Verslagen

Eindverslag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

zie eerdere samenvatting

 

Whole exome sequencing (WES) is een nieuwe vorm van genetisch onderzoek waarbij de eiwit-coderende regio’s (exoom) van het menselijke genoom in kaart kunnen worden gebracht. Hiermee kan de techniek gebruikt worden om een verklaring te vinden voor ziekten of aandoeningen waarvan de oorzaak niet helder is, maar vermoedelijk wel genetisch van aard. Echter, WES kan meer informatie opleveren dan nodig is om de hulpvraag te beantwoorden, zogenaamde neven- of incidentele bevindingen oftewel bijvangst. De mogelijkheid van dit soort bevindingen roept bepaalde ethische vragen op over het gebruik van de techniek in de praktijk, vooral wanneer die gebruikt wordt bij kinderen die zelf nog niet in staat zijn om eigen beslissingen te maken. Ethische thema’s in deze context omvatten ‘het recht op niet weten’, ‘het recht op een open toekomst’ en ‘informed consent en wilsbekwaamheid’. Dit project is een oriënterend empirisch ethisch onderzoek naar hoe WES op verantwoorde wijze in de kindergeneeskundige praktijk kan worden ingevoerd. Interviews zijn gehouden met ouders van kinderen om hun perspectief in kaart te brengen over de belemmeringen, overwegingen en bezwaren die zij ervaren bij de keuze voor WES en mogelijke nevenbevindingen. Deze inzichten over beslissingsprocessen zijn vervolgens gebruikt voor twee doeleinden: als input voor de ethische analyse en om tot concrete aanbevelingen te komen over het verantwoord gebruik van WES in de dagelijkse pediatrische diagnostische praktijk.

Resultaten
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

zie ook eerdere resultaten

 

Of de uitslag van WES aan de verwachtingen en wensen van ouders voldoet hangt niet alleen af van of er een verklaring voor de aandoening van het kind wordt gevonden, maar ook van wat die verwachtingen en wensen precies inhouden en de emoties die daarbij een rol spelen. Context-specifieke factoren zijn hier van invloed: waar de ouders zich bevinden in hun emotionele verwerkingsproces; of er onzekerheid er is over de toekomstige ontwikkeling van het kind; en de mate waarin iemand hoopt, of juist verwacht, dat er een verklaring gevonden kan worden; etc. Preferenties voor het terugkoppelen van nevenbevindingen, redenen daarvoor, en knelpunten in de beslissingsproces liepen uiteen. Morele overtuigingen van ouders en opvattingen over ouderlijke verantwoordelijkheid verklaren deze verschillen. Wederom speelden context-specifieke factoren een rol in wat ouders uiteindelijk zouden willen weten over hun kind of zichzelf. Onzekerheid of het kind ooit autonome beslissingen zou kunnen maken bemoeilijkt de keuze voor wel of niet weten van nevenbevindingen voor aandoeningen die pas op de volwassenleeftijd openbaren en waarvoor behandeling pas dan mogelijk is. Enkele ouders hebben ook ervaringen gehad met nevenbevindingen naar aanleiding van WES. Hoe ouders hiermee omgaan is ook afhankelijk van context-specifieke factoren, zoals persoonlijkheid/levensinstelling, maar ook de implicaties die het op de hoogte zijn van de nevenbevinding met zich meebrengt, bijvoorbeeld of de informatie implicaties heeft voor een kinderwens die ouders nu hebben. Ouders waardeerden de keuzevrijheid over nevenbevindingen om verschillende redenen en zij hadden ook behoefte om de morele argumentatie achter het terugkoppelbeleid voor nevenbevindingen te begrijpen. Volgens ouders maakt het hebben van keuzes en aanvullende informatie het mogelijk om verschillende consequenties van keuzes te overzien, inclusief consequenties die zij niet van tevoren hadden kunnen bedenken. Daarmee is het ook mogelijk om verschillende soorten redenen te bedenken voor het wel of niet weten van bepaalde nevenbevindingen. Ouders gaven ook aan dat ervaringsverhalen van andere mensen nodig is om tot goede besluiten te komen over WES en nevenbevindingen. Bovenstaande inzichten uit de interviews met ouders zijn gebruikt om een praktische geïnformeerde toestemmingsmodel te ontwikkelen dat recht doet aan de context-specifieke factoren van verschillende situaties van kinderen en ouders en tegelijkertijd de autonomie van zowel het kind als de ouders waarborgt.

Samenvatting van de aanvraag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

It is highly likely that Whole Genome Sequencing (WGS) and Whole Exome Sequencing (WES) will be part of standard clinical care in the near future. WGS & WES can generate genetic data quickly and efficiently. Both techniques are followed by highly sophisticated bioinformatics analyses (whole genome (WGA) or whole exome analysis (WEA) in order to interpret the extreme amount of variants sequenced and link the potential disease-causing variant(s) to the phenotype. While WGS determines the complete DNA sequence (genome) of an individual, WES involves sequencing only the protein coding regions (exome) of the genome. Therefore, WES is presently cheaper than WGS. Currently, both WGS and WES are mainly being used in research settings, but they will be crossing the divide from research to the clinical domain very quickly.

The UMC Utrecht intends to use WES in an experimental diagnostic setting in children with suspected genetic disorders. WES may be the only way to arrive at a diagnosis and to provide adequate treatment and care for the child. However, a drawback is that unsolicited findings and outcomes of unclear clinical significance may be found; especially when analysis is “non-targeted” (i.e. besides genes or regions known to be related to the phenotype, unknown genes/regions are included in analysis). WES, therefore, raises new manifestations of ethical issues related to informed consent, return of results, data sharing and privacy. In contrast to testing competent adults, WES used in minors raises additional questions. As the child cannot decide upon the testing, the parents are asked to give their proxy consent. Competent adults may have the right to remain ignorant of genetic information regarding themselves but do parents have ‘the right not to know’ with regard to certain outcomes of WES of their child? Is it morally acceptable to give parents the option of indicating that they do not want to be informed about unsolicited findings, with no further qualification or condition? WES may also reveal outcomes relevant for relatives and as such a conflict of interest may arise.

The central question of our project is how to integrate WES as a diagnostic tool in paediatric practice in a morally responsible way, in particular regarding the informed consent process. Traditional informed consent models seem to be inadequate in this context due to the information overload. Sequencing technologies therefore enforce us to develop new models of informed consent. A model of generic consent has been proposed which involves “providing information about generalized outcome categories and related options, instead of more specific information across the full range of possible outcomes” (Dondorp 2012). Whether forms of generic consent are feasible and morally acceptable has to be studied. So far, few empirical studies have been conducted to the experiences and views of stakeholders. Therefore important questions are yet unanswered. What are the experiences and views of parents and their children with respect to pretest information (regarding differentiation of unsolicited findings in categories such as early vs late onset and options for treatment or prevention) and how to extend the information process over time? We will conduct an empirical study in order to identify intuitions, considerations, and beliefs of parents and children. Furthermore, the experiences and beliefs of parents and children will be analysed and evaluated from an ethical perspective. We will use a reflective equilibrium model of ethical reasoning, that is: justification as a reflective testing of our moral beliefs, moral principles, theoretical postulates and the like to make them as coherent as possible. The normative ethical analysis will contribute to the development of best practices and guidelines by recommendations for the informed consent process and return of results in order to integrate WES responsibly into paediatric patient care.

 

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: NavigatieDirect naar: Onderkant website