Dementie is nog niet te genezen. Daarom moeten we proberen te voorkomen dat mensen het krijgen. Minder dan de helft van de risicofactoren voor het ontwikkelen van dementie is pas bekend. Naast genetische factoren zijn dit risicofactoren waar iets aan te doen is, zoals hoge bloeddruk, roken, gezonde voeding en diabetes. Maar zelfs als je gezond leeft, betekent dit niet dat je nooit dementie kunt krijgen. Op deze pagina vindt u voorbeelden van onderzoek naar preventie van dementie.

Uitgelicht

Kunnen we dementie voorkomen?

prof. dr. arfan ikram in gesprek

Onderzoeker Arfan Ikram vertelde over zijn onderzoek naar preventie van dementie tijdens de  projectleidersbijeenkomst 'Mix&Match 2017' van het ZonMw-programma Memorabel en Alzheimer Nederland. Lees hoe hij, en drie andere wetenschappers, denken over de toekomst van dementieonderzoek.

Ga naar de publicatie

Risicofactoren

Een methode om onderzoek te doen naar risicofactoren is een cohortonderzoek. Hierbij wordt een groep personen over lange tijd gevolgd om te kijken welke aanlegfactoren en omgevingsfactoren samenhangen met het ontstaan van ziekte. Er kunnen gegevens verzameld worden met vragenlijsten of met metingen in bloed, in hersenvocht of op hersenscans. Het in 2018 opgerichte Netherlands Consortium of Dementia Cohorts (NCDC) gaat onderzoek doen naar preventie van dementie, op basis van gegevens die sinds lange tijd worden verzameld in negen Nederlandse cohorten.

Risicogroepen

Wanneer er risicofactoren zijn gevonden kunnen er risicogroepen worden geïdentificeerd. Deze risicogroepen kunnen vervolgens benaderd worden met bijvoorbeeld een leefstijlinterventie of gevraagd worden om mee te doen aan een preventieve medicatiestudie. Een voorbeeld is een studie in het Erasmus MC, waarbij een grote groep families wordt gevolgd bij wie een genetische mutatie is gevonden voor Fronto Temporale Dementie (FTD). Deze risicogroep wordt elke 2 jaar getest waarbij er gekeken wordt naar factoren die een rol spelen bij het daadwerkelijk krijgen van deze vorm van dementie. Een andere studie onderzoekt de relatie tussen sociale gezondheid en het krijgen van dementie. Lees hierover het interview met projectleider Martien Kas

Interventie bij risicogroepen

Wereldwijd vindt onderzoek plaats naar de effecten van interventies bij risicogroepen. Nederland participeert in dit soort internationaal onderzoek, bijvoorbeeld in de studie waarin gekeken wordt of een intensief bewegingsprogramma de ontwikkeling van cognitieve stoornissen bij patiënten met beginnende cognitieve beperkingen kan afremmen en wat daarvan de onderliggende processen zijn. In een andere, Nederlandse, studie hopen onderzoekers aan te tonen dat een geschikt bewegingsprogramma de cognitieve en lichamelijke achteruitgang kan vertragen bij mensen die een sterk verhoogd risico hebben op dementie, of al in het beginstadium van de ziekte zijn. Dit onderzoek vindt plaats onder zowel muizen als mensen die drager zijn van apolipoproteine E4 (APOEe4), een eiwit dat betrokken is bij de cholesterolstofwisseling. Lees meer over deze studie in een interview met onderzoeker Erik Scherder

Bevorderen gezond gedrag

Gezond gedrag draagt in het algemeen bij aan het voorkomen van ziekten, zoals dementie. Bij preventie dragen beleid, praktijk, onderzoek en onderwijs bij aan het bevorderen van gezond gedrag. Hiervoor ontwikkelen en verbeteren ze preventieve interventies die de omgeving beïnvloeden, gezondheid bevorderen en gezondheid beschermen. Lees meer over preventie.

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: NavigatieDirect naar: Onderkant website