Verslagen

Eindverslag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

‘Menselijke waardigheid’ is een leidend thema in het beleid van de afdeling Volksgezondheid van de gemeente Utrecht. Waardigheid wordt belangrijk geacht in de hulpverlening voor mensen die te maken hebben met een stapeling van problemen op psychosociaal en/of sociaaleconomisch vlak. Daarmee is echter nog niet duidelijk wat waardigheid precies is en of en hoe het kan worden bevorderd. Om inzicht te kunnen bieden in dit vraagstuk hebben wij ervaringen van (on)waardigheid verzameld door mee te kijken en in gesprek te gaan met hulpontvangers met meervoudige problematiek en met hulpverleners en beleidsmakers gericht op deze groep. Gezien worden of behandeld worden als leegte, voorwerp, kind of monster blijken centraal te staan in de beleving van onwaardigheid. Hiertegenover kunnen vormen van waardigheid geformuleerd worden, namelijk gezien of behandeld worden als: deelnemer, uniek persoon in een unieke situatie, volwassene en vriend. Deze typologie, die gepresenteerd in de vorm van een cirkel ('de vaardigheidscirkel') kan gebruikt worden om in de hulpverleningspraktijk en de beleidsprakijk waardigheid beter te begrijpen. De typologie is dan ook vertaald in vier vignetten voor reflectie, die elk uit een herkenbare casus met leerpotentieel bestaan.

Resultaten
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Om nauwkeurig te kunnen zijn over wat waardigheid in de hulpverlening aan mensen met meervoudige problemen betekent, is het behulpzaam om vier vormen van waardigheidsschending te onderscheiden. Waardigheidsschending gaat over gezien of behandeld worden als leegte, voorwerp, kind of monster. Deze typologie is samengevat in een behulpzaam figuratief model, getiteld 'De Waardigheidscirkel'. Op basis van dit model zijn vier vignetten voor reflectie geformuleerd, die elk uit een herkenbare casus met leerpotentieel bestaan, en waarin de lezer een aantal vragen wordt gesteld.

Tegenover elk van de vier waardigheidsschendingen staat een gemeenschappelijke noemer: je moet anderen als Mens behandelen. Dat zegt echter niet veel. Wanneer we preciezer kijken gaat het hier om vier verschillende vormen als mens behandeld worden, oftewel vier vormen van waardigheid, namelijk: gezien of behandeld worden als deelnemer, uniek persoon in een unieke situatie, volwassene en vriend.

 

Veel hulpverleners werken in de dagelijkse praktijk al aan vermijding van vernedering en bevordering van waardigheid. Er zijn een aantal dingen dat preventief kan worden gedaan zodat leegte, voorwerp, kind en monster zich niet hoeven te manifesteren. Onze aanbeveling is daarbij om vanuit gedrag van de cliënt terug te redeneren -te ‘infereren’- en te bekijken of er wellicht vormen van waardigheidsschending aan de orde zijn.

Met behulp van de Waardigheidscirkel kan de hulpverlener na een analyse van de situatie: - welke mechanismen schuilen achter dit gedrag? - proberen weer meer naar waardigheid toe te werken. Hier beginnen we dus bij de geobserveerde uitingsvormen en effecten van waardigheidsschending, en bekijken dan hoe daar weer zo goed mogelijk uit te komen. Aangezien mogelijkheden voor waardigheid regelmatig gepaard met risico’s op vernedering is het belangrijk om per situatie de hele Waardigheidscirkel in acht te nemen. Per deel van het model: leegte-deelname, voorwerp-uniek, kind-volwassene, monster-vriend, zijn er specifieke aanbevelingen geformuleerd.

Ook voor de beleidsmedewerker kan De Waardigheidscirkel handvatten bieden in relatie tot Utrechters met meervoudige problematiek maar ook in bredere zin kan het een kader vormen voor beleidsontwikkeling gestoeld op waardigheid. Welke uitgangspunten en ‘waarden’ zijn leidend voor het beleid? Op welke momenten is beleid in strijd met waardigheid?

Uitganspunten als ‘meedoen naar vermogen’ en ‘Utrecht maken we samen’ zijn makkelijk in relatie tot waardigheid als deelname te begrijpen. Uitganspunten als ‘eigen kracht’ en ‘zelfredzaamheid’ liggen op het eerste gezicht misschien in het verlengde van waardigheid als volwassene maar bij nader inzien zijn deze waarden ook in strijd met waardigheid. Per deel van het model: leegte-deelname, voorwerp-uniek, kind-volwassene, monster-vriend, zijn er in ons rapport specifieke aanbevelingen geformuleerd.

Ten slotte is het belangrijk op te merken dat de waardigheid van de hulpverlener vanzelfsprekend net zo goed van belang is als de waardigheid van de cliënt. Het is hiervoor belangrijk dat professionals zich in hun werk gesteund weten door de overheid.

 

Voortgangsverslag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

'Menselijke waardigheid’ is een leidend thema in het beleid van de afdeling Volksgezondheid van de Gemeente Utrecht. In praktijk is het vaak niet duidelijk wat ‘menselijke waardigheid’ betekent en of/hoe het kan worden bevorderd. Het doel van deze studie is daarom om het begrip ‘waardigheid’ handen en voeten te geven. Door middel van kwalitatief onderzoek (observaties, interviews en focus-groepen) wordt nagegaan welke betekenissen waardigheid krijgt in de context van gezondheid. Het onderzoek richt zich op ervaringen met waardigheid van mensen in de stad Utrecht die kampen met een stapeling van problemen op psychosociaal en/of sociaaleconomisch vlak. Tevens wordt er gesproken met zorgverleners en beleidsmakers over waardigheid. Tijdens het onderzoek worden ‘normatieve vignettes’ ontwikkeld. Deze vignettes zijn een afspiegeling van praktijksituaties waarin waardigheid speelt. De vignettes vormen een tool om waardigheid beter hanteerbaar te maken voor zorgverleners en beleidsmakers.

Resultaten
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

De uitvoerend onderzoeker heeft participerende observaties uitgevoerd in zeven settings waar hulp en ondersteuning wordt geboden voor de doelgroep. Dit zijn meer reguliere zorg settings zoals Buurtteams en hulporganisaties die uitgaan van zelforganisatie, algemeen of gericht op mensen met een migranten achtergrond. Er is herhaaldelijk meegelopen waardoor er een vertrouwensrelatie is ontstaan met de onderzoeker. Uit deze observaties zijn twee thema's naar voren gekomen die relevant zijn in relatie tot waardigheid in de context van gezondheid: 1) ervaringsdeskundigheid en 2) diversiteit/cultureelsensitief werken.

De toegang tot en keuze voor settings was een samenwerking met de projectgroep waardigheid. Naast bijeenkomsten met de gehele groep heeft de uitvoerend onderzoeker goed en regelmatig contact met de hoofdcontactpersoon van de Gemeente en met de onderzoekspartner.

Op de Universiteit voor Humanistiek is twee keer een Graduate School bijeenkomst georganiseerd rond dit onderzoek, hierbij waren onderzoekers van verschillende onderzoeksgroepen en onderzoekers van buiten de Universiteit voor Humanistiek aanwezig. Tijdens deze bijeenkomsten zijn theorieën rond waardigheid en veldwerk aantekeningen gepresenteerd door de uitvoerend onderzoeker en bediscussieerd met de deelnemers. Dit heeft geleid tot het verscherpen van het theoretisch kader en de onderzoeksaanpak.

Samenvatting van de aanvraag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

As the role of (local) government is changing from supportive to facilitating, it is becoming increasingly vital to take the health and dignity of citizens seriously. Accordingly, the department of Public Health of the city of Utrecht municipal has advanced human dignity, next to positive health, as a leading theme in their public policy, which is also in line with Utrecht as a city of Human Rights (‘Utrecht Mensenrechten Stad’). However, what human dignity refers to exactly is not yet clear, nor what the implications would be for the practice of public health policy. This leads to a practical problem both for policymakers, civil servants and practitioners.

This study therefore aims to understand which meanings are given to human dignity in the domain of public health, and what it consequently might consist of. The study focuses on understanding dignity for people with multiple problems, thereby aiming to contribute to the reduction of health disadvantage(s) in general. Departing from a care ethical perspective that views dignity as a feature of relations, the quality of interaction between people in different positions (citizens-civil servants) will be viewed as something which emerges from concrete practices. Methodologically, the study combines conceptual and empirical research activities, in order to develop the normative vignettes. This will be done in close collaboration with the people whom it concerns (citizens with multiple problems and civil servants, according to specific selection criteria). To increase the validity and feasibility of this study, we will work with a research partner (someone who is highly experienced with the Utrecht setting). The study honors an intersectional approach: it takes cultural categories like gender and race into consideration. This study will result in both scientific and societal outcomes: next to the normative vignettes, several policy and scientific papers will be written, submitted to relevant journals and disseminated during a symposium for both scientists and policymakers. By investigating the emergence of dignity in Utrecht, this study tries to give a practical answer to the question how new normative expressions on dignity can be developed in a transitioning society, which can ultimately guide health policies and practices of Dutch local municipalities.

 

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: NavigatieDirect naar: Onderkant website