Verslagen

Eindverslag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Waar zitten de lacunes, ofwel de witte vlekken, in kwaliteitsstandaarden voor verpleegkundigen en verzorgenden? Dat is de centrale vraag van dit project. Onder kwaliteitsstandaarden verstaan we in dit project landelijke mono- of multidisciplinaire richtlijnen, handreikingen, veldnormen, zorgstandaarden of zorgmodules, al dan niet op evidence based wijze ontwikkeld. Het project geeft bouwstenen aan beroepsorganisatie V&VN voor prioritering van nieuwe of te herziene kwaliteitsstandaarden voor verpleegkundigen en verzorgenden.

 

Er werden 156 landelijke kwaliteitsstandaarden geïdentificeerd. Aan 17 problemen uit de Nationale Kernset (versie 0.1) wordt in de kwaliteitsstandaarden nog geen aandacht besteed. Dit betreft bijv. problemen met zich wassen; problemen met converseren; problemen met het uitvoeren van dagelijkse routinehandelingen. De volgende fasen uit het verpleegkundig proces worden in de bestaande kwaliteitsstandaarden onderbelicht: het formuleren van de beoogde resultaten en het vaststellen van de planning; de evaluatie van de situatie van de patiënt en beoogde resultaten. Meer dan een derde van de kwaliteitsstandaarden blijkt op korte termijn herzien te moeten worden.

 

Aanbevelingen aan het Programmabureau Kwaliteitsstandaarden van V&VN betreffen: (1) het up-to-date houden van het in dit project gemaakte kwaliteitsstandaardenoverzicht, (2) het formuleren van een plan van aanpak voor de door stakeholders geadresseerde thema’s die zij missen in bestaande kwaliteitsstandaarden, en (3) het gebruik van het kwaliteitsstandaardenoverzicht om samen met stakeholders onderwerpen voor nieuwe of te herziene kwaliteitsstandaarden te kiezen.

 

Resultaten
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Er werden 156 landelijke kwaliteitsstandaarden voor verpleegkundigen en verzorgenden geïdentificeerd. Deze zijn naast de eerste versie van de Nationale Kernset Patiëntproblemen (versie 0.1) gehouden. Deze Kernset omvat patiëntproblemen waarvan verpleegkundigen en verzorgenden zelf hebben aangegeven dat ze daar vaak mee te maken hebben en waar ze vanuit hun zorg ook invloed op kunnen uitoefenen. Aan 17 van de in totaal 58 patiëntproblemen wordt in de bestaande kwaliteitsstandaarden nog geen aandacht besteed.

 

Uit de online survey bleek dat van de patiëntproblemen, waar nu in kwaliteitsstandaarden nog geen aandacht voor was, de volgende vijf de meeste prioriteit kregen: (1) problemen met het voeren van een gesprek; (2) onvoldoende respect, warmte, tolerantie in de interactie tussen mensen; (3) problemen met denken; (4) problemen met lerend vermogen; (5) problemen met het uitvoeren van dagelijkse routinehandelingen.

 

In een daaropvolgende bijeenkomst werd duidelijk, dat deze patiëntproblemen door stakeholders niet als onderwerpen voor aparte kwaliteitsstandaarden worden gezien, maar veel eerder als aspecten van de uitvoering van zorg, die ondergebracht kunnen worden bij overstijgende onderwerpen. Bijvoorbeeld in de vorm van apart toe te voegen modules aan bestaande kwaliteitsstandaarden. Thema’s die daarnaast volgens stakeholders belangrijk zijn om in kwaliteitsstandaarden te adresseren zijn: (1) problemen met het begrijpen van voorlichting door verpleegkundigen en verzorgenden, (2) voldoende tijd, warmte en goede bejegening van patiënten, en (3) het ondersteunen van de zelfredzaamheid van patiënten en mantelzorgers.

 

Samenvatting van de aanvraag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Achtergronden:

Van hedendaagse verpleegkundigen en verzorgenden wordt verwacht dat zij evidence-based werken. Echter in de praktijk is dat vaak moeilijk, omdat bestaande landelijke kwaliteitsstandaarden de patiëntproblemen waar verpleegkundigen en verzorgenden mee te maken hebben, onvoldoende dekken. Beroepsorganisatie V&VN gaat daarom de komende jaren aan de slag met het ontwikkelen en herzien van kwaliteitsstandaarden, met financiering van VWS en in samenwerking met patiëntenorganisaties, zorgaanbieders en verzekeraars.

 

Dit projectvoorstel van NIVEL en AMC betreft een onderzoek naar lacunes ('witte vlekken')in landelijke kwaliteitsstandaarden. Onder kwaliteitsstandaarden verstaan we richtlijnen, zorgstandaarden of zorgmodules. Daarbij zijn we in dit project gericht op mono- of multidisciplinaire kwaliteitsstandaarden die ‘verpleegsensitieve’ patiëntproblemen beschrijven, d.w.z. problemen of ondersteuningsbehoeften van patiënten waar verpleegkundigen of verzorgenden in hun dagelijks werk veel mee te maken hebben en die zij door hun zorg ook kunnen beïnvloeden. Zeer recent heeft V&VN een overzicht van verpleegsensitieve patiëntproblemen opgesteld, de zogenaamde Nationale Kernset Patiëntproblemen. In deze kernset gaat het om patiëntproblemen die merendeels problemen met sensorische functies, mentale functies, zelfverzorging, hart en bloedvaten, of mobiliteit betreffen.

 

Vraag- en doelstellingen:

De centrale vragen in het voorgestelde onderzoek zijn:

* Voor welke patiëntproblemen uit de voornoemde Nationale Kernset zijn er nog helemaal geen landelijke kwaliteitsstandaarden?

* Welke bestaande landelijke kwaliteitsstandaarden over patiëntproblemen uit de Nationale Kernset zijn niet meer actueel en dienen herzien te worden?

* Bij welke patiëntproblemen uit de Nationale Kernset hebben stakeholders (waaronder vertegenwoordigers van verpleegkundigen en verzorgenden zelf) het meest behoefte aan nieuwe of meer up-to-date kwaliteitsstandaarden, bijv. vanwege incidenten, variaties of controverses in de praktijk over wat de ‘beste zorg’ is?

 

Plan van aanpak:

In het voorgestelde project (met een loopduur van 4 maanden) worden in verschillende fasen, diverse methoden gecombineerd:

* Fase I. Allereerst wordt begonnen met bestudering van relevante nationale beleidsnotities en wetenschappelijke publicaties, waaronder publicaties van V&VN. Daarnaast worden nationale websites en databanken geraadpleegd, waarvan bekend is of verwacht wordt dat daarin zich veel kwaliteitsstandaarden voor verpleegkundigen en verzorgenden bevinden.

* Fase II. Op basis van de in Fase I gevonden kwaliteitsstandaarden, wordt vervolgens een eerste overzicht gemaakt van relevante landelijke multi- of monodisciplinaire kwaliteitsstandaarden en de witte vlekken daarin. Wij zullen witte vlekken als volgt operationaliseren: 1) er ontbreekt een kwaliteitsstandaard of 2) er is wel een kwaliteitsstandaard, maar daarin ontbreekt een verpleegkundige/verzorgende module of specifieke aandacht voor de rol van verpleegkundigen/verzorgenden of 3) de herzieningsdatum is verstreken.

Om een handzaam overzicht te krijgen van waar precies de witte vlekken zitten, zullen we de bestaande kwaliteitsstandaarden en de lacunes daarin, systematisch categoriseren aan de hand van de voornoemde Nationale Kernset van patiëntproblemen.

* Fase III. Voor het reflecteren op inzichten uit de voorgaande fasen en voor een vollediger beeld van waar de witte vlekken in kwaliteitsstandaarden zitten, vindt in deze fase een online veldraadpleging plaats onder stakeholders (o.a. vertegenwoordigers van afdelingen en platforms van V&VN en beleidsmakers, patiënten belangenbehartigers, IGZ en zorgverzekeraars). Ook wordt aan de stakeholders gevraagd of zij nog relevante kwaliteitstandaarden kennen die tot dan toe niet in ons overzicht zijn opgenomen.

* Fase IV. De informatie uit de online raadpleging, zal vervolgens als input dienen voor een afsluitende bijeenkomst met de stakeholders. Tijdens deze meeting worden de witte vlekken nader verkend en is het de bedoeling om te komen tot concrete aanbevelin

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: NavigatieDirect naar: Onderkant website