Verslagen

Eindverslag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

• Onder beleidsmakers, verzekeraars en patiëntenorganisaties is veel optimisme over de bijdrage die concentratie van zorg levert aan de kwaliteit ervan;

• Uit de wetenschappelijke literatuur blijkt dat er voor vijf aandoeningen eenduidig bewijs is voor deze positieve relatie tussen volume en kwaliteit;

• In Nederland vinden veel initiatieven plaats voor concentratie van zorg;

• Deze initiatieven worden gelegitimeerd vanuit het belang voor maatschappij en patiënt maar deze voordelen worden in de praktijk nauwelijks aangetoond;

• Er is dringend behoefte aan een kritische houding van beleidsmakers en de patiëntenbeweging ten aanzien van volume-initiatieven, waarbij de bewijslast voor de meerwaarde ervan bij de initiatiefnemers ligt.

 

 

Resultaten
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Dit onderzoek heeft laten zien dat de resultaten van volume-initiatieven achterblijven bij de belofte dat concentratie van zorg een belangrijke bijdrage zal leveren aan de publieke belangen, met name aan kwaliteit van zorg. In het literatuuronderzoek is gebleken dat de relatie tussen volume en kwaliteit van zorg zelden eenduidig is. Vrijwel alle studies gebruiken mortaliteit als uitkomstmaat, wat vaak niet passend of te beperkt is. Er is verder nauwelijks aandacht voor factoren die een eventuele relatie tussen volume en kwaliteit van zorg kunnen verklaren. In de praktijk is duidelijk sprake van een dominantie van het organisatorische en het professionele perspectief op kwaliteit van zorg en zijn het maatschappelijke en patiëntenperspectief met name van belang als legitimering van concentratie van zorg. Strategische positionering van het ziekenhuis, efficiëntere bedrijfsvoering en bemensingsproblemen spelen een belangrijke rol bij initiatieven om tot volumevergroting te komen. De toegankelijkheid van zorg is in een aantal gevallen in het geding, terwijl de kosten niet gemonitord en soms zelfs hoger worden. Betere zorg voor patiënten is vaak een strategisch argument dat door professionals naar voor gebracht wordt maar dat noch de werkelijke aanleiding noch de gerealiseerde uitkomst van het initiatief is. Als resultaat van dit onderzoek wordt een kader gepresenteerd dat de mogelijkheid biedt om volume-initiatieven vanuit een bredere benadering te kunnen beoordelen.

 

Aanbevelingen

De belangrijkste aanbeveling van het project is om bij de beoordeling van volume-initiatieven een breed en multi-dimensioneel beoordelingskader te hanteren.

Daarnaast wordt gepleit voor een meer integrale onderzoeksagenda die aansluit bij de kwesties die spelen in de praktijk van concentratie van zorg. De meest relevante onderzoeksvragen zijn vooral gericht op het versterken van het maatschappelijk en patiëntenperspectief, omdat deze in de huidige discussie sterk onderbelicht blijken te zijn.

 

Samenvatting van de aanvraag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Het onderhavige onderzoek richt zich op het in kaart brengen en analyseren van organisatieveranderingen die gericht zijn op het verbeteren van uitkomsten van zorg door veranderingen in het behandelvolume. Daarbij valt te denken aan fusies, samenwerkingsverbanden, regionale afstemming en spreiding en schaalvergroting van curatieve behandelingen tussen afdelingen en ziekenhuizen. De aandacht gaat daarbij uit naar de curatieve zorg binnen de Nederlandse ziekenhuizen.

De relatie tussen volumenormen en organisatie van zorg staat daarom centraal in dit onderzoek. Voortbouwend op het eerder ontwikkelde onderzoeksprogramma op het gebied van kwaliteit van zorg, bekijken we de ontwikkelingen vanuit vier perspectieven: (1) het maatschappelijk perspectief, (2) het perspectief van het ziekenhuis als organisatie, (3) het professionele perspectief van de medisch specialist, en (4) het perspectief van de patiënt. Volumenormen en gerelateerde organisatieveranderingen hebben namelijk hun weerslag op elk van deze niveaus, waarbij zowel bedoelde (positieve) effecten (minder complicaties) als onbedoelde (negatieve) effecten (mogelijke toename van onnodig medisch handelen om behandelvolumes te behalen) te verwachten zijn.

De ontwikkelingen die in het veld plaatsvinden worden door alle belanghebbenden op hun eigen manier en vanuit hun eigen perspectief bekeken en gewaardeerd. De Inspectie voor de Gezondheidszorg, wetenschappelijke verenigingen, zorgverzekeraars en patiëntenverenigingen hanteren allen eigen beoordelingskaders en –criteria.

In dit onderzoek gaan we na welke beoordelingskaders er op dit gebied in Nederland worden gehanteerd, welke elementen daarin domineren en ontbreken, en hoe kwaliteitsverbetering door volumecriteria versterkt kan worden.

In het onderzoek worden verschillende onderzoeksmethoden gecombineerd: literatuurstudie, expertinterviews, een inventarisatie en 4 – 6 case studies. De resultaten van het onderzoek zullen inzicht geven in de actuele situatie in Nederland op dit gebied en resulteren in aanbevelingen voor een multidimensioneel beoordelingskader. De resultaten van het onderzoek worden verspreid door middel van schriftelijke publicaties en besproken in invitational conferences met stakeholders.

 

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: NavigatieDirect naar: Onderkant website