Verslagen

Eindverslag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Samen beslissen leidt tot betere zorg. Maar ouderen, hun naasten en dokters vinden het vaak lastig om samen te beslissen over onderzoeken en behandelingen. Toch wil iedereen dat er meer samen beslist wordt!

 

We onderzochten wat ouderen, naasten en dokters nu precies moeilijk vinden bij samen beslissen. Om hen te helpen bij het samen beslissen hebben we een training voor dokters en een invulfolder voor ouderen en hun naasten gemaakt. Werkte dat in de praktijk?

 

De meeste ouderen waren positief over de folder, maar de folder werd weinig gebruikt tijdens gesprekken. We zagen dat dokters meer aandacht besteedden aan het bespreken van persoonlijke doelen, dat is belangrijk bij samen beslissen. Maar dit ging ten koste van andere onderdelen van samen beslissen, zoals bespreken dat je ‘samen beslist’ en het evalueren van het gesprek.

 

We hebben geleerd dat het erg belangrijk is dat de dokters actief vragen naar de folder. We denken dat meer oefenen dokters helpt om nog beter samen te beslissen.

Resultaten
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

De meeste ouderen waren positief over de folder, maar de folder werd weinig gebruikt tijdens gesprekken. We zagen dat dokters door te training meer aandacht besteedden aan het bespreken van persoonlijke doelen, dat is belangrijk bij samen beslissen. Maar dit ging ten koste van andere onderdelen van samen beslissen, zoals bespreken dat je ‘samen beslist’ en het evalueren van het gesprek.

 

We hebben geleerd dat het erg belangrijk is dat de dokters actief vragen naar de folder. We denken dat meer oefenen dokters helpt om nog beter samen te beslissen.

Voortgangsverslag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Om ouderen en dokters te helpen om beter en vaker samen te beslissen in de spreekkamer hebben we voor dit project een folder ontwikkeld die ouderen helpt om zich voor te bereiden op het gesprek met de dokter. Hierin kunnen ouderen aangeven wat voor hen belangrijke dingen die een rol kunnen spelen bij het nemen van beslissen. We hebben de folder samen met ouderen ontwikkeld en elke oudere patiënt die deel neemt aan ons onderzoek krijgt zo'n folder toegestuurd. De geriaters in de twee ziekenhuizen die deelnemen aan het onderzoek hebben een training gehad in het samen beslissen met ouderen.

 

We onderzoeken of met deze twee interventies beter en meer samen beslist wordt. Dat doen we door 100 video opnames te maken van consulten en die te vergelijken met 100 video opnames van consulten die we in een eerder onderzoek hebben gemaakt. We hebben inmiddels 64 van de 100 video-opnames kunnen maken.

 

De folder die we hebben gemaakt is inmiddels ook op internet gepubliceerd. Daarnaast hebben we ook voor professionals hulpmiddelen gemaakt om samen beslissen beter te kunnen doen, deze hulpmiddelen staan ook op internet.

 

Resultaten
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

We hebben 64 van de 100 beoogde consulten opgenomen en ook bij patiënten en naasten vragenlijsten afgenomen voor en na het consult. We vragen hen vooraf o.a. wie ze vinden dat een beslissing moet nemen en achteraf wie de beslissing heeft genomen. Ook vragen we vooraf in welke mate patiënten en naasten betrokken zouden willen worden bij het gesprek en de besluitvorming, en achteraf hoe dat in werkelijkheid was.

Daarnaast hebben we ook vragen gesteld over opleiding en gezondheidsvaardigheden, omdat we benieuwd zijn of deze een effect hebben op het samen beslissen.

Samenvatting van de aanvraag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Oudere mensen met multimorbiditeit zijn vaak kwetsbaar. Zij en hun naasten hebben daardoor te maken met ingewikkelde beslissingen als het gaat om hun gezondheid en welzijn. Ook voor artsen is het behandelen van oudere patiënten met multimorbiditeit een uitdaging. Richtlijnen houden vaak geen rekening met multimorbiditeit en kwetsbaarheid en spreken elkaar soms tegen. Het hebben van meerdere chronische ziektes en/of kwetsbaarheid heeft invloed op zowel de behandelmogelijkheden als behandelwensen; kwaliteit van leven en behoud van zelfstandig functioneren kunnen belangrijker worden dan verlenging van levensjaren of genezing. Samen Beslissen helpt om hierbij goede afwegingen te maken.

 

Uit onze eerdere onderzoeken blijkt dat Samen Beslissen bij ouderen met multimorbiditeit nog niet vaak genoeg gebeurt en dat Samen Beslissen complex is:

• Ouderen vinden het moeilijker om Samen te Beslissen als de communicatie niet goed verloopt en als informatie niet op maat wordt gegeven. Ook voelen ouderen zich niet altijd vrij om mee te beslissen en is vertrouwen in de professional heel belangrijk.

• Ouderen betrekken graag hun naasten bij besluitvorming, maar onduidelijk is hoe de naasten hun rol optimaal kunnen invullen.

• Professionals willen graag Samen Beslissen met ouderen en hun naasten. Zij ervaren dit echter als gecompliceerd, onder andere omdat niet elke oudere dezelfde rol in het beslissingsproces wil of kan vervullen.

 

Er is kennis nodig om ouderen, naasten en professionals te helpen vaker en beter Samen te Beslissen. Daarom zijn in het AMC verschillende onderzoeken gedaan naar hoe ouderen, naasten en professionals nu Samen Beslissen. In de observationele DICO I studie, in een systematisch review, in focusgroepen met ouderen en naasten, in een kwalitatieve content analyse en in een survey onder professionals, is onderzocht wat ouderen, naasten en professionals ervaren als knelpunten, bevorderende factoren en randvoorwaarden bij Samen Beslissen.

 

De resultaten van al deze onderzoeken vormen de input voor de ontwikkeling van een geïntegreerde interventie die bestaat uit een hulpmiddel voor ouderen en hun naasten om beter te kunnen participeren in Samen Beslissen, en een trainingsinterventie voor geriaters en internisten ouderengeneeskunde om de stappen van Samen Beslissen beter toe te passen bij ouderen. Deze interventie wordt ontwikkeld aan de hand van het dynamic model for Shared Decision Making in Frail Older Patients(SDM-OLD), wat speciaal ontwikkeld is voor Samen Beslissen bij kwetsbare ouderen.

 

• Het ontwikkelen van een hulpmiddel voor ouderen met multimorbiditeit en hun naasten baseren we op bestaande hulpmiddelen. De Toolkit Persoonsgerichte Zorg van Vilans is ontwikkeld op basis van het Magic-programma, House of Care en Cocreating Health. De website ‘Watertoedoet’ van de Hart en Vaatgroep stimuleert patiënten om na te denken over persoonlijke doelen en waarden.

• De te ontwikkelen trainingsinterventie voor geriaters en internisten ouderengeneeskunde baseren we op het Teaching Framework for Shared Decision Making in Frail Older Patients, wat afgeleid is van de SDM-OLD [1, 2].

 

Het toepassen van deze interventie en het onderzoeken van het effect is nu een volgende stap. Hiertoe hebben we de DICO II studie opgezet.

 

De DICO II studie heeft tot doel om:

1. Het effect van het hulpmiddel voor patiënten op de mate van Samen Beslissen te onderzoeken onder oudere patiënten met multimorbiditeit en hun naasten. Hierbij kijken we naar de overeenstemming tussen de gewenste en gepercipieerde patiëntparticipatie c.q. rollen in Samen Beslissen en naar decisional conflict.

2. Het effect van de trainingsinterventie voor geriaters en internisten ouderengeneeskunde op het toepassen van Samen Beslissen te onderzoeken. Hierbij kijken we of de stappen van Samen Beslissen bij oudere patiënten met multimorbiditeit en hun naasten beter en vaker toegepast worden dan in de DICO I studie.

 

 

In een observationele veldstudie met voor- en nameting onder 100 patiënten op twee poliklinieken geriatrie onderzoeken we of de tweezijdige interventie bijdraagt aan een hogere mate van Samen Beslissen. De DICO I studie fungeert hierbij als nul-meting en deze DICO II studie als nameting.

 

De onderzoeksvragen zijn:

• Wat is het effect van het implementeren van de interventie op de mate waarin patiënten participeren in het proces van Samen Beslissen, hun tevredenheid over de beslissing (‘decisional conflict’) en over het proces van Samen Beslissen?

• Wat is het effect van het implementeren van de interventie op het uitvoeren van het proces van Samen Beslissen door artsen?

 

Dit onderzoek draagt bij aan beslissingen die beter aan zullen sluiten bij wat de oudere en zijn naasten belangrijk vinden en is relevant voor alle ouderen met multimorbiditeit, hun naasten en alle zorgprofessionals die met ouderen werken.

 

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: NavigatieDirect naar: Onderkant website