binnen verpleeg- en verzorgingshuizen, of projecten met duidelijke raakvlakken daarmee. Binnen de regeling ‘Creatieve oplossingen aanpak coronavirus (COVID-19)’ spelen de volgende projecten in op dit onderwerp:

Daarnaast zijn enkele projecten gehonoreerd op dit thema via de subsidieronde Wetenschap voor de praktijk van het COVID-19 Programma. Deze gaan uiterlijk 5 juli 2020 van start.

Subsidie voor praktijkgericht onderzoek

Bij het ZonMw-programma Langdurige zorg en ondersteuning staat momenteel de subsidieoproep Praktijkgericht onderzoek naar de relatie tussen de cliënt, naasten en/of mantelzorgers en professionals in de langdurige zorg en ondersteuning open. Deze subsidieoproep heeft als doel om middels praktijkgericht onderzoek kennis te genereren over een praktijkkwestie in de langdurige zorg en ondersteuning gericht op de relatie tussen cliënten, naasten en/of mantelzorgers en (toekomstige) zorg- en ondersteuningsprofessionals. De deadline voor het indienen van uitgewerkte subsidieaanvragen is 2 juli 2020.

Meer informatie

]]>
news-5844 Thu, 25 Jun 2020 07:34:42 +0200 Volg Zorg van Nu ook op LinkedIn https://www.linkedin.com/showcase/zorg-van-nu/?viewAsMember=true Zorg van Nu is een platform waar je allerlei slimme innovaties, nieuwe hulpmiddelen en technologie voor de zorg kunt vinden. Denk bijvoorbeeld aan een elektronische medicijndispenser, een knuffelrobot, handige websites en toepassingen met Virtual Reality. Sprekende voorbeelden die kunnen helpen bij zorg, gezondheid, ondersteuning, of bij het helpen of verzorgen van een ander. Zorg van Nu laat zien wat er nu al beschikbaar is, maar waarvan je misschien niet wist dat het er is of hoe je het gebruikt. Je vindt op Zorg van Nu naast inspirerende voorbeelden ook andere handige informatie, zoals folders, blogs en andere hulpbronnen. Zorg van Nu is een initiatief van het ministerie van VWS. news-5837 Wed, 24 Jun 2020 13:00:00 +0200 Eerste editie Kennisagenda Juiste Zorg op de Juiste Plek aangeboden https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/eerste-editie-kennisagenda-juiste-zorg-op-de-juiste-plek-aangeboden/ Het Kennisplatform Juiste Zorg op de Juiste Plek overhandigde vandaag de eerste kennisagenda ‘Zorg op de Juiste Plek’ aan Ernst van Koesveld, Directeur-Generaal Langdurige Zorg van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS). Van Koesveld ontving deze, via een online meeting, digitaal uit handen van prof. dr. Dirk Ruwaard, voorzitter van het Kennisplatform Juiste Zorg Op de Juiste Plek (JZOJP). De kennisagenda bevat concrete aanbevelingen om kennis rondom JZOJP te ontwikkelen, te delen en toe te passen in de praktijk. Verplaatsen van zorg

De leden van het Kennisplatform hebben op basis van hun expertise en naar aanleiding van een quickscan (uitgevoerd door Pluut&Partners) een visie op kennisontwikkeling en -benutting opgesteld en de relevante JZOJP-kennisvraagstukken vastgesteld. De focus van deze eerste agenda ligt op het verplaatsen van zorg, toegespitst op de organisatie van zorg in de brede betekenis van het woord. Vandaar de titel: ‘Zorg op de Juiste Plek’. Het resultaat is samengevat in negen aanbevelingen.

“Het is eigenlijk al een community op zichzelf geworden, dat is al heel waardevol. We weten nog lang niet alles en moeten ook leren, en verwijzen dan ook naar de kennisagenda. Dit is een heel mooi begin.”, aldus van Koesveld.

Aanbevelingen voor ministerie en praktijk

Met de kennisagenda, die jaarlijks zal verschijnen, adviseert het Kennisplatform de minister van Medische Zorg & Sport als input voor de programmering van het ministerie van VWS. Maar ook andere partijen binnen de beweging Juiste Zorg op de Juiste Plek hebben baat bij de analyse en aanbevelingen in de agenda. Het helpt hen om te bepalen waar het ontwikkelen en toepassen van kennis zich op moet richten het komende jaar.

Dynamisch en open

Het Kennisplatform zal deze dynamische kennisagenda jaarlijks actualiseren. De JZOJP-beweging vraagt immers om een voortdurende evaluatie, niet alleen voor de (door)ontwikkeling van kennis, maar ook voor de toepassing daarvan in de praktijk. Het Kennisplatform wil dan ook graag op de hoogte gebracht worden van relevante ontwikkelingen en bouwstenen voor de jaarlijkse actualisatie van deze kennisagenda. Dat kan per mail (kennisplatformjzojp@zonmw.nl).

Taskforce JZOJP en ZonMw

De kennisagenda ‘Zorg op de Juiste Plek’ is opgesteld in opdracht van VWS en sluit aan op het rapport van de Taskforce Juiste Zorg Op de Juiste Plek (JZOJP) en de hoofdlijnenakkoorden. De Taskforce JZOJP stelt voor juiste zorg op de juiste plek het functioneren van de mens centraal en maakt een onderscheid tussen de zogenaamde drie V’s: het Voorkomen van (dure) zorg, het Vervangen van zorg en het Verplaatsen van zorg. ZonMw voert het secretariaat van het Kennisplatform en voert de subsidieregeling JZOJP uit. 

Meer informatie

]]>
news-5825 Fri, 19 Jun 2020 15:50:54 +0200 Tweede ronde subsidieoproepen Versterking aanpak eenzaamheid https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/tweede-ronde-subsidieoproepen-versterking-aanpak-eenzaamheid/ ZonMw stelt binnenkort, in het kader van het actieprogramma Eén tegen eenzaamheid, twee nieuwe subsidierondes open om de maatschappelijke beweging te ondersteunen en om op gestructureerde wijze aan de slag te gaan met de doorontwikkeling van eenzaamheidsinterventies. De subsidieronde bestaat uit een tweetal subsidieoproepen:

  • De eerste oproep richt zich op de ondersteuning van de kwaliteitsontwikkeling van beloftevolle interventies. Deze interventies worden gedurende de looptijd, in aansluiting op het WAC-advies, ondersteund in het goed beschrijven en/of theoretisch onderbouwen van de interventie ter voorbereiding op de opname in de databank Effectieve sociale interventies.
  • De tweede oproep richt zich op de ondersteuning van de maatschappelijke beweging ingezet door het programma Eén tegen eenzaamheid. Hierbij wordt ingezet op de ondersteuning van bestaande  initiatieven die op lokaal niveau impact realiseren en streven naar een duurzame doorontwikkeling.

Bij het vormgeven van deze subsidieoproepen is gebruik gemaakt van de kennis, analyse en ervaring, opgedaan in de pilotfase van het programma. De pilot heeft een eerste impuls gegeven aan de ondersteuning van startende en reeds bestaande initiatieven op lokaal niveau, gericht op het verminderen van eenzaamheid. Binnen de pilot zijn in januari 2020, 25 startende en 35 bestaande initiatieven gericht op het verminderen van eenzaamheid gehonoreerd. Een overzicht van deze initiatieven vindt u hier.

Ouderen, in het bijzonder degenen die afhankelijk zijn van Langdurige Zorg en Ondersteuning (LZO) en/of eenzaam zijn, worden hard getroffen door de coronapandemie en de hieruit voortvloeiende overheidsmaatregelen. Contactmomenten in het kader van de eenzaamheidsprojecten vervallen en bijeenkomsten worden uitgesteld of afgezegd. Tegelijkertijd zien we breder in de maatschappij enorm veel initiatieven ontstaan die inspelen op de negatieve gevolgen. Met de subsidie gericht op het ondersteunen van de maatschappelijke beweging, speelt ZonMw hier ook op in.

De nieuwe subsidieoproep zal worden aangekondigd in de ZonMw-nieuwsbrief Ouderen en in de Nieuwsflits Eén tegen eenzaamheid.

 

 

]]>
news-5802 Mon, 15 Jun 2020 10:35:03 +0200 Positieve reacties op verruiming bezoekregeling verpleeghuizen https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/positieve-reacties-op-verruiming-bezoekregeling-verpleeghuizen/ De verruiming van de bezoekregeling van verpleeghuizen wordt overwegend als positief ervaren. Dat concluderen de Academische Werkplaatsen Ouderenzorg op basis van eigen onderzoek. In de eerste weken na het verruimen van de bezoekregeling zijn bovendien geen nieuwe coronabesmettingen gemeld bij de GGD’s. Op 11 mei begon een groep van 26 verpleeghuizen met het toelaten van 1 vaste bezoeker per bewoner. Vanaf 25 mei is deze regeling verruimd. Vanaf die datum geldt het toelaten van 1 bezoeker voor alle verpleeghuislocaties die op vrijwillige basis aan de verruiming willen deelnemen en aan de gestelde voorwaarden kunnen voldoen. De gefaseerde en gecontroleerde aanpassing van de regeling wordt nauwgezet gemonitord door de Academische Werkplaatsen Ouderenzorg.

Fysiek contact

Over het algemeen is de behoefte aan fysiek contact tussen bewoners en naasten groot, zo blijkt uit het onderzoek van de academische werkplaatsen. Resultaten laten zien dat het weerzien van bewoners met hun naasten na het bezoekverbod vooral in de eerste week erg emotioneel is. Gevoelens van blijdschap en dankbaarheid overheersen. De impact op het welbevinden van het bezoek wordt als overwegend positief geduid. Bewoners leven op, worden actiever en hebben weer iets om naar uit te kijken. Verder is over het algemeen het gebruik van mondkapjes door naasten, desinfectie en houden van voldoende afstand voldoende tot goed.

Geen nieuwe coronabesmettingen

Bij medewerkers leidt het bezoek soms ook tot spanning en een dubbel gevoel. Die hangen samen met de angst voor nieuwe besmettingen van bewoners door naasten en verdere verspreiding als gevolg daarvan. Er zijn tot 6 juni bij de GGD's evenwel geen nieuwe besmettingen gemeld op de locaties die aan de monitor deelnemen.

Verdere verruiming

Na drie weken zien de ondezoekers dat er een grote behoefte is aan een verdere verruiming van de regeling, met name gericht op het toelaten van meerdere bezoekers, meer flexibiliteit omtrent tijdstip en frequentie van bezoek. Sinds 15 juni mogen bewoners van verpleeghuizen daadwerkelijk weer meerdere bezoekers ontvangen, op de voorwaarden dat het verpleeghuis vrij is van coronabesmettingen en aan alle voorschriften wordt voldaan.

Onderzoek door werkplaatsen

Vanuit 2 academische werkplaatsen wordt de verruiming van de bezoekregeling nauwgezet gemonitord, namelijk de Academische Werkplaats Ouderenzorg Zuid-Limburg (AWO-ZL) en Universitair Kennisnetwerk Ouderenzorg Nijmegen (UKON). Dit onderzoek is opgezet namens alle Samenwerkende Academische Netwerken Ouderenzorg in Nederland.

Programma KAWO

Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) ZonMw heeft in 2017 de opdracht gegeven om het programma Kennisinfrastructuur Academische Werkplaatsen Ouderenzorg (KAWO) vorm te geven. In dit programma krijgen 6 academische netwerken, verenigd in de Samenwerkende Academische Netwerken Ouderenzorg (SANO), structurele financiering om onderzoek uit te voeren. De 6 academische werkplaatsen ouderenzorg voeren al jarenlang wetenschappelijk onderzoek uit in de verpleeghuiszorg en thuiszorg. Hiervoor werken onderzoekers, zorgverleners, ouderen en hun mantelzorgers, beleidsmakers en docenten van het WO, HBO en MBO samen aan concrete thema’s.

]]>
news-5800 Fri, 12 Jun 2020 11:49:36 +0200 Tool helpt mensen nadenken over keuzes langdurige zorg https://mediator.zonmw.nl/mediator-41/welke-hulp-past-bij-mij/ Mensen die langdurige zorg nodig hebben, moeten daarin soms fundamentele keuzes maken. Het online instrument ‘Wat ik belangrijk vind’ helpt daarbij. ‘Voordat je toe bent aan de praktische vragen, moet je weten wat je belangrijk vindt in je leven.’ news-5796 Thu, 11 Jun 2020 13:22:21 +0200 Essay ‘Gelukkig ouder worden in een veranderende samenleving: Een pleidooi voor zingeving en creativiteit’ van het Sociaal en Cultureel Planbureau online https://www.scp.nl/publicaties/essays/2020/06/11/gelukkig-ouder-worden-in-een-veranderende-samenleving Tijdens de coronacrisis hebben tal van nieuwe creatieve bijeenkomsten met ouderen het daglicht gezien. Ze betrekken op creatieve wijze ouderen bij de samenleving en brengen plezier en zin in hun leven. Het essay ‘Gelukkig ouder worden in een veranderende samenleving’ nodigt uit na te denken welke creatieve oplossingen en initiatieven mogelijk en nodig zijn, zodat mensen gezond èn zinvol ouder kunnen worden. news-5773 Mon, 08 Jun 2020 08:58:42 +0200 Praktische aanbevelingen palliatieve zorg voor mensen met dementie https://www.vilans.nl/vilans/media/documents/publicaties/praktische-aanbevelingen-palliatieve-zorg-voor-mensen-met-dementie.pdf De uitbraak van COVID-19 heeft een enorme invloed op onze samenleving. Maatregelen zoals sociale afstand en isolatie maken de zorg voor mensen met dementie die thuis of in het verpleeghuis wonen complexer. Het DEDICATED onderzoeksteam draagt in tijden van corona een extra steentje bij met praktische aanbevelingen voor verzorgend personeel. news-5772 Mon, 08 Jun 2020 06:33:25 +0200 Samen met patiënten aan de slag met Action learning https://publicaties.zonmw.nl/leren-en-verbeteren/leersaam-noord/ Een patiëntvertegenwoordiger, regieverpleegkundige en onderzoeker vertellen hoe zij via Action learning met elkaar leren in lokale netwerken. Regieverpleegkundige Alida Talen merkt dat zij en haar collega’s door de inbreng van patiëntvertegenwoordigers alerter zijn op hoe ze patiënten bejegenen. ‘De patiëntvertegenwoordigers brengen punten in waar je als zorgverlener minder snel bij stilstaat.’ news-5739 Fri, 05 Jun 2020 10:31:00 +0200 Vooraankondiging subsidieoproep complexe vragen huisartsgeneeskunde https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/vooraankondiging-subsidieoproep-complexe-vragen-huisartsgeneeskunde/ Naar verwachting publiceren we na de zomer een subsidieoproep voor complexe vragen in de huisartsgeneeskunde. De deadline voor het indienen van subsidieaanvragen is waarschijnlijk medio november 2020.  

Meer informatie over de exacte invulling en criteria vindt u te zijner tijd in de subsidieoproep. We publiceren de subsidieoproep op onze website en in onze nieuwsbrief Kwaliteit van Zorg.

Kennisprogramma Huisartsgeneeskunde

Deze subsidieoproep wordt gefinancierd vanuit het Kennisprogramma Huisartsgeneeskunde. Dit programma verstevigt de wetenschappelijke onderbouwing van het handelen van de praktiserende huisarts om bij te dragen aan de verbetering van de patiëntenzorg en het patiënten welzijn te bevorderen. Eén van de doelen van het programma is het beantwoorden van diverse actuele en relevante kennisvragen uit prioriteiten van de Nationale Onderzoeksagenda Huisartsgeneeskunde met daarbij de benodigde aandacht voor complexiteit van huisartsgeneeskundig onderzoek en multidisciplinair onderzoek in de eerste lijn.

Meer informatie

 

 

]]>
news-5770 Fri, 05 Jun 2020 09:53:03 +0200 Aanvullende subsidieronde voor projecten maatschappelijke diensttijd opengesteld https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/aanvullende-subsidieronde-voor-projecten-maatschappelijke-diensttijd-opengesteld/ Vandaag is een nieuwe subsidieoproep gepubliceerd die projecten uit subsidieronde 4a - MDT groeit naar een landelijk dekkend netwerk in de gelegenheid stelt om extra budget aan te vragen voor uitbreiding van hun partnerschap met nieuwe partners. Hiermee kunnen zij MDT laten groeien naar een landelijk dekkend netwerk. Het extra budget stelt de projecten in de gelegenheid om meer jongeren (uit verschillende groepen) te bereiken, binnen andere regio’s aanbod te genereren, het lerend vermogen rondom de MDT te versterken en/of aanbod in andere sectoren/interessegebieden aan te kunnen bieden.

Over de subsidieoproep

Een subsidieaanvraag kan alleen ingediend worden door de hoofdaanvrager van het project uit subsidieronde 4a. De deadline hiervoor is maandag 7 september 2020 15.00 uur. Het besluit wordt (onder voorbehoud) bekendgemaakt op 24 november 2020. De voorwaarden kunt u terugvinden in de subsidieoproep.

Wilt u aansluiten bij een project?

Denkt u dat u met uw organisatie bij kan dragen aan het uitbreiden van het MDT-netwerk?  Neem dan contact op met de projectleider van een van de projectleiders uit subsidieronde 4a. Een overzicht van deze projecten is te vinden op deze pagina (de projecten met ** achter de naam).

Mogelijk worden er ter voorbereiding op de uitbreiding van partnerschappen extra netwerkbijeenkomsten georganiseerd. Dit initiatief komt vanuit het kernteam MDT om organisaties actief met elkaar in contact te brengen. Houd www.doemeemetmdt.nl, de nieuwsbrief en/of de LinkedIn in de gaten voor de data.

Over de maatschappelijke diensttijd

De maatschappelijke diensttijd (MDT) is de ontdekkingsreis voor jongeren naar de beste versie van henzelf. Een kans voor jongeren om hun talenten te ontdekken, van betekenis te zijn, nieuwe mensen te ontmoeten en keuzes te maken voor de toekomst. Hun persoonlijke ontwikkeling en vrijwillige inzet voor anderen maakt onze samenleving sterker. MDT biedt ook de mogelijkheid om mensen met verschillende achtergronden en leeftijden dichter bij elkaar te brengen, oftewel het stimuleren van sociale cohesie. Het is meedoen, door anderen te laten meedoen. Meer weten? Kijk op www.doemeemetmdt.nl.

Meer weten?

]]>
news-5747 Tue, 02 Jun 2020 09:02:00 +0200 De impact van COVID-19 op kwetsbare mensen is groot https://www.parool.nl/amsterdam/uva-onderzoekers-zorg-krijgen-tijdens-lockdown-lastig-voor-nieuwe-gevallen~b21eca46/ Kwetsbaren zoals daklozen, eenzame ouderen en slachtoffers van huiselijk geweld, hebben meer hulp nodig om de sociale impact van de coronamaatregelen te boven te komen. Dat blijkt uit de tussentijdse resultaten van onderzoek 'Coronatijden in Nederland' dat gefinancierd wordt door ZonMw. ‘Vooral nieuwe zorg is problematisch.’ Het onderzoek wordt uitgevoerd door Universiteit van Amsterdam, Trimbos-instituut, Hogeschool van Amsterdam, Pharos, Vrije Universiteit Amsterdam en Ben Sajetcentrum.