Verslagen

Voortgangsverslag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

In ‘LeerSaam Noord’ is het onderzoek naar samen werken en samen leren tussen verpleegkundig specialisten, verpleegkundigen (van verschillende niveaus) en verzorgenden in 2019 van start gegaan. Op vier van de vijf locaties (ziekenhuis-, revalidatie- en zorginstellingen) in het Noorden zijn in teams leernetwerken aanwezig en worden netwerkbijeenkomsten georganiseerd. Corona is belemmerend geweest en na corona spelen op 2 afdelingen personeelstekorten of organisatieveranderingen een belemmerende rol waar 2 andere afdelingen enthousiast stappen zetten om de leernetwerken aan de hele afdeling ten goede te laten komen. Inmiddels hebben in totaal 43 leernetwerk besprekingen plaatsgevonden, waarbij ook onderzoeksgegevens zijn verzameld. Daarnaast hebben 4 workshops en 27 maandelijkse bijeenkomsten van het onderzoekersleernetwerk plaatsgehad. Hierin is aandacht besteed aan zowel werkmethoden om met elkaar te leren als de thema’s persoonsgerichte zorg en het functioneren van zorgvragers. In het onderzoekersleernetwerk nemen naast de onderzoekers, de facilitatoren van elk leernetwerk, 2 patiënt vertegenwoordigers en een beleidsmedewerker van Zorgbelang deel. In het onderzoekersleernetwerk zijn meerdere patiëntbesprekingen geoefend. De resultaten van de nulmeting van het onderzoek laten zien dat verpleegkundigen positief zijn over hoe persoonsgericht zij de zorg leveren. Tegelijkertijd laten kwalitatieve analyses zien welke belemmerende en bevorderende factoren van invloed zijn op zowel persoonsgerichtheid als leren. Wat betreft gezamenlijke besluitvorming vertellen patiënten van zowel positieve als negatieve ervaringen. Daartoe zijn 3 publicaties (persoonsgerichte zorg, beïnvloedende factoren op leren, gezamenlijke besluitvorming) in een afrondende fase.

In de leernetwerkbesprekingen wordt er goed samen gewerkt, wordt er geëxperimenteerd met verschillende methoden maar valt met name op dat het lastig is open en verdiepende vragen aan elkaar te stellen. Momenteel worden tools ontwikkeld en uitgeprobeerd om de casusbesprekingen en gesprekken met patiënten over functioneren in het dagelijks leven te ondersteunen en hierbij zowel de betrokken patiënt als de collega’s op de betrokken afdelingen in te laten participeren. De aanwezigheid van patiëntvertegenwoordigers in het onderzoekersleernetwerk laat goed zien hoezeer door hun inbreng de focus in een patiëntbespreking komt te liggen op wat voor patiënten en hun naasten zelf belangrijk is in de zorg. De doelstelling van het project om via het samen leren in de verschillende beroepsrollen de zorg te verbeteren vanuit meer inbreng van zorgvragers zelf, is hiermee expliciet aan de orde.

 

Resultaten
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Deelnemers hebben behoefte aan inhoudelijke casusbespreking en ervaren het als zeer waardevol hiervoor tijd te hebben; anderzijds ervaren ze het nog wel als extra waarvoor normaal gesproken geen tijd is/wordt genomen. Ook organisatieveranderingen (in zowel normale situatie als tijdens de coronacrisis) vragen veel aandacht en energie en terwijl mensen dan mogelijk veel aan het leren zijn, nemen ze geen ruimte / tijd voor ‘gaan zitten om te leren’.

Leren in het leernetwerk vindt plaats op het gebied van aanleren nieuwe werkmethodieken en daarmee experimenteren is belangrijk om erachter te komen wat werkt; deelnemers ervaren daarnaast dat ze veel aannames doen terwijl kennistekorten blijken op o.a. de gebieden van persoonsgerichte zorg en functioneren. Verpleegkundigen ontwikkelen zich in de rol van facilitator door te oefenen met methodieken zoals de Actie Leren Set, waarderende intervisie en verpleegkundige visite (zie bijlage formulieren methodiek beschrijving). Daarmee wordt leiderschap getraind.

Deelname van patiëntvertegenwoordigers in het onderzoeks-leernetwerk sorteert direct effect op het spreken ‘met’ i.p.v. spreken ‘over’ patiënten; anderzijds is men zoekende en aan het experimenteren hoe patiënten bij de leernetwerken op de locaties te betrekken bijvoorbeeld in de vorm van een verpleegkundige visite met de patiënt. Op 1 van de 4 locaties neemt de zorgvrager zelf deel aan het leernetwerk. Op andere locaties neemt een zorgvrager bijvoorbeeld deel aan een multidisciplinair overleg, of gaan zorgverleners individueel met de patiënt in gesprek voorafgaand aan de bespreking.

Een goede verbinding tussen onderzoekers en praktijk is noodzakelijk om praktijkverbetering tot stand te brengen. De inzet van bruggenbouwers, als onafhankelijk begeleider en verbinder is hierbij helpend, doordat ze bij besprekingen aanwezig zijn en met name de facilitatoren ondersteunen met feedback en tips mbt het hanteren van de leerwerkmethode en het verbeteren van persoonsgerichte zorg.

 

Samenvatting van de aanvraag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Dit project is een initiatief van het lectoraat Leiderschap & Identiteit in het verpleegkundig domein NHL Stenden, het lectoraat Wendbaar Vakmanschap NHL Stenden en de sectie verpleegkundig onderzoek UMCG Gezondheidswetenschappen. Aansluitend zijn de belangenorganisatie Zorgbelang Fryslan, het Friesland College (mbo-onderwijs) en netwerkZON, het netwerk van onderwijsorganisaties aangehaakt. Via beide lectoraten zijn de hbo-opleidingen verpleegkunde en de lerarenopleiding zorg en welzijn betrokken. Het project initieert een samenwerkingsverband in de twee Noordelijke provincies Groningen en Friesland. Deze samenwerking heeft als doel de professionalisering van verzorgenden en verpleegkundigen te versterken en wil dit doen door het bevorderen van het gebruik van (wetenschappelijke) kennis en patiëntinformatie in dagelijkse zorgpraktijken. Daarmee wordt voor zorgvragers beoogd om in samenspraak te komen tot persoonsgerichte zorg die het functioneren in het dagelijks leven ondersteunt. Als praktijkpartners nemen vijf zorglocaties deel, die ofwel aan de kenniscentra verbonden zijn of waarmee goede contacten zijn opgebouwd. Het betreft in het UMCG de unit ouderengeneeskunde en de locatie Centrum voor Revalidatie Beatrixoord, in het MCL de afdeling vaatchirurgie, Revalidatie Friesland en een locatie langdurige zorg bij zorgorganisatie ZuidOostZorg.

 

In dit voorstel wordt onderzocht hoe zorgprofessionals in vijf leernetwerken met behulp van een leermethode samen werken en leren. Dit betreft verzorgenden, mbo- en hbo-verpleegkundigen, verpleegkundig specialisten en/of gezondheidswetenschappers, studenten en docenten, die afhankelijk van de locatie in wisselende samenstelling van het leernetwerk deel uitmaken. Elk leernetwerk heeft een deelnemer in een van de verpleegkundige beroepsrollen als facilitator. Deze facilitatoren worden in dit project ondersteund en getraind.

De leernetwerken gaan casuïstiekbesprekingen met zorgvragers houden en gebruiken daarbij een leerwerkmethode op basis van bestaande kennis over praktijk- en netwerkleren. Daarbij worden beproefde Practice Development leerwerkvormen op maat per leernetwerk ingezet. Deze leerwerkmethode en het samenwerkend leren in de leernetwerken beoogt de zorgverleners te ondersteunen in de toepassing van kennis en patiëntgebonden informatie over zorguitkomsten waar deze professionals invloed op kunnen uitoefenen. In de leernetwerken vindt de voorbereiding, analyse, uitvoer en evaluatie van deze casuïstiekbespreking over gewenste individuele uitkomsten van zorg met zorgvragers plaats. Daarbij staat het functioneren van de zorgvrager in het dagelijks leven en de versterking van diens behoud van regie centraal. Hiermee zal de besluitvorming met zorgvragers en hun naasten over passende zorg verbeteren en wordt de rol van de zorgvrager versterkt.

 

Het leren en de leerwerkmethode in de leernetwerken en de wijze waarop dit de professionalisering en de zorg ondersteunt worden onderzocht. Dit gebeurt door bijeenkomsten van de leernetwerken (kwalitatief en actiegericht) te monitoren, waarbij o.a. gekeken wordt naar leeractiviteiten met als doel meer inzicht te verkrijgen over werkzame methoden van samen leren. Dit dient een handreiking over leernetwerken en een leerwerkmethode in de zorg op te leveren.

Daarnaast wordt onderzocht hoe de verschillende zorgprofessionals in het leernetwerk invulling geven aan de beroepsrollen, met name wat betreft het tonen van vakinhoudelijk leiderschap. Dit wordt zowel kwantitatief als kwalitatief gedaan en dient kennis op te leveren voor het ontwikkelen van tools die de professionalisering ondersteunen en de rol van de zorgvrager versterken, zoals rolmodellen. Tenslotte wordt in het onderzoek gekeken naar de opbrengsten van leernetwerken voor zorgvragers wat betreft samen beslissen over de te verlenen professionele zorg, persoonsgerichtheid en het functioneren in het dagelijks leven. Dit wordt zowel in kwantitatieve metingen als kwalitatief dossieronderzoek en bevragen van zorgvragers gedaan. Aan het project wordt een promotieonderzoek verbonden.

Het onderzoek wordt uitgevoerd door een regionaal onderzoeksteam waar een promovendus, onderzoekers, studentonderzoekers, lectoren en een hoogleraar samenwerken met afgevaardigden van de vijf leernetwerken en de betrokken partners. Dit onderzoeksteam bespreekt met hen het onderzoeksplan, de voortschrijdende analyse en de tussentijdse bevindingen en ontwikkelt zo een werkzame methode voor leernetwerken en daarbij passende tools. Op deze manier wordt een bijdrage geleverd aan het versterken van een onderzoekcultuur voor verpleging en verzorging. Met de betrokken zorgorganisaties is participatie van verpleegkundigen en verzorgenden van verschillende niveaus gegarandeerd. Door de verbinding naar diverse opleidingen kunnen de projectopbrengsten in het onderwijs worden opgenomen. De kans van slagen van dit project wordt verder vergroot door de centrale plaats van zorgvragers en diens naaste(n) in het project.

 

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: NavigatieDirect naar: Onderkant website