Verslagen

Voortgangsverslag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Het beroep op mantelzorgers vanuit de samenleving neemt steeds verder toe. Dat kan ertoe leiden dat mantelzorgers overbelast raken.

Momenteel is niet inzichtelijk hoe verpleegkundigen, verzorgenden en verpleegkundig specialisten mantelzorgers hierin het beste kunnen ondersteunen en dreigende overbelasting bij mantelzorgers kunnen signaleren en voorkómen. Daarom is het belangrijk om een eenduidige werkwijze te maken om verpleegkundigen en verzorgenden handvatten te geven en hen te ondersteunen in hun dagelijkse werk. Het uiteindelijk doel is om mantelzorgers en hun naasten passende en adequate ondersteuning te bieden.

De kwaliteitsstandaard is generiek van aard en breed toepasbaar in zowel de thuissituatie als de ziekenhuis-, en instellingsetting, bij mantelzorgers in verschillende levensfasen (jonge/studerende-, werkende/niet-werkende- en oudere wel/niet inwonende mantelzorgers), met aandacht voor cultuurgebonden aspecten. De kwaliteitsstandaard zal medio 2019 beschikbaar zijn voor de verschillende beroepsgroepen.

 

Resultaten
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

We hebben geïnventariseerd welke knelpunten zich voordoen in het veld bij het signaleren en voorkómen van (over)belasting van mantelzorgers. Dit hebben we gedaan aan de hand van een literatuurscan, een focusgroep met verpleegkundigen, verzorgenden en mantelzorgers (n=17), input van experts uit het veld/werkgroepleden (n=19) en een online vragenlijstonderzoek onder verpleegkundigen/verzorgenden (n=311).

De belangrijkste knelpunten die hieruit naar voren kwamen zijn:

1) er wordt onvoldoende geluisterd naar de echte hulpvraag van mantelzorgers

2) jonge mantelzorgers worden niet herkend

3) er is onvoldoende aandacht voor overbelasting van mantelzorg

4) mantelzorgers ervaren onvoldoende samenhang in de multidisciplinaire zorg voor de naaste

5) verwachtingen van de mantelzorger en de verpleegkundige/ verzorgende/verpleegkundig specialist wijken soms van elkaar af.

Op grond van de knelpuntenanalyse hebben we, samen met de werkgroep en adviesgroep, een 9-tal uitgangsvragen geformuleerd. Een voorbeeld van een uitgangvraag is: “Wat kan een verpleegkundige/verzorgende/verpleegkundig specialist doen om (over)belasting van mantelzorgers te voorkomen?” De 9 uitgangsvragen worden in dit project beantwoord door zowel in de wetenschappelijke als de grijze literatuur (gemeentelijke rapporten, zorgrapporten, informatie patiëntenverenigingen, zorgstandaarden en richtlijnen, vaktijdschriften, websites, etc.) te kijken wat daarover bekend is. We hebben voor een aantal uitgangsvragen een systematische literatuur studie uitgevoerd, zoals een systematische literatuurstudie naar meetinstrumenten om overbelasting te signaleren en meten, interventies voor verpleegkundigen om overbelasting te verminderen/te voorkómen en naar de communicatie met mantelzorgers. Aanvullend is op deze en de andere uitgangsvragen informatie verzameld via diverse focusgroepen met leden van de werkgroep en adviesgroep en hebben we interviews gehouden met mantelzorgers.

Op dit moment zijn we bezig met de verdere uitwerking, analyse en beschrijving van de antwoorden uit de literatuur, focusgroepen en interviews op de uitgangsvragen. Dit zal leiden tot de formulering van conceptaanbevelingen die zullen worden besproken in de bijeenkomsten van dit najaar en waarnaast ook via e-mail feedback wordt gevraagd van leden van de werk- en adviesgroep. Uiteindelijk zal dit leiden tot de definitieve aanbevelingen en concrete handvaten voor verpleegkundigen, verzorgenden en verpleegkundig specialisten.

De kwaliteitsstandaard zal medio 2019 beschikbaar zijn voor de verschillende beroepsgroepen.

 

Samenvatting van de aanvraag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Mantelzorgers zijn goud waard. Het beroep op mantelzorgers vanuit de samenleving neemt steeds verder toe. Mensen worden namelijk steeds ouder en blijven langer thuis wonen. Mantelzorgers moeten vanuit de overheid in de huidige participatiemaatschappij zelfredzamer zijn en vaker andere mantelzorgers uit het sociale netwerk inschakelen. De meeste mantelzorgers zorgen met veel voldoening voor een naaste, maar als het te zwaar wordt, vragen ze niet snel om hulp.

Dat kan ertoe leiden dat mantelzorgers overbelast zijn en het gevoel hebben er alleen voor te staan in de zorg. Deze overbelasting kan leiden tot stress, uitputting, depressie of eenzaamheid. Het is dan ook zeer belangrijk dat verpleegkundigen, verzorgenden en andere zorgprofessionals aandacht hebben voor overbelasting van mantelzorgers en hen ondersteunen.

Maar, momenteel is onvoldoende inzichtelijk hoe verpleegkundigen en verzorgenden mantelzorgers hierin kunnen ondersteunen. De verpleegkundige en verzorgende is vaak de eerst betrokkene bij de zorg en speelt een cruciale rol om (het risico op) overbelasting te voorkómen en de belasting te verlichten, maar ook om de draagkracht en de volhoudtijd te bevorderen.

V&VN neemt de regie en wil verpleegkundigen en verzorgenden handvatten bieden om mantelzorgers te ondersteunen in hun belangrijke maatschappelijke taak. Daarom is het van belang een eenduidige werkwijze te maken voor verpleegkundigen en verzorgenden. Tot nu toe ontbreken (wetenschappelijke) gefundeerde richtlijnen die hen kunnen helpen bij het voorkomen en signaleren van overbelasting en het verminderen van de belasting van de mantelzorger.

Dit project beoogt in deze lacune te voorzien door, in nauwe samenwerking met V&VN, de Kwaliteitsstandaard Overbelaste mantelzorg te ontwikkelen die naadloos aansluit bij het werkveld. De kwaliteitsstandaard is zowelel evidence based en beschrijft hoe formele en informele zorg op elkaar kan worden afgestemd.

De kwaliteitsstandaard is generiek van aard (met extra aandacht voor drie specifieke groepen (jonge, werkende en oudere mantelzorgers) en breed toepasbaar in verschillenden settings (thuissituatie, ziekenhuizen, zorgorganisaties). Wij betrekken verpleegkundigen, verzorgenden, mantelzorgers en cliënten als lid van de projectgroep en andere relevante veldpartijen nauw en actief bij alle fases van het opstellen van de kwaliteitstandaard. Op die manier vergroten we het draagvlak en bouwen we waarborgen in voor de implementeerbaarheid van de kwaliteitsstandaard.

Deze kwaliteitsstandaard is namelijk bedoeld om verpleegkundigen en verzorgenden te ondersteunen in hun dagelijks werk. Zij krijgen handvatten en adviezen over hoe ze mantelzorgers kunnen ondersteunen. Ook biedt de kwaliteitsstandaard inzicht in mogelijkheden voor vroege signalering, preventie en interventie (zoals e-Health) en over criteria voor verwijzing naar andere zorg- en hulpverleners. Het belangrijkste is dat zorgverleners preventief kunnen handelen om overbelasting van mantelzorgers te voorkómen.

 

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: NavigatieDirect naar: Onderkant website