ZonMw tijdlijn Ouderen https://www.zonmw.nl/ Het laatste nieuws van de tijdlijn van Ouderen nl-nl Sat, 28 Mar 2020 04:01:26 +0100 Sat, 28 Mar 2020 04:01:26 +0100 TYPO3 news-5490 Thu, 26 Mar 2020 18:18:16 +0100 Extra geld voor creatieve oplossingen coronavirus (COVID-19) https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/extra-geld-voor-creatieve-oplossingen-coronavirus-covid-19/ Het ministerie van VWS stelt extra geld beschikbaar om creatieve oplossingen te faciliteren met betrekking tot het coronavirus (COVID-19). De pandemie heeft een grote impact op de zorg en samenleving. Op korte termijn zijn daarom oplossingen nodig voor praktische problemen in en buiten ziekenhuizen. Heeft u een creatieve oplossing die hieraan bijdraagt? Vraag dan nu een financiële impuls aan bij ZonMw. Praktische uitdagingen

De komende weken en maanden leidt de coronacrisis tot allerlei praktische uitdagingen in de zorg en de samenleving. De vraag is hoe we in deze tijd goede zorg en ondersteuning kunnen blijven bieden. Praktische uitdagingen zijn bijvoorbeeld tekorten aan bepaalde materialen in ziekenhuizen, maar ook de zorg en ondersteuning aan kwetsbare mensen. Denk bijvoorbeeld aan de gevolgen van social distancing. Ook staan onze zorg- en hulpverleners voor de uitdaging om hun werk zo goed mogelijk te kunnen blijven doen.

Creatieve oplossingen

Creatieve oplossingen zijn nodig voor praktische technologische zaken in de (ziekenhuis)zorg, zoals medische hulpmiddelen. Anderzijds zijn er oplossingen nodig om kwetsbare groepen en hun zorg- en hulpverleners te helpen bij het bieden van de juiste zorg en ondersteuning.

Bedrijven of organisaties die een creatieve oplossing willen uitwerken of uitvoeren komen in aanmerking voor ofwel een startimpuls of een projectimpuls. Daarbij gaat het om oplossingen die buiten reguliere zorg- en welzijnsactiviteiten vallen.

Financiële impuls aanvragen

Er zijn twee financiële impulsen beschikbaar.

  1. Een startimpuls van maximaal € 7.500,- (inclusief BTW). Deze impuls is bedoeld voor het uitwerken en eventueel toepassen of piloten van een idee.
  2. Een projectimpuls van € 7.500,- tot € 15.000,- (inclusief BTW). Belangrijke voorwaarde voor deze projectimpuls is dat de creatieve oplossing voorziet in de behoefte van de doelgroep.

Alle in Nederland gevestigde rechtspersonen kunnen een offerte indienen die past binnen de kaders van deze regeling.

Meer informatie

Kijk voor meer informatie, de aanvraagprocedure en de voorwaarden op de pagina Creatieve oplossingen aanpak coronavirus (COVID-19).

]]>
news-5481 Tue, 24 Mar 2020 14:22:28 +0100 Landelijk 60 initiatieven tegen eenzaamheid van start https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/landelijk-60-initiatieven-tegen-eenzaamheid-van-start/ Levensverhalen delen, voor elkaar koken, theaterlessen of het trainen van professionals. Een greep uit de activiteiten van de 60 initiatieven die 11 maart bij elkaar kwamen voor de startbijeenkomst van het programma ‘Versterking aanpak eenzaamheid. Zij hebben subsidie gekregen om hun project tegen eenzaamheid onder ouderen (verder) te ontwikkelen en te beschrijven. Het was een leerzame én inspirerende middag. Subsidie

60 initiatieven gericht op het terugdringen van eenzaamheid onder ouderen kregen onlangs een subsidie gericht op het (verder) ontwikkelen van hun initiatief én het beschrijven ervan. Het doel hiervan is om de initiatieven deelbaar te maken voor anderen. De soorten initiatieven lopen uiteen en zijn gericht op bijvoorbeeld sport en bewegen, fysiek contact met ouderen of deskundigheidsbevordering.

Handboek

Omdat het deelbaar maken van de initiatieven een belangrijk doel van de subsidie is organiseerde kennisinstituut Movisie twee workshops over het schrijven van een handboek. Met dit handboek kunnen anderen het initiatief ook gaan uitvoeren.

Uitwisseling

Ook was er ruimte voor uitwisseling. In een matchmaking gingen soortgelijke initiatieven samen ervaringen uitwisselen over hun successen én de uitdagingen waar ze tegenaan lopen. Er kwamen onderwerpen aan de orde zoals: ‘hoe krijg ik vrijwilligers en vooral, hoe houd ik ze aangehaakt bij mijn activiteit?’, ‘hoe signaleer ik in mijn wijk de eenzame ouderen en hoe kan ik ze verleiden om mee te doen met mijn activiteit?’ en ‘hoe kan ik mijn initiatief opschalen?’ Genoeg stof voor uitwisseling waarbij veel inspirerende ervaringen en tips zijn uitgewisseld.

Uitdaging

We leven op dit moment in een uitdagende tijd, dat ervaren ook de initiatieven. Veel activiteiten liggen noodgedwongen stil. Toch blijft het belangrijk om contact te zoeken met eenzame ouderen. Op de website van Een tegen eenzaamheid is informatie te vinden over de verschillende mogelijkheden.

Meer informatie

Het deelprogramma ‘Versterking aanpak eenzaamheid’ is een onderdeel van het ZonMw programma Langdurige Zorg en Ondersteuning (LZO) en wordt uitgevoerd in het kader van het actieprogramma ‘Een tegen eenzaamheid’ van VWS.

 

]]>
news-5422 Mon, 23 Mar 2020 08:15:00 +0100 Swingende start onderzoeksproject kunst in de zorg https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/swingende-start-onderzoeksproject-kunst-in-de-zorg/ Op donderdag 5 maart organiseerde het programma ‘Kunst en cultuur in de Langdurige zorg en ondersteuning’ een kick-off bijeenkomst van het onderzoeksproject ‘Kunst in de Zorg: verkennen van de rol van creativiteit, kunst en culturele verandering door kunstinitiatieven en -programma’s’. In dit project staan 17 kunstinitiatieven centraal. Zij kwamen bij elkaar voor een onderlinge kennismaking. Na een swingende opening door PRA muziektheater en een welkomstwoord van Henk Smid, oud-directeur van ZonMw, werd de opzet van het onderzoek gepresenteerd door onderzoeksleider Tineke Abma. De onderzoekers gaan actieve en betekenisvolle participatie onder ouderen stimuleren door de werkzame elementen en effecten van de 17 geselecteerde kunstinitiatieven te identificeren. Daarnaast gaan ze de initiatieven evalueren en de projectleiders ondersteunen door de kunstinitiatieven beter aan te laten sluiten bij de behoeften van ouderen.

Het doel van de bijeenkomst was een kennismaking tussen de betrokkenen vanuit de kunstinitiatieven (projectleiders, kunstenaars, zorg-, welzijns- en ondersteuningsprofessionals en deelnemers), de onderzoekers, Stichting RCOAK, Fonds Sluyterman van Loo en de programmacommissie. Na een kennismakingssessie werden de kunstinitiatieven in groepen verdeeld om op een creatieve manier de structuur van hun initiatief uit te beelden en op deze manier bij te dragen aan het onderzoek. Deze dag zorgde voor een het gezamenlijke gevoel om een vliegende start te maken met het onderzoek en mooie resultaten op te leveren.

Doel van het onderzoek

Resultaten uit het onderzoek moeten leiden tot meer kennis over en handvatten voor de werkzame elementen en effecten van bestaande kunstinitiatieven. Deze worden daardoor voor een breder publiek inzichtelijk en bruikbaar. Het uiteindelijke doel is het verduurzamen van de inzet van kunstinitiatieven in de langdurige zorg- en ondersteuningssector.

De onderzoekers hanteren hierbij een aanpak met een welzijnsbenadering die gebaseerd is op de principes van positieve gezondheid. Belangrijk in het onderzoek is de dialoog tussen alle relevante betrokkenen zodat iedereen gezamenlijk kan leren en reflecteren over de mechanismen en impact van de kunstinitiatieven. Meer informatie over het onderzoeksproject is binnenkort te vinden op de programmapagina.

Meer informatie

]]>
news-5460 Wed, 18 Mar 2020 15:03:07 +0100 LinkedIn update Betsie van Gaal over kwaliteitsstandaard Decubitus https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/linkedin-update-betsie-van-gaal-over-kwaliteitsstandaard-decubitus/ news-5415 Thu, 12 Mar 2020 13:00:00 +0100 Subsidieoproepen paramedische zorg: beantwoorden van kennisvragen https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/subsidieoproepen-paramedische-zorg-beantwoorden-van-kennisvragen/ Onderzoeksinstellingen, hogescholen en universiteiten/universitair medische centra die onderzoek doen naar diëtetiek, ergotherapie, oefentherapie, huidtherapie, logopedie of fysiotherapie kunnen nu subsidie aanvragen voor het beantwoorden van geprioriteerde kennisvragen.
De kennisvragen uit de kennisagenda’s zijn geprioriteerd door de betreffende beroepsverenigingen. Alleen projecten gericht op het beantwoorden van die kennisvragen komen in aanmerking voor subsidie. De deadline voor het aanvragen van subsidie is 30 juni 2020 om 14.00 uur.

Subsidieoproepen

Bekijk de specifieke subsidieoproep per beroepsgroep voor de exacte invulling en criteria:

Programma Paramedische Zorg 2019-2022

Deze subsidieoproepen zijn onderdeel van het programma Paramedische Zorg 2019-2022. Paramedici verlenen elke dag de best mogelijke zorg aan hun patiënten. Met het programma Paramedische zorg ondersteunen we hen om de kwaliteit van deze zorg merkbaar, zichtbaar en toetsbaar te maken voor de patiënt en maatschappij.

Meer informatie

]]>
news-5416 Mon, 09 Mar 2020 06:00:00 +0100 Samen beslissen met mensen met verminderde gezondheidsvaardigheden https://publicaties.zonmw.nl/interviewreeks-samen-beslissen/samen-beslissen-met-mensen-met-beperkte-gezondheidsvaardigheden/ Hoe kun je als zorgverlener of zorginstelling beter omgaan en communiceren met mensen met verminderde gezondheidsvaardigheden? Janneke Noordman en Jany Rademakers (Nivel) delen hun bevindingen en geven tips en tools voor samen beslissen waar je direct mee aan de slag kunt. ‘Het begint met de afspraakbrief. Als deze niet begrijpelijk is, gaat het al mis.’ news-5406 Wed, 04 Mar 2020 13:59:14 +0100 Vooraankondiging subsidieoproep onderzoek van onderwijs https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/vooraankondiging-subsidieoproep-onderzoek-van-onderwijs/ Naar verwachting publiceren we na de zomer een subsidieoproep voor onderzoek van onderwijs. Deze subsidieoproep wordt gefinancierd vanuit het programma Huisartsgeneeskunde en Ouderengeneeskunde. Uitsluitend afdelingen huisartsgeneeskunde en ouderengeneeskunde mogen vanuit de opleiding een subsidieaanvraag indienen.
Meer informatie over de exacte invulling en criteria vindt u te zijner tijd in de subsidieoproep. De deadline voor het indienen van subsidieaanvragen is naar verwachting in november 2020. We publiceren de subsidieoproep op onze website en in onze nieuwsbrief kwaliteit van zorg.

Onderzoek van onderwijs

Het programma Huisartsgeneeskunde en Ouderengeneeskunde heeft al eerder onderzoeksprojecten gefinancierd die bijdragen aan de ontwikkeling van nieuwe kennis die relevant is en toepasbaar in de vervolgopleidingen van huisartsgeneeskunde en/of ouderengeneeskunde. Dit onderzoek draagt bij aan verbetering van de kwaliteit van de opleidingen en aan de internationale body of knowledge op het terrein van geneeskundige opleidingen. De onderzoeksprojecten zijn ingebed in een bestaand onderzoeksprogramma ‘onderzoek van onderwijs’ van de betreffende vakgroep huisartsgeneeskunde of ouderengeneeskunde dan wel het umc. In een interviewreeks vertellen de projectleiders en/of promovendi waar zij tegenaan lopen in hun onderzoek en welke kennis en inzichten hun project oplevert.

SBOH

ZonMw voert het programma uit in opdracht van SBOH; de werkgever van o.a. huisartsen in opleiding en specialisten ouderengeneeskunde in opleiding. SBOH financiert de hele huisartsopleiding en opleiding tot specialist ouderengeneeskunde.

Meer informatie

]]>
news-5388 Thu, 27 Feb 2020 11:50:55 +0100 Gemeente Amsterdam zet in op sociale benadering dementie https://www.dementiezorgvoorelkaar.nl/actueel/nieuws/sociale-benadering-dementie-amsterdam/ De Gemeente Amsterdam ziet dementie als een sociale opgave met als doel: het gewone dagelijks leven van mensen met dementie zo lang mogelijk in stand houden. Met een dementiebrigade en de ‘Sociale Benadering Dementie’ (SBD) van professor Anne-Mei The werkt Amsterdam met succes aan deze opgave. ‘Mensen kiezen niet voor een verpleeghuis met de beste geriater, maar voor het verpleeghuis met het gezelligste restaurantje.’ news-5371 Fri, 21 Feb 2020 10:42:31 +0100 Nieuw programma: Kennisnetwerken voor Specifieke Doelgroepen in de langdurige zorg https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/nieuw-programma-kennisnetwerken-voor-specifieke-doelgroepen-in-de-langdurige-zorg/ ZonMw is in januari 2020 met een nieuw programma, ‘Kennisnetwerken voor Specifieke Doelgroepen in de langdurige zorg’ gestart. Dit gebeurt in opdracht van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS). Het doel van het programma is om vijf al bestaande samenwerkingsverbanden te versterken en met elkaar te verbinden, zodat de ontwikkeling, verspreiding en toepassing van kennis wordt gestimuleerd. De deelnemende netwerken richten zich op de ziekte van Huntington, het syndroom van Korsakov, Multiple Sclerose (MS), SGLVG (‘sterk gedragsgestoord licht verstandelijk gehandicapt’) en niet-aangeboren hersenletsel in de chronische fase.

Samenwerking

Binnen de vijf kennisnetwerken werken mensen van kennis- en zorginstellingen met elkaar samen om de toepassing van nieuwe kennis in de zorg en het onderwijs te bevorderen. De focus ligt op zorginhoudelijk, wetenschappelijk en praktijkgericht onderzoek. Onderzoeksvragen sluiten aan bij de behoefte van de cliënt en de praktijk. Ook stimuleert het samenwerkingsverband brede verspreiding en implementatie van effectieve interventies.

De kennisnetwerken

De volgende samenwerkingsverbanden hebben een uitnodiging ontvangen om een aanvraag in te indienen:

  • Korsakov Kenniscentrum
  • Expertisecentrum SGLVG De Borg
  • NAH Kennisnetwerk
  • Huntington Kennisnet Nederland
  • Nieuw Unicum MS-Expertisecentrum

Meer informatie

Voor uitgebreide informatie over de inhoud en doelstellingen van het programma verwijzen wij u naar de programmatekst. Wilt u op de hoogte blijven van dit nieuwe programma? Abonneer uzelf dan op de nieuwsbrief Gehandicapten en Chronisch Zieken.

]]>
news-5357 Thu, 20 Feb 2020 14:57:00 +0100 Leeuwarden: samen zorgen voor goede zorg https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/leeuwarden-samen-zorgen-voor-goede-zorg/ Samen zorgen voor goede ouderenzorg; in Leeuwarden gebeurt het. Met een uitwerkingssubsidie Lokale Netwerken Samenhangende Ouderenzorg van ZonMw helpen zorg- en welzijnsorganisaties gezamenlijk ouderen met psychische problemen. ‘Zo wonen mensen langer en fijner thuis.’
Dit artikel verscheen eerder op www.programmalangerthuis.nl

Diek: ‘In Denemarken is dit al een normale en succesvolle manier van werken. In Nederland vraagt de zorgverlener: “Wat kan ik voor u doen?” maar in Denemarken vraagt hij: “Wat hebt u nodig om een fijn leven te leiden?” Door de vraag anders te formuleren, bedenken mensen eerst wat ze uit het leven willen halen. Het helpt mensen ook te bedenken wat zij zelf nog wel kunnen. De zorgverlener gaat niet direct handelen, maar bekijkt samen met de oudere de (herstel)mogelijkheden.’ In Hilversum hebben ze hier positieve ervaringen mee. ‘Onze ervaring is, dat er dan vaak minder zorg nodig is. Het geeft ouderen meer plezier in het leven, doordat ze zelf weer de regie hebben. En zorgverleners hebben meer voldoening, omdat zij zien hoeveel waarde deze aanpak geeft.’

Oudere bewoners met psychische problematiek

Een huisartsenpraktijk, 2 thuiszorgorganisaties, een ouderenzorginstelling, de GGZ, een welzijnsorganisatie en de gemeente. Zorg- en welzijnsorganisaties in Leeuwarden werken steeds hechter samen om oudere bewoners met psychische problematiek te helpen. Ouderenzorgorganisatie Noorderbreedte is trekker van het project. Gea van Dijk werkt hier als parttime adviseur kwaliteit & innovatie. Vanuit die rol – en vanuit haar werk als associate lector aan de NHL Stenden Hogeschool – is zij projectleider en actieonderzoeker voor het project.

Zorg niet optimaal afgestemd

Van Dijk: ‘Mensen wonen steeds langer thuis, maar dat gaat niet altijd van een leien dakje. Een deel van de ouderen in onze wijk heeft last van psychische problemen. Die kunnen psychiatrisch van aard zijn, maar ook milder. Denk aan een depressie, eenzaamheid of rouw. Vaak komen dan meerdere zorgverleners over de vloer. Bijvoorbeeld thuiszorg, sociaal werk en de GGZ. Maar die hebben lang niet altijd contact met elkaar, waardoor de zorg niet optimaal op elkaar is afgestemd. Een belangrijk doel van ons project is daarom om elkaar meer op te zoeken.’

Van bestuurlijk naar uitvoerend

De betrokken organisaties in Leeuwarden vormden voorheen al een netwerk, maar dan vooral op bestuurlijk niveau. ‘Toen deze subsidiemogelijkheid voorbijkwam, bood dat mooie kansen om uitvoerend met elkaar aan de slag te gaan’, zegt Van Dijk. ‘We begonnen met 7 afgezanten van de verschillende organisaties, maar al snel sloten meer mensen aan. Inmiddels zijn 28 medewerkers actief betrokken (geweest) in focusgroepen, via interviews of in een brainstormbijeenkomst. Met hen gaan we ook verder. En er zijn studenten aangesloten die ons helpen bij het onderzoek.’

Subsidietraject van een jaar

Het subsidietraject in Leeuwarden duurt een jaar. Het eerste half jaar stond in het teken van inventariseren. Kortgeleden kwamen alle ideeën van medewerkers en cliënten bij elkaar tijdens een brainstormbijeenkomst. Van Dijk geeft een aantal voorbeelden: ‘We weten op dit moment nog niet van elkaar wie bij welke patiënt over de vloer komt. Dat willen we wel. Ook hebben we een multidisciplinair overleg, maar pas als een situatie uit de hand loopt. We willen liever al eerder met elkaar om tafel. En een sociale kaart van heel Leeuwarden zou ook mooi zijn. Binnenkort maken we een keuze uit alle opties en mogelijke actiepunten. De eerste helft van 2020 kunnen we dan echt onze samenwerking versterken.’

Concrete stappen vooruit

Het subsidietraject zet druk op de ketel om snel tot concrete stappen te komen. ‘Erg leuk’, meent Van Dijk. ‘Het helpt ons om snelle stappen vooruit te zetten met ons netwerk. We komen bovendien steeds meer mensen tegen die ook met vergelijkbare onderwerpen bezig zijn. Ik krijg inmiddels ook telefoontjes van andere organisaties in het land, met vragen over onze samenwerking. Hoe we dat doen en of we nog goede tips voor ze hebben? Natuurlijk!’

Nieuwe verbindingen en contacten

Van Dijk zag de afgelopen maanden al mooie ontwikkelingen. ‘Zo lukte het ons om 9 mantelzorgers en cliënten te vinden die we mochten interviewen. Dat heeft zó veel waardevolle informatie opgeleverd.’ Ook de bijeenkomsten vond zij een succes. ‘Al tijdens de allereerste samenkomst ontstonden nieuwe verbindingen en contacten. Dat maakt uiteindelijk ieders werk makkelijker.’ Van Dijk beseft dat dit tijd kost. ‘We moeten zorgen dat iedereen tijd blijft maken voor onze toekomstplannen, ondanks de dagelijkse drukte.’

Samen de schouders eronder

Van Dijk deelt graag nog wat tips om een samenwerking als deze goed van de grond te krijgen. ‘Om iedereen betrokken te houden, is persoonlijk contact cruciaal. Houd het contact met mensen en de communicatie persoonlijk. En misschien wel mijn belangrijkste advies: Maak het niet te groot. Hoe groter je zo’n traject maakt, hoe lastiger het wordt om tastbare resultaten te behalen. Maak het concreet en zet er dan samen de schouders onder.’

Meer informatie

]]>
news-5355 Wed, 19 Feb 2020 13:47:32 +0100 12 innovatieve ideeën krijgen een Off Road subsidie voor baanbrekend onderzoek https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/12-innovatieve-ideeen-krijgen-een-off-road-subsidie-voor-baanbrekend-onderzoek/ ZonMw geeft 12 jonge getalenteerde onderzoekers de kans om onderzoek te doen dat buiten de gebaande paden ligt. Zij mogen met een subsidie uit Off Road een jaar lang hun idee of hypothese verder onderzoeken. Ze gaan baanbrekend onderzoek doen naar onder andere de verspreiding van knokkelkoorts, bacteriën als middel om het immuunsysteem tegen kanker te stimuleren en communicerende (kanker)cellen. Het programma Off Road

Het programma Off Road geeft ruimte aan jonge onderzoekers voor baanbrekend- onconventioneel onderzoek, en is daardoor potentieel risicovol. Het onderzoek betreft (bio)medische- en/of gezondheidszorgwetenschappen als onderzoekterrein(en). ZonMw is het programma Off Road gestart omdat er in het wetenschapsveld veld behoefte bleek om jonge onderzoekers met grensverleggende ideeën te stimuleren. Bijzonder aan deze subsidie is dat er geen vooronderzoek vereist is en dat er niet gekeken wordt naar eerdere prestaties van de onderzoeker. Het gaat om het onconventionele idee. Uiteraard moet de onderzoeker wel aangeven hoe hij of zij tot het idee is gekomen, wat het doel is en helder beschrijven op welke manier het wordt onderzocht. De projecten gaan fundamenteel onderzoek doen dat aan het begin zit van de ontwikkeling van nieuwe kennis. Het ZonMw programma Memorabel voor onderzoek naar dementie financiert één van de projecten.

De projecten:

Nieuwe strategieën om de verspreiding knokkelkoorts tegen te gaan
Dr. B (Benoit) Besson (Radboud UMC)

Denguevirus (knokkelkoorts) is een mug-overgedragen virus dat endemisch is in de tropen en subtropen, waar het een enorme ziektelast veroorzaakt. Onder andere door klimaatverandering verspreiden muggen van het geslacht Aedes zich steeds verder in noordelijke richting, en daarmee dreigt denguevirus ook Europa te bereiken. In dit project bestuderen de onderzoekers de interacties tussen virus en mug, om nieuwe strategieën mogelijk te maken die virusverspreiding tegengaan.

Kunnen bacteriën voorlopers dikke darmkanker aanwijzen?
Dr. A.J.M. (Annemarie) Boleij (Radboud UMC)

Voor het opsporen van dikkedarmkanker en voorlopers daarvan wordt gebruik gemaakt van colonoscopie; een techniek waarbij met een camera de darm wordt afgespeurd. Helaas wordt nog steeds een groot deel van de voorlopers gemist, doordat sommige voorlopers plat van aard zijn en daarom moeilijker te vinden zijn. Deze platte tumoren hebben juist vaker een zeer hoog risico; wanneer ze blijven zitten kunnen ze snel uitgroeien tot een agressieve kanker. Er is dus een verbeterslag nodig in de opsporing van deze darmkankervoorlopers. Hiervoor wordt in dit onderzoek gebruik gemaakt van de bacteriële biofilm op deze voorlopers. Deze structuur is bijna altijd aanwezig en zou daarom mogelijk ook gebruikt kunnen worden voor de opsporing. In dit onderzoek wordt de samenstelling van deze biofilms op eiwitniveau in kaart gebracht. Tegen eiwitten die specifiek zijn voor de biofilm zullen signaalstoffen voor visualisatie worden ontwikkeld die gebruikt kunnen worden in de kliniek.

Hybride eiwitcomplexen doorbreken immuuntolerantie wat leidt tot autoimmuunziekte
Dr. F. (Frans) Bianchi (Rijksuniversiteit Groningen)

Ontstekingen in de kleine bloedvaten (vasculitis) worden veroorzaakt door een aanval van het immuunsyteem op de bloedvatwanden. Deze aanval wordt gedaan door autoantilichamen gericht tegen specifieke immuuncellen (neutrofielen). Het is vrijwel volledig onbekend hoe deze autoantilichamen ontstaan. Wel is aangetoond dat vasculitis patiënten die de bacterie Staphylococcus aureus dragen een sterker ziektebeeld hebben. In dit project zal de hypothese worden onderzocht dat eiwitten uitgescheiden door Staphyloccocus aureus die binden aan neutrofieleiwitten de vorming van autoantilichamen bevorderen en dus vasculitis veroorzaken. De onderzoekers zullen deze hypothese trachten te bevestigen door de immuuncellen in het bloed van patiënten te onderzoeken op antilichamen en de aanwezigheid van deze bacteriële eiwitten. Daarnaast wordt het systeem buiten het lichaam nagebootst.

Een ‘wegenkaart’ voor vasculaire cognitieve stoornissen – patronen van vaatschade in hersennetwerken.
Dr. J.M. (Matthijs) Biesbroek (UMC Utrecht)

Vaatschade in de hersenen is een belangrijke oorzaak van dementie. Op een MRI scan is vaatschade vaak zichtbaar als een afwijkend signaal in de witte stof, het ‘glasvezelnetwerk’ waarmee zenuwcellen op afstand communiceren. De relatie tussen de hoeveelheid schade en de cognitieve klachten van een patiënt is niet altijd duidelijk. Dit bemoeilijkt het stellen van een duidelijke diagnose. Mijn theorie is dat we niet moeten kijken naar de hoeveelheid schade, maar naar de locatie. Vergelijk het met het wegennetwerk: een afsluiting van de A2 heeft grotere gevolgen dan van een provinciale weg. Als daarnaast ook een belangrijke alternatieve route zoals de A12 dicht is zijn de gevolgen rampzalig. De witte stof van de hersenen is vergelijkbaar opgebouwd. Met dit project zal ik een ‘wegenkaart’ van de hersenen maken waarmee kritieke patronen van vaatschade herkend kunnen worden. Het doel is om hiermee betrouwbaar te onderbouwen of dementie veroorzaakt wordt door vaatschade.

Ontwaken van neurale stamcellen voor hersenherstel
Dr. V. (Vanessa) Donega (UMC Utrecht)

Het menselijke brein is niet in staat om te herstellen na hersenschade zoals bijvoorbeeld na een beroerte of bij neurodegeneratie. De hersenschade is blijvend, en leidt tot uitval verschijnselen of cognitieve problemen. Hoewel in de hersenen neurale stamcellen aanwezig zijn, is het nog onduidelijk of deze stamcellen gestimuleerd kunnen worden om nieuwe functionele hersencellen te produceren na hersenschade. Dit wil ik in dit project onderzoeken. Ik gebruik hiervoor een combinatie van nieuwe technieken, zoals mini-humane hersenen en hoge resolutie microscopie van stamcellen op post-mortem hersenmateriaal van gezonde volwassen donoren en Parkinson patiënten als een model voor hersenschade. Activatie van neuronale stamcellen zou tot een veelbelovende therapie kunnen leiden om de herstelcapaciteit van het brein te stimuleren.

Als ademhalen niet meer vanzelf gaat
Dr. J. (Jonne) Doorduin (Radboud UMC)

Ademen gebeurt zonder erover na te denken. Het lijkt vanzelf te gaan, maar in werkelijkheid is de aansturing van de ademhaling door de hersenen juist erg complex. Er moet precies genoeg zuurstof worden ingeademd en kooldioxide worden uitgeademd, en tegelijkertijd worden afgestemd met bijvoorbeeld praten en eten. In patiënten met de erfelijke spierziekte myotone dystrofie is de aansturing van de ademhaling mogelijk verstoord. Deze ziekte tast namelijk ook de hersenen aan. Hoe dit precies gebeurt is onduidelijk.
In dit onderzoek ga ik een nieuwe methode ontwikkelen om de aansturing van de ademhaling in de hersenen te bestuderen. Hierbij maak ik gebruik van functionele MRI. Met deze methode wil ik ontdekken hoe de aansturing van de ademhaling is verstoord bij myotone dystrofie. Die informatie kan worden gebruikt om nieuwe therapieën te ontwikkelen. Daarnaast kan de methode breder worden ingezet voor onderzoek naar ademhalingsproblemen bij andere ziekten, zoals centraal slaap apneu.

Op Zoek naar het Neurocognitieve Netwerk in Gezondheid en Ziekte
Dr. M. (Marsh) Königs (Amsterdam UMC)

Neurocognitieve functies zijn denkprocessen die cruciaal zijn voor de ontwikkeling van kinderen op het gebied van intelligentie, sociaal en gedragsmatig functioneren en schoolprestaties. Neurocognitieve functies zijn sterk afhankelijk van elkaar; als je niet oplet (concentratie) kan je ook niet onthouden (geheugen). Dit onderzoek probeert de ontwikkeling van gezonde kinderen beter te begrijpen door de samenhang in neurocognitieve functies in kaart te brengen als een complex netwerk (het neurocognitieve netwerk). We zoeken ook uit wat de invloed is van verschillende soorten ziekten op het neurocognitieve netwerk van snel ontwikkelende kinderen.

Bacteriën als middel om het immuunsysteem tegen kanker te stimuleren
Dr. A.M. (Alexandra) Mowday (Universiteit Maastricht)

Immuuntherapie heeft als doel de immuuncellen van een patiënt te activeren zodat ze de tumor aanvallen. Voor sommige kankerpatiënten is deze behandeling succesvol en kan de tumor geëlimineerd worden. Bij de meeste patiënten zijn er echter onvoldoende actieve immuuncellen in de omgeving van de tumor, waardoor ze slechts beperkt op immuuntherapie reageren. Om de hoeveelheid actieve immuuncellen te verhogen, willen we gebruik maken van een unieke eigenschap van de meeste vaste tumoren: de aanwezigheid van tumor necrose. Necrose heeft een negatieve invloed heeft op de prognose, maar tegelijk vormen deze gebieden ook een specifiek therapeutisch doelwit. Immers, wanneer we goedaardige Clostridium bacteriën toedienen, zullen deze enkel in de necrose gebieden kunnen groeien. Door die specifieke groei, zullen ze heel gericht in de tumor een ontsteking veroorzaken. De hoeveelheid actieve immuuncellen zal toenemen en als gevolg daarvan verwachten we dat het effect van immuuntherapie in combinatie met Clostridium sterk zal toenemen.

Aminozuren als onconventionele therapie voor behandeling van het diabete hart
Dr. M. (Miranda) Nabben (Universiteit Maastricht)

Bij diabetespatiënten is hartfalen doodsoorzaak nummer-1. Meestal is dit het gevolg van een “Westerse” leefstijl (veel en vetrijk voedsel, en weinig beweging) die leidt tot stapeling van vet in het hart en een verminderde hartfunctie. Eerder ontdekten wij dat deze vetstapeling wordt veroorzaakt door een overmatige aanwezigheid van het transporteiwit CD36 op het oppervlak van hartspiercellen. CD36 zorgt voor transport van vetten van de bloedbaan naar de hartspiercel. In het gezonde hart is CD36 deels aanwezig op het celopppervlak en deels opgeslagen in een celcompartiment (endosomen). Echter, bij diabetes is vrijwel alle CD36 aanwezig op het celoppervlak en dit leidt dan tot verhoogde vetopname en vetopslag, en verslechterde hartfunctie. Recent heb ik sterke aanwijzingen gekregen dat aminozuren deze verplaatsing van CD36 binnen de hartspiercel zouden kunnen tegengaan. Indien mijn hypothese juist is kunnen aminozuren in de voeding worden ingezet als nieuwe behandelmethode voor diabetisch hartfalen.

Bevriezen van lopen en de levodopa paradox
Dr. J.H. (Jorik) Nonnekes (Radboud UMC)

Bevriezen van lopen is één van de meest invaliderende symptomen bij mensen met de ziekte van Parkinson. Ineens blokkeert het lopen en staan mensen ‘vastgeplakt’ aan de grond. Dit verschijnsel ontstaat pas nadat mensen al enkele jaren Parkinson hebben. Het medicijn levodopa speelt daarin mogelijk een dubbelrol. Enerzijds vermindert levodopa vaak het bevriezen van lopen. Anderzijds lijkt levodopa juist ook een rol te spelen bij het veroorzaken ervan. Recent onderzoek suggereert dat bevriezen van lopen nu vaker voorkomt dan vóór de introductie van levodopa. Jorik Nonnekes gaat nu onderzoeken of langdurig gebruik van levodopa inderdaad bijdraagt aan het ontstaan van bevriezen van lopen. Hiervoor vergelijkt hij gegevens van Tanzania met Nederland. In Tanzania krijgen mensen met Parkinson vaak geen levodopa, omdat het niet beschikbaar of te duur is. Als levodopa bijdraagt tot meer bevriezen van lopen, verwacht Nonnekes dat bevriezen van lopen minder voorkomt in Tanzania dan in Nederland.

Naaldvrije biopsie van de slokdarm: kwantitatieve beeldvorming met magnetische resonantie als alternatief voor endoscopische diagnose
Dr. S. (Sebastian) Weingärtner (TU Delft)

Maag en slokdarmziektes zijn een groeiend probleem in Westerse landen. Ze leggen een zware druk op ons zorgstelsel. Endoscopie gecombineerd met biopsie is de standaard voor het stellen van de diagnose. Deze procedure wordt als zeer onprettig ervaren door patiënten, vereist sedatie en in zeldzame gevallen kunnen er ernstige complicaties optreden.
In dit onderzoek zullen wij MRI technieken ontwikkelen die het mogelijk maken om de slokdarm volledig niet-invasief te onderzoeken. De methode neemt slechts enkele minuten in beslag en wordt uitgevoerd terwijl de patiënt vrij doorademt. Hierdoor levert de methode het maximale comfort voor de patiënt. Voor uitgebreide karakterisatie van het weefsel van de slokdarm worden verscheidene biomarkers tegelijkertijd gemeten. Wij verwachten dat de beschikbaarheid van zo’n volledig niet-invasieve techniek in de klinische zorg van maag- en slokdarmziektes zal leiden tot meer comfort en de veiligheid van de patiënt.

Eén Boodschap, verschillende Interpretaties   
Dr. M.I. (Marijke) Zonneveld (Universiteit Maastricht)

Alle cellen, inclusief kankercellen, scheiden blaasjes uit om met andere cellen te communiceren. Deze blaasjes worden ook wel extracellulaire vesicles (EV) genoemd. EV zijn in staat om andere cellen in hun directe omgeving en in de rest van het lichaam te beïnvloeden. Zo is er bekend dat kanker-EV bijdragen aan een verminderd immuunrespons en nieuwe bloedvatvorming, wat leidt tot een verminderde prognose voor de patiënt. Momenteel bestaat het dogma dat een (kanker)cel vele verschillende soorten EV uitscheidt met allemaal één aparte boodschap bedoeld voor één type cel. Ik stel echter voor dat er slechts één dominerende boodschap wordt verpakt in EV en dat meerdere cellen deze kunnen ‘lezen’. Omdat niet alle cellen hetzelfde zijn, zal de boodschap vervolgens door ieder ‘lezend’ celtype anders geïnterpreteerd worden, wat vervolgens leidt tot de zeer gevarieerde effecten die zijn waargenomen op, bijvoorbeeld, het afweersysteem of bloedvaten. In dit project wil ik deze hypothese verder onderzoeken. 

Meer informatie

]]>
news-5352 Wed, 19 Feb 2020 10:01:52 +0100 Betere mondgezondheid voor thuiswonende kwetsbare ouderen https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/betere-mondgezondheid-voor-thuiswonende-kwetsbare-ouderen/ Het implementatieproject ‘De mond niet Vergeten!’ heeft er in 14 regio’s aan bijgedragen dat er bij zorgprofessionals en mantelzorgers meer aandacht is voor de dagelijkse mondverzorging bij thuiswonende ouderen. Een deel van deze ouderen heeft geheugenproblemen. Een goede mondgezondheid is van belang voor eten maar ook in sociale contacten en voor het in stand houden van de algemene gezondheid. Dit project is gestart omdat bij opname in een verpleeghuis de grote meerderheid van de ouderen een slechte mondgezondheid bleek te hebben. Zorgverleners die meededen werden geschoold en er vonden bijeenkomsten plaats om de interdisciplinaire samenwerking tussen wijkverpleegkundigen, thuiszorgmedewerker, huisartsen, praktijkondersteuners en mondzorgprofessionals te verbeteren.

Het probleem

Uit eerder onderzoek bleek 80% van de ouderen bij opname in een verpleeghuis een slechte mondgezondheid te hebben. Dit probleem is dus eerder, in de thuissituatie, ontstaan. In dit project werd de mondgezondheid van kwetsbare ouderen in de thuissituatie gescreend. Hierbij bleek 17% van de mensen last te hebben van problemen in de mond. Bij mensen met geheugenproblemen bleek dit zelfs 27% te zijn. Deze mensen bleken, vaker dan mensen zonder geheugenproblemen, minder goed in de dagelijkse mondverzorging en hadden daarbij vaker ondersteuning nodig (44% versus 15%).

De interventie

Zorgverleners zijn (bij)geschoold op het gebied van mondgezondheid en er werden bijeenkomsten georganiseerd om de interdisciplinaire samenwerking te bevorderen. Ook de ontwikkelde screeningsformulieren helpen daarbij. Hiermee wordt in kaart gebracht of de cliënt natuurlijke tanden en kiezen heeft, een gebitsprothese en/of implantaten, of er pijn is, of er klachten zijn met eten en wanneer het laatste bezoek aan een mondzorgprofessional plaats vond. Bovendien wordt er geobserveerd of de cliënt de mond zelfstandig goed kon verzorgen. Het screeningsformulier kan ook als verwijsbrief naar een andere zorgverlener worden gebruikt.

De effectiviteit van dit implementatieproject

Zorgverleners zijn in dit project meer gaan samenwerken en hebben de mondzorg geïntegreerd in hun dagelijkse praktijk. Implementatie van De Mond Niet Vergeten! heeft de bewustwording van het belang van mondgezondheid bij kwetsbare ouderen vergroot en heeft positief bijgedragen aan de dagelijkse mondverzorging. Maar het bleek niet eenvoudig voor zorgprofessionals om, naast hun zorgtaken, tijd vrij te maken om zich de werkwijze van het project eigen te maken en er actief mee aan de slag te gaan. Dat had tijd nodig. Factoren die een belemmering bij implementatie kunnen vormen zijn: toegankelijkheid van de mondzorg, financiën en werkdruk. De aandacht voor de mondgezondheid wordt voortgezet door de Stichting ‘De Mond Niet Vergeten!’

Zelf aan de slag

Bent u zorgprofessional:

  • Informatie over het project en alle materialen zijn vrij beschikbaar via www.demondnietvergeten.nl
  • De scholingsinformatie is vertaald naar een Mondzorg app. Deze app wordt nu actief op verschillende plekken in het land gebruikt.

Bent u mantelzorger:

  • De OHAT (Oral Health Assessment Tool) is een instrument voor niet-mondzorgprofessionals waarmee u kunt beoordelen of de persoon voor wie u zorgt een consult bij een mondzorgverlener nodig heeft

Meer informatie

]]>
news-5351 Tue, 18 Feb 2020 16:54:28 +0100 Subsidieoproep: ontwikkeling verpleegkundige modules bij richtlijn osteoporose https://www.zonmw.nl/nl/subsidies/openstaande-subsidieoproepen/detail/item/ontwikkeling-kwaliteitsstandaarden-vv-verpleegkundige-modules-bij-richtlijn-osteoporose-1/ Heb jij aantoonbaar ervaring met het ontwikkelen van richtlijnen én kennis over verpleegkundig en verzorgend handelen rondom osteoporose? Vraag dan uiterlijk 8 juni 2020, 14.00 uur subsidie aan voor het ontwikkelen van aanvullende verpleegkundige en verzorgende richtlijnmodules bij de herziening van de multidisciplinaire richtlijn osteoporose en fractuurpreventie uit 2011. news-5337 Mon, 17 Feb 2020 12:37:04 +0100 Congres Doen wat werkt https://www.movisie.nl/artikel/effectiviteit-vakmanschap-sociaal-domein Eenzaamheid los je niet op met een incidentele ontmoeting. Schulden los je niet op door mensen onder druk te zetten. Elk beleidsprogramma valt of staat met vakbekwame en zelfbewuste professionals die in staat zijn een duurzame relatie aan te gaan met burgers en cliënten. Een slimme monitor kan voorkomen dat beleidsprogramma’s keer op keer in dezelfde valkuil trappen. We weten heel veel, maar passen we het ook toe? Kom erachter tijdens het congres Doen wat werkt! news-5329 Fri, 14 Feb 2020 12:21:02 +0100 11 dementieprojecten gehonoreerd uit internationaal samenwerkingsverband https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/11-dementieprojecten-gehonoreerd-uit-internationaal-samenwerkingsverband/ Elf Nederlandse dementieprojecten zijn gehonoreerd rond ‘personalised medicine’. Dat is het thema van 2019 van internationaal samenwerkingsverband JPND (EU Joint Programming Initiative Neurodegenerative Diseases), van waaruit de projecten worden gefinancierd. ZonMw draagt financieel bij vanuit het nationale programma Memorabel (onderdeel van het Deltaplan Dementie) aan het internationale programma JPND. Ook Alzheimer Nederland financiert mee aan 3 projecten*.

De gehonoreerde projecten zijn:

  • blood PRotein Identification to Discriminate dEmentias* (733051101)
  • EURO-FINGERS multimodal precision prevention toolbox for dementia in Alzheimer’s disease (733051102)
  • TRanslating Individual Alzheimer GEnetic risk into disease phenotypes (733051103)
  • Diagnostic and Prognostic Precision medicine Algorithm for behavioural variant FrontoTemporal Dementia (733051104)
  • Humanized high-throughput co-culture system for motor neuron diseases (733051105)
  • Early Detection of Alzheimer’s Disease Subtypes (733051106)
  • From air pollution to brain pollution – novel biomarkers to unravel the link of air pollution and Alzheimer’s disease (733051107)
  • Music Interventions for Dementia and Depression in ELderly care (MIDDEL): International cluster-randomised trial* (733051108)
  • Defining measures of proximity to symptom onset in the GENetic Frontotemporal dementia Initiative* 733051109)
  • Identifying and treating SORL1-associated Alzheimer’s disease (733051110)
  • Precision Medicine Interventions in Alzheimer’s Disease (733051111)

*Mede-gefinancierd door Alzheimer Nederland.

De samenvattingen van deze projecten verschijnen binnenkort online. 
 

]]>
news-5325 Fri, 14 Feb 2020 10:24:30 +0100 Landelijke Kennisbank eHealth voor meer eenheid https://www.vilans.nl/artikelen/landelijke-kennisbank-ehealth-voor-meer-eenheid Vilans stond samen met Digital Health Center en de Thuisleefgids op het podium tijdens de openingsmanifestatie van de e-healthweek 2020. De partijen bouwen gezamenlijk aan de ‘Landelijke Kennisbank eHealth’, een online kennisbank voor de implementatie van eHealth. Secretaris-generaal Erik Gerritsen van het ministerie van VWS riep tijdens de bijeenkomst meteen op tot gezamenlijke actie en samenwerking. news-5303 Mon, 10 Feb 2020 15:02:38 +0100 ‘Zonder wetenschap zou het sociaal domein weinig voorstellen’ https://www.movisie.nl/artikel/zonder-wetenschap-zou-sociaal-domein-weinig-voorstellen?utm_campaign=MovisieMail&utm_content=020519&utm_source=Nieuwsbrief&utm_medium=email Het belang van wetenschap voor het sociaal domein wordt onderschat, zegt Hans Boutellier. De voormalig directeur van het Verwey-Jonker Instituut is één van de sprekers op het congres over ‘doen wat werkt’ in maart 2020. ‘Als professionals maar wat aan rommelen, daar ben ik sterk op tegen.’ news-5299 Mon, 10 Feb 2020 11:40:44 +0100 Danstheaterproject De Vlinder zorgt voor betekenisvol contact tussen mensen https://www.movisie.nl/artikel/danstheaterproject-vlinder-zorgt-betekenisvol-contact-tussen-mensen Danstheater De Vlinder is één van de praktijkvoorbeelden op het congres ‘Doen wat werkt in het sociaal domein: leren van praktijkvoorbeelden’ dat de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG), ZonMw, Sociaal Werk Nederland, Divosa en Movisie organiseren. De Vlinder is een theaterproject voor ouderen met als uitgangspunt te werken aan het voorkomen en verminderen van eenzaamheid onder ouderen. news-4898 Thu, 06 Feb 2020 09:32:00 +0100 AAL call 2020: Beter oud worden met behulp van digitale oplossingen https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/aal-call-2020-beter-oud-worden-met-behulp-van-digitale-oplossingen/ Op 7 februari 2020 is een nieuwe subsidieronde van het internationale programma Active & Assisted Living (AAL) opengesteld. Het thema van de subsidieronde is 'Healthy Ageing with the Support of Digital Solutions'. De AAL Call 2020 staat open voor internationale samenwerkingsprojecten gericht op het ontwikkelen, evalueren en op de markt brengen van ICT-oplossingen voor ouderen en hun omgeving. Daarnaast biedt de subsidieoproep de mogelijkheid om ‘kleine samenwerkingsprojecten’ in te dienen, die gericht zijn op onder andere het verkennen van nieuwe ideeën en concepten, het ontwikkelen van nieuwe methodieken en het betrekken van nieuwe stakeholders.

Naar de subsidieoproep

De deadline voor indiening van projectvoorstellen is 22 mei 2020 (17:00 uur).

Meer informatie

]]>
news-5267 Tue, 04 Feb 2020 10:57:23 +0100 Parkinson en gender https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/parkinson-en-gender/ news-5213 Tue, 04 Feb 2020 09:45:00 +0100 ‘Praat met ouderen al in het ziekenhuis over palliatieve zorg’ https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/praat-met-ouderen-al-in-het-ziekenhuis-over-palliatieve-zorg/ Wanneer een oudere patiënt in de palliatieve fase uit het ziekenhuis komt, zijn diens wensen en behoeften vaak onbekend of niet goed overgedragen naar andere zorgverleners. In het PalliSupport-project worden in het ziekenhuis gesprekken gevoerd met patiënt en naasten. Wensen, behoeften en afspraken komen terecht in een transmuraal zorgplan. De zorg die op maat nodig is voor de patiënt en diens naasten, op de plek van hun voorkeur, dat is volgens Marjon van Rijn (Amsterdam UMC, locatie AMC) goede netwerkzorg voor ouderen in de palliatieve fase. Van Rijn is projectleider van het ZonMw-project PalliSupport. ‘Oudere patiënten hebben vaak meerdere aandoeningen en dus ook verschillende zorgprofessionals. Komt daar palliatieve zorg bij, dan wordt goede onderlinge afstemming nog relevanter.’ Vooral samenwerking tussen tweede en eerste lijn is belangrijk, vervolgt Marijke van Daelen, huisarts in Blaricum en kaderarts palliatieve zorg. ‘Huisartsen zijn de centrale zorgverlener. Zij wisselen informatie uit met onder meer specialisten, thuiszorg en apotheek, waardoor zij de palliatieve zorg kunnen organiseren. Lastig is dat wensen en behoeften van patiënten meestal niet in de informatiesystemen staan.’

Praktisch zorgpad

PalliSupport werkt aan een ‘naadloos palliatief zorgtraject’. Met een transmuraal zorgplan, een bijbehorend digitaal systeem en met steun van een transmuraal palliatief team, voeren zorgverleners dit traject uit. Van Rijn: ‘We zijn inmiddels gestart in 5 regio’s. Vooraf hebben we gezocht naar best practices, ook elders in Europa. We hebben focusgroepen met ouderen en naasten gehouden en professionals in interviews gevraagd naar belemmeringen en kansen voor samenwerking. Vervolgens is een praktisch zorgpad ontwikkeld, dat we in een pilot hebben uitgetest. Nu gaan we dit zorgpad in de regio’s nader uitwerken en onderzoeken.’

Erover durven beginnen

Van Daelen signaleert bij ouderen een grote behoefte aan tijdige informatie over de mogelijkheden in de palliatieve fase. ‘Bij een informatiemiddag voor 75plussers in onze praktijk was er een enorme opkomst. Mensen willen er graag over nadenken, juist ook als het nog niet concreet aan de orde is.’ Van Rijn herkent deze behoefte. ‘We zien nu al dat patiënten het heel fijn vinden als er in het ziekenhuis over gesproken wordt. Ze durven er vaak zelf niet goed over te beginnen met de arts.’ En daarmee stuiten we meteen op een belangrijke belemmerende factor waar PalliSupport wat aan wil doen. Want ook zorgverleners – en zeker artsen – weten vaak niet goed hoe zij het gesprek over palliatieve zorg kunnen starten. Van Daelen: ‘Als dokter ben je toch vooral opgeleid om te behandelen, om te blijven zoeken naar mogelijkheden om te genezen, zeker in het ziekenhuis. Je leert niet om met de patiënt te bespreken wat voor hem of haar nu het belangrijkste is in het leven. Wat zijn de mogelijke consequenties van nóg een behandeling? Om dat rustig met de patiënt en diens naasten op een rij te kunnen zetten, is nog een cultuuromslag nodig.’

Vroeg leren samenwerken

Toch zien Van Rijn en Van Daelen goede kansen voor juist die cultuuromslag. Een belangrijke bevorderende factor voor goede netwerkzorg is volgens hen namelijk de ‘enorme motivatie en gedrevenheid’ bij professionals om de palliatieve zorg te verbeteren. Van Rijn: ‘Dat is erg mooi om te zien en het geeft ook vertrouwen dat de verbeteringen ook na de projectfase een plek zullen krijgen in de zorg.’ Maar enthousiasme is niet genoeg, zeggen ze er meteen bij. Zo zijn veel zorgverleners nog altijd te weinig bekend met de mogelijkheden van samenwerking tussen eerste en tweede lijn. En ook niet met de bijdrage die een transmuraal palliatief team daaraan kan leveren. Volgens Van Rijn kan het helpen als zorgprofessionals al in een veel vroeger stadium scholing over palliatieve zorg krijgen. ‘Als het gaat om leren samenwerken, is het zinvol om al in de initiële opleiding transmurale interprofessionele scholing aan te bieden. Zodat samenwerken een vanzelfsprekend onderdeel wordt van ieders competenties.’

Regie bij de patiënt

En er zijn nog wel meer uitdagingen te noemen. Van Daelen wijst op een betere ICT, met elektronische systemen die wél goed met elkaar communiceren. ‘We doen binnen PalliSupport een pilot met een persoonsgebonden systeem, waarbij de patiënt zelf de regie heeft over de relevante informatie die hij of zij met zorgverleners wil delen.’ Van Rijn benoemt het belang om als netwerk de randvoorwaarden voor samenwerking goed te organiseren. Daarvoor is geen blauwdruk te geven, want iedere regio zit weer anders in elkaar. ‘Met die randvoorwaarden bedoel ik trouwens niet alleen die op bestuurlijk niveau, dus dat de organisaties het eens zijn over de afspraken. Maar juist ook praktisch, ofwel dat zorgverleners ook echt samen de werkwijzen in de palliatieve zorg bepalen. Pas dan komt een naadloos palliatief zorgtraject in zicht.’

Drie gouden lessen voor transmurale samenwerking in de palliatieve fase

  1. Stel regelmatig de surprise question: 'Zou het mij verbazen als deze patiënt binnen een jaar zou overlijden?' Dat houdt je alert op de noodzaak om tijdig met patiënten in gesprek te gaan en met collega’s in het netwerk af te stemmen.
  2. Je bent er niet met goede afspraken op papier. Het wondermiddel voor naadloze transmurale zorg is juist ook dat simpele telefoontje met een collega in het netwerk.
  3. Schakel het transmuraal palliatief team in als er iets niet goed loopt. Zo deel je ook kennis en ervaring, inclusief die van jezelf. Van elkaar leer je uiteindelijk het meest.

Meer informatie

Dit artikel staat in de nieuwsbrief Palliatieve Zorg februari 2020. Wilt u de nieuwsbrief ontvangen? Meld u dan aan

]]>
news-5246 Thu, 30 Jan 2020 11:25:56 +0100 Resultaten PERSPECTIEF-onderzoek naar ouderen met een doodswens aangeboden https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/resultaten-perspectief-onderzoek-naar-ouderen-met-een-doodswens-aangeboden/ Ongeveer 0,18% van alle 55-plussers heeft een wens tot levensbeëindiging, zonder dat zij ernstig ziek zijn. Dat komt neer op iets meer dan 10.000 mensen. Dit blijkt uit het PERSPECTIEF-onderzoek dat onder leiding van dr. Els van Wijngaarden is uitgevoerd door onderzoekers van de Universiteit voor Humanistiek en het Julius Centrum van het UMCU in opdracht van het ministerie van VWS en gefinancierd door ZonMw. Onder grote belangstelling van pers en andere geïnteresseerden hebben hoofdonderzoeker Els van Wijngaarden en ZonMw-voorzitter Jeroen Geurts het rapport ‘Perspectieven op ouderen met een doodswens zonder dat zij ernstig ziek zijn: de mensen en de cijfers’ aangeboden aan minister Hugo de Jonge. Vanuit verschillende perspectieven is onderzoek gedaan naar de omvang, kenmerken en omstandigheden van ouderen met een doodswens, zonder ernstige ziekte. Aan het onderzoek deden ruim 21.000 ouderen en 1.600 huisartsen mee.

Verschillende soorten doodswensen

Mensen die in het onderzoek aangaven dat zij een doodswens hebben, bleken daarmee verschillende dingen te bedoelen. Het onderzoek onderscheidt drie soorten persisterende doodswensen:

  • Er zijn mensen met een passieve doodswens: zij leven met een verlangen naar de dood zonder zelf plannen te maken of stappen te zetten om de dood te bespoedigen. In Nederland gaat het naar schatting om 0,47% van de 55-plussers.
  • Er zijn ook mensen met een actieve doodswens: zij maken plannen of zetten concrete stappen met betrekking tot hun doodswens. Naar schatting gaat het om 0,77% van de 55-plussers.
  • En dan is er de groep die hun doodswens omschrijft als een wens tot levensbeëindiging. Dit betreft 0,18% van de mensen van 55 jaar en ouder.

Verschil in beleving van doodswens

Voor alle drie de groepen geldt dat leven met een doodswens of een wens tot levensbeëindiging niet per definitie betekent dat men onmiddellijk dood wil. Ook blijkt uit het onderzoek dat de doodswens door de jaren heen kan verminderen of verdwijnen, ook op hoge leeftijd. De groep ouderen met een doodswens zonder ernstig ziek te zijn, blijkt vaak wel fysieke en mentale klachten te hebben.

Zelfdodingsmiddel

Veel mensen met een doodswens willen beschikken over een zelfdodingsmiddel. Niet zozeer om het middel direct in te nemen, maar vooral ter geruststelling om in de toekomst zelf regie te kunnen voeren over het levenseinde. Tegelijk roept (de gedachte aan) het beschikken over zo’n middel nieuwe dilemma’s op, bijvoorbeeld over het juiste tijdstip om het te gebruiken en de risico’s. Andere veelvoorkomende behoeften zijn: hulp bij zelfdoding door een dokter, meer financiële ruimte, erkenning en begrip voor gevoelens en goede gesprekken met een hulpverlener.

Meer informatie

Het rapport: Perspectieven op ouderen met een doodswens zonder dat zij ernstig ziek zijn: de mensen en de cijfers, 2020. (PDF)
Het rapport: Perspectieven op ouderen met een doodswens zonder dat zij ernstig ziek zijn: de mensen en de cijfers, 2020. (Printbare PDF)
Infographic van de onderzoeksresultaten en samenvatting van het rapport (PDF)

]]>
news-5243 Thu, 30 Jan 2020 07:18:27 +0100 Implementatie eHealth alleen succesvol als je over de grens kijkt https://www.vilans.nl/artikelen/implementatie-ehealth-alleen-succesvol-als-je-over-de-grens-kijkt Een steeds groter wordende groep ouderen, een enorme stijging van de zorgkosten en onvoldoende zorgpersoneel. Het zijn niet alleen uitdagingen waar Nederland mee te maken heeft. In heel Europa spelen dezelfde problemen. Volgens de Europese Commissie is zorgtechnologie daarom absoluut noodzakelijk om ouderen langer gezond en actief thuis te laten wonen. news-5202 Wed, 22 Jan 2020 13:02:06 +0100 Ook ouderen gebruiken steeds meer sociale media https://www.volkskrant.nl/nieuws-achtergrond/ook-ouderen-gebruiken-steeds-meer-sociale-media~bf4cd166/?utm_source=link&utm_medium=app&utm_campaign=shared%20content&utm_content=free Ouderen hebben de laatste jaren een forse inhaalslag gemaakt op sociale media. Dat valt vooral op bij 65- tot 75-jarigen. Was in 2014 slechts 40 procent van deze leeftijdsgroep actief op sociale media, in 2019 was dat toegenomen tot 76 procent. news-5201 Wed, 22 Jan 2020 12:11:57 +0100 Grote subsidie beter gebruik van zorggegevens door en voor specialisten ouderengeneeskunde https://unovumc.nl/nieuws/persbericht-grote-subsidie-voor-beter-gebruik-van-zorggegevens-door-en-voor-specialisten-ouderengeneeskunde/ Om (her)gebruik van zorggegevens in de ouderengeneeskunde te verbeteren hebben het Universitair Netwerk Ouderenzorg van Amsterdam UMC, Verenso en het Nivel gezamenlijk een belangrijke programmasubsidie van het ministerie van VWS ontvangen. Het programma richt zich op eenheid van taal en het ontsluiten, bij elkaar brengen en beter benutten van gegevens die door specialisten ouderengeneeskunde worden vastgelegd in het elektronisch patiëntendossier (EPD) in verpleeghuizen. news-5199 Wed, 22 Jan 2020 10:11:03 +0100 Kenbaar maken intentie tot indienen aanvraag voor subsidieoproep Geweld hoort nergens thuis langer mogelijk https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/kenbaar-maken-intentie-tot-indienen-aanvraag-voor-subsidieoproep-geweld-hoort-nergens-thuis-langer-m/ Wilt u een subsidieaanvraag indienen voor (een van) de openstaande subsidieoproepen van het onderzoeksprogramma Geweld hoort nergens thuis? Dan dient u uw intentie tot indienen van een aanvraag bij ons kenbaar maken. De deadline hiervoor is uitgesteld van 22 januari 2020 naar 5 februari 2020. De deadline voor het indienen van de volledige aanvragen via projectnet blijft 3 maart 2020 10.00 uur. Het onderzoeksprogramma ‘Geweld hoort nergens’ thuis levert een bijdrage aan de ondersteuning van de praktijk en biedt handvatten om de aanpak van kindermishandeling en huiselijk geweld te verbeteren, te borgen en te verduurzamen. Professionals en beleidsmakers hebben hiervoor de juiste informatie en (wetenschappelijke)kennis nodig. Om dit mogelijk te maken staan er nu 2 subsidieoproepen voor onderzoek open. De subsidieoproep Onderzoek naar goede aanpakken voor (vroeg)signalering en de subsidieoproep Samenwerking, afstemming en regie in de aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling, ronde 2020. U kunt hierover meer lezen in dit nieuwsbericht.

Intentie tot indienen

Voordat u een aanvraag indient vragen we u om uw intentie tot indienen kenbaar te maken. Dit doet u door een mail te sturen naar ghnt@zonmw.nl o.v.v. ‘intentie tot indienen’. Stuur in de mail waarmee u uw intentie aangeeft in ieder geval de volgende gegevens:

  • Vanuit welke organisatie er een aanvraag wordt ingediend;
  • Organisaties of personen waarvan u weet dat ze mee zullen werken aan de aanvraag;
  • Over welke van de 4 genoemde thema’s de aanvraag gaat;
  • In 2 zinnen waar het voorstel zich op gaat richten;
  • 3 suggesties voor referenten in deze ronde.

Efficiënt subsidieproces

Op basis van deze gegevens kunnen wij een inschatting maken van het aantal en type te ontvangen aanvragen en zo het subsidieproces – van aanvraag tot besluit – zo snel en efficiënt mogelijk laten verlopen. Mocht u na het doorgeven van uw intentie toch afzien van het indienen van een voorstel in deze ronde, dan vragen we u dit per mail aan ons door te geven.

Meer weten?

]]>
news-5188 Wed, 22 Jan 2020 08:30:00 +0100 Nieuwe subsidieoproep Langdurige Zorg en Ondersteuning geopend https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/nieuwe-subsidieoproep-langdurige-zorg-en-ondersteuning-geopend/ Het programma Langdurige Zorg en Ondersteuning opent vandaag een nieuwe subsidieoproep. Het doel van deze oproep is om middels praktijkgericht onderzoek kennis te genereren over een praktijkkwestie in de langdurige zorg en ondersteuning gericht op de relatie tussen cliënten, naasten en/of mantelzorgers en zorg- en ondersteuningsprofessionals. De te onderzoeken kwestie komt voort uit de dagelijkse zorg- en ondersteuningspraktijk binnen de kaders van de Wet Langdurige Zorg. De praktijkkwestie gaat over de relatie tussen de cliënt, naasten en/of mantelzorgers en de zorg- en ondersteuningsprofessionals. Deze kwestie wordt in co-creatie met onderzoekers, cliënten, naasten en/of mantelzorgers en de zorg- en ondersteuningsprofessionals vertaald naar een passende onderzoeksvraag. Middels passend praktijkgericht onderzoek worden antwoorden gezocht op de onderzoeksvraag. Het praktijkgerichte onderzoek levert transfereerbare kennis op. De opgedane kennis wordt gedurende en/of na afloop van het project direct ingezet in de praktijk waar het onderzoek plaatsvindt. Door te werken aan het versterken van de relatie tussen cliënten, naasten en/of mantelzorgers en zorg- en ondersteuningsprofessionals levert het project een aantoonbare bijdrage aan de verbetering van kwaliteit van zorg, ondersteuning en het welbevinden van cliënten. Daarnaast draagt het project bij aan de versterking van de kennisinfrastructuur en de wisselwerking tussen theorie en praktijk van de langdurige zorg- en ondersteuningssector.

Let op!

De oproep is verdeeld in twee fases: in de eerste fase wordt er een projectidee ingediend. De deadline voor het indienen van een projectidee is dinsdag 03 maart 2020 om 14.00 uur. Na een positief advies van de programmacommissie kan een uitgewerkte aanvraag worden ingediend.

Kijk op de subsidiekalender voor meer tekst en uitleg over deze subsidieoproep.

Meer informatie

Subsidieoproep Praktijkgericht onderzoek naar de relatie tussen de cliënt, naasten en/of mantelzorgers en professionals in de langdurige zorg en ondersteuning
Programma Langdurige zorg en ondersteuning

]]>
news-5061 Tue, 21 Jan 2020 11:25:00 +0100 Nieuwe subsidieoproepen Juiste Zorg Op de Juiste Plek geopend https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/nieuwe-subsidieoproepen-juiste-zorg-op-de-juiste-plek-geopend/ Het programma Juiste Zorg Op de Juiste Plek (JZOJP) opent vandaag 3 nieuwe subsidieoproepen. Doel van de subsidies is het ondersteunen van de (door) ontwikkeling van regionale samenwerkingsinitiatieven gericht op het voorkomen, verplaatsen en/of vervangen van zorg. Ook is het mogelijk financiering aan te vragen voor het opstellen van een gedeeld regiobeeld, ter ondersteuning van het ontwikkelen van een regiovisie. Samen willen we de zorg echt veranderen. Onnodig dure of overbodige zorg voorkomen en de zorg verplaatsen, naar dichter bij mensen thuis, in hun eigen vertrouwde leefomgeving. Zorg vervangen door nieuwe vormen van zorg, zoals e-health, domotica of sociaal en maatschappelijk werk. Het programma JZOJP richt zich op startende en bestaande samenwerkingsverbanden.

Nieuwe subsidieoproepen

Vandaag zijn de volgende subsidies opengesteld:

  • De Startimpuls is een subsidie voor het opzetten van regionale samenwerking.
  • De Regio-impuls richt zich specifiek op regionale samenwerkingsverbanden die een goede samenwerking in de regio tot stand hebben gebracht en die ondersteuning zoeken bij het verder ontwikkelen van hun netwerk.
  • Een Voucher ter ondersteuning bij het maken van een gedeeld regionaal beeld van de sociale situatie, de gezondheidssituatie en de behoeften in een regio.

Mensen die in de eerste ronde van Juiste Zorg Op de Juiste Plek een aanvraag hebben ingediend of dat hebben overwogen wijzen wij erop dat op basis van de ervaring die is opgedaan in deze tweede ronde een aantal aanpassingen zijn doorgevoerd. Zoals: bij het aanvragen van een regio-impuls moet een regiobeeld beschikbaar zijn, voor alle drie de oproepen geldt dat de participatie van burgers een vereiste is, voor burgers kunt u lezen cliënten, patiënten, naasten en/of mantelzorgers.

Let op

Naar aanleiding van een evaluatie van de eerste subsidieronde van JZOJP zijn de voorwaarden aangescherpt. Ook zijn de aanvraagformulieren in deze tweede ronde aangepast zodat ze gebruiksvriendelijker zijn.
Het is belangrijk dat u de programmatekst en de teksten van de oproepen goed doorneemt.

Webinar over subsidieoproepen van 13 januari

Op maandag 13 januari hield JZOJP een webinar over de subsidieoproen. Tijdens dit webinar konden deelnemers vragen stellen over het indienen van een aanvraag.
Het terugkijken van het webinar kan hier!

Meer informatie

Subsidiemogelijkheden Juiste Zorg Op de Juiste Plek
Het overkoepelende VWS-programma en goede voorbeelden van De Juiste Zorg op de Juiste Plek
Het ZonMw-programma Juiste Zorg Op de Juiste Plek

]]>
news-5195 Tue, 21 Jan 2020 09:57:00 +0100 Tweet Nivel over promotie Aukelien Scheffelaar https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/tweet-nivel-over-promotie-aukelien-scheffelaar/ news-5182 Mon, 20 Jan 2020 10:14:07 +0100 Subsidieoproepen (ouderen)mishandeling https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/subsidieoproepen-ouderenmishandeling/ Er staan twee nieuwe oproepen open in het onderzoeksprogramma geweld hoort nergens thuis. Ouderenmishandeling is een van de onderwerpen die onder huiselijk geweld valt waar onderzoek naar gedaan kan worden. De subsidieoproep Regie en samenwerking richt zich op actiegericht en empirisch onderzoek om de samenwerking, afstemming en regievoering in de integrale aanpak van huiselijk geweld te verbeteren. Het gaat daarbij om de thema’s: Samenwerking en regie, Integraliteit casuistiek, efficiente en samenhangende inrichting en bijdrage technologie.

De subsidieoproep (vroeg)signalering richt zich op onderzoek naar goede aanpakken voor (vroeg)signalering. Het gaat daarbij om de thema’s: instrumenten, disclosure, normstelling en het herkennen van trauma’s. 

De subsidieoproepen bieden ruimte voor onderzoek rondom huiselijk geweld. Onder vormen van huiselijk geweld vallen ook onderwerpen als ouderenmishandeling en bijvoorbeeld eergerelateerd geweld. Er is subsidie beschikbaar voor onderzoek naar ‘(vroeg)signalering’ (max. 150.000 euro per aanvraag, totaal 300.000 euro beschikbaar) en voor onderzoek naar ‘samenwerking en regie’ (max. 200.000 euro per aanvraag, totaal 900.000 euro beschikbaar).

]]>